Castell Margam

Plasty mawr o Cyfnod Fictoraidd ym Margam ym mwrdeistref sirol Castell-nedd Port Talbot yw Castell Margam. Mae'n adeilad rhestredig Gradd I ym Mharc Gwledig Margam yng ngofal cyngor bwrdeistref sirol Castell-nedd Port Talbot. Fe'i hadeiladwyd gan y pensaer Thomas Hopper ar gyfer Christopher Rice Mansel Talbot (1803–1890) dros gyfnod o ddeng mlynedd, rhwng 1830 a 1840, ar safle a oedd, o’r 11g hyd at ddiddymu’r mynachlogydd, yn abaty. Er ei fod yn cael ei alw'n "gastell", mae'r adeilad mewn gwirionedd yn blasty mawr cyfforddus, yn un o lawer o gestyll "ffug" a godwyd yn y 19g yn ystod yr Adfywiad Gothig. Arhosodd y plasty ym meddiant y teulu Talbot tan 1942, pan gafodd ei werthu i'r diwydiannwr David Evans-Bevan, a ganfu fod yr tŷ yn rhy fawr iddo fyw ynddo; wedyn aeth yr adeilad yn adfail, ac fe'i difrodwyd yn ddifrifol gan dân ym 1977. Mae'r tŷ yn dal i gael ei adfer. Cyfeiriadau