Далас

Да́лас (па-ангельску: Dallas) — горад у ЗША, разьмешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы штату Тэхас на рацэ Трыніці. Адміністрацыйны цэнтар акругі Далас. Разам з Форт-Ўэртам і іншымі гарадамі агламэрацыі (Арлінгтан, Гарланд, Дэнтан, Ірвінг, Мэскіт і Плэйна) Далас складае мэгаполіс («metroplex») вядомы як Далас—Форт-Ўэрт. Далас уважаецца за трэці паводле колькасьці насельніцтва горад Тэхасу і дзявяты ў ЗША. Паводле перапісу 2020 году, у горадзе пражывала 1,3 млн чалавек. Сам мэгаполіс Далас—Форт-Ўэрт ёсьць чацьвертай паводле колькасьці насельніцтва аглямэрацыяй у ЗША, маючы насельніцтва ў 8,5 млн чалавек. І Далас, і суседні Форт-Ўэрт значна ўзбуйніліся дзякуючы будаўніцтву буйных чыгуначных лініяў, якія забясьпечылі дасяг да бавоўны, прадукцыі жывёлагадоўлі, а пазьней заквітнелі дзякуючы нафтаздабыўнай галіне. Будаўніцтва сыстэмы міжштатных аўтастрадаў умацавала становішча Даласа як транспартнага вузла, бо ў горадзе сыходзяцца чатыры асноўныя міжштатныя аўтастрады, а пятая ўтварае колца вакол места. Міжнародны аэрапорт Далас—Форт-Ўэрт уважаецца за адзін з найбуйнейшых і найбольш загружаных у сьвеце. Далас разьвіўся як буйны індустрыяльны і фінансавы цэнтар. Асноўнымі сэктарамі эканомікі Даласа ёсьць абаронная індустрыя, фінансавыя паслугі, інфармацыйныя тэхналёгіі, тэлекамунікацыі і транспарт. У мэтраплексе базуюцца 23 кампаніі зь сьпісу Fortune 500, прычым 11 зь іх месьцяцца беспасярэдне ў межах Даласа. У аглямэрацыі разьмешчаныя больш за 41 унівэрсытэт і каледж, што ўважаецца за найбольшую колькасьць сярод усіх аглямэрацыяў Тэхасу. Насельніцтва гораду вылучаецца вялікай этнічнай і рэлігійнай разнастайнасьцю. Гісторыя Карэнныя народы паўночнага Тэхасу ўлучалі кадо, таваконі, ўічыта, кікапу і каманчаў. У XVIII стагодзьдзі гішпанскія каляністы абвесьцілі тэрыторыю Тэхасу часткай віцэ-каралеўства Новая Гішпанія. Пазьней на гэтую зямлю прэтэндавала і Францыя, аднак істотнага пасяленьня французы там не стварылі. У выніку над тэрыторыяй, дзе пазьней паўстаў Далас, у розныя часы ўзьнімаліся шэсьць сьцягоў, як то Францыі, Гішпаніі, Мэксыкі, Рэспублікі Тэхас, Канфэдэрацыі і Злучаных Штатаў Амэрыкі. У 1819 годзе дамова Адамза—Аніса паміж ЗША і Гішпаніяй вызначыла раку Рэд-Рывэр як паўночную мяжу Новай Гішпаніі, і будучае месца Даласа апынулася далёка ўнутры гішпанскіх уладаньняў. Тэрыторыя заставалася пад гішпанскім кантролем да 1821 году, калі Мэксыка абвесьціла незалежнасьць, і рэгіён стаў часткай мэксыканскага штату Коаўіла-і-Тэхас. У 1836 годзе тэхасцы, сярод якіх пераважалі ангельскаамэрыканскія пасяленцы, здабылі незалежнасьць і стварылі Рэспубліку Тэхас. Праз тры гады па абвяшчэньні незалежнасьці Джон Нілі Браян абсьледаваў тэрыторыю вакол сучаснага Даласа. У 1839 годзе ён, разам з сваім сабакам і індзейцам чэрокі на імя Нэд, усталяваў калок на ўзьвышшы ля трох рукавоў ракі Трыніці і пакінуў гэтае месца. Два гады пазьней, у 1841 годзе, ён вярнуўся і