Gibraltar

Gibraltar, potocznie znany jako The Rock lub Gib, jest terytorium zamorskim Zjednoczonego Królestwa u wejścia do Morza Śródziemnego. Graniczy z Hiszpanią na północy, a Maroko znajduje się w niewielkiej odległości przez cieśninę na południu. Gibraltar ma populację 34 000 osób w 2020. == Charakterystyka == Gibraltar to wyjątkowe miejsce dla ciekawskich: brytyjska społeczność na Półwyspie Iberyjskim, oddzielona wąską przepaścią morza od Afryki. Historyczne dziedzictwo wojskowe stworzyło prawdziwy labirynt wewnątrz „Skały”, z wieloma tajnymi wewnętrznymi drogami i tunelami wartymi eksploracji. Warto również wspiąć się na Skałę ze względu na widoki i słynne małpy; jedyną istniejącą populację dzikich naczelnych innych niż ludzie w Europie. === Geografia === Gibraltar położony jest na południowym krańcu Europy, nad Morzem Śródziemnym. === Fauna i flora === Terytorium jest jedynym w Europie miejscem występowania makaków, które stanowią atrakcję turystyczną. Leży w strefie występowania roślinności twardolistnej śródziemnomorskiej. === Klimat === Panuje przyjemny klimat śródziemnomorski. Jednak na Gibraltarze często jest bardzo burzowo, ponieważ rozciąga się on daleko w morze. === Historia === W mitologii greckiej Gibraltar był Calpe, jednym z filarów Herkulesa, które wyznaczały granicę Morza Śródziemnego i znanego świata. W 711 Tariq ibn Ziyad, muzułmański gubernator Tangeru, wylądował w Gibraltarze, aby rozpocząć islamską inwazję na Półwysep Iberyjski. Skała przyjęła jego imię, Jabal Tariq (Góra Tariq), która ostatecznie stała się Gibraltarem. Gibraltar, strategicznie ważny dla międzynarodowej żeglugi, został przekazany Wielkiej Brytanii przez Hiszpanię na mocy Traktatu Utrechckiego z 1713 i formalnie ogłoszony kolonią brytyjską w 1830. Pomimo że był brytyjski dłużej niż hiszpański, Hiszpania nadal rości sobie prawo do suwerenności nad tym terytorium; jednak mieszkańcy Gibraltaru uważają się za Brytyjczyków i nie są wyraźnie zainteresowani ponownym przyłączeniem się do Hiszpanii: referendum przeprowadzone w 2002 wykazało, że 99% populacji chciało pozostać Brytyjczykami. Najwyższa część Skały jest nadal używana jako brytyjska baza wojskowa i jest niedostępna dla zwiedzających. === Polityka === W ostatnich dziesięcioleciach między Hiszpanią a Wielką Brytanią powtarzały się napięcia w związku z odzyskaniem przez Hiszpanię terytorium Gibraltaru. W dwóch referendach w 1967 i 2002 99% populacji głosowało za pozostaniem w Wielkiej Brytanii, a każdy, kto obserwuje, jak mieszkańcy Gibraltaru świętują swoje święto narodowe, dojdzie do wniosku, że kolejne referenda będą miały podobny wynik. Mówi się jednak także o badaniach, z których wynika, że ​​większość mieszkańców Gibraltaru opowiedziała się za przekształceniem Gibraltaru w minipaństwo, coś w rodzaju ]Andory czy San Marino. W sierpniu 2013 Gibraltar zareagował na działania hiszpańskich rybaków łowiących na wodach terytorialnych Gibraltaru i próbował temu zapobiec, wrzucając do morza kawałki betonu, tworząc sztuczną rafę. W następstwie protestów Hiszpanii hiszpańska policja i służby celne zwiększyły kontrole graniczne. Turyści, ale także osoby dojeżdżające do pracy, chcące dostać się na Gibraltar i z powrotem, musieli czekać godzinami. Przy wyjeździe dokładnie przeszukano wiele pojazdów, a skądinąd „proste” kontrole zostały maksymalnie zintensyfikowane. Przed wizytą na Gibraltarze warto zatem sprawdzić aktualne informacje na temat tego, czy specjalne kontrole zostaną ponownie przeprowadzone, czy też nie. Jednak piesi zazwyczaj nadal mogą stosunkowo łatwo przejść. Ważne: Samochody, motocykle, a nawet rowerzyści (!) muszą ustawiać się w kolejce na ulicy, a piesi mają swój własny pas ruchu. Wskazówka: jeśli masz rower składany, idź jak pieszy i noś tam złożony rower, aż dojedziesz. === GibraltarPass === GibraltarPass łączy większość atrakcji Gibraltaru i więcej w ramach jednodniowego cyfrowego karnetu dla zwiedzających. Kup go online i otrzymaj cyfrowy karnet na swój telefon komórkowy. Kosztuje 49 funtów dla osób powyżej 12. roku życia i 44 funty dla dzieci w wieku 5-11 lat i jest ważny przez jeden dzień kalendarzowy (05:00-23:59); kolejne karnety na drugi i trzeci dzień są dostępne z odpowiednio 10% i 15% zniżką. Obejmuje między innymi przejazd kolejką linową Gibraltar Cable Car lub wycieczkę minibusem z przewodnikiem po Skale, a także wstęp do takich atrakcji jak Rezerwat Przyrody Gibraltar (dla makaków), Jaskinia św. Michała, SkyWalk, Tunele Wielkiego Oblężenia, Tunele z czasów II wojny światowej, Zamek Maurów i Ogrody Alameda. Karnet obejmuje również przejazdy autobusami Citibus nr 5 i 10 od granicy do centrum miasta oraz kolejką linową, a także szeroki wachlarz bezpłatnych usług i zniżek w ponad 100 punktach oferujących atrakcje, sklepach i restauracjach na terenie ośrodka. == Przygotowania == === Wymagania wstępne === Wielka Brytania formalnie opuściła UE 31 stycznia 2020, a