Venezuela

Venezuela, [b] hukumamen shiro Bolivarian Republic of Venezuela gultində, [c] shima lardə kuru de facto kəriye puppetbe [1] [2] United Statesbe kəla ci kəmaduwu yala South Americaben, shidoni cidi kura-a kərtawa kada-a kərtawa sənana suro kuluwu Caribbeanben-a mbejidə. Nəm kuranzədə 912,050 km2 (352,140 sq mi) sətana, nəm nguwu amyedə miliyon 31.8 suro saa 2025 yen somtəna. Kalangai dunyabedə yalanzən kəmaduwu Caribbeanbe-a kəmaduwu Atlanticbe-a, fətenzən Colombia-a, Brazil anəmnzən, Trinidad-a Tobago-a yala-gədinzən, kuru gədinzən Guyana-a. Venezuela də kəriye'a 23 mbeji, bərni kura lardəye'a, kuru kəriye'a kərmaiye'a kərmai Venezuela ye'a ci kəmaduwuye'a. Venezuela də suro lardə'a do bərni'a nguwu'a suro Latin America ye lan; Kalangai Venezuelayedə Spainye sha sunotə 1522lan, dawu am asal lardəye gərtəyen. Suro saa 1811 yen, shidə kalangai Spain-Americabe buro salakye kərmai kəlabe Spainlan warmatəgə kuru nasha kərmai kəlakəl Republic of Colombia (Gran Colombia) buro salakyero wallono. Lardə kərmai kəlanzəye ro yakkata suro saa 1830 yen. Suro karnu kən 19th yen, Venezuela də fitəna siyasabe-a nəm kərmai kəlanzəye-a sətana, kərmai askərraye nashadəye sha sunotin hatta dawu karnu kən 20th yero. Saa 1958 lan, lardədə gomnatiwa demokradiyabe kada mbeji, nashawa ngəwuso kərmai askərraye sonotin dawunbaro, kuru loktudə arzəgə fuwutəye fəlezəna. Kazəyiya razəwuye suro saa 1980-a 1990-a yedə, tajirwa siyasabe kura-kura suwudəna kuru nəmzalum naptəram jamabe tartəgəna, surodən fitəna Caracazobe saa 1989bedə-a, kərmai kərmaiye indi suro saa 1992ben jarabtəna-a, kuru kura lardəbe kəla kungəna jamaye zamtəyen suro saa 1992ben. wurtəna loktu karno kura lardə Venezuelaye saa 1998 yen, shi do ne Hugo Chávez karrada kuru shi do ne banazəgə kəriwu Bolivarian ye dəga banazəyin ma. Loktu majalis kura 1999 yedən, duno Venezuela ye bəlin ruwotə kuru kasattəna.[20] Gumnati ye letəram jamaye kəla jamaye də, loktu ganaro banazəna, taman kəndawu feteye tərayin, [21] loktu ganaro kungəna jamaye sərayin kuru nəm kalkal ba razəwuye-a nəm talaa-a fulujin saa buroye kərmai Chávez yedən.[22][23] Nəm talaadə zauro təra badiwono, amma, dau- datəgəram saa 2014 yen.[24][25] Karno kura lardəye saa 2013-a, 2018-a 2024-a yedə zauro gashiptəna, am kərmai adawaye'a cita au duwazana.[26][27] Adəye zanga-zanga kada suwudəna kuru dunya sammason zortədə, shi done tajirwa gade lardə sammason suwudənadə.[28] Suro kǝntawu Janwariben sagǝ 2026, lardǝ Americabe kura lardǝbe Nicolás Maduroga sǝtana. Banama kura lardəye Delcy Rodríguez də sha kura lardəye ro gozana.[29] Tun saa 2026 lan, lardədə kəriye puppetbe United Statesbe, kungənanzə-a letəgəram fatobe-adə Secretary Statebe U.S.be Marco Rubio shiro sunotin.[1][2] Venezuela də kərmai kura lardəye, amma kərmai demokradiyaye ngawo kərmai kərmaiye ro walzəna cidiya gomnati Chávez-a Maduro-a yen.[30] Shidə darajanzə batti kəla nəmkambe jaridabe-a, nəmkambe jamabe-a, kuru riswa kəmbu-a ngaltəben.[31] Venezueladə lardə fuwujinma, shima lardə dunyalan kəndawu fetebe ngəwuwo, kuru shima lardə dunyalan kəndawu fetərre sutuluwinmawo. Buro salakkin, lardǝdǝ kareya barebe alama kofi-a koko-a lardǝ diyabero sutuluwuna fuwuzǝnyi, amma kǝndawu fetebe duwaro kareya lardǝ diyabero sutuluwuna kuru kungǝna gomnatiye-a sutuluwuna. Venezuela də inflation nguwuro ngənəwujin,[32][33] karewa faidaye mbautə-a,[34] cida ba-a,[35] nəmtalaa-a,[36] kwasuwa-a, kərmu nduliye nguwu-a, kəmbu ba-a, lamarra korye-a, nəmzalum zauro zau-a, riswa kəmbu tartəgə-a, kuru U.S. ye sanctions nzə-a kozəna. Am miliyon 7.9 lardədən sowosana.[37][38] Shi tajirwa do Venezuela lan wazəna dəye banazəgə kəndaram hakki adammanaye zauro bannatin. Lamintǝ