Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Đại Nghĩa

Trường Trung học Phổ thông chuyên Trần Đại Nghĩa (tiếng Anh: Tran Dai Nghia High School for the Gifted), cũng được gọi với biệt danh Trần Chuyên hay tên viết tắt TĐN, là một trường Trung học công lập chuyên ở Thành phố Hồ Chí Minh (dành cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12 có năng khiếu), hoạt động theo hình thức bán trú. Từ năm 2024 trở đi, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định thành lập thêm Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa trên cơ sở tổ chức lại Trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa. Đây là 2 trường hoạt động độc lập với 2 chức năng, nhiệm vụ đào tạo khác nhau, sử dụng chung cơ sở vật chất dạy học hiện có của Trường chuyên trước đây. Trường Trung học Cơ sở và Trung học Phổ thông Trần Đại Nghĩa là đơn vị sự nghiệp công lập, trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng, được cấp kinh phí hoạt động, và mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật hiện hành. Kể từ ngày 1/7/2025, trường là một trong năm trường Trung học phổ thông chuyên duy nhất ở Thành phố Hồ Chí Minh (ngoài THPT Chuyên Lê Hồng Phong, Trường Phổ Thông Năng Khiếu, Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn [Vũng Tàu cũ] và Trường THPT Chuyên Hùng Vương [Bình Dương cũ]). Lịch sử Giai đoạn trước 1975 Trước năm 1975, trường Trần Đại Nghĩa tiền thân là trường trung học La San Taberd. Năm 1874, linh mục Henri De Kerlan – linh mục quản xứ Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn, đã sử dụng số tiền riêng mà mình dành dụm, sáng lập nên trường Trung học La San Taberd. Cơ sở giáo dục này được đặt tại dinh của Tri phủ Tân Bình đời Tự Đức và bắt đầu khởi công vào năm 1875. Cuối cùng, sau 12 năm kéo dài, vào năm 1887, nhà trường chính thức đã hoàn thành việc xây dựng. Ban đầu, trường được xây dựng với mục đích nuôi trẻ mồ côi lai Âu và lai Pháp bị bỏ rơi, về sau thu nạp thêm học sinh không phân biệt lương – giáo. Lúc bấy giờ, trường chỉ có 58 học trò do các tu sĩ, nhà truyền giáo dạy dỗ, chăm sóc gồm 2 người Việt Nam và 2 người Pháp dạy dỗ. Trường vốn là sản nghiệp riêng của Hội truyền giáo, từ năm 1889, các sư huynh đầu tiên của trường công giáo: Les Frères des Ecoles Chrétiennes đã được mời từ Pháp qua. Từ đây, số lượng học sinh của trường ngày càng gia tăng, đến năm 1949, trường đạt cột mốc vượt hơn 1.200 học sinh. Giai đoạn sau 1975 Ngày 12 tháng 12 năm 1975, thực hiện theo thông cáo chung của Sở Giáo dục và Ủy ban liên lạc Công giáo – văn thư số 576/ VP–75 của Tòa Tổng giám mục Sài Gòn, trường Lasan Taberd được chính thức bàn giao cho Sở Giáo dục & Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh dưới sự chứng kiến của các ban đại diện gồm: Sở Giáo dục, Tòa Tổng giám mục Sài Gòn và trường Lasan Taberd cũ. Sau đó, trường vẫn tiếp tục duy trì việc đào tạo giáo dục phổ thông từ cấp I, II và III với hơn 6.000 học sinh đến hết tháng 9, 1976. Bởi nhu cầu đào tạo giáo viên tiểu học của thành phố, năm 1976 trường Trung học Sư phạm TP Hồ Chí Minh đã được thành lập theo quyết định số 32/ TCCQ của Ủy ban Nhân dân Cách mạng thành phố. Trường nhận bàn giao từ trường Taberd cũ và bắt đầu khóa đào tạo đầu tiên vào tháng 8, 1976. Trong khuôn viên Trường hiện nay còn tồn tại Lưu xá SiViTa của các sư