Eglwys y Santes Fair, yr Wyddgrug

Eglwys ac adeilad rhestredig Gradd I o'r 16g yn yr Wyddgrug, Sir y Fflint, yw Eglwys y Santes Fair, yr Wyddgrug. Mae'r plwyf yn rhan o Esgobaeth Llanelwy. Dyma un o'r gyfres o eglwysi "Stanley" a ailadeiladwyd tua 1500 dan nawdd Margaret Beaufort, Iarlles Richmond a Derby. Eglwysi eraill y gyfres yng Ngogledd Cymru yw Eglwys yr Holl Saint, Gresffordd, Eglwys y Santes Eurgain a Sant Paul, Llaneurgain, Eglwys San Silyn, Wrecsam a Capel Wenffrewi, Treffynnon. Bu farw Margaret ym 1509 ac ni chwblhawyd corff ac eiliau yr eglwys tan tua 1550. Mae'r rhan fwyaf o'r eglwys yn arddull Berpendicwlar, er bod drws mewnol porth y de yn Elisabethaidd. Disodlwyd twr y gorllewin rhwng 1768 a 1773 gan y pensaer Joseph Turner. Gwnaeth Syr George Gilbert Scott waith adfer sylweddol ym 1853-6, a gwnaed mwy o waith adfer yn ystod y 20g. Cyfeiriadau Dolenni allanol (Saesneg) Church Heritage Cymru