آرامگاه مؤن خلفا بوبو

آرامگاه معین خلفا بوبو (ازبکی: Muin Xalfa Bobo maqbarasi) یک بنای معماری قرن نوزدهمی، آرامگاهی در تاشکند، ازبکستان است. مکان این ساختمان در خیابان کاراسارایسکایا، خانه ۸۹ واقع شده است این مقبره سازه اصلی یک مجموعه فرقه‌ای بود که بعدها از بین رفت. تاریخچه شرایط ساخت مقبره از سخنان آتان قدیروف - از نوادگان مدفون، متولد ۱۸۷۲ - روشن شد معین بووا از دهقانان سمرقند بود که در کارشی تحصیل کرده بود. او استادکار و از بزرگان صنف (خلفا) شد و مقبره‌ای برای خود ساخت و از صنعتگران سمرقند دعوت به کار کرد. طبق گفته‌های افراد قدیمی مورد سؤال، ساخت و ساز در سال ۱۸۴۵ به پایان رسید (طبق گفته‌های قدیروف، این ساختمان در زمان تحقیق ۱۲۵ سال قدمت داشت). در دایرةالمعارف «تاشکند» (۲۰۰۸) گزارش شده است که معین خلفا بوبو یک ایشان بوده است، تاریخ ساخت و ساز ۱۸۸۳ ذکر شده است، در نسخه قبلی دایرةالمعارف (۱۹۸۳) ۱۸۸۴ ذکر شده است. در سال ۲۰۰۷، این بنا بازسازی شد. در طول بازسازی، دیوار ایوان برای بزرگداشت‌ها توسط گروهی از گانچکورا، استاد موسیقی فولکلور ازبکستان، عصرل مختاروف، تزئین شد. معماری معین خلفا-بوبو به نوع مقبره‌های تک‌اتاقی با گنبد دروازه‌ای تعلق دارد. در پلان، سازه مستطیل شکل (۵٫۴۸ × ۶٫۱۶ متر) است و شامل یک اتاق مربع شکل (۳٫۰۵ × ۳٫۰۵ متر) است که ایوانی در جلو به آن متصل است. در بالای محفظه، یک گنبد کروی شکل قرار دارد که بر روی یک استوانه استوانه‌ای کوتاه قرار گرفته و ظاهر بیرونی ساختمان را تحت سلطه خود درآورده است. استوانه بر روی بادبان‌های کروی کاذب قرار دارد که توسط ردیف‌های افقی آجر تشکیل شده‌اند. حجم مکعبی پایینی به عنوان پایه‌ای برای گنبد عمل می‌کند. در قسمت جلوی مقبره، ادامه دیوارها که بالا می‌روند، یک دروازه را تشکیل می‌دهند. پیکربندی دروازه به دلیل طاقچه کم عمق نیزه‌ای و قاب‌های قاب‌بندی به شکل حرف «پی» شبیه یک پشتک است. اندازه قوس دروازه ۳٫۴۳ متر است. در اتاقک دو سنگ قبر بزرگ - ساگانا - وجود دارد که از نما به دیوار پشتی جهت‌گیری شده‌اند. قبر اصلی متعلق به خود معین-بووا و قبر دوم متعلق به پسرش عمرخان است. چهار طاقچه کوچک مسطح در دیوارها وجود دارد. این بنای تاریخی گچ‌کاری نشده و تقریباً بدون تزئین است. تزئینات آن فقط با حلقه‌ای از تزئینات قالب‌گیری شده (شرافه) که سقف گنبد را از هم جدا می‌کند، و الگوهای گچبری روی طاق‌های قوسی، و همچنین درزهای گچبری بین آجرهای نما، نمایان است. در دیوار غربی یک پنجره وجود دارد که از طریق آن اتاق روشن می‌شود. این مقبره از آجر سفالی پخته و صیقلی (به ابعاد ۲۴–۲۵ × ۲۵ × ۳٫۵ سانتی‌متر) بر روی ملات سفالی ساخته شده است. بنای طاق‌ها و گنبد بر روی گچ خالص است. (۱۰ ردیف به همراه ۱۰ درز، ارتفاعی بین ۵۹ تا ۶۱ سانتی‌متر دارند) سانتی‌متر). عصرل مختاروف به همراه شاگردانش، برای بزرگداشت‌ها، یک تابلوی گانچ (پالیاک) با عنوان «خواست امام» بر روی ایوان قرار دادند. تحلیل ترکیب معماری اعتقاد بر این است که این بنا از طرح کلی یک مقبره قدیمی‌تر در تاشکند - چوپان آتا - کپی‌برداری کرده است - علاوه بر این، از همان آجر ساخته شده و محل پنجره آن نیز مشابه است. با این حال، این تقلید با ساده‌سازی انجام شده است: معین خلفا بوبو فاقد برج‌های سردر، طرح‌بندی‌های تمثیلی، تفاوت‌هایی در شکل و سنگ‌تراشی بادبان‌ها و گنبد سنگین به نظر می‌رسد. با توجه به ساخت مقبره در اواسط قرن نوزدهم، شباهت ترکیبی سردر با پشتک را باید به عنوان نمونه‌ای از یک فرم معماری منسوخ در نظر گرفت. منابع