Ташкент

Ташке́нт (узб.: Toshkent, Тошкент) — сталіца Узбекістана. Найбуйнейшы па колькасці насельніцтва горад Узбекістана і Цэнтральнай Азіі, цэнтр Ташкенцкай гарадской агламерацыі, найважнейшы авіяцыйны, чыгуначны і аўтамабільны вузел, а таксама палітычны, эканамічны, культурны і навуковы цэнтр краіны. Адміністрацыйна Ташкент дзеліцца на 12 раёнаў. Гісторыя Упершыню ўпамінаецца ў кітайскіх хроніках канца 2 — пачатку 1 стагоддзя да н.э. пад назвай Юні. У 4-5 стагоддзях н.э. нарадское паселішча Чач (Шаш) у цэнтры земляробчага аазіса, на перакрыжаванні гандлёвых шляхоў паміж Усходам і Еўропай. У 6 стагоддзі ў складзе Цюркскага каганата. У 8-9 стагоддзях пад назвай Бінкент быў цэнтрам самастойнага ўладання Чач (Шаш). У пачатку 8 стагоддзя заваяваны арабамі. Шмат разоў разбураўся качэўнікамі. У 9-10 стагоддзях у складзе дзяржавы Саманідаў, у канцы 10 — пачатку 13 стагоддзяў — дзяржаў Караханідаў і Каракітаяў. Упершыню пад назвай Ташкент упамінаецца ў 11 стагоддзі. У пачатку 13 стагоддзя Ташкент захапіў шах Харэзма Мухамед II, паводле загаду якога ў 1214 годзе горад разбураны, а жыхары пераселены. У 14 стагоддзі заваяваны Цімурам, ператвораны ў адну з найбуйнейшых крэпасцей Цімурыдаў. У другой палове 16 стагоддзя далучаны да Бухарскага ханства. У 17-18 стагоддзях захоплены казахамі і калмыкамі. У 1809 годзе ў складзе Какандскага ханства. У 1865 годзе далучаны да Расійскай імперыі, з 1867 года цэнтр Туркестанскага генерал-губернатарства і Сырдар’інскай вобласці. У 1899 годзе да Ташкента пракладзена сярэднеазіяцкая чыгунка. З 1918 года сталіца Туркестанскай Аўтаномнай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі. У часы Вялікай айчыннай вайны ў Ташкент была эвакуявана АН БССР, жыў Якуб Колас. Сярэднеазіяцкі ўніверсітэт скончыў беларускі лінгвіст і перакладчык Аркадзь Мардвілка. У Ташкенцім педінстытуце працаваў беларускі паэт, перакладчык Сцяпан Ліхадзіеўскі. Тут падпісана Ташкенцкая дэкларацыя (1996). З 1993 года ў Ташкенце дзейнічаў беларускі культурны цэнтр «Світанак». Адукацыя і культура Ташкенцкі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Нізамі Вялікі тэатр імя Алішэра Наваі Узбекскі рэспубліканскі лялечны тэатр Транспарт Ташкенцкі метрапалітэн Насельніцтва Гарады-пабрацімы Памятныя мясціны Маўзалей Юнус-Хана Медрэсэ Абдулкасім Шэйха Медрэсэ Баракхан Вядомыя асобы Уладзімір Васілевіч Аўсянка (нар. 1955) — беларускі архітэктар. Гурый Іларыёнавіч Барышаў (1928—2001) — беларускі тэатразнавец і мастацтвазнавец. Шукур Бурханаў, узбекскі акцёр Альберт Віктар Ёзэфавіч Вейнік Уладзімір Рыгоравіч Зубкоў (нар. 1935) — беларускі архітэктар. Бернара Рахімаўна Карыева, узбекская балерына Яўген Вітольдавіч Корчыц, беларускі хірург Алена Яўгенаўна Ніціеўская (нар. 1961) — беларускі архітэктар Аляксандр Сарагавец (1991—1995), Герой Расійскай Федэрацыі Юлій Платонавіч Пурэцкі (1929—2000) — беларускі архітэктар. Галіна Рыгораўна Качаткова (нар. 1939) — беларускі архітэктар. Ніна Мікалаеўна Юдзеніч (1924—2010) — беларускі музыказнавец, педагог. Анатоль Віктаравіч Яршоў (1933—2018) — беларускі архітэктар. Дзмітрый Сяргеевіч Варанюк (нар. 1987) — член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання. Урал Тансыкбаеў (1904—1974) — узбекскі савецкі мастак, народны мастак СССР (1963). Юрый Валянцінавіч Трубнікаў (нар. 1946) — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне тэорыі функцый і функцыянальнага аналізу. Доктар фізіка-матэматычных навук. Крыніцы Літаратура Ташке́нт // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 465—466. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15). Ташке́нт // Т. 25. Струнино — Тихорецк. — М. : Советская энциклопедия, 1976. — С. 307—309. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров; 1969—1978). (руск.) Ташке́нт // Большой словарь географических названий (руск.) / Гл. ред. В. М. Котляков. — Екатеринбург: У-Фактория, 2003. — С. 631—632. — 832 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-94799-148-9. {{крыніцы/ГЭС (1989)|Ташке́нт|473 Спасылкі На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ташкент