Castell Cil-y-coed

Castell Normanaidd o'r Oesoedd Canol ydy Castell Cil-y-coed, ar ffurf mwnt a beili heb y mur gwarcheidiol arferol, sef y “beili”. Lleoliad: Cil-y-coed, Sir Fynwy; cyfeiriad grid ST487895. Fe godwyd y rhan fwyaf o'r tomenni hyn yng Nghymru rhywdro rhwng degawdau olaf yr 11g ac ail hanner y 12g allan o bridd a charreg, gyda ffos o'u cwmpas fel rheol. Y Normaniaid ddaeth â'r math hwn o amddiffynfa o Ffrainc i wledydd Prydain a mabwysiadwyd y dechnoleg gan y Cymry. Cryfahwyd y castell dros y blynyddoedd. Fe'i cofrestrwyd gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: MM026 . Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw. Mae Cil-y-coed yn cael ei grybwyll yn Llyfr Dydd y Farn fel tir amaethyddol a ganhaliwyd gan Durlan, Siryf Caerwrangon. Yn 1885 gwerthwyd y castell i Joseph Richard Cobb, a adferwyd y castell gan ei droi'n gartref i'w deulu . Cyfeiriadau