Μουχάμαντ αλ-Μπουχαρί

Ο Αμπού Αμπν Άλλαχ Μουχάμαντ ιμπν Ισμαήλ αλ-Τζου φι αλ-Μπουχαρί (αραβικά: أبو عبد الله محمد بن إسماعيل بن إبرهيم الجعفي البخاري‎‎ , 21 Ιουλίου 810 – 1 Σεπτεμβρίου 870) ήταν μουσουλμάνος μουχαντίθ του 9ου αιώνα, ο οποίος θεωρείται ευρέως ως ο σημαντικότερος μελετητής των χαντίθ στην ιστορία του σουνιτικού Ισλάμ. Τα σωζόμενα έργα του αλ-Μπουχαρί περιλαμβάνουν τη συλλογή χαντίθ Σαχίχ αλ-Μπουχάαρί, αλ-Ταρίχ αλ-Καμπίρ και αλ-Αντάμπ αλ-Μουφράντ. Γεννημένος στη Μπουχάρα, στο σημερινό Ουζμπεκιστάν, ο Αλ-Μπουχάρι άρχισε να μαθαίνει χαντίθ σε νεαρή ηλικία. Ταξίδεψε σε όλο το Χαλιφάτο των Αββασιδών και μαθήτευσε κοντά σε αρκετούς επιδραστικούς σύγχρονούς του μελετητές. Ο Μπουχαρί αποστήθισε χιλιάδες αφηγήσεις χαντίθ, συντάσσοντας το Σαχίχ αλ-Μπουχαρί το 846. Πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του διδάσκοντας χαντίθ που είχε συλλέξει. Προς το τέλος της ζωής του, εξορίστηκε από τη Νισαπούρ. Στη συνέχεια, μετακόμισε στο Χαρτάνκ, κοντά στη Σαμαρκάνδη. Το Σαχίχ αλ-Μπουχαρί θεωρείται η σημαντικότερη συλλογή χαντίθ στο Σουνιτικό Ισλάμ. Το Σαχίχ αλ-Μπουχαρί και το Σαχίχ Μόσλεμ , η συλλογή χαντίθ του μαθητή του Αλ-Μπουχάρι, Μούσλιμ ιμπν αλ-Χατζάτζ, είναι μαζί γνωστά ως Σαχιχάιν (αραβικά: صحيحين) και θεωρούνται από τους Σουνίτες ως τα πιο αυθεντικά βιβλία μετά το Κοράνι. Είναι μέρος του Κουτούμπ αλ-Σιτάχ, των έξι πιο σεβαστών συλλογών χαντίθ στο Σουνιτικό Ισλάμ. Ζωή Καταγωγή και πρώιμη ζωή Ο Μουχάμαντ ιμπν Ισμαήλ αλ-Μπουχαρί αλ-Τζούφι γεννήθηκε μετά την προσευχή της Παρασκευής την Παρασκευή, 21 Ιουλίου 810 (13 Σαββάλ 194 ΕΕ) στην πόλη Μπουχάρα στο Μεγάλο Χορασάν στο σημερινό Ουζμπεκιστάν. Ήταν περσικής καταγωγής και πατέρας του ήταν ο Ισμαήλ ιμπν Ιμπραήμ, λόγιος του χαντίθ και μαθητής του Μαλίκ ιμπν Ανάς, του Αμπντ Αλλάχ ιμπν αλ-Μουμπάρακ και του Χαμάντ ιμπν Σαλαμά. Ο Ισμαήλ πέθανε ενώ ο Αλ-Μπουχαρί ήταν βρέφος. Ο προπάππους του Αλ-Μπουχαρί, ο Αλ-Μουγκιρά, εγκαταστάθηκε στη Μπουχάρα αφού ασπάστηκε το Ισλάμ από τον κυβερνήτη της Μπουχάρα, Γιαμάν αλ-Τζούφι. Όπως ήταν το έθιμο, έγινε μάουλα του Γιαμάν και η οικογένειά του συνέχισε να φέρει το νίσμπα «αλ-Τζούφι». Ο πατέρας του Αλ-Μουγκιρά, Μπαρντιζμπάχ (περσικά: ), είναι ο παλαιότερος γνωστός πρόγονος του Αλ-Μπουχαρί σύμφωνα με τους περισσότερους μελετητές και ιστορικούς. Ο Μπαρντιζμπά ήταν Ζωροαστριστής Μάγος. Ο Τακί αλ-Ντιν αλ-Σούμπκι είναι ο μόνος μελετητής που κατονομάζει τον πατέρα του Μπαρντίζμπα, ο οποίος λέει ότι ονομαζόταν Βαζάμπα (περσικά: ). Λίγα είναι γνωστά και για τους δύο, εκτός από το ότι ήταν Πέρσες και ακολουθούσαν τη θρησκεία του λαού τους. Οι ιστορικοί δεν έχουν επίσης βρει καμία πληροφορία για τον παππού του Αλ-Μπουχάρι, τον Ιμπραήμ ιμπν αλ-Μουγκίρα (αραβικά: إبراهيم ابن المغيرة). Ταξίδια και εκπαίδευση Σύμφωνα με τον σύγχρονο μελετητή του χαντίθ και ιστορικό Αλ-Νταχάμπι, ο αλ-Μπουχαρί άρχισε να μελετά χαντίθ το έτος 821 μ.Χ. Αποστήθισε τα έργα του Αμπντλ Αλλάχ ιμπν αλ-Μουμπάρακ ενώ ήταν ακόμα παιδί και άρχισε να γράφει και να αφηγείται χαντίθ ενώ ήταν ακόμα έφηβος. Το έτος 826 μ.Χ., σε ηλικία δεκαέξι ετών, ο αλ-Μπουχαρί πραγματοποίησε το Χατζ με τον μεγαλύτερο αδελφό του και τη χήρα μητέρα του. Ο αλ-Μπουχαρί έμεινε στη Μέκκα για δύο χρόνια, πριν μετακομίσει στη Μεδίνα όπου έγραψε το Καντχαγιάς-Σαχαμπά ουα ατ-Ταμπίν, ένα βιβλίο για τους συντρόφους του Μωάμεθ και τους ταμπιούν. Έγραψε επίσης το Αλ-Ταρίχ αλ-Καμπίρ κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Μεδίνα. Ο Αλ-Μπουχαρί είναι γνωστό ότι ταξίδεψε στα περισσότερα σημαντικά ισλαμικά κέντρα μάθησης της εποχής του, συμπεριλαμβανομένης της Συρίας, της Κούφα, της Βασόρας, της Αιγύπτου, της Υεμένης και της Βαγδάτης. Σπούδασε κοντά σε εξέχοντες ισλαμιστές λόγιους, όπως οι Αχμάντ ιμπν Χανμπάλ, Αλί ιμπν αλ-Μαντίνι, Γιαχία ιμπν Μάιν και Ισάκ ιμπν Ραουάιχ. Ο Αλ-Μπουχάρι είναι γνωστό ότι έχει απομνημονεύσει πάνω από 600.000 αφηγήσεις χαντίθ. Μίχνα, μεταγενέστερα χρόνια και θάνατος Σύμφωνα με τον Τζόναθαν Μπράουν, ακολουθώντας τον Ιμπν Χάνμπαλ, ο Αλ-Μπουχάρι φέρεται να είχε δηλώσει ότι «η απαγγελία του Κορανίου είναι στοιχείο δημιουργίας». Μέσω αυτού του ισχυρισμού, ο Αλ-Μπουχάρι αναζήτησε μια εναλλακτική απάντηση στις διδασκαλίες των Μουταζιλιτών και δήλωσε ότι το στοιχείο της δημιουργίας εφαρμόζεται μόνο στους ανθρώπους, όχι στον Λόγο του Θεού. Οι δηλώσεις του έγιναν δεκτές αρνητικά από εξέχοντες μελετητές των