Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội – Amsterdam

Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội – Amsterdam (tiếng Anh: Hanoi – Amsterdam Highschool for the Gifted) hay còn được gọi đơn giản là Trường Ams là một trường trung học phổ thông chuyên công lập của thành phố Hà Nội. Trường được thành lập vào năm 1985 với sự hỗ trợ từ thủ đô Amsterdam (Hà Lan) và hiện là một trong bốn trường trung học phổ thông chuyên trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, bên cạnh Chu Văn An, Nguyễn Huệ và Sơn Tây. Trong nhiều năm, trường được đánh giá là một trong những cơ sở giáo dục có chất lượng hàng đầu tại Việt Nam, với thành tích học tập xuất sắc và tỉ lệ học sinh đỗ vào các đại học danh tiếng trong và ngoài nước cao. Trường được thành lập trên cơ sở nguồn viện trợ của nhân dân Amsterdam nhằm xây dựng một mô hình trường chuyên toàn diện đầu tiên của Hà Nội. Ban đầu trường đặt tại số 50 phố Nam Cao, quận Ba Đình. Tháng 8 năm 2010, trường chuyển đến cơ sở mới tại phố Hoàng Minh Giám, phường Yên Hòa (trước thuộc quận Cầu Giấy). Từ năm học 2024–2025, trường chính thức dừng tuyển sinh hệ trung học cơ sở (lớp 6) để tập trung vào đào tạo bậc trung học phổ thông, theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo và UBND thành phố Hà Nội. Lịch sử Năm 1972, Thị trưởng Amsterdam, Tiến sĩ Ivo Samkalden vận động nhân dân địa phương quyên góp tiền để giúp Việt Nam tái thiết cơ sở sau chiến tranh. Số tiền này được dùng để xây dựng một trường phổ thông kiểu mới, nhằm phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu đặc biệt. Để ghi nhận sự hợp tác giữa hai thủ đô, trường được đặt tên là Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội – Amsterdam. Năm học đầu tiên khai giảng vào ngày 5 tháng 9 năm 1985 với khoảng 400 học sinh và 50 giáo viên. Ban đầu trường tuyển sinh các khối chuyên Toán, Lý, Hóa, Sinh, Văn, Anh, Nga. Hiệu trưởng đầu tiên là thầy Nguyễn Kim Hoãn, nguyên Phó hiệu trưởng trường Chu Văn An. Qua các năm, trường mở rộng quy mô đào tạo: Năm 1989: mở khối chuyên Tiếng Pháp. Năm 1992: mở khối Trung học cơ sở (tuyển sinh lớp 6). Năm 1996: mở khối chuyên Tin học. Năm 2002: mở khối chuyên Tiếng Trung và chuyên Địa lý. Năm 2010: mở khối chuyên Sử. Năm 2018: bổ sung hệ thống song bằng tú tài ở cả cấp THCS và THPT. Năm 2025: mở thêm lớp chuyên Tiếng Nhật, nâng tổng số môn chuyên lên 13. Địa điểm mới Năm 2005, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Quốc Triệu đồng ý dành quỹ đất 7 ha tại khu đô thị Trung Hòa – Nhân Chính để xây dựng cơ sở mới. Lễ khởi công diễn ra ngày 19 tháng 5 năm 2008, tổng mức đầu tư 469 tỷ đồng (khoảng 25 triệu USD). Công trình được xem là một trong những dự án chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long. Ngày 4 tháng 9 năm 2010, trường khai giảng năm học đầu tiên tại cơ sở mới và được gắn biển công trình kỷ niệm. Cơ sở vật chất Cơ sở mới có diện tích 7 ha, bao gồm: **Khu nhà học**: ba dãy nhà A, B, C nối với nhau bằng hành lang. Gồm 75 phòng học, 15 phòng thí nghiệm (Lý, Hóa, Sinh), 