okres przejściowy zakończył się 1 stycznia 2021. Istnieją plany, aby Gibraltar dołączył do strefy Schengen, jednak nie jest to jeszcze oficjalne. Chociaż wjazd do Gibraltaru z Hiszpanii technicznie unieważni jednokrotną wizę Schengen, w praktyce paszporty są jedynie pobieżnie sprawdzane, ale nie są stemplowane na granicy lądowej, a osoby, które wjeżdżają i wyjeżdżają przez granicę lądową, są zazwyczaj ponownie przyjmowane do Hiszpanii bez żadnych problemów. Jeśli potrzebujesz stempla (na przykład jeśli planujesz wyjechać samolotem po wjeździe lądem), musisz poprosić hiszpańskich funkcjonariuszy granicznych o wystawienie stempla, a gibraltarskich funkcjonariuszy granicznych o wjazd. W odwrotnym kierunku, jeśli wjechałeś do Gibraltaru innymi środkami i wyjeżdżasz lądem, upewnij się, że ścigasz hiszpańskich funkcjonariuszy granicznych i prosisz o wjazd, w przeciwnym razie zostaniesz uznany za osobę wjeżdżającą nielegalnie. Jeśli nie potrzebujesz wizy, aby odwiedzić Wielką Brytanię, możesz również odwiedzić Gibraltar bez wizy. Ponadto możesz odwiedzić Gibraltar bez wizy, jeśli jesteś stałym rezydentem Wielkiej Brytanii, jeśli posiadasz ważne brytyjskie zezwolenie na pobyt wydane na co najmniej 12 miesięcy lub jeśli posiadasz ważną brytyjską wizę wielokrotnego wjazdu wydaną na co najmniej 6 miesięcy. Jeśli potrzebujesz wizy do Gibraltaru, możesz się o nią ubiegać w brytyjskiej misji dyplomatycznej, ale pamiętaj, że wizy do Gibraltaru są oddzielne od wiz z Wielkiej Brytanii. === Cło === Gibraltar nie jest również częścią obszaru celnego UE. Dlatego też obowiązują tu przepisy dotyczące wjazdu z krajów spoza UE (m.in. 200 papierosów, 1 l wódki >22%, 4 l wina, 16 l piwa); w przypadku podróżujących z Polski są one tutaj wymienione. Na miejscu są także hiszpańscy celnicy, którzy w razie potrzeby mogą sprawdzić zakupiony towar. Kontrole są jednak bardzo luźne i nie odpowiadają standardom Traktatu z Schengen, jak ma to miejsce w przypadku wyjazdu do Londynu. Z reguły kontrola ogranicza się do sprawdzenia istnienia odpowiedniego dokumentu. Stacja graniczna czynna jest przez cały rok, od wczesnych godzin porannych do późnego wieczora. Nie ma żadnych opłat, a możesz wjeżdżać i wyjeżdżać z kraju tak często, jak chcesz. == Dojazd == === Samolotem === 1 Międzynarodowy Port Lotniczy Gibraltar (IATA: GIB lub North Front Airport). Oferuje codzienne regularne loty do i z London Heathrow i London Gatwick. Istnieją również loty z Bristolu, Manchesteru i Casablanki (przez Tanger). Najpopularniejszym alternatywnym lotniskiem dla Gibraltaru jest 2 Port lotniczy Malaga (IATA: AGP) w Hiszpanii, 120 km na wschód, który oferuje szeroki wybór destynacji. Do Malagi można dojechać autobusem, ale jest dostępnych tylko kilka połączeń dziennie, a podróż trwa około 3 godzin. 3 Port Lotniczy Jerez (IATA: XRY) jest zazwyczaj drugim wyborem, pomimo że jest bliżej Gibraltaru. === Koleją === Gibraltar nie ma stacji kolejowej. Najbliższa hiszpańska stacja kolejowa 4 'Estación San Roque – La Linea nie znajduje się w La Linea, ale 13 km dalej za San Roque. Ostatni odcinek drogi ze stacji kolejowej do Gibraltaru można pokonać autobusem lub taksówką. === Samochodem === Jeśli podróżujesz samochodem, powinieneś zaparkować go w Hiszpanii, ponieważ na Gibraltarze albo nie ma miejsc parkingowych, albo są one dość drogie. Na około 29 000 mieszkańców zarejestrowanych jest 23 000 pojazdów, a ulice są wąskie i ruchliwe. Ponadto na przejściach granicznych często występują duże korki, zwłaszcza gdy Winston Churchill Avenue jest zamknięta ze względu na startujący lub lądujący samolot. Miejsca parkingowe bardzo łatwo znaleźć w pętli dojazdowej do granicy. Polecamy parking dzienny Puerto Deportivo Alcaidesa zlokalizowany bezpośrednio przy ostatnim rondzie za 6€ (utwardzone ścieżki/miejsca przy marinie, duże zatoczki parkingowe, wrażenie bardzo schludne, ale do granicy ok. 10 min spacerkiem). Tuż przed granicą masz wybór pomiędzy wjazdem na Gibraltar samochodem lub nowo powstałym parkingiem w St. Barbara, który kosztuje około 2 € za godzinę. Z parkingu do kontroli granicznej spacerkiem niecałe 3 minuty. Bezpośrednio po sprawdzeniu tożsamości znajdziesz przystanek autobusowej linii czerwonej. Zatrzymuje się tu linia 10 z przejazdem kolejką linową (2,40 € za osobę w jedną stronę) lub linia 5 z przejazdem na Rynek. Zasadniczo nie należy zostawiać niczego w zaparkowanym samochodzie, niezależnie od tego, jak bardzo jest on bezwartościowy. Jeśli nadal chcesz pojechać samochodem do Gibraltaru, powinieneś upewnić się, że jest on ubezpieczony. Wynajmując samochód, ten punkt jest zwykle wspomniany w dokumentach wynajmu, które zdecydowanie warto mieć przy sobie. Zielona karta ubezpieczeniowa jest obowiązkowa dla Twoich pojazdów z Twojego kraju. Duże parkingi znajdują się przy Grand Parade (przy stacji kolejki linowej), przy Międzynarodowym Centrum Handlowym (dojazd od strony Line Wall Road) oraz przy