Қоңырат (қала)

Қоңырат (қарақ. Qońırat, Қоңырат, өзб. Qo‘ng‘irot, Қўнғирот) — Өзбекстанның солтүстік-батысында, Қарақалпақстан құрамындағы қала. Әмудария атырауында орналасқан, қаладан батысқа қарай 8 км жерде Үстірт басталады. Географиялық орны Әмудария өзенінің атырауында орналасқан, қаладан батысқа қарай 8 км жерде үстірт басталады. Теміржол вокзалы мен әуежай бар. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Қоңырат — шағын қала. Халық саны бойынша өз елінде (Өзбекстан) 25-ші, облыста (Қарақалпақстан Республикасы) 3-ші орында. Оның жаһандық рейтингі шамамен 5805-ші орында. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Қаңлыкөл (26 км), Қазанкеткен (41 км), Шоманай (46 км), Кегейлі (68 км), Ақмаңғыт (75 км), Шымбай (76 км), Мойнақ (80 км), Халықабат (82 км), Көнеүргеніш (83 км, Түрікменстан), Нүкіс (86 км), Тақиятас (99 км). Тарихы 1969 жылға дейін Железнодорожный ауылы деп аталды, 2018 жылы қала тұрғындары 80 мың адамды құрады. Теміржол станциясы және әуежай бар. Теміржол станциясының атымен аталды, ол жақын маңдағы Қоңырат қаласының атымен аталды - ол өз кезегінде кейін Алтынкөл кенті болып өзгертілді. Қаланың атауы түркі Қоңырат руынан шыққан. Бұл ру қазір қазақ руларының құрамына енеді, Орталық Азияның ежелгі руларының бірі. Ғасырлар бойы Қоңырат Хорезмнің құрамында болды, бірнеше рет Арал маңындағы көптеген мемлекеттердің астанасына айналды. Тарихи жағынан, сауда жолдарының қиылысында орналасқан, оған көпестер мен әртүрлі халықтардың жаулап алушылары барған. Ресейдің Хиуа хандығын жаулап алуы Қоңыраттан басталды. Экономикасы және инфрақұрылымы Мақта тазалау және ұн комбинаттары, Үстірт барлау бұрғылау басқармасы, Үстірт еншілес кәсіпорны «Үстірт», Ийгілік-Газ филиалы, темір-бетон бұйымдары зауыты, «Бұқара-Орал және Орталық Азия-Орталық» магистральдық газ құбырының компрессорлық станциялары, «Өзбекстан темір жолдар» кәсіпорындарының локомотив жөндеу депосы және т.б.орналасқан. Жалпы білім беретін мектептер, балалар спорт мектебі, индустриалды және транспорт колледждері, ауылшаруашылық кәсіптік колледжі, Қарақалпақстан мемлекеттік университетінің бизнес мектебінің филиалы, тілдерді оқыту орталығы бар. Теміржолшылар мәдениеті және туризм мұражайында Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарға арналған мемориал орнатылған. Сонымен қатар орталық аурухана, теміржолшылардың санаторий-емдеу орталығы, балалар ауруханасы мен емханасы, туберкулез және тері-дене ауруларын емдеу орталығы, перзентхана бар. Нөкіс, Қожалы және басқа қалаларға автобус және такси қатынасы қызмет етеді. Сілтемелер Зонн И. С., Гланц М. Г. Арал энциклопедиясы — Мәскеу: Международные отношения, 2008. — Б. 116. — 256 б. — 1000 таралым. — ISBN 978-5-7133-1326-5. Дереккөздер