Tomen yr Ystog

Castell neu domen mwnt a beili ydyw Tomen yr Ystog, yn Yr Ystog, Powys; cyfeiriad grid SO314945. Fe godwyd y domen (sef yr hen air Cymraeg am y “mwnt”) yn yr Oesoedd Canol, rhwng 1000 ac 1153. Cofrestrwyd y mwnt a beili hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: MG119. Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw. Cyfeiriadau