huynh dòng Lasan. Hằng năm, Lưu xá này vẫn thực hiện tuyển sinh Công Giáo và tổ chức các hoạt động trong khuôn viên trường. Giai đoạn 2000 – 2002 Sau gần 25 năm đào tạo với 24 khóa học, năm 2000, trường Trung học Sư phạm được sáp nhập với trường Cao đẳng sư phạm theo quyết định của Ủy ban Nhân dân thành phố. Từ đây, toàn bộ cơ sở vật chất trường Trung học Sư phạm đã được bàn giao để thành lập trường THPT Trần Đại Nghĩa theo quyết định số 2020/ QĐ–UB–VX của UBND thành phố vào ngày 31 tháng 3 năm 2000. Trường tổ chức lễ khai giảng năm học đầu tiên vào ngày 3 tháng 9 năm 2000. Giai đoạn 2002 đến nay Ngày 04 tháng 10 năm 2002, UBND Thành phố Hồ Chí Minh ra Quyết định số 4072/ QĐ–UB cho phép chuyển trường THPT Trần Đại Nghĩa thành trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa. Từ năm học 2003–2004, nhà trường bắt đầu tuyển sinh các lớp 10 chuyên Anh – Toán – Văn – Lý – Hóa và tiếp tục duy trì mô hình học tập – sinh hoạt cả ngày tại trường và học tăng cường tiếng Anh. Đến năm học 2013–2014, nhà trường tuyển sinh thêm lớp chuyên Sinh. Năm học 2021–2022, nhà trường mở lớp chuyên Tin. Đến năm học 2024–2025, nhà trường mở thêm lớp chuyên Lịch sử, lớp chuyên Địa lý và lớp chuyên Anh–Toán–Khoa học (theo đề án 5695), nâng tổng số môn chuyên được đào tạo trong nhà trường là 10 môn. Năm học 2025–2026, nhà trường tuyển sinh trên phạm vi toàn quốc với 15 lớp chuyên cho 10 môn chuyên. Ngày 30 tháng 12 năm 2019, Trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa đã được UBND Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh Thành phố Hồ Chí Minh. Hiện nay, trường có dạy các ngôn ngữ như tiếng Pháp, tiếng Trung (Quan thoại), tiếng Nhật làm môn Ngoại ngữ 2 (phụ sau tiếng Anh). Mỗi học sinh được chọn học 1 trong các ngoại ngữ trên khi nhập học. Có thể có lớp tiếng Đức, việc này tùy năm. Đồng phục Áo dài là đồng phục riêng dành cho các bạn nữ sinh và thường chỉ được mặc vào thứ 2, ở mỗi buổi chào cờ đầu tuần. Thiết kế: Áo dài đồng phục không có quá nhiều khác biệt so với các mẫu áo dài trắng truyền thống thông thường khác trên thị trường. Áo sử dụng vải lụa mềm mại, thướt tha cùng quần ống rộng để giúp các em học sinh nữ thêm dịu dàng, tinh khôi và duyên dáng, tô đậm thêm vẻ đẹp e ấp của tuổi học trò. Chi tiết nhận diện: Trên ngực trái của áo dài sẽ được may thêm bảng tên của các nữ sinh và tên lớp. Một số mẫu còn có in logo thương hiệu của nhà trường ngay dưới bảng tên, cùng với thông tin họ tên học sinh và niên khóa, giúp tăng độ nhận diện và quảng bá thương hiệu trường THPT Trần Đại Nghĩa. Phần tay áo được thiết kế thuôn dài từ vai xuống cánh tay và ôm sát nách một cách cực kỳ tinh tế. Đồng phục trường Trần Đại Nghĩa cho môn thể dục cũng được thiết kế riêng và sử dụng cho cả ba khối học. Thiết kế: Áo được thiết kế dạng polo với tone màu trắng ấn tượng. Phần cổ áo, viền tay áo và cầu vai dọc xuống tay áo được phối kẻ sọc xanh than năng động và cá tính, hoặc xanh dương đậm. Một số mẫu có viền chỉ trụ nút màu trắng-xanh dương ở cánh tay và cổ áo, cùng đường chỉ đôi 10 cm ở vai áo nổi bật. Trên ngực trái của áo là logo và tên trường được in lụa nổi bật, dễ dàng nhận diện, và ngay phía trên logo là bảng tên ghi tên học sinh và lớp. Sau lưng áo in đầy đủ tên “Trường Trung Học Phổ Thông chuyên Trần Đại Nghĩa” màu xanh dương. Quần thể dục: