Gogerddan

Ystad ger Trefeurig, bedair milltir i'r gogledd-ddwyrain o Aberystwyth oedd Gogerddan, neu Blas Gogerddan, ac un o blastai pwysicaf Sir Aberteifi, ar un adeg. Roedd y tŷ yn eiddo i'r teulu ers y teulu Pryse o'r 15g neu cyn hynny, mae'r prif dŷ, Plas Gogerddan, yn dal i sefyll ac mae'n adeilad rhestredig Gradd II. Daeth yr ystad yn arbennig o gyfoethog o'r 17g ar yr elw o fwyngloddio plwm, a gyda rhan o'r elw hwnnw yr adeiladwyd y tŷ presennol. Cafodd y tŷ ei newid yn sylweddol yn y 1860au ac fe'i gwerthwyd gan Syr Pryse Loveden Saunders-Pryse i Brifysgol Cymru yn 1949. Bellach fe'i defnyddir fel pencadlys Sefydliad Ymchwil Tir Glas a'r Amgylchedd. Darllen pellach Betteley, Chris (5 Gorffennaf 2018). "University under fire over historic mansion 'neglect'". Cambrian News. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2018-07-05. Cyrchwyd 2019-02-17. Colyer, R. J. (1981). "The Gentry and the County in nineteenth century Cardiganshire". Welsh History Review 10 (4): 497–535. https://datasyllwr.llgc.org.uk/journals/pdf/AWJAJ011110.pdf. Colyer, Richard (1978). "The Pryse family of Gogerddan, and the decline of a great estate, 1800–1960". Welsh History Review 9 (1): 407–31. https://datasyllwr.llgc.org.uk/journals/pdf/AWJAJ010109.pdf. Jenkins, David (1953). "The Pryse Family of Gogerddan". National Library of Wales Journal 8 (1): 81–96. https://datasyllwr.llgc.org.uk/journals/pdf/AWJBO024008.pdf. Adalwyd 21 Mawrth 2019. Gweler hefyd Gogerddan (bryngaer) Carbury Pryse Cyfeiriadau