12 phòng dành cho các đội tuyển chuyên. **Khu hiệu bộ và thư viện**: gồm phòng làm việc của ban giám hiệu, phòng họp 700 chỗ, thư viện, phòng máy tính, nhà ăn. **Khu thể thao**: nhà thi đấu đa năng (bóng rổ, cầu lông, bể bơi), sân bóng đá ngoài trời, sân cầu lông, sân bóng rổ, đường chạy 100m và nhảy xa. **Khu thực nghiệm**: vườn sinh học và địa lý khoảng 1.000 m². **Các tiện ích khác**: phòng y tế, phòng khảo thí, tháp truyền thống, căng tin. Sau hơn một thập kỷ sử dụng, một số hạng mục của trường đã xuống cấp, được phản ánh trên các phương tiện truyền thông. Tuyển sinh và đào tạo Cơ cấu tổ chức Trường do Ban Giám hiệu điều hành, đứng đầu là Hiệu trưởng Trần Thùy Dương và các Phó Hiệu trưởng: Bùi Văn Phúc, Hồ Quốc Việt, Hoàng Thu Hà. Các tổ chuyên môn bao gồm: Toán – Tin, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Vật lý, Hóa học, Sinh – Thể dục, Lịch sử – Thư viện, Địa – GDCD – Âm nhạc – Mỹ thuật. Trường còn có giáo viên thỉnh giảng. Xét tuyển Trung học cơ sở (đã ngừng) Từ năm 1992 đến năm 2024, trường tuyển sinh lớp 6 với chỉ tiêu khoảng 180–200 học sinh. Quy trình gồm xét học bạ và thi tuyển môn Toán, Tiếng Việt. Từ năm 2015, trường chuyển sang xét tuyển dựa trên học bạ và giải thưởng. Năm 2019, quay lại hình thức thi tuyển. Theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Thông tư số 05/2023/TT-BGDĐT) và UBND thành phố Hà Nội, trường chính thức dừng tuyển sinh lớp 6 từ năm học 2024–2025. Hệ trung học cơ sở của trường đã duy trì gần 30 năm, đáp ứng nhu cầu của học sinh và phụ huynh. Trung học phổ thông Học sinh muốn vào lớp 10 phải tham dự kỳ thi tuyển sinh chung của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, với ba môn bắt buộc (Toán, Văn, Ngoại ngữ) và môn chuyên (hệ số 2). Điểm xét tuyển là tổng điểm ba môn bắt buộc cộng điểm môn chuyên nhân đôi. Năm học 2024–2025: chỉ tiêu tuyển sinh tăng từ 560 lên 770 học sinh, bỏ hệ không chuyên. Năm học 2025–2026: chỉ tiêu là 840 học sinh, với 24 lớp cho 13 môn chuyên (bổ sung tiếng Nhật). Điểm chuẩn lớp 10 của trường luôn ở mức cao nhất trong các trường chuyên tại Hà Nội: Năm 2024: lớp chuyên Toán 42,25/50; chuyên Hóa 39,95/50. Năm 2025: lớp chuyên Hóa đạt 42,75/50; chuyên Anh 41,15/50. Năm 2026: lớp chuyên Vật lý cao nhất 43,75/50. Cấu trúc đào tạo Trước năm 2024, trường có hai cấp học: THCS (lớp 6–9) và THPT (lớp 10–12). Từ năm học 2024–2025, chỉ còn cấp THPT. Khối THPT bao gồm các lớp chuyên cho 13 môn: Toán, Văn, Sử, Địa, Lý, Hóa, Sinh, Tin, Anh, Pháp, Nga, Trung, Nhật. Học sinh xuất sắc được tuyển chọn vào các đội tuyển thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế. Thành tích Thành tích nhà trường Trường đã nhận được nhiều danh hiệu và huân chương: Huân chương Lao động hạng Ba (1995) Huân chương Lao động hạng Nhì (2000) Đơn vị Anh hùng trong thời kỳ Đổi Mới (2000) Công nhận là Trường chuẩn quốc gia (2004) Huân chương Độc lập hạng Nhất (2005) Huân chương Độc lập hạng Ba (2010) Huân chương Độc lập hạng Nhì (2015) Huân chương Lao động hạng Nhất (2025) – nhân kỷ niệm 40 năm thành lập. Năm 