Quần thể dục trường Trần Đại Nghĩa có màu xanh than phối kẻ sọc trắng dọc lưng quần, form quần dáng ống suông vừa thoải mái lại không làm mất đi sự năng động trong mỗi tiết thể dục. Thiết kế khá đơn giản với dáng ống đứng và điểm nhấn ở đường kẻ trắng hai bên thân. Đồng phục áo sơ mi + quần tây tiêu chuẩn của trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa được sử dụng cho cả nam và nữ ở cả ba khối. Áo sơ mi nữ: Áo sơ mi trắng được thiết kế form dáng cơ bản, tay ngắn, mang đến vẻ đẹp tinh khôi và thanh lịch. Điểm nhấn của áo nằm ở phần vạt màu xanh đen ở cổ và tay áo, được thiết kế cách điệu để tăng thêm nét dịu dàng, nữ tính cho con gái Việt. Thiết kế logo trường Trần Đại Nghĩa được đặt ở ống tay trái của áo, và thông tin tên trường, họ tên học sinh, niên khóa được in ở trước ngực. Áo sơ mi nam: Mẫu áo sơ mi nam sinh có thiết kế tối giản hơn, sử dụng một màu trắng thuần cho toàn bộ thiết kế. Áo được kết hợp với chi tiết hai túi hộp trước ngực và có thể có thêm phần thắt cầu vai, tạo sự năng động nhưng vẫn giữ được vẻ tinh nghịch và nghiêm túc, lịch sự. Vị trí đặt logo và thông tin học sinh tương tự như áo sơ mi nữ sinh. Quần tây: Quần đồng phục Trần Đại Nghĩa có thiết kế đơn giản với form dáng thẳng đứng, tạo cảm giác khỏe khoắn và thanh lịch. Quần có màu xanh đậm và dễ dàng kết hợp với nhiều loại trang phục khác như áo sơ mi, áo polo hay áo thun cổ tròn. Mô hình đào tạo Tuyển sinh Khối Trung học cơ sở Từ năm học 2014–2015 trở về trước, trường tuyển sinh vào khối THCS dựa theo trình độ 3 môn Toán – Văn – Anh của học sinh qua đề thi riêng của trường. Để được dự thi, học sinh phải hoàn thành bậc tiểu học và có học lực trung bình năm lớp 5 của hai môn toán, văn đạt loại giỏi. Ngoài ra, đối với những học sinh được học vượt lớp ở cấp học trước hoặc học sinh vào cấp học ở độ tuổi cao hơn tuổi quy định thì tuổi vào lớp 6 được giảm hoặc tăng căn cứ vào tuổi của năm tốt nghiệp cấp học trước. Riêng học sinh là người dân tộc thiểu số, học sinh khuyết tật, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, học sinh ở nước ngoài về nước có thể cao hơn 3 tuổi so với tuổi quy định. Thời gian nộp đơn và thi tuyển thường dao động từ đầu tháng 6 đến giữa tháng 6. Sau khi kì thi kết thúc, khoảng 3 – 4 ngày sau Hội đồng chấm khảo sát sẽ công bố kết quả. Thời gian để trường nhập đơn chấm phúc khảo là từ khoảng 2 – 3 ngày sau khi kết quả kì thi được công bố và kết quả phúc khảo sẽ có sau đó 2–3 ngày. Học sinh nộp hồ sơ nhập học là từ khoảng 4 – 5 ngày sau khi có kết quả kì thi tuyển sinh, nếu không nộp hồ sơ nhập học sẽ bị xóa tên trong danh sách trúng tuyển. Thông thường chỉ tiêu vào lớp 6 của trường khoảng hơn 320 – 360 học sinh, chia thành 8 – 9 lớp, trên tổng số từ 3000 – 4000 học sinh đăng ký dự thi. Kể từ năm học 2015–2016, trường mở thêm cơ sở 2 dành cho học sinh khối 6 và khối 7 tại Quận 2. Chỉ tiêu tuyển sinh lớp 6 của trường cũng tăng lên thành 535 học sinh, chia thành 15 lớp, dựa trên tổng số hơn 4000 thí sinh. Vì thế, tỉ lệ chọi từ năm học này chỉ còn khoảng 1:7 đến 1:8, ít hơn so với các năm học trước. Trước lệnh cấm thi tuyển vào lớp 6 của Bộ GD&ĐT, trường đã chọn phương án làm bài khảo sát năng lực tiếng Anh. Đề khảo sát bao gồm nhiều lĩnh vực kiến thức như: Toán học, Lịch sử, Địa lí, Văn hóa... Các câu hỏi được biên soạn theo