بل تکستران

بل تکستران (به انگلیسی: Bell Textron) شرکت آمریکایی در زمینه طراحی، توسعهٔ فناوری و ساخت هواگردهای بالگردان است که دفتر مرکزی آن در شهر فورت‌ورث ایالت تگزاس قرار دارد. این شرکت در سال ۱۹۳۵ میلادی پایه‌گذاری شده‌است و هم‌اکنون، زیرمجموعه شرکت تکستران می‌باشد. بالگردهای تولید شرکت بل از معروف‌ترین و آشناترین بالگردها در سراسر دنیا هستند که هم در انواع نظامی برای استفاده نیروهای مسلح کشورهای مختلف و هم در گونه‌های غیرنظامی برای مقاصد تجاری تولید می‌شوند. کارخانه‌های اصلی این شرکت در فورت ورث و آرماریلو واقع در تگزاس و همین‌طور در ایالت کبک کانادا واقع شده‌اند. شرکت بل همکاری نزدیکی نیز با شرکت آگوستا بالگردساز ایتالیایی داشت و از دیرباز بسیاری از طراحی‌های شرکت بل در کارخانه‌های آگوستا نیز تولید می‌شدند. در ایران در دههٔ ۱۹۷۰، محمدرضا پهلوی که در مسیر ارتقای سطح نظامی ایران گام برمی‌داشت، به بالگردهای بل نیز علاقه نشان داد و با خرید برخی مدل‌های آن، به‌تدریج، بزرگ‌ترین ناوگان بالگردهای نظامی خاورمیانه را ایجاد کرد. به‌علاوه شرکت صنایع هواپیماسازی ایران در اصفهان با کمک بل در حال احداث بود و هدف از ایجاد آن نخست، تولید هلیکوپترهای بل بود. پس از انقلاب ۱۳۵۷ و برهم‌خوردن روابط ایران و بل، حکومت مستقر، برای آنکه بتواند ناوگان هوایی خود را سر پا نگه دارد، به مهندسی معکوس محصولات آن روی آورد. جمهوری اسلامی ایران در این راه تا جایی پیش رفت که خود توانست نسخه‌هایی از بل بسازد، نمونه‌هایی که در ظاهر با محصولات اصلی مو نمی‌زدند. از جملهٔ این بالگردها می‌توان به بل ۲۰۵ و بل ۲۰۶ اشاره کرد که ایران آن‌ها را تحت عناوین «۲۰۵اس» و «۲۰۶اس» بازطراحی و تولید کرد. به‌دنبال این اتفاق، در سال ۲۰۰۶، شرکت بل، پس از آنکه نتوانست ایران را از ادامهٔ این کار منصرف کند، بابت نقض حق ثبت اختراع به دادگاه ناحیه‌ای ایالات متحده آمریکا شکایت برد. همچنین، در سال ۲۰۰۹، مأموران فدرال آمریکا شهروندی ایرانی به نام حسینعلی خوشنویس راد را دستگیر کردند که می‌گفتند می‌خواسته است ۱۷ موتور توربوشفت رولز-رویس ام۲۵۰ را به ایران قاچاق کند. این موتور را، که سابقاً آلیسون مدل ۲۵۰ نام داشت، در برخی بالگردهای بل، از جمله بل ۲۰۶، هم به‌کار گرفته‌اند. در تاریخ ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳، یکی از بالگردهای بل که حامل سیدابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور وقت ایران، و هیئت همراه او بود در آذربایجان شرقی سقوط کرد. در این حادثه، همهٔ سرنشینان جان باختند. فهرست تولیدات بالگردهای تجاری بل 47 بل 47J رنجر (نسخه لوکس بل 47) بل 204 بل 205 بل 206 (مشهورترین هلیکوپتر بل) بل 206L (نسخه کشیده تر) بل 212 بل 214 بل 214ST (نسخه بزرگتر و دو موتوره) بل 222 بل 230 (ارتقا بل 222) بل 210 بل 407 (نسخه جدید بل 206) بل 412 بل 427 بل 430 (ارتقا بل 230) بل 429 بل 505 ()جایگزین مدرن تر بل 206 بل 525 بالگردهای نظامی بل H-12 بل H-13 Sioux (هلیکوپتر معروف جنگ کره) بل XH-13F بل HSL (ضدزیردریایی نیروی دریایی آمریکا) بل XH-15 بل UH-1 (افسانه جنگ ویتنام) بل AH-1 Cobra (اولین هلیکوپتر تهاجمی اختصاصی دنیا) بل AH-1 SeaCobra (نسخه دریایی) بل UH-1N بل AH-1 SuperCobra (نسخه دوموتوره) بل OH-58 Kiowa بل 207 Sioux Scout بل 309 KingCobra بل CH-146 (نسخه کانادایی بل 412) بل ARH-70 (لغوشده) بل UH-1Y بل AH-1Z (پیشرفته‌ترین عضو خانواده Cobra) بل YAH-63 بل X-76 (پهپاد) بل 533 (هلیکوپتر تحقیقاتی پرسرعت) بل 360 Invictus تیلت-روتورها بل XV-3 بل XV-15 بل - بویینگ V-22 Osprey (اولین تیلت‌روتور عملیاتی جهان) TR918 Eagle Eye (پهپاد تیلت‌روتور) بل V-247 (پهپاد رزمی) بل V-280 پیوند به بیرون وبگاه رسمی