Daşkənd

Daşkənd (özb. Toshkent) — Özbəkistanın paytaxtı. Sahəsi 631,29 km², əhalisi 3,1 milyon nəfərdir (2024). Mərkəzi Asiyada metropoliteni olan iki şəhərdən biridir. Şəhərin su ehtiyaclarını təmin etmək üçün onun yaxınlığında süni Çarvak gölü yaradılmışdır. 2024-cu ilə olan məlumata görə şəhərin əhalisi 3 milyon 105 min nəfərdir. Şəhər 12 inzibati rayona bölünür. Adı Şəhərin əsasının e.ə. V-III əsrlərdə qoyulduğu güman edilir. Qədim mənbələrdə Çaç, Şaş, Caç, Şaşkənd adlarına rast gəlinir. Çaç müasir Daşkəndin ən qədim adıdır. Dillərində ç səsi olmadığına görə ərəblər onu Şaş şəklində yazmışlar. Şaşkənd sonralar Daşkəndə çevrilmişdir. Maraqlıdır ki, şəhərin adını Çin qaynaqları Çö-Çi, Çö-Şi, yaxud sadəcə Şi şəklində transkripsiya etmişlər ki, bu da çincə daş deməkdir. Firdovsi öz "Şahnamə"sində şəhəri Çaç adlandırır. XVI əsrdən başlayaraq şəhər indiki adı ilə adlanmağa başlamışdır. "Daşkənd" sözü "daş" və türk dillərində şəhər mənasını verən "kənd" sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Tarix Daşkənd həmişə bölgənin əsas beynəlxalq nəqliyyat mərkəzi olub. 1917-ci il inqilabı zamanı baş vermiş vandalizmdən və 1966-cı il zəlzələsindən sonra şəhərdə mövcud olan bənzərsiz memarlıq abidələrinin çox hissəsi məhv olub. Şəhərdə daha çox sovet dövründə tikilən mədəniyyət və muzey mərkəzlərinə rast gəlmək mümkündür. Qədim şəhərin bəzi qədim binaları şəhərin qərb hissəsində yerləşir. Maraqlı binalardan biri, XVI əsrdə inşa olunmuş Kukeldaş Mədrəsəsidir. Bu tikili Kaffali Şaş movzoleyi kimi də tanınır və ondan muzey kimi istifadə olunur. Burada yerləşən Qəst-İmam tikilisinə qeyri-müsəlmanların girişi qadağandır, digər ziyarətçilər isə bura giriş üçün əvvəlcədən icazə almalıdırlar. Qardaş şəhərlər Tunis, Tunis (1961) Hindistan, Patiala (1961) Pakistan, Kəraçi (1961) Liviya, Tripoli (1962) Mərakeş, Mərakeş (1963) Yuqoslaviya, Skopye (1963) 1993-dən Şimali Makedoniya ABŞ, Sietl (1973) Rusiya, Moskva Türkiyə, Ankara (2004) Türkiyə, İstanbul Ukrayna, Dnipro Ukrayna, Kiyev Qazaxıstan, Astana Qazaxıstan, Almatı Latviya, Riqa ÇXR, Pekin (2008) Almaniya, Berlin (1993) Misir, Qahirə Qırğızıstan, Bişkek İstinadlar Xarici keçidlər Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Discover Tashkent