χαντίθ και εκδιώχθηκε από τη Νισαπούρ. Ο Αλ-Μπουχαρί, ωστόσο, αναφέρθηκε μόνο στην ανθρώπινη πράξη της ανάγνωσης του Κορανίου, όταν φέρεται να δήλωσε «Η απαγγελία του Κορανίου από εμένα είναι δημιουργημένη». Οι Αλ-Δαχαμπί και αλ-Σουμπκί ισχυρίστηκαν ότι ο Αλ-Μπουχάρι εκδιώχθηκε λόγω ζήλιας ορισμένων λογίων της Νισαπούρ. Ο Αλ-Μπουχαρί πέρασε τα τελευταία είκοσι τέσσερα χρόνια της ζωής του διδάσκοντας τα χαντίθ που είχε συλλέξει. Κατά τη διάρκεια της μίχνας, κατέφυγε στο Χαρτάνκ, ένα χωριό κοντά στη Σαμαρκάνδη, όπου και πέθανε την Παρασκευή 1 Σεπτεμβρίου 870. Σήμερα ο τάφος του βρίσκεται μέσα στο Μαυσωλείο του Ιμάμη Μπουχαρί στο Χαρτάνγκ του Ουζμπεκιστάν, 25 χιλιόμετρα από τη Σαμαρκάνδη. Αναπαλαιώθηκε το 1998 μετά από αιώνες εγκατάλειψης και ερειπώσεως. Το συγκρότημα του μαυσωλείου αποτελείται από τον τάφο του Αλ-Μπουχαρί, ένα τζαμί, έναν μεντρεσέ, μια βιβλιοθήκη και μια μικρή συλλογή Κορανίων. Η σύγχρονη επιτύμβια στήλη του μαυσωλείου του Αλ-Μπουχαρί στο ισόγειο είναι απλώς ένα κενοτάφιο, ενώ ο πραγματικός τάφος βρίσκεται μέσα σε μια μικρή κρύπτη κάτω από την κατασκευή. Έργα Το Σαχίχ αλ-Μπουχαρί θεωρείται το magnum opus του Αλ-Μπουχαρί. Είναι μια συλλογή περίπου 7.563 αφηγήσεων χαντίθ σε 97 κεφάλαια, δημιουργώντας τη βάση για ένα πλήρες σύστημα νομολογίας χωρίς τη χρήση θεωρητικών νόμων. Το βιβλίο χαίρει μεγάλης εκτίμησης μεταξύ των Σουνιτών Μουσουλμάνων και οι περισσότεροι Σουνίτες μελετητές το θεωρούν δεύτερο μόνο μετά το Κοράνι από άποψη αυθεντικότητας. Θεωρείται μία από τις πιο αυθεντικές συλλογές χαντίθ, ακόμη και μπροστά από το Μουβατά Ιμάμ Μαλίκ και το Σαχίχ Μουσλίμ. Παράλληλα με το τελευταίο, το Σαχίχ αλ-Μπουχαρί είναι γνωστό ως ένα από τα Σαχιχαΐν (Δύο Σαχίχ) και αποτελούν μαζί μέρος του Κουτούμπ αλ-Σιτάχ. Μία από τις πιο διάσημες ιστορίες από το Σαχίχ αλ-Μπουχαρί είναι η ιστορία της πρώτης αποκάλυψης του Μωάμεθ. Ο Αλ-Μπουχαρί έγραψε τρία έργα που συζητούν τους αφηγητές των χαντίθ ως προς την ικανότητά τους να μεταφέρουν το υλικό τους. Αυτά είναι τα Αλ-Ταρίχ αλ-Καμπίρ, Αλ-Ταρίχ αλ-Αουσάτ και Αλ-Ταρίχ αλ-Σαγκίρ. Από αυτά, το Αλ-Ταρίχ αλ-Καμπίρ είναι εκδομένο και γνωστό, ενώ το Αλ-Ταρίχ αλ-Σαγκίρ έχει χαθεί. Ο Αλ-Νταχαμπί