Europa Point. Jeśli będziesz mieć szczęście, dostaniesz miejsce na drodze - ale pamiętaj, aby przestrzegać przepisów, w przeciwnym razie zostanie odholowany lub zamontowany pazur. Sytuacja dla kamperów wygląda źle, nie ma oficjalnych miejsc parkingowych, a nawet miejsc noclegowych, a przy atrakcjach turystycznych nie ma możliwości parkowania. Na Gibraltarze można zatankować trochę taniej niż w Hiszpanii. Tuż za lotniskiem znajdują się 2 stacje benzynowe. Wskaźniki paliwa mają podwójny wyświetlacz w funtach i euro. Jeśli chcesz pojechać do Gibraltaru w celu zatankowania, powinieneś liczyć się z tym, że będziesz musiał dwukrotnie przejść kontrolę graniczną i zaplanować zwykłe czasy oczekiwania na kontrolach granicznych. Kolejka przed granicą jest bardzo zdyscyplinowana, nie ma tu oszustów próbujących szybko przesunąć się o kilka miejsc wyżej. Dzieje się tak dlatego, że wszyscy nawzajem się sprawdzają i w razie potrzeby dzwonią na policję i podają numer samochodu. Każdy, kto się wyróżnia, jest następnie machany na granicy i pozwalany na powrót do kolejki. === Współdzieląc samochody === Z południowej Hiszpanii (Andaluzja) do Gibraltaru zazwyczaj można uzyskać lepszą cenę korzystając z Blablacar niż podróżując pociągiem lub autobusem międzymiastowym. Upewnij się, że miejscem docelowym przejazdu jest faktycznie Gibraltar lub La Linea. Blablacar pokazuje również przejazdy, które jadą tylko autostradą lub do Algeciras, co wymaga dodatkowej podróży regionalnym autobusem. === Autobusem === W La Línea w Hiszpanii są regularne autobusy do i z Sewilli, Malagi, Kadyksu, Grenady i co godzinę do Algeciras (ten ostatni jest bezpośredni lub z przystankami po drodze). 5 Dworzec autobusowy La Línea znajduje się pięć minut spacerem od granicy z Gibraltarem. Dworzec autobusowy w Algeciras znajduje się naprzeciwko dworca kolejowego. Aby tam dotrzeć z portu, skręć w lewo, idź główną ulicą przez około 100 m, a następnie skręć w prawo. Kontynuuj około 200 m wzdłuż tej ulicy do małego budynku z koleją. Jest tam mały znak przystanku autobusowego. Ten autobus może Cię dowieźć do La Línea za 2,35 € (styczeń 2013) i kursuje co 30 minut w ciągu dnia. Niektóre autobusy jeżdżą bez przerwy, podczas gdy inne mają połączenia pośrednie. W La Línea dotrzesz na dworzec autobusowy około 500 m od granicy z Gibraltarem. Latem przekroczenie granicy samochodem może zająć do 2 godzin. Autobusy turystyczne i autokary są dostępne we wszystkich głównych miastach Andaluzji, ośrodkach wypoczynkowych i niektórych hotelach na kontynencie. === Statkiem === Istnieje nieregularna (nie więcej niż 2 rejsy miesięcznie) usługa pasażerska z portu Tanger Med w Maroku obsługiwana przez FRS, 1:30 h, 37,50 € (stan na styczeń 2023). Gibraltar przyjmuje dużą liczbę wizyt statków wycieczkowych, a Cieśnina Gibraltarska jest jednym z najbardziej ruchliwych szlaków żeglugowych na świecie. Ponad 200 statków wycieczkowych zawija każdego roku do portu w Gibraltarze, a łączna liczba pasażerów zbliża się do 350 000. 6 Port wycieczkowy znajduje się na zachodnim krańcu Waterport Road, około 1,3 km od Casemates Square i Main St. Zawinięcie do portu jest jednym z najłatwiejszych sposobów dotarcia do Gibraltaru, zwłaszcza biorąc pod uwagę sporadyczne opóźnienia na przejściu granicznym z Hiszpanią. 7 Marina Bay. Tel: +350 200 73300, Faks: +350 200 42656, E-mail: pieroffice@marinabay.gi. 209 miejsc do cumowania, maksymalna długość 90 m, głębokość 4,5 m. Kanał VHF 71. W pobliżu lotniska. Cena: <12 m długości zimą 9 GBP, latem 15 GBP; Długość 18–21 m w cenie 22 GBP/35 GBP; Prąd 0,15 GBP/KWh, woda ekstra. 8 Ocean Village. Tel: +350 200 73300, Faks: +350 200 42656, E-mail: pieroffice@oceanvillage.gi. 95 miejsc do cumowania, maksymalna długość 90 m, głębokość 4,5 m. Kanał VHF 71. W pobliżu lotniska. Cena: <12 m długości zimą 10 funtów, latem 16 funtów; Długość 18–21 m w cenie 24 GBP/36 GBP; Długość >50 m przez cały rok 4 GBP/metr; Prąd 0,15 GBP/KWh, woda ekstra. 9 Queensway Quay Marina. Tel: +350 200 44700, Faks: +350 200 44699, E-mail: qqmarina@gibraltar.gi. 185 miejsc do cumowania, maksymalna długość 75 m, głębokość 4,5 m. Kanał VHF 71. Tuż przy mieście. Cena: <12 m długości zimą 9,25 £, latem 14,60 £; Długość 18–21 m w cenie 21,65 GBP/33,00 GBP; Długość >30 m przez cały rok 3,50 GBP/metr; Prąd 0,15 GBP/KWh, dodatkowo woda. == Komunikacja == Najlepszym sposobem na dotarcie z granicy do centrum miasta i kolejką linową jest wykupienie GibraltarPass, który obejmuje bezpłatny przejazd liniami Citibus 5 i 10 oraz bezpłatny dostęp do wszystkich najważniejszych atrakcji. Więcej informacji można znaleźć w sekcji Atrakcje, które trzeba zobaczyć poniżej. === Pieszo === Gibraltar ma mniej niż 7 km² powierzchni, więc większość można zobaczyć pieszo. Niektóre drogi (szczególnie do Upper Rock) są bardzo strome. Taksówki ułatwią wspinaczkę, a wszyscy taksówkarze zdają się znać wszystkie makaki berberyjskie z nazwy. Autobusy mogą