Boʻrjar

Boʻrjar (oʻzbekcha: Bo‘rjar, Бўржар ; eski nomi – Rakatsu ) – Toshkentdagi kanal, Anhor kanalining chap tarmogʻi (baʼzan Boʻzsuv kanalining chap tarmogʻi deb ham yuritiladi). Nisbatan qisqa uzunligiga (5,4 km) qaramay, u shaharning yuqori suvli kanallaridan biri (suv oqimi 33 m³/sek) . Boʻrjarda Boʻrjar GESi qurilgan. Tavsifi Boʻrjar kanali Anhordan, kosmonavtlar shoh koʻchasidan uncha uzoq boʻlmagan joy(bu yerdagi qirgʻoqlardan biri boʻylab Oʻzbekiston Prezidentining sobiq qarorgohi „Oqsaroy“, hozirgi Islom Karimov muzeyi; boshqa tomonida Beshyogʻoch koʻchasi)dan boshlanadi. Shu bilan birga, „Anhor“ nomi gʻarbga bir oz yon tomonga ketadigan kichikroq kanal uchun saqlanib qolgan. Boʻrjar bu yerdan janubi-gʻarbga oqib oʻtadi va Anhor suvlarining koʻp qismini va yoʻnalishini ajralish paytigacha saqlab turadi. Baʼzan umumiy kanalning ustki qismi Boʻzsuv kanaliga tegishli boʻlib, anhorning Boʻrjar bilan bir vaqtda boshlanishi hisobga olinadi.Bundan tashqari, Boʻrjar navbatma-navbat poytaxtning bir qancha yirik koʻchalarini kesib oʻtadi. Kanalda 5 ta koʻprik qurildi : Kosmonavtlar shoh koʻchasi, Furqat / Bobur koʻchasi , Muqimiy koʻchasi, Chapanat koʻchasi, Kichik halqa yoʻli uchun. Boʻrjar uchastkasi tugashidan oldin Toshkent- Samarqand temir yoʻli va Chashtepa koʻchasi ostidan suv oʻtadigan gidrotrubalarda yashiringan. Kanal qirgʻoqlari deyarli hamma joyda tik. Boʻrjar sohillarida Alisher Navoiy nomidagi Milliy bogʻning „Sharq“ stadioni, 2010 yilgacha 2-trolleybus deposi joylashgan. Kanal boʻylab deyarli butun uzunligi boʻylab (qoʻshilishgacha boʻlgan yer osti qismidan tashqari) Toshkentning Chilonzor va Yakkasaroy tumanlari chegarasi chizilgan. Choshtepa koʻchasidan keyin Boʻrjar Salar kanaliga quyiladi. Boʻrjar GES Kosmonavtlar xiyobonidan pastda (41°18′19″N 69°15′13″E) kanalida Boʻrjar GESi qurildi (1933-1936), bu yerda SSSRda 1-marta SRPP (RMZ) tomonidan loyihalashtirilgan bosimli basseynning avtomatik gidravlik klapandan foydalanilgan. Suv bosimining balandligi 18,5 metr, elektr stantsiyasining quvvati (1983 yil maʼlumotlariga koʻra) 6,4 MVt. „Toshkent ensiklopediyasi“ga koʻra, Boʻrjar GESining boshqaruv pulti Boʻzsuv tizimidagi Toshkent – Boʻzsuv va Shayxontoxirda joylashgan boshqa gidroelektr stansiyalarini ham boshqaradi. . Boʻrjar tutashadi Boʻrjarning oʻng tarmogʻi Milliy bogʻ hududidan boshlanuvchi yirik Oqtepa (Aqtepa) kanaga tutashadi. A. Navoiy (41°17′50.4″N 69°14′30.7″E). Toʻgʻridan-toʻgʻri Boʻrjar GESi roʻparasida kichik kanal (ariq) Rakatboshi yoki Rakat (41°18′19.1″N 69°15′17.5″E). Izohlar Manbalar Adabiyot Tashkent. Plan goroda. – Tashkent: „Uzgeodezkadastr“, 1995.