2026, theo kế hoạch của thành phố, trường được chọn để phát triển thành trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế, cùng với trường Chu Văn An. Thành tích học tập Trong 25 năm đầu (1985–2010), học sinh đạt khoảng 3.500 giải cấp thành phố, hơn 1.000 giải quốc gia, và 77 huy chương các kỳ thi Olympic quốc tế. Các năm gần đây, trường tiếp tục khẳng định vị thế: Năm 2025: giành 3 huy chương quốc tế (1 vàng Hóa, 1 vàng Sinh, 1 bạc Vật lý). Tại Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 25 (2025), học sinh Trần Bùi Bảo Khánh (lớp 12 chuyên Sinh) giành vòng nguyệt quế, giúp trường có hai quán quân (cùng Phan Minh Đức, năm thứ 10). Tỉ lệ học sinh tốt nghiệp THPT và đỗ đại học luôn trên 95%. Hoạt động ngoại khóa Học sinh Amser tham gia nhiều hoạt động thường niên: "Ngày Hội Anh Tài", "Made in 12", "Ams' Got Talent", "Science Tornado". Các câu lạc bộ đa dạng như nghệ thuật (HAT), nhiếp ảnh (APC), âm nhạc (Glee Ams), tranh biện (Puzzles Ams), và hơn 40 CLB khác. Các tổ chức xã hội do học sinh điều hành: SJ Việt Nam (y tế nhân đạo), Green Hanoi-Amsterdam (môi trường). Cựu học sinh và H-A-O Hiệp hội Học sinh Hà Nội – Amsterdam (H-A-O) được thành lập ngày 20 tháng 11 năm 2000, chính thức đăng ký tại Hoa Kỳ năm 2004 như một tổ chức phi lợi nhuận. Tính đến năm 2026, H-A-O là một cộng đồng cựu học sinh lớn, kết nối các thế hệ Amser trong và ngoài nước. Cựu học sinh tiêu biểu Một số cựu học sinh nổi bật: Nguyễn Thanh Hải – Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên. Lê Thị Thu Hằng – Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao. Phan Minh Đức – quán quân Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 10. Trần Bùi Bảo Khánh – quán quân Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 25. Vũ Thành Tự Anh – Hiệu trưởng Trường Chính sách công và Quản lý, Đại học Fulbright Việt Nam. Phạm Xuân Thạch – nhà phê bình văn học. Diễm Quỳnh – biên tập viên, MC VTV. Minh Tiệp – diễn viên, người mẫu. Hà Anh – người mẫu. JVevermind (Trần Đức Việt) – blogger nổi tiếng. Hợp tác quốc tế Trường có quan hệ hợp tác với nhiều trường đại học và trung học trên thế giới: INSA (Pháp), Đại học Connecticut, Đại học Carroll (Mỹ), Taylor's Culverhay (Anh), Đại học Nam Ninh (Trung Quốc), Trung học Nayang (Hàn Quốc), v.v. Hàng năm, các khối chuyên ngữ tổ chức giao lưu với Đại sứ quán các nước. Trường cũng là một trong những trường đầu tiên của Hà Nội triển khai giảng dạy các môn khoa học bằng tiếng Anh. Nhiều học sinh đã tham gia các hội nghị quốc tế như APEC Future Scientist Conference, Nghị viện Thanh niên Thế giới, v.v.(world cup, everybody jump!!!) Một số sự việc liên quan Năm 2018, một nữ sinh tố cáo anh rể là MC Minh Tiệp bạo hành, nhà trường đã lên tiếng. Tháng 4 năm 2022, một nam sinh lớp 10 nhảy lầu tự tử, để lại thư tuyệt mệnh làm dấy lên tranh luận về áp lực học tập. Năm 2022, một số nhà khoa học nghi ngờ về tính trung thực của dự án nghiên cứu của hai học sinh tham dự ViSEF. Chú thích Liên kết ngoài Website chính thức Hiệp hội Học sinh Hà Nội – Amsterdam