Crug Bychan y Ferwig

Crug crwn 36 metr wrth 1.5 metr a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Bychan y Ferwig, yng nghymuned Y Ferwig, Ceredigion; cyfeiriad grid SN178511. Mae'r crug hwn wedi ei ddifetha dros y canrifoedd. Cofrestrwyd ef gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CD105. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb. Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C. Gweler hefyd Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu: Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru Beddrod siambr Carnedd Siambr gladdu hir Dolen allanol Crug Bychan y Ferwig ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru) Archifwyd 2016-03-04 yn y Peiriant Wayback Cyfeiriadau