Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti

Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti – SSSR Mudofaa vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining harbiy taʼlim muassasasi. Tarixi Toshkent umumiy qurol-yarogʻ bilim yurti yoki oddiy tilda aytganda – Lenin maktabi tarixi 1918-yil 12-iyulda Turkiston Sovet Respublikasi Harbiy Komissarligining 456-sonli buyrugʻi bilan Toshkent shahrida qizil qoʻmondonlarni tayyorlash boʻyicha Turkiston Sovet qoʻmondonlik kurslarini tashkil etgan davrga borib taqaladi. 1918-yil 31-iyulda Turkiston sovet qoʻmondonlik kurslarining lavozimi va shtatlari eʼlon qilindi. 1918-yil 17-sentyabrda kurslarda darslar boshlandi. 22-sentyabr kuni kurslarning tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi, unda Toshkent shahridagi mahalliy harbiy, partiya va kasaba uyushma tashkilotlari vakillari ishtirok etdi. 1922-yildan Turkiston komandirlar tarkibini tayyorlaydigan birlashgan maktab, 1943-yildan Toshkent piyoda askarlar bilim yurti nomi bilan yuritilgan. 1958-yildan Umumqoʻshin komandirlari oliy bilim yurti, 1991-yildan Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti nomi bilan atalgan. 1992–2003-yillar mobaynida 2,5 mingdan ortiq ofitser tayyorlangan. Bilim yurtida Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli kuchlari uchun yuqori malakali, oliy maxsus harbiy bilimga ega ofitserlar quyidagi ixtisosliklar boʻyicha tayyorlanadi: motooʻqchilar boʻlinmasi komandirlari; motooʻqchi qoʻshinlari komandirlarining tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosarlari; qoʻshin razvedkasi taktik komandirlari. Bilim yurtida tinglovchilarning taʼlim jarayoni amaliy va nazariy tayyorgarliklardan tashkil topib, ular bosqichma-bosqich amalga oshiriladi. Jangda jasorat 1918-yil 25-dekabrda kurslar sobiq kadet harbiy bilim yurti binosidan doimiy yashash uchun qal’aga koʻchirildi. 1919-yilning yanvar kunlarida kursantlar K. Osipov boshchiligida Toshkentda qoʻzgʻolonchilarga qarshi boʻlgan janglarda faol qatnashdilar. 1919-yil 18-yanvardan boshlab kurslar V. I. Lenin nomidagi Turkiston harbiy instruktorlar maktabi nomi bilan atala boshlandi. Turkiston qoʻmondonlik kurslarining birinchi boshligʻi Qoʻshakov (1918) va kurslar komissari S. M. Fedoseyev boʻlgan. 1918-yil noyabrdan 1919-yilgacha kurslarga Kushka qal’asining sobiq komendanti, rus armiyasi general-leytenanti A. P. Vostrosablin qoʻmondonlik qilgan. U inqilobdan keyin ixtiyoriy ravishda yangi hukumat tomoniga oʻtgan va Turkistondagi aksilinqilobiy harakatlarga qarshi janglarda faol ishtirok etgan. Fuqarolar urushining turli davrlarida (1918–1920) harbiy kurslarga S. N. Tretyakov (1918), K. P. Dolgashev-Dik (1919–1920), Kireyev (1919), S. V. Bulyukin (1920-1921) qoʻmondonlik qilgan. 1918–1920-yillarda boʻlajak qoʻmondonlar, oʻqituvchilar va harbiy instruktorlar orasida Alekseyev, Gordeyev, A. M. Gurtix, Davidov, S. G. Kolbasin, A. P. Kolyushev, Kartashev, N. A. Martixin, D. V. Poletayev, N. A. Salarev, A. V. Tokarskiy, V. N. Finkelshteyn va boshqalar boʻlgan. Manbalar