παραθέτει τον Αλ-Μπουχαρί λέγοντας: «Όταν έγινα δεκαοκτώ ετών, άρχισα να γράφω για τους συντρόφους και τους ταμπιούν και τις δηλώσεις τους. [...] Εκείνη την εποχή έγραψα επίσης ένα βιβλίο ιστορίας στον τάφο του Προφήτη τη νύχτα κατά τη διάρκεια μιας πανσελήνου». Τα βιβλία στα οποία γίνεται αναφορά εδώ ήταν τα Καντχαγιάς-Σαχαμπάχ ουα ατ-Ταμπίν και Αλ-Ταρίχ αλ-Καμπίρ. Ο Αλ-Μπουχαρί έγραψε επίσης το αλ-Κούνα για τα πατρωνυμικά και το αλ-Ντουάφα αλ-Σαγκίρ για τους αδύναμους αφηγητές των χαντίθ. Το αλ-Αντάμπ αλ-Μουφράντ είναι μια συλλογή αφηγήσεων χαντίθ για την ηθική και τους τρόπους. Απαντώντας στις κατηγορίες που του απαγγέλθηκαν κατά τη διάρκεια της μίχνας του, ο Αλ-Μπουχαρί συνέταξε την πραγματεία Χαλκ Αφάλ αλ-Ιμπάντ, την παλαιότερη παραδοσιακή αναπαράσταση της θέσης που έλαβε ο Αχμάντ ιμπν Χανμπάλ, στην οποία ο Αλ-Μπουχαρί εξηγεί ότι το Κοράνι είναι ο αδημιούργητος λόγος του Θεού, ενώ παράλληλα υποστηρίζει ότι ο Θεός δημιουργεί τις ανθρώπινες πράξεις, όπως οι Σουνίτες επέμεναν στις επιθέσεις τους στην ελεύθερη βούληση του Κανταρίγια. Το πρώτο μέρος του βιβλίου αναφέρει αφηγήσεις από προηγούμενους μελετητές όπως ο Σουφιάν αλ-Θαουρί, οι οποίοι επιβεβαίωναν το σουνιτικό δόγμα της αδημιούργητης φύσης του Κορανίου και καταδίκαζαν όποιον υποστήριζε την αντίθετη θέση ως Τζαχμί ή Καφίρ. Το δεύτερο μέρος υποστηρίζει ότι οι πράξεις των ανθρώπων είναι δημιουργημένες, βασιζόμενος σε κορανικά εδάφια και αναφορές από προηγούμενους παραδοσιακούς μελετητές όπως ο Γιαχιά ιμπν Σαΐντ αλ-Κατλάν. Στο τελευταίο μέρος της πραγματείας του, ο Αλ-Μπουχαρί καταδίκασε σκληρά τους Μουταζιλίτες, υπερασπιζόμενος την πεποίθηση ότι ο ήχος του Κορανίου που απαγγέλλεται είναι δημιουργημένος. Ο Αλ-Μπουχαρί επικαλέστηκε τον Άχμαντ Ιμπν Χανμπάλ ως απόδειξη για τη θέση του, επιβεβαιώνοντας την κληρονομιά του δεύτερου και την αφοσίωση του πρώτου στους Αχλ αλ-Χαντίθ. Εργογραφία Ακολουθεί μια λίστα με τα έργα του Αλ-Μπουχαρί: Αλ-Αντάμπ αλ-Μουφράντ (Το Μοναδικό Βιβλίο Εθιμοτυπίας, επίσης γνωστό ως Αλ-Αντάμπ). Αλ-Τζαμί αλ-Σαχίχ (Η Αυθεντική Πλήρης Συλλογή). Χαλκ Αφάλ αλ-Ιμπάντ (Η Δημιουργία των Πράξεων των Υπηρετών). Ραφ αλ-Γιαντέιν φι αλ-Σαλά (Υψώνοντας τα Χέρια στην