być tanim sposobem na przyspieszenie podróży. === Na skuterze === Hoppy oferuje usługę współdzielenia skuterów. Konieczne jest pobranie aplikacji, w której zobaczysz mapę lokalizacji skuterów. Można je zwrócić w wyznaczonych miejscach na mapie, która jest prawie wszędzie. Koszt wynajmu wynosi 1 GBP + 0,25 GBP/min (grudzień 2024). === Autobusem === Chociaż obszar Gibraltaru jest mały, jest długi i wąski, więc odległości mogą być nieco dłuższe niż oczekiwano. Istnieją dwie firmy autobusowe: prywatna Citibus, która obsługuje trasy 5 i 10; oraz państwowa Gibraltar Bus Company, która obsługuje pozostałe. Za autobusy można płacić w funtach lub euro (płać gotówką na pokładzie, Gibraltar Bus wymaga odliczonej kwoty, Citibus nie). Ceny biletów autobusowych są takie same niezależnie od odległości; cena w euro jest znacznie wyższa niż obowiązujący kurs wymiany (październik 2019). Bilet jednodniowy w Citibus jest ważny w obu firmach autobusowych, ale bilet jednodniowy w Gibraltar Bus jest ważny tylko w tej firmie. Bilet powrotny w Citibus jest ważny na 2 przejazdy tego samego dnia autobusem tej firmy. Linia autobusowa 2 przejeżdża obok stacji kolejki linowej. Jest to jedyny autobus, który odwiedza Europa Point, najbardziej wysunięty na południe punkt w Gibraltarze i ten z widokiem na Afrykę. Autobusy 5 i 10 jadą na lotnisko i granicę. Rozkład jazdy autobusów jest dostępny online: Gibraltar Bus Company, Citibus. === Kolejką linową === Kolejka linowa (10 dolna stacja) łączy miasto z Górną Skałą (11 stacja górna). W połowie drogi do lasu i Apes Den znajduje się stacja pośrednia, ale pociąg zatrzymuje się tam tylko od października do marca. Na ostatnim przystanku można spotkać także słynne małpy. Kolejka linowa, Grand Parade, Gibraltar (przystanek autobusowy Eliott's Way). Tel.: +350 200 72735, Faks: +350 200 71608, E-mail: Cablecar@mhbland.com. W ciągu 6 minut do stacji szczytowej na wysokości 412 m n.p.m. kolejka linowa oszczędza około 2-3 godzin chodzenia po schodach i częściowo nieutwardzonych ścieżkach. Odjazdy co 10 minut, rezerwacje nie są wymagane. Na stacji górnej można wypożyczyć zwiedzanie multimedialne za okazaniem biletu dla osoby dorosłej i dowodu osobistego. Istnieje również połączenie oferty kolejki linowej i atrakcji na górze. Jest to mocno reklamowane na granicy i przez handlarzy w strefie dla pieszych. Otwarte: latem czynne od 9:30 do 19:15, ostatni zjazd o 19:45; od listopada do marca w godzinach 9:30–17:15, ostatni zjazd o 17:45 Cena: w jedną stronę/w obie strony dla dorosłych 22 €/40 €, dzieci zniżkowe. === Samochodem === W Gibraltarze jest kilka dróg, głównie skupionych wzdłuż zachodniego wybrzeża. Chociaż w Wielkiej Brytanii obowiązuje ruch lewostronny, w Gibraltarze obowiązuje ruch prawostronny ze względu na granicę lądową z Hiszpanią. === Rowerem === Pod koniec 2020 roku wszystkie wypożyczalnie rowerów RedBike zostały uszkodzone, wyłączone z użytku i pozbawione kół. === Rowerem elektrycznym === Ekologiczną opcją jest także zwiedzanie na rowerze elektrycznym. Dzięki eBike’owi możesz łatwo dotrzeć na szczyt skały i do wszystkich innych wspaniałych, ukrytych zakątków Gibraltaru. Alternatywnie możesz wjechać na szczyt skały minibusem. Dzięki nim możesz zatrzymać się w kilku miejscach, ale są one droższe. == Język == Oficjalnym językiem Gibraltaru jest angielski, chociaż większość miejscowych mówi również po hiszpańsku. Większość miejscowych porozumiewa się również w Llanito, które jest w zasadzie mieszanką andaluzyjskiego hiszpańskiego i brytyjskiego angielskiego, charakterystyczną dla Gibraltaru. Wiele przedsiębiorstw, takich jak kawiarnie i restauracje, zatrudnia jednojęzycznych pracowników hiszpańskich zza granicy. W restauracjach może się to nie różnić aż tak bardzo od jedzenia w Hiszpanii, jeśli chodzi o język. == Warto zobaczyć == Ze względu na swoje położenie w Cieśninie Gibraltarskiej zawsze było na łasce okupacji i najazdów. Dlatego też od czasu przynależności do Hiszpanii zaczęto ją murować i umacniać. W obliczu ciągłego zagrożenia ponownym podbiciem przez Hiszpanię, po przejściu jej w ręce brytyjskie, budowa infrastruktury obronnej i wojskowej nadal rosła. Wydarzenia te pozostawiły po sobie dziedzictwo w postaci dziesiątek fortec, bastionów, murów i innej infrastruktury wojskowej, które budowano przez trzy stulecia. Z drugiej strony zagrożenie inwazją Gibraltaru w czasie II wojny światowej doprowadziło do zbudowania rozległej sieci tuneli pod skałą, aby ludność mogła obsadzić garnizon, wyposażonych w sklepy, szpital, ośrodek telekomunikacyjny, oczyszczalnię wody roślina itp. W sumie pod skałą zbudowano 52 kilometry tuneli, z czego większość jest zamknięta lub ma przeznaczenie wojskowe, chociaż niektóre odcinki można zwiedzać w celach turystycznych. Rezerwat Przyrody Gibraltar położony jest na wysokości około 420 metrów nad poziomem morza i obejmuje szereg wartości dziedzictwa kulturowego, historycznego i