Eglwys Sant Gofan

Efallai mai'r peth mwyaf trawiadol am Eglwys Sant Gofan yw ei lleoliad: saif yng nghesail creigiau calchfaen geirwon ar fin y dŵr ar arfordir Sir Benfro, tua dwy filltir i'r de o Bosherston. Cell feudwy ydyw ac mae'n mesur 20 wrth 12 tr (6.1 m × 3.7 m); un ystafell yn unig ydy'r gell. Fel y creigiau o'i chwmpas fe'i codwyd o galchfaen tua'r 6g, er bod yr hyn a welir heddiw dipyn yn ddiweddarach - y 13g. Mae'r enw'n awgrymu mai ar gyfer y mynach Gofan y'i codwyd a cheir ogof gerllaw, lle cysgododd tra'n codi'r lloches. Yn ôl traddodiad llafar lleol cafodd Gofan ei gladdu o dan yr allor ar ochr ddwyreiniol yr adeilad. Ar yr ochr ogleddol mae'r fynedfa, a cheir meinciau isel o garreg ar hyd y waliau gogleddol a deheuol a cheir agen wag yn y graig lle gynt y safodd y gloch. Mae'r to o lechan ac yn gymharol fodern. Mewn chwedl arall dywedir i Gofan ddianc am ei fywyd oddi wrth fôr-ladron ysbeilgar ac i'r graig agor o'i flaen, er mwyn iddo guddio'n ddiogel. Gwnaeth hynny, ac fel diolch am y wyrth gysegrodd ei fywyd i'w Dduw. Oriel Gweler hefyd Gofannon fab Dôn Govan, Rhan o Glasgow, yr Alban Cyfeiriadau