заснаваў тут сталае паселішча, якое назваў Далас. Паходжаньне назвы дакладна невядомае. Афіцыйна гістарычна сьцьвярджаецца, што горад названы ў гонар адзінаццатага віцэ-прэзыдэнта Джорджа М. Даласа зь Філадэлфіі. Аднак гэтая вэрсія ўважаецца за спрэчную. Іншыя мажлівыя тлумачэньні зьвязваюць назву зь ягоным братам камадорам эскадры караблёў у Мэксыканскай затоцы Аляксандрам Джэймзам Даласам, або з братамі Ўолтэрам Р. Даласам і Джэймзам Р. Даласам. Таксама высоўваецца вэрсія, што назва ўшаноўвае памяць бацькі памянёных дзеячоў, а менавіта Аляксандра Даласа, які быў міністрам фінансаў ЗША за час прэзыдэнцтва Джэймза Мэдысана падчас вайны 1812 году. Яшчэ адная вэрсія выводзіць назву ад вёскі Далас у шатляндзкім графстве Моры, падобна да таго, як Г’юстан у Тэхасе атрымаў назву ад Сэма Г’юстана, чые продкі паходзілі з шатляндзкай вёскі Г’юстан у Рэнфрушыры. У 1845 годзе Рэспубліка Тэхас была анэксаваная ЗША, а праз год была створаная акруга Далас. Сам Далас быў афіцыйна інкарпараваны як горад 2 лютага 1856 году. У сярэдзіне XIX стагодзьдзя група францускіх сацыялістаў заснавала на беразе Трыніці ўтопічную камуну Ля-Рэюніён у раёне сучаснага Заходняга Даласа. Галоўнымі жыхарамі гэтага паселішча была група эўрапейскіх мастакоў і музыкаў. Калі камуна спыніла сваё існаваньне, большасьць людзей пераехала ў Далас, дзе заснавала арт-квартал, які існуе і дагэтуль у раёне Дып-Элум ля цэнтру. У сучасным Даласе адчуваюцца моцныя тэатральныя традыцыі, гэта тычыцца як клясычнага, гэтак і экспэрымэнтальнага рэпэртуару. Таксама, у Даласе існуе актыўная музычная сцэна і разнастайныя канцэрты — частая зьява ва ўсіх частках гораду. У 1871 годзе да Даласу набліжалася будаўніцтва чыгункі, і гарадзкія ўлады не жадалі, каб дарога прайшла бокам, як плянавалася першапачаткова. Яны заплацілі кампаніі «Чыгункі Г’юстану і Цэнтральнага Тэхасу» 5000 даляраў з мэтай зрушыць дарогу на 32 км да захаду. Такім чынам, дарога прайшла праз Далас, а ня праз Карсыкану, як было прадугледжана ў першапачатковай схеме. Праз год ураду грамады не атрымалася ўпэўніць кампанію Юніян-Пасыфік-Рэйлроўд будаваць дарогу праз Далас, таму ў тэрміновым парадку да закону штату было прынятае дапаўненьне, якое дазваляла будаваць дарогу толькі паблізу Браўдэрскіх крыніцаў, якія знаходзіліся крыху больш на поўдзень ад галоўнай вуліцы Даласу. Буйныя чыгуначныя маршруты перасекліся ў Даласе ў 1873 годзе, гарантуючы гораду будучыню камэрцыйнага цэнтру. З будаўніцтвам чыгунак Далас стаў важным гандлёвым і бізнэсовым цэнтрам, дзякуючы гандлю бавоўнай, збожжам і бізонамі, і да канца XIX стагодзьдзя горад перажываў хуткі рост. Ён ператварыўся ў індустрыяльны вузел, прыцягваючы рабочых з усяго Тэхасу, Поўдня і Сярэдняга Захаду. З пачаткам XX стагодзьдзя, Далас ператварыўся зь сельскагаспадарчага цэнтру ў цэнтар засяроджваньня банкаў, страхавых кампаніяў і іншых бізнэсовых структур. Пятнаццаціпавярховы будынак Прэторыян-Білдынг, узьведзены ў 1909 