naturalnego. Służy jako dom i miejsce odpoczynku dla ogromnej liczby gatunków ptaków (w tym wędrownych), których jest ponad 300 gatunków. Oprócz licznych śródziemnomorskich gatunków roślin, endemizmu i różnych gatunków ssaków, wyróżnia się tym, że jest domem dla makaka berberyjskiej, jedynej kolonii w Europie zamieszkującej obszar znany jako Apes Den. W rezerwacie znajdują się różne zabytki, takie jak między innymi Zamek Arabski, Brama Żydowska, Wielkie Tunele Oblężnicze, Tunele Wojny Secesyjnej, baterie wojskowe, Jaskinia San Miguel. Pojazdem mogą dojechać tylko osoby posiadające gibraltarskie tablice rejestracyjne, dlatego należy skorzystać z taksówek lub minibusów turystycznych. Można do niego dotrzeć pieszo, co zajmuje 2,5 godziny. Kolejka linowa to kolejna możliwość dotarcia do rezerwatu. Rezerwat czynny jest od 9:30 do 18:30, a jego stawki wynoszą: Jako dziedzictwo religijne, Gibraltar jest domem dla wielu różnych świątyń chrześcijańskich (katolickich, anglikańskich, metodystów i Świadków Jehowy), żydowskich, muzułmańskich i hinduskich. Warto odwiedzić kilka z nich, jak m.in. Katedrę Najświętszej Marii Panny Koronowanej (katolicką), Wielką Synagogę z 1724 roku czy Meczet Ibrahima al Ibrahima. Europa Point to najbardziej na południe wysunięty punkt Gibraltaru, skąd w pogodne dni doskonale widać wybrzeże Maroka. Istnieje również szereg interesujących budynków, takich jak Meczet Ibrahima al Ibrahima, Latarnia Morska Europa Point, Sanktuarium Matki Bożej Europy czy Studnia Zakonnic, jedna z pierwszych cystern zbudowanych w celu zaopatrzenia w wodę na Gibraltarze. Odrestaurowano otoczenie latarni morskiej wraz z terenami ogrodowymi i nasadzeniami rodzimych gatunków oraz montaż paneli interpretacyjnych na temat walorów przyrodniczych i historycznych Europa Point. Najlepszym sposobem na poznanie Gibraltaru i zobaczenia jego atrakcji jest skorzystanie z GibraltarPass. Jest to najnowsza innowacja w sektorze turystycznym Rock's, łącząca wszystkie najważniejsze atrakcje Gibraltaru i wiele więcej w jedną cyfrową przepustkę dla zwiedzających. Koncepcja jest bardzo prosta: odwiedzający kupują GibraltarPass online na stronie i otrzymują cyfrową przepustkę (podobną do internetowej karty pokładowej) na swój telefon komórkowy, która umożliwia im dostęp do najpopularniejszych atrakcji Rocka, w tym przejażdżki kolejką linową, Wycieczka minibusem z przewodnikiem po skałach, słynne spotkanie z małpami, jaskinia św. Michała, SkyWalk, tunele Great Siege Tunnels, tunele z czasów II wojny światowej i wiele innych. Odwiedzający po prostu wyświetlają karnet na swoich urządzeniach mobilnych i skanują go przy każdej atrakcji, aby uzyskać wstęp bez dodatkowych kosztów. Karnet obejmuje również bezpłatny transport na trasach Citibus od granicy do centrum miasta i do kolejki linowej, a także szeroką gamę ekskluzywnych prezentów i zniżek w ponad 100 organizatorach zajęć, sklepach i restauracjach na całym Gibraltarze. 1 Jaskinia Św. Michała. Jaskinia krasowa, która od VIII wieku służyła celom wojskowym. 2 Kompleks Jaskini Gorhama. Połączenie czterech jaskiń znajdujących się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jaskinie to Jaskinia Gorhama, Jaskinia Straży Przedniej, Jaskinia Hyaena i Jaskinia Bennetta. == Aktywny wypoczynek == Przy dobrej pogodzie zalecana jest wędrówka po lesie i górach. Można na przykład wjechać kolejką linową na Skałę, a następnie zejść na dół lub odwrotnie. Jeśli pogoda nie dopisze, można odwiedzić muzeum lub spędzić dzień w centrum miasta. Znajduje się tu deptak z wieloma sklepami, w których panuje duży ruch, ponieważ towary tam są tańsze niż w Hiszpanii ze względu na ulgi podatkowe. Jest zatem duży wybór towarów, jakie znamy ze sklepów wolnocłowych, ale nie tylko. Większość sklepów jest zamknięta w niedziele. 1 Dolphin Safari, 6 The Square, Marina Bay (przejdź przez pas startowy i zjedź pierwszym zjazdem na rondzie po drugiej stronie pasa startowego w dół Bayside Road. Około 100 metrów idź małą drogą po prawej stronie, tuż za płatnym parkingiem, gdzie znak głosi Marina Bay. Na końcu tej drogi, w lewym dolnym rogu, przejdź przez czarną żelazną bramę, aby zobaczyć dwa złote delfiny i biura odprawy), ☏ +350 200 71914. 10:00 - 18:00. Zobacz dzikie delfiny zwyczajne, pręgowane i butlonose z Gibraltaru tak blisko, że prawie możesz ich dotknąć. Dorośli 25 £, dzieci 15 £. 