Προσευχή). Αλ-Κιρά'α Χαλφ αλ-Ιμάμ (Απαγγελία πίσω από τον Αρχηγό της Προσευχής). I'τικάντ αλ-Μπουχαρί (Το Δόγμα του αλ-Μπουχαρί). Μπιρ αλ-Ουαλιτάιν (Υποχρέωση προς τους Γονείς). Αλ-Ταρίχ αλ-Καμπίρ (Η Μεγάλη Ιστορία, επίσης γνωστή ως Αλ-Ταρίχ ) Αλ-Μουκχτάσαρ μιν αλ-Ταρίχ (Η Σύνοψη της Ιστορίας, επίσης γνωστή ως Αλ-Ταρίχ αλ-Αουσάτ [Η Μέση Ιστορία] και Αλ-Ταρίχ αλ-Σαγκίρ [Η Μικρή Ιστορία]). Αλ-Ντουάφα (Οι Αδύναμοι Αφηγητές). Ο Αλ-Μπουχαρί συνέταξε δύο έργα πάνω σε αυτό το θέμα, ένα μικρότερο και ένα μεγαλύτερο. Χαμένα έργα Αλ-Ασριμπά (Ποτά). Ασάμπ αλ-Ναμπίī ﷺ (Οι Σύντροφοι του Προφήτη ﷺ, επίσης γνωστοί ως Ασμά αλ-Σαχαμπάχ [Τα Ονόματα των Συντρόφων], Αλ-Ουχντάν μιν αλ-Σαχαμπάχ [Οι Μοναχικοί Αφηγητές Μεταξύ των Συντρόφων], και Μαν Λαϊσά Ιαχού ιλά Χαντιθούν Ουαχίντ μιν αλ-Σαχαμπάχ [Εκείνοι Μεταξύ των Συντρόφων με Μόνο Ένα Χαντίθ]). Αλ-Ιτισάμ (Κρατώντας Γερά, επίσης γνωστό ως Κιτάμπ αλ-Ιτισάμ μπιλ-Σούννα [Το Βιβλίο της Κράτησης Νηστείας στη Σούννα], ανά αλ-Χάκιμ). Iντικάντ αλ-Μπουχαρί μιν Χαντιθίχι λι-Αχλ Μπαγδάτ (Επιλογή του Αλ-Μπουχαρί από τα Χαντίθ Του για τον Λαό της Βαγδάτης). Αλ-Ταφσίρ (Σχολιασμός του Κορανίου). Αλ-Ιλάλ (Κρυμμένα Ελαττώματα [σε Χαντίθ]). Αλ-Φαουάιντ (Ωφέλιμα Θέματα) Σαχιφάτ Ισμαήλ ιμπν Αμπί Ουβαΐς (Η Σαχίφα του Ισμαήλ ιμπν Αμπί Ουβαΐς). Αλ-Μαμπσούτ ( Η Εκτεταμένη Συλλογή ). Αλ-Χίμπα (Δώρα). Κανταγιά αλ-Σαχαμπάχ ουα αλ-Ταμπίν ουα Ακουαλουχούμ (Οι Νομικές Κρίσεις και Γνώμες των Συντρόφων και των Διαδόχων). Νομική Σχολή Όσον αφορά το δίκαιο, μελετητές όπως ο Τζόναθαν Μπράουν υποστηρίζουν ότι ο αλ-Μπουχάρι ήταν μέλος των Αχλ αλ-Χαντίθ, οπαδός της παραδοσιακής νομικής σχολής (φικχ) του Αχμάντ ιμπν Χάνμπαλ, αλλά έπεσε θύμα της πιο ριζοσπαστικής πτέρυγάς της λόγω παρεξηγήσεων. Αυτός ο ισχυρισμός υποστηρίζεται από τους Χανμπαλί, αν και μέλη των σχολών Σαφί και Ζαχιρί υποστηρίζουν επίσης αυτόν τον ισχυρισμό. Ο Σκοτ Λούκας υποστηρίζει ότι οι νομικές θέσεις του αλ-Μπουχαρί ήταν παρόμοιες με εκείνες των Ζαχιρί και των Χανμπαλί της εποχής του, υποδηλώνοντας ότι ο αλ-Μπουχαρί απέρριψε εντελώς τα κιγιά και άλλες μορφές ρα'ί. Πολλοί είναι της άποψης ότι ο αλ-Μπουχάρι ήταν μουτζταχίντ με το δικό του μαντχάμπ. Ο Μουνίρ Αχμάντ ισχυρίζεται