Prifysgol Bangor

Prifysgol ym Mangor, Gwynedd, gogledd Cymru yw Prifysgol Bangor (cyn-enwau: Prifysgol Cymru, Bangor, Coleg Prifysgol Gogledd Cymru). Mae'n aelod-sefydliad o Brifysgol Cymru. Derbyniodd siarter Frenhinol yn 1885 ac roedd yn un o'r cyrff hynny a sefydlodd y Brifysgol ffederal. Cawsai ei hadnabod am y rhan fwyaf o'i hoes fel "Brifysgol Cymru, Bangor". Ers Medi 2007 fe'i gelwir yn Brifysgol Bangor, gan iddi wahanu oddi wrth Brifysgol ffederal Cymru. Pan archwiliwyd asesiadau ymchwil y coleg yn 2008, gwelwyd fod bron i 50% o'r holl waith ymchwil o fewn ei muriau yn flaenllaw - a hynny yn nhermau bydeang. Caiff ei gydnabod fel y 251fed prifysgol mwyaf blaenllaw yn y byd. Yn ôl Canllaw'r Sunday Times i Brifysgolion Prydain, 2012, caiff ei gyfri fel y brifysgol orau yng Nghymru o ran yr addysgu ac o fewn y 15eg gorau ym Mhrydain yn y categori hwn. Cyhoeddir Esgor, cyfnodolyn cyntaf y Gymraeg ar fydwreigiaeth, gan y brifysgol. Sefydlwyd yn 1884 gyda 58 o fyfyrwyr. Nawr, yn yr unfed ganrif ar hugain mae dros 10,000 o fyfyrwyr yn mynychu'r brifysgol. Yn 2023, enwyd y brifysgol yn Prifysgol y flwyddyn yng Nghymru gan y Daily Mail. Cynfyfyrwyr a staff enwog Academyddion Yr Athro Pwyll ap Siôn, Adran Gerdd Yr Athro Samuel L. Braunstein (tan 2004), ffisegydd Yr Athro Antony Carr, hanesydd Tony Conran, bardd a chyfieithydd Yr Athro David Crystal, ieithydd ac ysgrifennwr Yr Athro Bedwyr Lewis Jones, ysgolhaig Cymraeg Yr Athro John Morris-Jones, ieithydd Yr Athro Ron Pethig Yr Athro Gwyn Thomas, ysgolhaig Cymraeg a bardd Syr Ifor Williams, ieithydd ac arbenigwr ar yr Hengerdd Eraill Frances Barber, actores Danny Boyle, cyfarwyddwr ffilm a chynhyrchydd Richard Brunstrom (Cyn-Brif Gwnstabl Heddlu Gogledd Cymru), graddiodd mewn Sŵoleg ym 1979 A. H. Dodd, hanesydd Y Prifardd Gwyn ap Gwilym Mark Hughes, (Cymrawd er Anrhydedd), rheolwr pêl-droed Rhys Ifans, (Cymrawd er Anrhydedd), actor Siân James, cantores Emyr Preis, hanesydd D. W. Roberts, gwyddonydd John Sessions, actor G. W. Shaw, hanesydd R. Williams Parry, bardd Phillip Pullman (Cymrawd er Anrhydedd), nofelydd plant Saesneg R. S. Thomas, bardd Cymreig Carol Vorderman (Cymrawd er Anrhydedd), cyflwynydd teledu Colegau Coleg Gwyddorau Iechyd ac Ymddygiad Ysgol Gwyddorau Gofal Iechyd Ysgol Gwyddorau Meddygol Ysgol Seicoleg Ysgol Gwyddorau Chwaraeon, Iechyd ac Ymarfer Coleg y Celfyddydau a'r Dyniaethau Ysgol y Gymraeg Ysgol Astudiaethau Creadigol a'r Cyfryngau Ysgol Dysgu Gydol Oes Ysgol Hanes, Hanes Cymru ac Archeoleg Ysgol Ieithyddiaeth ac iaith Saesneg Ysgol Ieithoedd Modern Ysgol Cerddoriaeth Ysgol Athroniaeth a Chrefydd Ysgol Saesneg Coleg Gwyddorau Ffisegol a Chymhwysol Ysgol Cemeg Ysgol Cyfrifiadureg Ysgol Peirianneg Electronig Coleg Busnes, y Gyfraith, Addysg a Gwyddorau Cymdeithas Ysgol Addysg Ysgol Busnes Bangor Ysgol y Gyfraith Ysgol Gwyddorau Cymdeithasol Coleg Gwyddorau Naturiol Ysgol Gwyddorau Biolegol (gan gynnwys Gardd Fotaneg Treborth) Ysgol Gwyddorau Eigion Ysgol yr Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth Neuaddau Preswyl Safle Ffriddoedd Safle Ffordd y Coleg Safle'r Santes Fair Safle'r Normal Gweler Hefyd Rhestr o prifysgolion yn y DU Cyfeiriadau Dolenni allanol Gwefan swyddogol Prifysgol Bangor