யெமன்

யெமன் அல்லது ஏமன் (Yemen, (); ٱلْيَمَنْ) அதிகாரபூர்வமாக யெமன் குடியரசு (Republic of Yemen) என்பது மேற்கு ஆசியாவில் உள்ள ஒரு நாடு. சோக்கோட்ரா தீவுக்கூட்டம் உட்பட, ஏமன் பிரதான நிலப்பகுதி தெற்கு அரேபியாவில் அமைந்துள்ளது; இதன் வடக்கே சவூதி அரேபியா, வடகிழக்கில் ஓமான், கிழக்கே அரபிக் கடலின் தென்கிழக்குப் பகுதி, தெற்கே ஏடன் வளைகுடா, மேற்கில் செங்கடல் ஆகியவற்றை எல்லைகளாகக் கொண்டு, ஆப்பிரிக்காவின் கொம்பு முழுவதும் சீபூத்தீ, எரித்திரியா, சோமாலியா ஆகியவற்றுடண் கடல் எல்லைகளைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. தோராயமாக 455,503 சதுர கிலோமீட்டர் (175,871 சதுர மைல்கள்), தோராயமாக 2,000 கிலோமீட்டர் (1,200 மைல்கள்) கடற்கரையுடன், ஏமன் அரபுத் தீபகற்பத்தில் பரப்பளவில் இரண்டாவது பெரிய நாடாகும். மக்கள்தொகை அடிப்படையில் இது மிகப்பெரிய நாடாகும். ஏமனின் அரசியலமைப்புத் தலைநகரமும், மிகப்பெரிய நகரமும் சனா ஆகும். ஏமனின் மதிப்பிடப்பட்ட மக்கள் தொகை 34.7 மில்லியன், பெரும்பாலும் அரபு முசுலிம்கள், இது சவூதி அரேபியாவை விட அதிகமாக இருக்கும் என்று மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. இது அரபு நாடுகள் கூட்டமைப்பு, ஐக்கிய நாடுகள் அவை, கூட்டுசேரா இயக்கம், இசுலாமிய ஒத்துழைப்பு அமைப்பு ஆகியவற்றில் உறுப்பினராக உள்ளது. இதன் புவியியல் அமைவிடம் காரணமாக, ஏமன் 7,000 ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக பல நாகரிகங்களின் நடுவில் உள்ளது. சபேயர்கள் நவீன எத்தியோப்பியா, எரித்திரியாவின் சில பகுதிகளைப் பாதித்த ஒரு செழிப்பான வணிக இராச்சியத்தை உருவாக்கினர். அதன் பிறகு கி.பி. 275-இல் இம்யாரைட் இராச்சியம் உருவாக்கப்பட்டது, இது ஏமனின் இன்றைய பிரதேசத்தின் பெரும்பகுதியைக் கொண்டது, யூத சமயத்தால் பெரிதும் பாதிக்கப்பட்டது. கிபி 4-ஆம் நூற்றாண்டில் கிறித்தவம் பரவியது, அதைத் தொடர்ந்து 7-ஆம் நூற்றாண்டில் இசுலாம் வேகமாகப் பரவியது. இசுலாத்திற்கு மாறியதிலிருந்து, ஏமன் இசுலாமியக் கற்றலின் மையமாக மாறியது, அத்துடன் தொடக்கக்கால இசுலாமிய வெற்றிகளில் ஏமன் படைகள் முக்கிய பங்கு வகித்தன. ஏமனின் கட்டடக்கலைகளில் பெரும்பாலானவை நவீன காலம் வரை நீடித்தன. பல நூற்றாண்டுகளாக, இது மோச்சா துறைமுகம் வழியாக ஏற்றுமதி செய்யப்பட்ட காப்பியின் முதன்மை உற்பத்தியாளராக இருந்தது. 9-ஆம் முதல் 16-ஆம் நூற்றாண்டுகளுக்கு இடையில் பல்வேறு வம்சங்கள் தோன்றின. 19-ஆம் நூற்றாண்டில், நாடு உதுமானிய, பிரித்தானியப் பேரரசுகளுக்கு இடையில் பிரிக்கப்பட்டது. முதலாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, ஏமன் இராச்சியம் நிறுவப்பட்டது, இது 1962-இல் உள்நாட்டுப் போருக்குப் பிறகு ஏமன் அரபு குடியரசு (வடக்கு ஏமன்) ஆனது. 