2 Stadion Victoria obok lotniska to wielofunkcyjna arena o pojemności 5000, na której odbywa się większość dużych imprez dla widzów. Obejmuje to mecze domowe narodowej drużyny piłkarskiej Gibraltaru, wszystkich klubowych drużyn piłkarskich i drużyny rugby union. Jewish Gibraltar Tours odkrywa bogatą historię tej wyjątkowej społeczności żydowskiej, liczącej ponad 300 lat. Odwiedź synagogi i inne ważne placówki społeczności w połączeniu z niektórymi atrakcjami na szczycie Skały. == Zakupy == === Pieniądze === Walutą Gibraltaru jest funt gibraltarski (GIP), którego wartość jest równa wartości funta brytyjskiego. Funty brytyjskie są akceptowane wszędzie w Gibraltarze, oprócz lokalnej wersji. Funty gibraltarskie nie są akceptowane poza Gibraltarem, nawet w Wielkiej Brytanii. Jeśli podróżujesz do Wielkiej Brytanii, będziesz mógł wymienić je tam w banku za opłatą za usługę. Jeśli podróżujesz gdzie indziej, możesz nie móc ich w ogóle wymienić. Najlepiej wymienić pozostałe funty gibraltarskie przed wyjazdem; wszystkie banki w Gibraltarze wymienią funty gibraltarskie na funty brytyjskie bezpłatnie. Powinieneś poprosić sklepy o wydanie reszty w banknotach brytyjskich, jeśli nie zamierzasz ich tam wydawać. Monety gibraltarskie mają wzory o lokalnym znaczeniu, ale poza tym są identyczne pod względem nominału, koloru i rozmiaru jak monety szterlingowe i mają tendencję do bezproblemowego obiegu w Wielkiej Brytanii. Występują w nominałach 1, 2, 5, 10, 20 i 50 pensów, 1, 2 i 5 funtów gibraltarskich. Banknoty gibraltarskie przedstawiają zabytki znajdujące się na całym terytorium i są wydawane w nominałach 5, 10, 20, 50 i 100 funtów gibraltarskich. Większość sklepów w Gibraltarze akceptuje również euro i dolary amerykańskie, ale istnieje ryzyko uzyskania niekorzystnego kursu wymiany. Urzędy państwowe i urzędy pocztowe nie akceptują walut obcych. Karty kredytowe i debetowe czasami nie są akceptowane w niektórych sklepach, a zwłaszcza w restauracjach. Gibraltar jest rajem podatkowym. Jest to jeden z powodów, dla których na każdego mieszkańca przypada prawie trzy firmy mieszczące się tutaj. Tak wielu ludzi przyjeżdża na Gibraltar tylko po to, żeby zrobić zakupy. Mogą to być Hiszpanie z okolicy, którzy tanio zaopatrzą się w zapasy (zwłaszcza benzynę), jak i podróżnicy lubiący wybrać się na zakupy. Papierosy i alkohole można kupić bardzo tanio, ale zakup zawsze się opłaca, ale za niewielkie pieniądze można też kupić zegarki i biżuterię, modę i wiele innych rzeczy. Na Main Street, deptaku oraz w bocznych uliczkach i zaułkach znajdują się liczne sklepy, w których można kupić najróżniejsze rzeczy. Z wielu kurortów wakacyjnych na Costa del Sol kursują autobusy, a goście przyjeżdżają tu wyłącznie w celu zrobienia zakupów. W mieście jest odpowiednio tłoczno od rana do wczesnego wieczora. Oprócz sklepów mieszczą się tu także banki i kantory. Możesz wypłacić pieniądze lub wymienić pieniądze na wybraną walutę. Dealerzy pieniędzy są dość drodzy. Kupno i sprzedaż euro jest zauważalna z różnicą kilkunastu centów na euro. Jeśli chcesz wypłacić pieniądze z bankomatu, powinieneś zwrócić uwagę na to, jaką walutę wydaje automat. Niektóre oferują tylko funty szterlingi, inne umożliwiają wybór pomiędzy funtami szterlingami a euro. Więc najpierw spójrz, zanim wypłacisz pieniądze. Istnieją również pewne dziwne ograniczenia sprzedaży: napoje energetyczne można kupić dopiero od 16 roku życia. Każdy, kto w pobliżu granicy zostanie przyłapany na posiadaniu ponad 800 papierosów, popełnia przestępstwo. === Sklepy === 1 Morrisons, Westside Road, Europort, ☏ +350-20041114. Pon.-Sob. 08:00-22:00, Niedz. 08:00-20:00. Duży supermarket, wybór wydaje się być taki sam jak w Wielkiej Brytanii, ale z dodatkiem lokalnych produktów. == Gastronomia == Jest wiele restauracji. Od pubów po luksusowe restauracje – wszystko jest reprezentowane. Różne puby serwują typowe dania kuchni brytyjskiej i brytyjskie piwo. Oprócz typowych brytyjskich pubów i restauracji, są tu także wszelkiego rodzaju restauracje, które można znaleźć w wakacyjnym kurorcie. Dotyczy to zarówno prostych barów z przekąskami, jak i sieci franczyzowych, zwłaszcza hiszpańskich restauracji, które w menu mają głównie tapas i paellę. Można tu także znaleźć kuchnię azjatycką czy włoską restaurację, w której można zjeść pizzę i makarony. Jakość restauracji jest różna, dlatego warto się rozejrzeć. Jeśli lubisz siedzieć na zewnątrz i obserwować świat, idź na Casemates Square, gdzie wiele pubów i restauracji serwuje dość podobne posiłki. W Gibraltarze jest wiele restauracji koszernych, piekarni i minimarketów. === Oszczędnie === 1 NAAFI Cafe, GX11 1AA. Oferta posiłków (danie główne, przekąska i napój) za 5,50 £. 2 Ramsons Watergardens, 5, 11 Waterport Rd. Supermarket, w którym można również kupić świeże jedzenie, np. kanapki. 3 The Aragon, 15 Bell Ln. 4 Essaouira Gibraltar Takeaway, Port Road, Unit 4 Block 1 Waterport Wharf. Dania marokańskie === Umiarkowanie === Irish town, droga biegnąca równolegle do Main Street, ma wiele pubów. 5 The Clipper, 78 Irish Town, ☏ +350 200 79791. Dobre jedzenie, miła obsługa i telewizja satelitarna. Serwują dania główne i obfite angielskie śniadania. 6 Corks, 79 Irish Town, ☏ +350 200 75566. Pon.-Sob. 08:00-18:00; niedz. zamknięte. Serwują obfite lunche. Queensway Quay jest domem The Waterfront, który serwuje dobrej jakości, choć nieco eklektyczne menu, które obejmuje steki, wysokiej jakości lokalne ryby i indyjskie jedzenie. Casa Pepe's, po drugiej stronie mariny, jest warta wydania pieniędzy. 