годзе, стаў адным зь першых гмахаў на захад ад Місысыпі і некаторы час быў найвышэйшым будынкам Тэхасу. Ён стаў сымбалем уздыму Даласа як буйнага гораду. У горадзе быў пабудаваны іпадром для чыстакроўных коней, а іхныя ўладальнікі стварылі жакейскі клюб. У Форт-Ўэрце на падобным іпадроме ладзіліся заезды рысакаў. Хуткі рост насельніцтва ўзмацняў канкурэнцыю за працу і жыльлё. Не зважаючы на пачатак Вялікай дэпрэсіі, у 1930 годзе будаўнічы бізнэс у горадзе працягваў квітнець. У тым жа годзе Каламбус Мэрыян Джойнэр выкрыў радовішча нафты ў Кілгары, за 160 км на ўсход ад Даласа, што прывяло да нафтавага буму Ўсходняга Тэхасу. Далас хутка стаў фінансавым цэнтрам нафтавай індустрыі Тэхасу і Аклагомы. За час Другой сусьветнай вайны Далас стаў буйным цэнтрам вытворчасьці вайсковых аўтамабіляў і самалётаў для ЗША і хаўрусьнікаў. На заводзе Форду ва Ўсходнім Даласе было выраблена больш за 94 тысяч джыпаў і 6 тысяч вайсковых цяжкавікоў. У Даласе таксама было пабудавана больш за 18 тысяч самалётаў, у тым ліку трэнажор T-6 Texan, зьнішчальнік P-51 Mustang і бамбавік B-24 Liberator. У 1958 годзе ў Даласе супрацоўнікам кампаніі «Texas Instruments» Джэкам Кілбі была вынайдзеная мікрасхема (мікрачып). 22 лістапада 1963 году прэзыдэнт ЗША Джон Ф. Кенэдзі быў забіты на вуліцы Элм, калі ягоны картэж праяжджаў у цэнтры Даласа. Два верхнія паверхі будынку, зь якога, паводле высноваў камісіі Ўорэна, Лі Гарві Освальд страляў у Кенэдзі, былі ператвораныя ў гістарычны музэй, прысьвечаны жыцьцю і дзейнасьці прэзыдэнта. Кенэдзі памёр у мясцовым шпіталі крыху больш за 30 хвілінаў пасьля замаху. Калі да 1980-х гадоў нафтавая індустрыя ў асноўным перамясьцілася ў Г’юстан, а Далас перапрафіляваўся на расквітнелы тэхналягічны бум (выкліканы ростам інфармацыйнай і тэлекамунікацыйнай індустрыяў), застаючыся пры гэтым цэнтрам банкаўскай справы і бізнэсу. У 1990-х Далас стаў вядомы як тэхаская Крамянёвая даліна, або як Крамянёвая прэрыя. Дэмаграфія Далас уважаецца за дзявяты паводле колькасьці насельніцтва горад ЗША і трэці ў Тэхасе пасьля Г’юстану і Сан-Антоніё. Аглямэрацыя ахоплівае каля чвэрці насельніцтва штату і ёсьць найбуйнейшай на Поўдні ЗША і Тэхасу, апярэджваючы аглямэрацыю Г’юстану. Паводле перапісу 2020 году ў Даласе пражывала 1 304 379 чалавек, што на 106 563 асобаў больш, чым было ў 2010 годзе. Аднак, паводле ацэнак Бюро перапісу насельніцтва ЗША на 1 ліпеня 2022 году, у першыя гады па апошнім перапісе горад страціў 4835 жыхароў, а насельніцтва складала 1 299 544 чалавекі. Паводле ацэнак 2020 году, у горадзе налічвалася 524 498 хатніх гаспадарак, што было большым лікам за зьвесткі 2010 году. Зь іх 137 523 мелі дзяцей у веку да 18 гадоў. Сярэдні памер хатняй гаспадаркі ў 2020 годзе складаў 2,52 чалавекі, а сярэдні памер сям’і — 3,41 чалавекі. У 2018 годзе 40,2% жыльля было занятае гаспадарамі, а 59,8% з жыльлёвага фонду прыпадалі на арандатараў. Паводле перапісу 2010 году, 26,5% насельніцтва былі