Banks Adaları

Banks Adaları (Bislama: Bankis), Okyanusya ülkesi Vanuatu'nun kuzeyinde yer alan adalar grubudur. Kuzeybatısındaki Torres Adaları ile birlikte en kuzeydeki Torba bölgesini oluştururlar. Ada grubu yaklaşık 40 km (25 mi) Maewo'nun kuzeyinde yer alır ve Vanuatu'daki en büyük 13 adadan ikisi olan Gaua ve Vanua Lava'yı içerir. 2009 yılında adaların nüfusu 8.533 kişiydi. Ada grubunun toplamy yüzölçümü 780 km2 'dir. Coğrafya En büyük ada, engebeli bir araziye sahip olan ve adanın merkezindeki aktif bir yanardağ olan Gharat Dağı'na (797 m (2.615 ft) yükselen Gaua'dır (eski adıyla Santa Maria). Gaua'nın volkanik kraterindeki tatlı su gölü olan Letas Gölü, Vanuatu'nun en büyük gölüdür. Gruptaki biraz daha küçük bir ada olan Vanua Lava, 946 m (3.104 ft) ile daha yüksektir. Bu adada da aktif bir yanardağ bulunmakta olup, bu Suretamate Dağı'dır (Süretimiat veya Sere'ama olarak da yazılır, 921 m (3.022 ft) ) Vanua Lava'nın doğusunda gruptaki iki adacık vardır: Ravenga ve Kwakea (aynı zamanda Qakea olarak da yazılır). Bölge başkenti Sola, Vanua Lava'dadır. Grubun üçüncü büyük adası olan Ureparapara (Parapara olarak da bilinir), deniz tarafından delinmiş ve doğu kıyısında Divers Körfezi olarak bilinen bir körfez oluşturan eski bir volkanik konidir. Bu büyük adaların doğusunda çok sayıda küçük ada bulunur. Bunlardan en kuzeyde bulunanı, 50 km (31 mi) Ureparapara'nın kuzeydoğusunda, en son 3,5 milyon yıl önce patlayan sönmüş bir yanardağ olan Vet Tagde (Vot Tande veya Vaat Ganai olarak da bilinir) bulunur. Banks Adaları grubundaki bu doğu zincirindeki diğer küçük adalar arasında, bir mercan atolündeki birkaç çok küçük, alçak ada olan Rowa Adaları (Resif Adaları olarak da bilinir) bulunur. Mota Lava bu doğu adalar zincirinin en büyük ve en yüksek olanıdır (411 m). Güney kıyısının açıklarında, gelgitte içinden geçilebilen yüksek mercanlarla çevrelenmiş küçük Ra adacığı bulunur. Takımadaların güneydoğu kısmını Mota, Merig ve Merelava adaları tamamlıyor. Adalar Tarihçe Vanuatu'nun geri kalanı gibi Banks Adaları'na da ilk yerleşim 12. yüzyılda BCE Lapita kültürüne mensup Avustronezyalı denizciler tarafından gerçekleşti. Arkeologlar Motalava, Vanua Lava ve Gaua'da antik obsidyen buldular ve Motalava'da Lapita çömlekçiliği buldular. 25 ve 29 Nisan 1606 tarihleri arasında Banks Adaları, Avrupalı bir kâşif tarafından Vanuatu'nun keşfedilen ilk kısmı oldu. Portekizli kâşif Pedro Fernández de Quirós liderliğindeki bir İspanyol keşif gezisi Merelava'yı geçti ve Espritu Santo'ya inmeden önce Gaua'da durdu ve orada kısa ömürlü bir koloni kurdu. Merelava, San Marcos, Mota Lava, Lágrimas de San Pedro (Aziz Petrus'un gözyaşları), Vanua Lava, Portal de Belén (Beytüllahim'deki Ahır) ve Gaua, Santa María olarak haritarlarda gösterildi. Kaptan James Cook, 1774 yılında Vanuatu'yu, Banks Adaları'nı görmemiş olmasına rağmen tamamını keşfettiğini düşündü. Banks Adaları, Britanya Donanması'ndan William Bligh tarafından keşfedildiler ve patronu Sir Joseph Banks'in adını verdiler. Bu adalar Matthew Flinders tarafından haritalandırıldı. Vanua Lava da ilk kez 1859 yılıında Yeni Zelanda piskoposu George Augustus Selwyn tarafından keşfedildi. Notlar Kaynakça Bedford, Stuart; Spriggs, Matthew (2008). "Northern Vanuatu as a Pacific Crossroads: The Archaeology of Discovery, Interaction, and the Emergence of the "Ethnographic Present"" (PDF). Asian Perspectives. 47 (1): 95-120. doi:10.1353/asi.2008.0003. ISSN 1535-82831 Şubat 2019. François, Alexandre (2011), "Social ecology and language history in the northern Vanuatu linkage: A tale of divergence and convergence" (PDF), Journal of Historical Linguistics, 1 (2), ss. 175-246, doi:10.1075/jhl.1.2.03fra François, Alexandre (2012), "The dynamics of linguistic diversity: Egalitarian multilingualism and power imbalance among northern Vanuatu languages" (PDF), International Journal of the Sociology of Language, 2012 (214), ss. 85-110, doi:10.1515/ijsl-2012-0022 Reepmeyer, Christian (2009). "The obsidian sources and distribution systems emanating from Gaua and Vanua Lava in the Banks Islands of Vanuatu". Canberra, ACT: Australian National University. 26 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.