Milvokio

Milwaukee, prononco [ˌmɪlˈwɑːkɪ], tre dubinde esperantigebla Milvokio, estas la plej granda urbo de la usona subŝtato Viskonsino, kaj la 23-a plej granda en Usono. Ĝi estas la ĉefurbo de kantono Milwaukee, kaj la kultura kaj ekonomia centro de la aglomeraĵo Milwaukee-Racine-Kenosha. Ĝi estas parto de la Megalopolo Grandaj Lagoj. Laŭ la stato de 2020 en la urbo Milvokio vivis 577 222 loĝantoj sur areo de 250,85 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 301 loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun St. Francis, Cudahy, Oak Creek, Greenfield, West Allis, Okcident-Milvokio, Wauwatosa, Butler, Menomonee Falls, Mequon, Brown Deer, River Hills, Glendale, Whitefish Bay kaj Shorewood. Kompare, la urbo havis 594 833 loĝantojn la 1-an de aprilo 2010, enkalkulante la antaŭurbojn ĉ. 1,7 milionojn. Historio La unuaj Eŭropanoj pasinte ĉi-tie estis misiistoj kaj pelt-komercistoj francaj. En 1818, franc-kanada komercisto Solomon Juneau kaj lia edzino indiĝena establiĝis apud la lago; kaj en 1846 la urbeto de Juneau kaj du rivala urbetoj kuniĝis por krei la Urbon de Milvokio. Granda kvanto de germanaj, irlandaj, polaj kaj aligentaj envenantoj kreskigis la loĝantaron dum la sekvantaj jardekoj; kaj la anoj de la 48-uloj kreis kulturon de progresema, kelkfoje preskaŭ revolucia, liberpenso. Dum la dua duono de la 19a jarcento, Milvokio ŝanĝiĝis de loka centro por komerco de greno, viando kaj ligno, ĝis grava usona fabrikurbo, mondfama bierfarista centro, kaj ĉefa centro de germanlingva kulturo en Nord-Ameriko (Deutsche-Athen). Samtempe, ĝia laboristaro kreskiĝis en sinkonato kaj organizado. Ĝis 1910, la Socialista Partio, laborante kun la lokaj sindikatoj, povis elekti Socialistan urbestron kaj konsilantaron urban, kaj la kantonan konsilantaron ankaŭ. Dum la 20a jarcento, Milvokio estas la plej granda usona urbo kiu elektis (multfoje, multjare) socialistan registaron. Post 1960, tiu tradicio socialdemokratia malfortiĝis, aŭ almenaŭ montriĝis en la loka Demokrata Partio. Kun la kaduko de la usona fabrik-industrio post 1974, Milvokio malkreskis en loĝantaro kaj ĝia ekonomio malsaniĝis. Lastatempe, aperis malgrandaj indikoj de plifortiĝo en la ekonomio de la centra urbo. Etimologio La nomo "Milwaukee" devenas de la algonkina vorto millioke, kiu signifas bona/bela/plezura lando, de la lingvo de la Potawatomi-indianoj minwaking aŭ de la aniŝinabeka lingvo ominowakiing, kunvenejo [ĉe la akvo]. Unuaj eŭropanoj nomis la riveron Milwaukee kaj la ĉirkaŭan landon laŭ diversaj nomoj: Melleorki, Milwacky, Mahn-a-waukie, Milwarck kaj Milwaucki. Dum multaj jaroj oni skribis "Milwaukie". Unu rakonto pri la nomo de Milwaukee estas jena: "Unu tagon en la 30-aj jaroj de la lasta jarcento [1800] gazeto simple ŝanĝis la nomon al Milwaukee kaj ĝis nun ĝi restis Milwaukee." Oni daŭre trovas la skribmanieron Milwaukie por tiunoma loĝloko en Oregono, nomita laŭ la viskonsina urbo en 1847, antaŭ ol disvastiĝis la nuna skribmaniero de Milwaukee. Vidindaĵoj Milvokia Arta Muzeo Servoj Universitato Marquette Famuloj Milwaukee Bucks En Milvokio naskiĝis la hungardevena lingvisto John Lotz kaj la animzorganto kaj filologo Reginald Foster. En Milvokio mortis István Ferenc Borhegyi, hungara-usona arkeologo Vidu ankaŭ Flago de Milvokio Notoj kaj referencoj Eksteraj ligiloj Oficiala retejo de la urbo (angle) Vizitu Milwaukee-n (turismaj informoj) (angle) Arkivigite je 2008-05-10 per la retarkivo Wayback Machine Germana Festo en Milwaukee (angle)