hướng kiểm tra năng lực và khả năng vận dụng kiến thức đã học ở bậc tiểu học vào việc giải quyết các tình huống của cuộc sống. Bài khảo sát năng lực bằng tiếng Anh gồm 2 phần (90 phút). Phần 1 là trắc nghiệm khách quan 4 lựa chọn với 30 câu nhằm khảo sát năng lực tư duy, sự nhanh nhạy, năng lực vận dụng kiến thức cơ bản vào cuộc sống (thực hiện 45 phút). Phần 2 là bài tự luận với khoảng 10 câu tập trung khảo sát năng lực, phán đoán, suy luận của học sinh. Trong đó, năng lực tư duy gồm 3 câu; năng lực ngôn ngữ, diễn đạt: 4 câu; năng lực vận dụng khoa học thường thức vào cuộc sống: 2 câu; năng lực vận dụng hiểu biết xã hội vào cuộc sống: 1 câu (thực hiện trong 45 phút). Từ năm học 2024–2025, theo quyết định của Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc thực hiện quy định không có lớp không chuyên trong trường chuyên, nhà trường chính thức dừng tuyển sinh hệ Trung học cơ sở trong nhà trường. Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa kế thừa mô hình thi tuyển sinh lớp 6 này, còn tuyển sinh lớp 10 thì phụ thuộc vào Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh. Thành tích Năm 2009, được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng 3. Năm học 2014–2015, 3 học sinh đạt giải ba trong cuộc thi Cuộc thi nghiên cứu khoa học Quốc tế I–SWEEEP dành cho học sinh trung học. Giành được nhiều giải thưởng trong các cuộc thi quốc tế ở khối THCS như SASMO hay APMOPS. Tính đến năm 2011, học sinh của trường đã giành được 9 giải quốc tế, 64 giải quốc gia, 270 giải thi Olympic toàn miền Nam, 2.724 HS đạt danh hiệu HS giỏi cấp thành phố. Tỉ lệ tốt nghiệp THPT nhiều năm liền đứng đầu thành phố với 100%. Năm học 2006–2007, 1 học sinh đã đạt danh hiệu Thủ khoa trong kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia ở bộ môn Tiếng Anh. Trong 2 năm học liên tiếp: 2022–2023 và 2023–2024, trường có 2 Thủ khoa trong kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia ở bộ môn Tiếng Anh. 2 lần nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (2004 và 2007). Trường 5 năm liền dẫn đầu thành phố về tỉ lệ đậu THPT của thành phố. Năm học 2025-2026, trường có 2 học sinh đạt được giải thưởng Nhất và Ba ở cuộc thi Hùng biện bằng tiếng Pháp do Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM phối hợp cùng các tổ chức và tòa tổng lãnh sự khác. Nhiều năm liền, nhà trường được công nhận là tập thể lao động xuất sắc, được Bộ GD–ĐT, UBND Thành phố Hồ Chí Minh tặng bằng khen về hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học, nhiều năm nhận cờ thi đua xuất sắc cấp thành phố, bằng khen của Ban chấp hành Đảng bộ thành phố về "Chi bộ trong sạch vững mạnh tiêu biểu". Hoạt động ngoại khóa Ngoài việc chú trọng vào chất lượng giảng dạy, trường còn tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa. Ban giám hiệu Ghi chú Tham khảo Liên kết ngoài Một số hình ảnh trường Trần Đại Nghĩa Lưu trữ ngày 9 tháng 1 năm 2015 tại Wayback Machine http://edu.hochiminhcity.gov.vn/Default.aspx Lưu trữ ngày 4 tháng 10 năm 2018 tại Wayback Machine http://edu.hochiminhcity.gov.vn/tin–tuc/trao–quyet–dinh–dieu–dong–bo–nhiem–bo–nhiem–lai–can–bo–quan–ly–01102018–c41153–60856.aspx Lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2018 tại Wayback Machine Lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2018 tại Wayback Machine