маладзейшымі за 18 гадоў, а 8,8% — старэйшымі за 65 гадоў. Мэдыянны век складаў 31,8 гады. У 2020 годзе мэдыянны век павялічыўся да 32,9 гадоў, а на кожныя 100 жанчынаў прыпадала 98,4 мужчынаў. Паводле адмыловага дасьледаваньня было выяўлена, што мэдыянны прыбытак хатняй гаспадаркі ў Даласе складада 54 747 даляраў, а для сям’і гэты паказьнік сягаў 60 895 Сярэднедушавы прыбытак у месьце складаў 25 904 даляры. Каля 18,7% сем’яў і 21,7% насельніцтва жылі па-за мяжою беднасьці, у тым ліку 33,6% дзяцей да 18 гадоў і 13,4% асобаў у веку большым за 65. У 2022 годзе ў Даласе налічвалася 4410 валацугаў. Паводле аналізу блізу 31% зь іх жылі на вуліцы або ў месцах, не прыстасаваных для пражываньня. Этнічны склад Насельніцтва Даласа гістарычна было пераважна белым, гэтак у 1930 годзе негішпанамоўныя белыя складалі 82,8% жыхароў. Аднак у XX стагодзьдзі ў выніку міграцыі структура насельніцтва істотна зьмянілася, і дзель негішпанамоўных белых зьнізілася да менш як адной траціны. Паводле перапісу насельніцтва ЗША 2010 году, 50,7% насельніцтва складалі белыя (28,8% негішпанамоўныя белыя), 24,8% — мурыны, 0,7% — індзейцы, 2,9% — азіяты, 2,6% — асобы двух і больш расаў. 42,4% усіх жыхароў мелі гішпанамоўнае або лацінаамэрыканскае паходжаньне. Сярод гішпанамоўных або лацінаамэрыканцаў пераважалі мэксыканцы (34,6%), а таксама былі прадстаўнікі Пуэрта-Рыка і Кубы. Яны перадусім засяляюць паўднёва-заходнюю частку места, асабліва раён Оўк-Кліф. Паўднёва-ўсходні раён Плізант-Гроўв мае значную дзель як мурынаў, гэтак і лацінаамэрыканцаў, а паўднёвай частцы гораду пераважаюць нэгры. Заходнія і ўсходнія раёны таксама пераважна гішпанамоўныя. Паўночны Далас мае мазаічную структуру з анклявамі белых, мурынаў і асабліва гішпанамоўных жыхароў. У 2010—2020 гадах Далас заняў другі радок у ЗША паводле прыросту афраамэрыканцаў, саступіўшы Атланце і крыху апярэдзіўшы Г’юстан. Значная частка гэтага прытоку павязаная з Новай Вялікай міграцыяй. У горадзе таксама жыве прыкметная супольнасьць выхадцаў з Афрыканскага Рогу, як то з Этыёпіі, Эрытрэі і Самалі. Паводле ацэнак 2012 году у мэтраплексе Далас—Форт-Ўэрт жыло блізу 70 тысяч расейскамоўных жыхароў, сярод якіх былі расейцы, габрэі, украінцы, армяне, беларусы, малдаване, узбэкі, кіргізы ды іншыя. У рэгіёне выходзіць расейскамоўная газэта The Dallas Telegraph. Далас і ягоныя прадмесьці таксама зьяўляюцца домам для вялікай колькасьці азіяцкіх амэрыканцаў, то бок жыхароў з індыйскім, віетнамскім, кітайскім, карэйскім, філіпінскім, японскім і іншым паходжвньнем. У сувязі зь вялікай колькасьцю імігрантаў у гарадзе часта сустракаюцца шматмоўныя шыльды. Паводле зьвестак Бюро перапісу насельніцтва ЗША за 2013 год, 23% жыхароў акругі Далас былі народжаныя па-за мяжою. Соцыякультурныя асаблівасьці Даласцы лічаць сябе больш вытанчанымі людзьмі, чым жыхары іншых частак Тэхасу, асабліва гэта тычыцца Форт-Ўэрту. У выніку нядаўняга эканамічнага буму ў Даласе, сюды пераехалі