Gerddi Dyffryn

Plasdy â dros 55 erw o erddi yw Gerddi Dyffryn, a leolir ger pentref Sain Nicolas yng nghymuned Gwenfô, Bro Morgannwg. Mae'n eiddo i'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Adeiladwyd Tŷ Dyffryn mewn arddull tebyg i château Ffrengig ar gyfer y diwydiannwr John Cory, rhwng 1893 â 1894. Ceir nifer o fentyll simnai hanesyddol y tu fewn. Cynlluniwyd y gerddi gan Thomas Mawson gyda chyfraniad hefyd gan Reginald Cory, mab John Cory, a etifeddodd yr ystâd ym 1906; roedd yntau'n arddwr brwd. Yn ôl Cadw, a benodd statws rhestredig Gradd I i'r gerddi, dyma "gerddi Edwardaidd crandiaf a godidocaf Cymru. Mae'r gerddi i'w cymharu â rhai o erddi gorau'r cyfnod ym Mhrydain". Gradd II* yw statws rhestredig Tŷ Dyffryn. Mae Gerddi Dyffryn wedi ymddangos sawl gwaith ar raglen y BBC Doctor Who; ar un o'r achlysuron hyn chwaraeodd ran Palas Versailles. Gweler hefyd Rhestr eiddo'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru Cyfeiriadau Dolenni allanol (Saesneg) Gwefan swyddogol