Llanbadrig

Pentref, chymuned a phlwyf eglwysig ar arfordir gogledd Môn yw Llanbadrig. Yn yr Oesoedd Canol roedd yn rhan o gwmwd Talybolion, cantref Cemais. Mae'r gymuned hon yn cynnwys treflan Clygyrog a phorthladd bychan Cemaes (Porth Wygyr), lleoliad tybiedig maenor cantref Cemais yn yr Oesoedd Canol. Ceir nifer o hen chwareli calchfaen yn yr ardal. Yn ôl Cyfrifiad 2011, roedd 1,316 o bobl yn byw yn y gymuned hon a 690 (sef 52.4%) o'r boblogaeth dros dair oed a hŷn Cymuned Llanbadrig yn gallu siarad Cymraeg. Roedd 302 yn ddi-waith, sef 46.7% o'r rhai o fewn yr oedran priodol. Hanes Enwir Llanbadrig ar ôl Sant Padrig, nawddsant Iwerddon, a cheir eglwys o'r enw, prif eglwys y plwyf, ar yr arfordir ger Cemaes. Yn ôl traddodiad cafodd ei sefydlu yn y flwyddyn 440 gan Sant Padrig ei hun. Yn ôl chwedl leol, cafodd Padrig ei hun mewn llongdrylliad ar Ynys Badrig, sy'n ynys fechan yn agos i arfordir y plwyf, bron gyferbyn â safle'r eglwys bresennol. Cyfrifiad 2011 Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn: Pobl o Lanbadrig Hugh Owen (Huwco Môn) (1835-1892), hanesydd a aned yng Nghemaes John James Hughes (Alfardd) (1842-875), llenor a golygydd Radicalaidd Syr Owen Thomas, cadfridog ac Aelod Seneddol Ffilm Cafodd rhan o'r ffilm Half Light (2006), yn serennu Demi Moore ei ffilmio yn Llanbadrig (ond lleolir y ffilm yn yr Alban). Gweler hefyd Pwyntiau eithafol Cymru Cyfeiriadau