шматлікія людзі зь іншых штатаў і іншых краінаў. На кожнага жыхара Даласу прыпадае ўдвая больш рэстаранаў, чым на кожнага жыхара Нью-Ёрку. Таксама даласцы цёпла ставяцца да сваіх спартовых камандаў, асабліва, да «Далас Каўбойз». «Каўбоі» любімыя мясцовымі жыхарамі нават не зважаючы на шэрагі няўдачаў, прыкрыя паразы, не перашкода нават калі іншая каманда апярэджвае «Каўбояў» у турнірным першынстве. Календары з выявамі зорак спорту, а таксама іншая атрыбутыка настолькі папулярная, што ёй адводзяцца шматлікія крамы. Людзі любяць бавіць час у спартовых барах, дзе можна паглядзець гульню ўлюбёнай каманды зь некалькімі дзясяткамі аднадумцаў. У сусьветным маштабе лічыцца, што Далас падобны да свайго буйнога паўднёвага суседа — Г’юстану. Абодва гарады зьяўляюцца яўнымі эканамічнымі цэнтрамі Тэхасу і падтрымліваюць сяброўскі парытэт. Тым ня менш, іх розьняць некаторыя рысы. Да прыкладу, асноўная частка насельніцтва Г’юстану жыве ў межах гораду, у той час як у Даласе асноўная частка насельніцтва жыве ў шматлікіх прадмесьцях. Злачыннасьць Паводле зьвестак ФБР, параўнаньне ўзроўняў злачыннасьці паміж гарадамі можа быць недакладным, бо практыкі фіксацыі злачынстваў адрозьніваюцца ад гораду да гораду, а жыхары паведамляюць пра розныя адсоткі злачынстваў, а сапраўдная колькасьць людзей, якія фактычна знаходзяцца ў горадзе ў пэўны момант, невядомая. Улічваючы гэта, Далас мае адзін зь дзесяці найвышэйшых узроўняў злачыннасьці ў Тэхасе, і ягоны паказьнік вышэйшы за сярэдні ў краіне. Узровень злачыннасьці ў Даласе знаходзіўся на першым месцы сярод буйных гарадоў ЗША з 1998 па 2003 гады. Пасьля 2020 году ўзровень забойстваў у Даласе прыкметна павялічыўся. У 2020 годзе ў горадзе было зафіксавана 251 забойства, што было найвышэйшым паказьнікам за апошнія 20 гадоў. У 2022 годзе іхняя колькасьць зьнізілася да 214, але ў 2023 годзе зноў павялічылася да 246. У 2020 годзе прысутнасьць злачынных груповак у Даласе істотна ўзрасла і стала адным з галоўных фактараў росту злачыннасьці. Мясцовыя ўлады зрабілі барацьбу са злачыннасьцю адным з прыярытэтных кірункаў сваёй працы. У той час, як большасьць частак гораду, у асноўным, бясьпечныя, некаторыя раёны варта пазьбягаць з наступам цемры. Да такіх належаць некаторыя часткі Паўднёвага Даласу і месцы канцэнтрацыі старой забудовы. Эканоміка На пачатковым этапе свайго разьвіцьця Далас засяроджваўся на сельскай гаспадарцы і на сваім выгадным разьмяшчэньні на традыцыйных гандлёвых шляхах карэнных народаў. Ключавы імпульс да росту горад атрымаў у 1873 годзе, калі праз Далас былі пракладзеныя некалькі чыгуначных лініяў. З павелічэньнем гораду і разьвіцьцём тэхналёгіяў бавоўна стала галоўнай крыніцай дабрабыту, і да 1900 году Далас быў найбуйнейшым у сьвеце ўнутраным рынкам бавоўны, а таксама стаў адным зь лідэраў у вытворчасьці абсталяваньня для бавоўнаачышчальных машынаў. На пачатку XX стагодзьдзя Далас быў цэнтрам эканамічнай актыўнасьці ў паўднёвых штатах краіны. У 