Форт-Ўэрт

Форт-Ўэрт (па-ангельску: Fort Worth) — места штату Тэхас, ЗША. Гэта адміністрацыйны цэнтар акругі Тарант, які займае плошчу ў амаль 910 км². Паводле ацэнкі 2024 году, насельніцтва Форт‑Ўэрту складала 1 008 156 чалавек, што рабіла яго 11‑м паводле велічыні горадам ЗША. Горад уваходзіць у склад вялікай аглямэрацыі з Даласам, якая ўважаецца чацьвертай паводле велічыні ў ЗША, маючы насельніцтва блізкае да 8,5 млн чалавек. Горад быў заснаваны ў 1849 годзе як вайсковы пост на ўзвышшы па-над ракою Трыніці. Гісторыя У 1848—1849 гадах, па Мэксыканскай вайне, была створаная лінія зь сямі вайсковых пастоў дзеля абароны пасяленцаў на заходняй мяжы Тэхасу. Між тым у ейны склад уваходзіць Форт-Ўэрт. Першапачаткова генэрал Ўільям Ўэрт, камандзір дэпартамэнту Тэхасу, прапаноўваў пабудаваць дзесяць фортаў. У студзені 1849 году ён прапанаваў лінію пастоў, аднак хутка памёр ад халеры ў Паўднёвым Тэхасе. Камандаваньне дэпартамэнтам Тэхасу ўзяў на сябе генэрал Ўільям Гарні, які загадаў маёру Рыплі Арнольду знайсьці месца для новага форта ля злучэньня рукавоў Трыніці. 6 чэрвеня 1849 году Арнольд паставіў лягер на беразе ракі і назваў яго Кэмп-Ўэрт у гонар нябожчыка генэрала Ўэрта. У жніўні 1849 году Арнольд перанёс лягер на паўночную кручу, якая ўзвышадася па-над вусьцем Клір-Форку. 14 лістапада 1849 году вайсковы дэпартамэнт ЗША афіцыйна назваў пост Форт-Ўэрт. Места хутка стала цэнтрам гандлю быдлам і ператварылася ў бурлівы горад. Мільёны галоваў быдла праганяліся празь места, каб потым накіраваць іх на паўночныя рынкі. Дзякуючы гэтаму Форт-Ўэрт атрымаў мянушку «Каровіны горад». Падчас грамадзянскай вайны Форт-Ўэрт пакутаваў ад недахопу грошай, ежы і тавараў. Насельніцтва скарацілася да 175 чалавек, але пачало аднаўляцца ў час Рэканструкцыі. У 1875 годзе газэта Dallas Herald апублікавала артыкул былога праўніка з Форт-Ўэрту, які пісаў, што эканамічны крызіс і цяжкая зіма 1873 году амаль зьнішчылі горад і моцна ўдарылі па ягонай эканоміцы. Аўтар адзначаў, што будаўніцтва чыгункі спынілася за дзясяткі кілямэтраў ад места. У 1876 годзе чыгунка, нарэшце, была дабудаваная да Форт-Ўэрту, што выклікала эканамічны ўздым і ператварыла яго ў адзін з галоўных цэнтраў аптовага гандлю быдлам. Перасяленцы з разбуранага вайной Поўдня працягвалі павялічваць насельніцтва, а дробныя фабрыкі і млыны паступова саступалі месца буйным прадпрыемствам. Горад атрымаў мянушку «Каралева прэрый» і стаў рэгіянальным гандлёвым цэнтрам дзякуючы разьвіцьцю транспартнай сеткі. Разам з эканамічным дабрабытам прыйшлі і разнастайныя забавы, і адпаведныя праблемы. Форт-Ўэрт займеў здольнасьць хутка пазбаўляць каўбояў іхных грошай. Да каўбояў далучыліся паляўнічыя на бізонаў, авантурысты, узброеныя найміты і злачынцы. У 1889 годзе ў месьце была распачатая першая ў Тэхасе кампанія за забарону алькаголю, што адкрыла шлях для новай жылой і бізнэсовай забудовы. У гэты ж час у горад пачалі перасяляцца мурыны, які праз палітыку сэгрэгацыі былі выціснутыя з цэнтральных і дарагіх раёнаў, таму яны былі вымушаныя пасяліліся на поўдні гораду. На вуліцах зьявілася больш валацагаў, а да 1900 году большасьць танцавальных залаў і азартных установаў зьнікла. У 1921 годзе белыя рабочыя прафзьвязу на мясаперапрацоўчым заводзе Swift & Co. ушчалі страйк, але ўладальнікі прадпрыемства паспрабавалі замяніць іх афраамэрыканскімі штрэйкбрэхерамі. У выніку пачаліся забурэньні, у выніку чаго адзін з штрайкбрэхераў Фрэд Раўс быў лінчаваны натоўпам. 21 лістапада 1963 году прэзыдэнт ЗША Джон Ф. Кэнэдзі прыбыў у Форт-Ўэрт, выступіўшы наступнай раніцай на сьняданку ў будынку Гандлёвай палаты, а потым накіраваўся ў Далас, дзе быў забіты ў той жа дзень. Калі ў пачатку XX стагодзьдзя ў Заходнім Тэхасе пачалася нафтавая ліхаманка Форт-Ўэрт зноў апынуўся на ўздыме. Да ліпеня 2007 году разьвіцьцё тэхналёгіі гарызантальнага сьвідраваньня зрабіла дасяжнымі вялізныя паклады прыроднага газу, якія залягалі наўпрост пад местам. Многія жыхары пачалі атрымліваць прыбытак, дзякуючы таму, што на іхняй зямлі здабывалі гэтыя карысныя выкапні. Сёньня горад і ягоныя жыхары сутыкаюцца як з выгадамі, гэтак і з нэгатыўнымі наступствамі, павязанымі з газам. У час з 2000 па 2006 гады Форт-Ўэрт быў найбольш хуткарослым буйным горадам ЗША. Крыніцы Вонкавыя спасылкі Афіцыйны сайт.