Crug crwn Blaenannerch

Crug crwn enfawr dros 40 metr o ddiamedr ac a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug crwn Blaenannerch, yng nghymuned Aberporth, Ceredigion; cyfeiriad grid SN250490. Mae wedi'i ddifrodi gan aredig diweddar. Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CD212. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb. Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C. Gweler hefyd Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu: Rhestr o grugiau crynion yng Nghymru Beddrod siambr Carnedd Siambr gladdu hir Dolen allanol [ Crug crwn Blaenannerch ar wefan Coflein (Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru)] Cyfeiriadau