ότι ιστορικά οι περισσότεροι νομικοί τον θεωρούσαν μουχαντίθ (λόγιο του χαντίθ) και όχι φακίχ (νομικό), και ότι ως μουχαντίθ ακολουθούσε τη σχολή των Σαφιτών. Ο ιστορικός του Χάρβαρντ Αχμέντ ελ-Σάμσι το υποστηρίζει επίσης αυτό, καθώς δηλώνει ότι ήταν μαθητής του λόγιου των Σαφιτών αλ-Καραμπισί (θ. 245/859). Ένας σημαντικός αριθμός μελετητών, τόσο ιστορικών όσο και σύγχρονων, υποστηρίζουν ότι ο αλ-Μπουχαρί ήταν ανεξάρτητος μουτζταχίντ και δεν ακολουθούσε κανένα από τα τέσσερα διάσημα μαντχάμπ. Ο αλ-Νταχάμπι είπε ότι: Ο Ιμάμης Μπουχάρι ήταν μουτζταχίντ, ένας μελετητής ικανός να διαμορφώσει το δικό του ιτζτιχάντ χωρίς να ακολουθεί κάποια συγκεκριμένη ισλαμική σχολή νομολογίας. Θεολογία Σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, όπως ο Κρίστοφερ Μέλχερτ, καθώς και θεολόγους Ασααρί, συμπεριλαμβανομένων των Ιμπν Χατζάρ αλ-Ασκαλάνι και αλ-Μπαϊχάκι, ο αλ-Μπουχαρί ήταν οπαδός της σχολής Κουλλαμπί της σουνιτικής θεολογίας λόγω της θέσης του σχετικά με την εκφορά του Κορανίου που δημιουργούνταν. Άλλοι Κουλλαμπί, όπως ο αλ-Χάριθ αλ-Μουχασίμπι, παρενοχλήθηκαν και αναγκάστηκαν να μετεγκατασταθούν, μια παρόμοια κατάσταση στην οποία βρέθηκε ο αλ-Μπουχάρι προς τα τελευταία χρόνια της ζωής του από άλλους Χανμπαλί. Ήταν επίσης γνωστός ως μαθητής του αλ-Καραμπισί (θ. 245/859), ο οποίος ήταν άμεσος μαθητής του Ιμάμη αλ-Σαφί από την περίοδο που βρισκόταν στο Ιράκ. Ο αλ-Καραμπίσι ήταν επίσης γνωστό ότι είχε άμεση σχέση με τον Ιμπν Κουλάμπ και τη σχολή σκέψης Κουλαμπί. Σύμφωνα με τη Ναμίρα Ναχούζα στο έργο της «Ουαχαμπισμός και η Άνοδος των Νέων Σαλαφιστών», ο αλ-Μπουχαρί στο Σαχίχ του, στο βιβλίο με τίτλο «Ταφσίρ αλ-Κουράν ουα ιμπαρατίχ» [δηλαδή, Ερμηνεία του Κορανίου και των εκφράσεών του], σούρα αλ-Κάσας, εδάφιο 88: «kullu shay'in halikun illa Wajhah» [η κυριολεκτική έννοια του οποίου είναι «όλα θα χαθούν εκτός από το Πρόσωπό Του»], είπε ότι ο όρος [illa Wajhah] σημαίνει: «εκτός από την Κυριαρχία/Κυριαρχία Του». Και υπάρχει [στο ίδιο κεφάλαιο] κάτι άλλο εκτός από αυτό όσον αφορά το τα'ουίλ (μεταφορική ερμηνεία), όπως ο όρος «dahk» ( Arabic , γέλιο) το οποίο αφηγείται σε ένα χαντίθ, [το οποίο ερμηνεύεται από] το Έλεός Του. Παραπομπές