1914 годзе ён быў абраны сядзібай адзінаццатага акруговага банку Фэдэральнай рэзэрвовай сыстэмы. Да 1925 году Тэхас вырабляў больш за траціну ўсёй бавоўны ў краіне, і 31% тэхаскай бавоўны вырошчвалася ў радыюсе 160 км ад Даласа. У 1930-я гады ў рэгіёне былі знойдзеныя паклады нафты, а блізкасьць Даласа да новых радовішчаў адразу зрабіла яго цэнтрам нафтавай прамысловасьці ЗША. Наступныя адкрыцьці новых пакладаў, як на ўзьбярэжжы Мэксыканскай затокі, гэтак і ў Аклагоме яшчэ больш умацавалі статус Даласа як ключавога вузла гэтай індустрыі. Па заканчэньні Другой сусьветнай вайны ў Даласе сфармавалася моцная база камунікацыйных, інжынэрных і вытворчых кадраў дзякуючы кампаніям накшталт Collins Radio Corporation. Празь дзесяцігодзьдзі тэлекамунікацыйная і інфармацыйная рэвалюцыі працягваюць заставацца важнай часткай мясцовай эканомікі. Горад часта называюць сэрцам Крамянёвай прэрыі праз высокую канцэнтрацыі тэлекамунікацыйных кампаніяў у рэгіёне. Сярод кампаніяў, якія маюць свае офісы ў рэгіёне вылучаюцца Texas Instruments (іхняя сядзіба месьціцца ў Даласе), Nortel Networks, Alcatel Lucent, AT&T, Ericsson, Fujitsu, Nokia, Rockwell Collins, Cisco Systems, T-Mobile, Verizon Communications і CompUSA. Texas Instruments як адзін з найбуйнейшых вытворцаў электронікі ў краіне мае больш за 10 тысяч супрацоўнікаў, якія занятыя ў адміністраваньні кампаніі і на заводах па вытворчасьці мікрачыпаў у Даласе. Не зважаючы на тое, што тэлекамунікацыйная індустрыя была сур’ёзна зачэпленая рэцэсіяй у эканоміцы ЗША ў пачатку 2000-х гадоў, кампаніі Даласу пацярпелі менш, чым кампаніі іншых рэгіёнаў. Па цэнтральнай частцы Даласу праходзіць больш за 160 км аптычнага кабэлю. Паводле штогадовага сьпісу Fortune 500 за 2022 год у межах Даласа месьцілася 11 кампаніяў Fortune 500, а ў аглямэрацыі іх было 23. У 2022 годзе Далас—Форт-Ўэрт займаў другі радок у Тэхасе і чацьверты ў ЗША паводле колькасьці сядзібаў кампаніяў зь сьпісу Fortune 500, саступаючы толькі аглямэрацыям Г’юстану (24), Чыкага (35) і Нью-Ёрку (62). AMR Corporation (бацькоўская кампанія American Airlines), Radio Shack і Pier 1 Imports месьцяцца ў Форт-Ўэрце. ExxonMobil разьмешчаны ў адным з прадмесьцяў Даласу, Ірвінгу. Dr Pepper разьмешчаны ў Плэйна (паўночнае прадмесьце). Скандальна вядомая кампанія Halliburton Energy Services месьцілася ў Даласе, але ў 2003 пераехала ў Г’юстан. Паводле дасьледаваньняў, у Даласе больш за 80 тысячаў кампаніяў, якія ўзначальваюць жанчыны. Транспарт Як і ў многіх іншых буйных местах ЗША, аўтамабіль уважаецца за асноўны від мясцовага транспарту, але прыкладаюцца намаганьні дзеля павелічэньня прывабнасьці альтэрнатыўных відаў транспарту, у тым ліку праз разбудову лініяў лёгкага чыгуначнага транспарту, роварных і пешаходных сьцежак, пашырэньня ходнікаў ды аўтобуснай сыстэмы. У 2015 годзе 10,2% хатніх гаспадарак Даласа ня мелі аўтамабіля, у 2016 годзе гэты паказьнік зьнізіўся да 9,1%, а ў 2023 годзе быў роўны 