Sân bay Phan Thiết

Sân bay Phan Thiết là một sân bay lưỡng dụng đang được xây dựng tại phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng. Lịch sử Trước năm 1975, sân bay cũ còn được gọi là "Phi trường Căng E.S.E.P.I.C" do nó tọa lạc gần Trường Cao đẳng Thể dục Thể thao Đông Dương (École Supérieure d'Éducation Physique de Indochine) do chính quyền thực dân Pháp xây dựng năm 1940. Năm 1960, chính quyền Việt Nam Cộng hòa cải tạo khu vực này thành một căn cứ không quân dã chiến gọi là Căn cứ hỏa lực Betty (LZ Betty) nhằm phòng thủ miền nam trung bộ và đông nam bộ. Tuy nhiên, mỗi tuần có một chuyến bay thương mại giữa Phan Thiết và Sài Gòn do hãng hàng không Air Viet Nam khai thác. Hiện nay, khu vực sân bay cũ này bị bỏ hoang và đường băng trở thành một phần đường Trương Văn Ly, thuộc phường Tiến Thành. Xây dựng mới Ngày 16 tháng 10 năm 2013, sân bay Phan Thiết mới theo mô hình lưỡng dụng được Bộ GT-VT phê duyệt tại Quyết định (QĐ) 3216/QĐ-BGTVT. Chính phủ đồng ý giao cho Bộ Quốc phòng làm chủ đầu tư phần hạng mục quốc phòng, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận làm chủ đầu tư hạng mục bay dân dụng. Ngày 18 tháng 1 năm 2015, Phó Thủ tướng Việt Nam khi ấy là ông Hoàng Trung Hải chính thức phát lệnh khởi công xây dựng sân bay Phan Thiết mới nằm trên địa bàn xã Thiện Nghiệp, Phan Thiết (nay thuộc phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng). Đây là dự án sân bay đầu tiên của cả nước được đầu tư theo hình thức đầu tư BOT, cũng là bước đột phá trong việc thu hút đầu tư vào lĩnh vực giao thông vận tải - hàng không dân dụng, nhằm thực hiện tái cơ cấu đầu tư công. Theo báo cáo đầu tư, sân bay Phan Thiết có diện tích hơn 500 ha được xây dựng với mục tiêu lưỡng dụng, kết hợp giữa bay thương mại để phát triển kinh tế và bay quân sự cho an ninh quốc phòng. Theo kế hoạch ban đầu, dự án này sẽ đi vào hoạt động từ năm 2018. Sân bay này gồm hệ thống nhà ga, thông tin kỹ thuật có thể tiếp nhận 500.000 khách/năm (giai đoạn 1); 1 đường cất, hạ cánh tiêu chuẩn có thể tiếp nhận một số máy bay quân sự, các máy bay dân dụng A320, A321 và tương đương; 1 đường bay cất, hạ cánh đặc thù khác. Sân bay Phan Thiết cách trung tâm thành phố Phan Thiết khoảng 10 km; cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 210 km. Tuy nhiên, sau nhiều năm kể từ ngày phát lệnh khởi công, dự án sân bay Phan Thiết vẫn giậm chân tại chỗ chưa triển khai. Quy hoạch Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) và tỉnh Bình Thuận (cũ) đã công bố quy hoạch sân bay Phan Thiết. Theo quy hoạch đã được Thủ tướng phê duyệt và công bố năm 2009, sân bay Phan Thiết rộng 543 ha, gồm hạng mục sân bay quân sự cấp 1 kết hợp dân dụng cấp 4C. Hạng mục hàng không dân dụng theo hình thức hợp đồng BOT do Công ty Cổ phần Rạng Đông đầu tư. Dự án được khởi công đầu năm 2015, dự kiến hoàn thành năm 2018, nhưng thực tế vẫn án binh bất động ở thời điểm này. Năm 2017, UBND Bình Thuận (cũ) đề xuất nâng cấp sân bay Phan Thiết 4C lên cấp 4E, đường băng kéo dài từ 2.400 m lên 3.050 m. Đến tháng 2/2018, sân bay này được Thủ tướng phê duyệt là một trong 15 cảng hàng không nội địa trên toàn quốc có quy mô cấp 4E dân dụng kết hợp với sân bay quân sự cấp 1, tổng vốn đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng. Điều chỉnh hạng mục dân dụng Sau khi các hạng mục quân sự do Bộ Quốc phòng đầu tư đã hoàn thành và đưa vào huấn luyện. Phần dân dụng trước đó chậm tiến độ do điều chỉnh quy mô và hình thức đầu tư. Cuối năm 2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng (sau hợp nhất bao gồm tỉnh Bình Thuận cũ) phê duyệt chủ trương đầu tư hạng mục dân dụng. Đến tháng 3 năm 2026 thì họ hoàn tất lựa chọn nhà đầu tư. Theo đó, chủ đầu tư mới là Công ty TNHH Cảng Hàng không Mặt Trời Phan Thiết (thuộc Sun Group). Khởi công và xây dựng Hạng mục quân sự Thượng tướng Trần Đơn, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, sân bay Phan Thiết bắt đầu thi công cuối tháng 3, hoàn thành vào năm 2022. Thượng tướng Trần Đơn chốt mốc thời gian trên trong buổi làm việc giữa Bộ Quốc phòng với UBND tỉnh Bình Thuận về việc đẩy nhanh tiến độ dự án cảng hàng không Phan Thiết, chiều 5/3/2021. Thời gian qua, vấn đề vướng mắc lớn nhất tại dự án này là vốn đầu tư, nhưng nay đã được giải quyết. Theo Thượng tướng Trần Đơn, trước đây, Bộ Quốc phòng phải chờ đấu giá sân bay Nha Trang cũ để lấy nguồn vốn vào đầu tư sân bay Phan Thiết. Nhưng sau đó, Thủ tướng đồng ý đầu tư xây sân bay này bằng vốn ngân sách theo hình thức đầu tư công. "Chính phủ đã giao nguồn vốn cho Bộ Quốc phòng, do đó việc xây dựng sân bay Phan Thiết sẽ sớm được triển khai", Thượng tướng Trần Đơn nói. Nếu kịp tiến độ, sau 20 tháng, sân bay này sẽ hoạt động cùng với thời gian hoàn thành cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết, năm 2022. Tại cuộc họp, đại diện Công ty Cổ phần Rạng Đông - nhà đầu tư hạng mục dân dụng (BOT) cũng được Bộ Quốc phòng và lãnh đạo Bình Thuận đề nghị khẩn trương hoàn tất hồ sơ điểu chỉnh báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt để kịp triển khai cùng hạng mục quân sự. Hạng mục dân dụng Ngày 27 tháng 4 năm 2026, Sun Group khởi công hạng mục dân dụng tại sân bay Phan Thiết và cam kết hoàn thành dự án trong hai năm. Chú thích Liên kết ngoài Quy hoạch sân bay Phan Thiết: Vị trí hiện tại có còn phù hợp? Lưu trữ ngày 23 tháng 3 năm 2014 tại Wayback Machine, năm 2010.