1967-இல், ஏமன் மக்கள் சனநாயகக் குடியரசு (தெற்கு ஏமன்) பிரித்தானிய ஏடன் காப்பரசிடம் இருந்து விடுதலை பெற்றது. மத்திய கிழக்கு உட்பட்ட அரபு உலகில் முதலாவது ஒரே கம்யூனிச நாடாக தெற்கு ஏமன் மாறியது. 1990-இல், இரண்டு ஏமன் நாடுகளும் ஒன்றிணைந்து இன்றைய யெமன் குடியரசை உருவாக்கின, அலி அப்துல்லா சாலே 2012-இல் அரபு வசந்தத்தைத் தொடர்ந்து பதவி விலகும் வரை முதல் அரசுத்தலைவராகப் பணியாற்றினார். ஏமன் உலகின் மிகக் குறைந்த வளர்ச்சியடைந்த நாடுகளில் ஒன்றாகும், வளம்குன்றா வளர்ச்சிக்கு குறிப்பிடத்தக்க தடைகளை இது எதிர்கொள்கிறது, மத்திய கிழக்கு மற்றும் வட ஆப்பிரிக்காவில் உள்ள ஏழ்மையான நாடுகளில் இதுவும் ஒன்றாகும். 2019-ஆம் ஆண்டில், ஏமனில் மனிதாபிமான உதவி தேவைப்படும் மக்கள் அதிக எண்ணிக்கையில் இருப்பதாக ஐக்கிய நாடுகள் தெரிவித்துள்ளது, இது சுமார் 24 மில்லியன் தனிநபர்கள் அல்லது அதன் மக்கள்தொகையில் கிட்டத்தட்ட 75% ஆகும். 2024-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, பலவீனமான நாடுகள் குறியீட்டில் ஏமன் ஆறாவது இடத்தில் உள்ளது. 2020-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, உலகளாவிய பசிக் குறியீட்டில் இரண்டாவது மிக மோசமான இடத்தைப் பிடித்துள்ளது, இது மத்திய ஆப்பிரிக்கக் குடியரசால் மட்டுமே முந்தியுள்ளது. 2024-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, உலக அமைதிக் குறியீட்டால் ஏமன் உலகின் மிகக் குறைந்த அமைதியான நாடாகக் கருதப்படுகிறது. கூடுதலாக, 2025-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, மனித மேம்பாட்டுக் குறியீட்டில் இது 184-ஆவது இடத்தில் உள்ளது. காலநிலை மாற்றத்தால் உலகின் மிகவும் பாதிக்கப்படக்கூடிய நாடுகளில் ஏமனும் ஒன்றாகும், மேலும் அதன் விளைவுகளைக் கையாள மிகவும் தயாராக இல்லாத நாடுகளில் ஒன்றாகவும் வகைப்படுத்தப்பட்டுள்ளது. மக்கள் தொகையியல் 5,27,968 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவு கொண்ட யேமனில் மக்கள் அடர்த்தி ஒரு சதுர கிலோ மீட்டரில் 109 மக்கள் வாழ்கின்றனர். 2004-ஆம் ஆண்டு மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பின்படி யேமன் நாட்டின் மக்கள் தொகை 19,685,161 ஆகும். சியா மற்றும் சன்னி பிரிவு இசுலாமியர்கள் அதிகம் உள்ளனர். பொருளாதாரம் நாட்டில் பாறை எண்ணெய் உற்பத்தி அருகி விட்ட காரணத்தினால் அரேபிய நாடுகளில் யேமன் வறுமைமிக்க நாடாக உள்ளது. உள்நாட்டுப் போர் ஏமனில் சியா மற்றும் சன்னி முஸ்லீம்களிடையே நடைபெறும் உள்நாட்டுப் போரில் 60,000 பேர் கொல்லப்பட்டுள்ளனர். சியா பிரிவு இசுலாமியப் போராளிகளுக்கு இரானும், சன்னிப் பிரிவு இசுலாமியப் போராளிகளுக்கு சவுதி அரேபியாவும் ஆதரவு அளித்து வருகிறார்கள். உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக யேமனின் தலைநகர் சனாவிலிருந்து ஏடன் துறைமுக நகரத்திற்கு மாற்றப்பட்டுள்ளது. குறிப்புகள் மேற்கோள்கள்