7 Casa Pepe's. Marina Bay jest domem dla kilku restauracji. Bianca's i Charlie's Tavern w Marina Bay są warte odwiedzenia, pierwsza z nich jest bardzo dobrze znana ze swojej ruchliwej atmosfery. Pierwsza meksykańska restauracja Gibraltaru została otwarta w Marina Bay. 8 Bianca's. 9 Charlie's Steak House & Grill (Charlie's Tavern). Ocean Village, najnowsza marina Gibraltaru, jest przedłużeniem Marina Bay. Jest domem dla kilku pubów i restauracji, w tym chińskiej i indyjskiej. 10 The Star Bar, 12 Parliament Ln, ☏ +350 200 75924. Twierdzi, że jest najstarszym barem w Gibraltarze. Z menu i wyborem napojów, które odpowiadają większości gustów, pub stara się sprostać oczekiwaniom szerokiej klienteli. 11 The Lord Nelson, Casemates Square, ☏ +350 200 50009. Pn.-Sb. 11:00-14:00; Nd. 11:00-00:00. Oficjalna siedziba Gibraltar Rugby Club i miejsce koncertów na żywo roku, z rozrywką na scenie każdego wieczoru. Oferuje bezpłatne WiFi. 12 Jury's Café and Wine Bar, 275 Main St (w pobliżu Gibraltar Bookshop i Governor's House), ☏ +350 200 67898. Miła mała kawiarnia położona przy głównej ulicy. Dobra kawa, śniadania, proste posiłki i kanapki na wynos. == Życie nocne == Jeśli masz ochotę zjeść nad wodą, warto spróbować w marinach, a także w najbardziej wysuniętym na południe pubie w Europie. Dobre jedzenie, bas z beczki i wiele innych na kranie. Happy hour codziennie o 18:00. 1 Wembley Bar. W sercu południowej dzielnicy, jest to najbardziej wysunięty na południe pub w Europie. Tradycyjny angielski pub, ale z widokiem na Afrykę. == Noclegi == Prawdopodobnie ze względu na bardzo ograniczoną przestrzeń Gibraltaru zakwaterowanie jest drogie. Z tego powodu wielu decyduje się na pobyt za granicą w La Línea w Hiszpanii i przejście przez granicę pieszo, chociaż istnieją opcje budżetowe: === Oszczędnie === 1 Emile Youth Hostel, Montagu Bastion, Line Wall Rd (tuż przy Casemates Square), ☏ +350 51106, +350 57686000, faks: +350 51106, emilehostel@yahoo.co.uk. Wymeldowanie: 10:30. Rodzinny hostel. Nie najlepszy, ale najbliższy granicy. Pobierają 5 funtów za pranie ubrań i 5 funtów za bezprzewodowy internet. Nie wolno wnosić własnego jedzenia do hostelu, chociaż mają własną kawiarnię. Chociaż jest stosunkowo drogi, jest to spokojne miejsce blisko granicy. Ceny od 18 funtów za łóżko w pokoju wieloosobowym, 25 funtów za pokój jednoosobowy. Płatność tylko gotówką. === Umiarkowanie === 2 The Bristol Hotel, 8-10 Cathedral Square (blisko południowego krańca Main Street), ☏ +350 20076800, reservations@bristolhotel.gi. Pokoje od 69 GBP. === Ekskluzywnie === 3 The Elliot Hotel (O’Callaghan Eliott Hotel), 2 Governor's Parade (tuż przy Main Street, mniej więcej w połowie drogi między Cannon i Queens), ☏ +350 20070500, info@ocallaghancollection.com. Dobra lokalizacja i dobra jakość. 4 The Rock Hotel, 3 Europa Rd (około 400 m na południe od wejścia na Main Street, pod dość stromym wzgórzem), ☏ +350 20073000, +350 20073513, reservations@rockhotel.gi. Nie jest tak centralnie położony jak niektóre inne wymienione tutaj, ale ma wspaniałe widoki na zatokę. Jest to jeden z droższych hoteli w Gibraltarze i to w nim John Lennon i Yoko Ono wzięli ślub. Wszystkie pokoje mają widok na morze. Pokoje od 105 £ poza sezonem, od 135 £ latem. == Nauka == == Praca == Gibraltar ma korzystny system podatku korporacyjnego, a wiele witryn hazardowych online wybiera Gibraltar jako swoją bazę operacyjną i zatrudnia tysiące osób na stale rozwijającym się rynku pracy. == Bezpieczeństwo == Gibraltar ma niski wskaźnik przestępczości i sprawną policję, która dba o to, aby tak pozostało. Królewska Policja Gibraltaru to cywilna policja odpowiedzialna za codzienne działania policyjne. W niektórych miejscach, szczególnie wokół lotniska, można również zobaczyć Policję Obrony Gibraltaru. Jest ona częścią brytyjskiego wojska i jej głównym zadaniem jest ochrona instalacji wojskowych. Wybierz numer 199, aby uzyskać pomoc policyjną, i 190, aby uzyskać pomoc straży pożarnej i pogotowia ratunkowego. Alternatywnie, można wybrać numer 112 z telefonu komórkowego w przypadku wszystkich sytuacji awaryjnych. Jednak pojawiły się doniesienia o atakach na ludzi po hiszpańskiej stronie granicy podczas powrotu do Gibraltaru pieszo późną nocą. Rozsądnie byłoby wziąć taksówkę po zmroku, jeśli piłeś w barach w Hiszpanii, zwłaszcza jeśli jesteś sam. === Makaki berberyjskie === Makaki berberyjskie to dzikie zwierzęta i gryzą. Nie zaleca się ich karmienia, mimo zachęt ze strony nieodpowiedzialnych taksówkarzy. Ponadto istnieją kioski, które nieodpowiedzialnie sprzedają „jedzenie dla małp”, co jeszcze bardziej to zachęca: jest to nielegalne, może skutkować wysokimi grzywnami i jest szkodliwe dla zdrowia. Nigdy nie próbuj podnosić małego makaka: jego matka nie będzie zadowolona, ​​a ty też nie. Jeśli zostaniesz ugryziony przez makaka, będziesz wymagał leczenia szpitalnego. Chociaż makaki są wolne od