Capel Pant-teg (Ystalyfera)

Addoldy cyntaf ym mhentref a chymuned Ystalyfera, bwrdeistref sirol Castell-nedd Port Talbot, Cymru, oedd Capel Pant-teg. Fe'i codwyd gan y gymuned eu hunain a hynny yn 1821. Prynnwyd y tir ar lês o 999 mlynedd am geiniog neu ddwy yn unig ac enwyd y capel gan y Parch. John Davies o Alltwen. Yr unig adeilad i addoli ynddo cyn hynny oedd yr eglwys yn Llan-giwg a thai preifat anghydffurfwyr, neu daith 5-milltir i Alltwen neu Gwmllynfell. Cafwyd peth angydfod a oedd angen capel ai peidio, gan fod hoelion wyth y gymdeihas yn credu bod taith 5-milltir ar ddwy droed yn gwbwl dderbyniol. Gweler hefyd Anghydffurfiaeth Cyfeiriadau Ffynonellau D. G. Williams (1921), Camre Cyntaf, sef Hanes Eglwys Y Pant-teg, Ystalyfera (1821-1921) (trosiad (2009) i'r Saesneg gan J. B. Jonathan ar gael o http://www.ystalyfera-history.co.uk/history-pantteg-chapel-ystalyfera.pdf) Crynodeb o hanes Capel Pant-teg o http://www.ystalyfera-history.co.uk/history-pantteg-chapel.html