Ceredigion

Erthygl am Geredigion, un o siroedd Cymru, yw hon. Am y deyrnas ganoloesol gweler Teyrnas Ceredigion. Gweler hefyd Ceredigion (gwahaniaethu). Un o 22 prif ardal Cymru yw Ceredigion, sy'n sir wledig yng ngorllewin Cymru. Mae ganddi boblogaeth o 72,884, a 52% ohonynt yn siarad Cymraeg (Cyfrifiad 2001). Ei phrif drefi yw Aberystwyth, Aberteifi, Llanbedr Pont Steffan, Llandysul, Tregaron ac Aberaeron. O ran llywodraeth leol, gweinyddir Ceredigion gan Cyngor Sir Ceredigion a rhennir y sir yn 51 Cyngor Cymuned a Thref. Trefi a phrif bentrefi Tref Aberaeron, Aberarth, Aberporth, Tref Aberteifi, Tref Aberystwyth, Beulah, Blaenanerch, Blaenpennal, Blaenporth, Blaenrheidol, Bow Street, Y Borth, Bwlchllan, Bwlchyfadfa, Capel Bangor, Capel Cynnon, Capel Dewi, Capel Seion, Tref Ceinewydd, Ceulanmaesmawr, Ciliau Aeron, Dole, Dyffryn Aeron, Dyffryn Arth, Eglwysfach, Y Faenor, Ffostrasol, Ffwrnais, Glandyfi, Llanfihangel Genau'r Glyn, Henfynyw, Llanbadarn Fawr, Tref Llanbedr Pont Steffan, Llancynfelyn, Llanddewi Brefi, Llandyfriog, Llandysiliogogo, Llandysul, Llanfair Clydogau, Llanfarian, Llanfihangel Ystrad, Llangeitho, Llangoedmor, Llangrannog, Llangwyryfon, Llangybi, Llanilar, Llannarth, Llanrhystud, Llansanffraid, Llanwenog, Llanwnnen, Lledrod, Melindwr, Nantcwnlle, Penbryn, Penrhyn-coch, Plwmp, Pontarfynach, Pontsaeson, Pontsian, Post-bach, Post-mawr, Rhydowen, Talgarreg, Talybont, Tirymynach, Trawscoed, Trefeurig, Tref Tregaron, Troedyraur, Waunfawr, Y Ferwig, Ysbyty Ystwyth, Ystrad Fflur ac Ystrad Meurig. Cymunedau Cestyll Castell Aberteifi Castell Aberystwyth Castell Cilgerran Castell Newydd Emlyn Eisteddfodau Eisteddfod Genedlaethol Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yng Ngheredigion ym 1976 a 1992. Am wybodaeth bellach gweler: Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ceredigion 1976 Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberystwyth 1992 Eisteddfod yr Urdd 2010 Yn 2010, daeth eisteddfod blynyddol Urdd Gobaith Cymru i Geredigion. Dyma'r tro gyntaf i hyn ddigwydd ers eisteddfod Llanbedr Pont Steffan yn 1999. Gweler hefyd Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan 'Gorau Ceredigion' Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Teifi Arfordir Ceredigion1992, llyfr Ceredigion (etholaeth seneddol) Ceredigion (etholaeth Cynulliad) Teyrnas Ceredigion Dolenni allanol Cyngor Sir Ceredigion