wścieklizny, mogą cię zarazić zapaleniem wątroby i są najbardziej agresywne na szczycie skały, ponieważ najbardziej udane zwierzęta zajmują najwyższe partie skały, a ich mniej udani bracia są zmuszani do zejścia ze skały w ich społecznej hierarchii. == Zdrowie == Gibraltar jest częścią Europejskiego Systemu Ubezpieczeń Zdrowotnych i ma podobną służbę zdrowia jak Wielka Brytania, z nowoczesnym szpitalem. Jeśli pochodzisz z kraju uczestniczącego, Twoja karta EKUZ uprawnia Cię do pełnego bezpłatnego leczenia w nagłych wypadkach. == Kontakt == === Telefon === Międzynarodowy kod telefoniczny Gibraltaru to +350. Wszystkie numery stacjonarne w Gibraltarze składają się z 8 cyfr. Prefiks wybierany przed kodem kraju w przypadku połączeń międzynarodowych to 00 w Gibraltarze. === Internet === Bezpłatne łącze bezprzewodowe jest dostępne w następujących miejscach: Fresh - kawiarnia/bar tuż za łukiem, wychodząc z głównego placu w kierunku przystanków autobusowych. Gibraltar Arms - mniej więcej w połowie drogi główną ulicą. Lord Nelson - tuż przy tunelu wychodzącym z głównego placu. Cannon Bar - za Katedrą Katolicką. The Clipper - na Irish Town niedaleko Tuckey's Lane. Corks Wine Bar - na Irish Town niedaleko Clipper. The Horseshoe - na Main Street niedaleko Gibraltar Museum i King Street. == Informacje turystyczne == Izba Turystyczna Gibraltaru, Gibraltar, Plac Katedralny, Dom Księcia Kentu (na początku Main Street). Tel: +350 200 74950, Faks: +350 200 74943, E-mail: Information@tourism.gov.gi. Oddział znajduje się również tuż za granicą, który jest otwarty od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–16:30 oraz w soboty w godzinach 10:00–13:00. Otwarte: czynne: pon.-pt. 9:00 - 17:30, sob. 10:00 - 15:00, niedziela 10:00 - 13:00 Ludzie z Gibraltaru nazywają siebie Gibraltarczykami lub „Llanito” wymawianymi Ya-ni-to. Mimo że zdecydowana większość Gibraltarczyków mówi po hiszpańsku (z lokalnym dialektem), łatwo ich urazić, gdy nazywa się ich Hiszpanami, ponieważ uważają się za Gibraltarczyków i są bardzo dumni ze swojej tożsamości. W rzeczywistości Gibraltarczycy w kilku referendach zdecydowanie opowiedzieli się za pozostaniem Brytyjczykami. Niektórzy Gibraltarczycy czują się również wrażliwi na użycie terminu „kolonia” ze względu na jego konotacje jako osadzona populacja lub rządzona przez obcy kraj i brak samorządności, z których żadne nie odnosi się do Gibraltaru ani teraz, ani historycznie. Ponadto termin „kolonia” nie był używany w odniesieniu do Gibraltaru aż do lat 30. XIX wieku, kiedy to istniały inne miejsca, które były koloniami, a Gibraltar został zgrupowany z nimi pod terminem kolonie, pomimo innych okoliczności. Chociaż popularny pogląd jest taki, że rząd hiszpański jest przyczyną wielu problemów dotyczących Gibraltaru, nie ma żadnej wrogości ze strony Gibraltarczyków wobec Hiszpanów w ogóle; tysiące hiszpańskich turystów i pracowników nie doświadcza żadnych problemów. Umowa z Kordoby z 2006 otworzyła relacje Gibraltaru z Hiszpanią. == Przedstawicielstwa dyplomatyczne == Belgia, 47 Irish Town, P.O. Box 185, ☏ +350 2007 8352, faks: +350 2007 8646. Dania, Cloister Building, Market Lane, P.O. Box 554, ☏ +350 2001 2700, faks: +350 2007 1608, consul@danconsul.gi. Pn.-pt. 09:00-13:00 i 15:00-17:00. Finlandia, 20 Line Wall Road, P.O. Box 130, ☏ +350 2007 5149, faks: +350 2007 0513. Francja, 209 Main Street, ☏ +350 2007 8830, faks: +350 2007 5867. Grecja, Suite 1C, Imossi House, 1/5 Irish Town, P.O. Box 167, ☏ +350 2007 3500, faks: +350 2007 3550. Islandia, 316 Ocean Hights, ☏ +350 5434 2000, faks: +350 2004 6857, anne.lundin@danish-alteriors.com. Izrael, Marina View, 39 Glacis Road, P.O. Box 238, ☏ +350 2007 7735, faks: +350 2007 4301. Włochy, 28 Irish Town, ☏ +350 2004 7096, faks: +350 2004 5591, italy@gibraltar.gi. Malta, 20 Admirals Place, Naval Hospital Hill, ☏ +350 5733 9000, maltaconsulgibraltar@gov.mt. Holandia, Irish House, 92 Irish Town, ☏ +34 633 893 332, consul.netherlands@gibtelcom.net. Norwegia, Sandpits Vaults, Off Rosia Road, P.O. Box 133, ☏ +350 2007 7242, faks: +350 2007 7342. Pn.-pt. 09:00-17:00. Polska, 35 Governor's Parade, ☏ +350 2007 4593, faks: +350 2007 9491. Szwecja, Cloister Building, Irish Town, P.O. Box 212, ☏ +350 2007 9200, faks: +350 2007 6189, consulgeneral@swedishconsulategibraltar.com. Pn.-pt. 09:00-13:00 i 14:00-16:30. Szwajcaria, Suite 206, Neptune House, Marine Bay, ☏ +350 2005 1051, faks: +350 2004 5450, gibraltar@honrep.ch. Tajlandia, 120 Main Street, ☏ +350 2007 7890. Wielka Brytania, ☏ +350 200 51725. Pomoc konsularna dla obywateli brytyjskich jest świadczona przez HM Government of Gibraltar Civil Status and Registration Office. == Gdzie dalej == Można było przekroczyć granicę do Kadyksu w południowej Hiszpanii lub do miast takich jak Algeciras czy Jerez de la Frontera. Możesz też udać się na południe, przez Morze Śródziemne i odwiedzić Maroko, z takimi miejscami jak Tanger i Casablanca.