8,7%. Аўтадарогі Далас знаходзіцца на скрыжаваньні чатырох асноўных міжштатных аўтастрадаў I-20, I-30, I-35E і I-45. Сыстэма хуткасных дарог у рэгіёне арганізаваная паводле хабавага прынцыпу, дзе цэнтральная частка гораду ёсьць цэнтрам, а аўтастрады разыходзяцца ад яго ў розныя бакі. Беспасярэдне вакол цэнтру праходзіць невялікае колца хуткасных дарог, а далей у вялікім коле месьціцца колцавая аўтастрада I-635, якая адаленная ад цэнтру прыкладна за 16 км, і, нарэшце, яшчэ далей платная колцавая дарога імя прэзыдэнта Джорджа Буша. Унутры гэтых колцавых аўтастрадаў разьмешчаныя іншыя колцавыя дарогі. Ад цэнтральнага колца хуткасных дарог разыходзяцца «пруткі» транспартнай сыстэмы рэгіёну. У сярэдзіне 2000-х гадоў была завершаная разьвязка на скрыжаваньні I-635 і экспрэсавай шашы US-75 мае пяць узроўняў. Гэта адна зь нешматлікіх пяціўзроўневых транспартных разьвязак у Даласе і адная з найбуйнейшых у ЗША. Аэрапорты Два камэрцыйныя аэрапорты абслугоўваюць Далас, сярод якіх Далас/Форт-Ўэрт і Далас/Лаў-Філд. Акрамя таго, маюцца выканаўчы аэрапорт Далас, які функцыянуе як аэрапорт агульнай авіяцыі для гораду, а аэрапорт Эдысан выконвае такую ж ролю для прадмесьця Эдысан, але за межамі Даласа. Яшчэ два аэрапорты агульнай авіяцыі знаходзяцца прыкладна за 56 км на поўнач ад гораду, у Макіні, і яшчэ два месьцяцца ў Форт-Ўэрце, то бок на заходнім баку мэтраплексу. Аэрапорт Далас/Форт-Ўэрт разьмешчаны ў прадмесьці крыху на поўнач ад цэнтраў Форт-Ўэрту і Даласа, прыкладна на роўнай адлегласьці ад абодвух местаў. Паводле плошчы ён уважаецца за найбуйнейшы аэрапорт у Тэхасе і другі паводле велічыні ў ЗША. Ягоная тэрыторыя большая за востраў Мангэтан. Паводле пасажырапатоку гэтае лётнішча ёсьць найбольш загружаным аэрапортам Тэхасу і чацьвертым паводле загружанасьці ў ЗША і адзінаццатым у сьвеце. Сядзіба авіякампаніі American Airlines, найбуйнейшага авіяперавозьніка ў сьвеце, месьціцца крыху менш чым за 1,6 км ад аэрапорту, але ў межах Форт-Ўэрту. У сваю чаргу, аэрапорт Далас/Лаў-Філд разьмешчаны ў межах Даласа, прыкладна за 10 км на паўночны захад ад цэнтру. Гэта хаб для авіякампніі Southwest Airlines, якая ўважаецца за найбуйнейшую авіякампанію ЗША ва ўнутранных пералётах. Транзытныя сыстэмы Кампанія Dallas Area Rapid Transit (DART) ёсьць галоўнай транспартнай управай рэгіёну Даласа, якая забясьпечвае гарадзкія і прыгарадныя перавозкі чыгуначным транспартам і аўтобусамі. У 1996 годзе DART запусьціла ў эксплюатацыю першую ў Тэхасе сыстэму лёгкага мэтрапалітэну, і на сёньня ёсьць найбуйнейшым апэратарам лёгкага рэйкавага транспарту ў ЗША. Сыстэма займае сёмае месца ў краіне паводле загружанасьці і ўлучае блізу 55 станцыяў на даўжыні 116 км лініяў лёгкага мэтрапалітэну і 10 станцыяў на даўжыні 56 км прыгараднай чыгункі. Кампанія Amtrak забясьпечвае чыгуначнае спалучэньне з буйнымі гарадамі краіны, прапануючы перавозкі ў Чыкага, Сан-Антоніё і Лос-Анджэлес. Крыніцы Вонкавыя спасылкі Афіцыйны сайт