Ралі (Паўночная Караліна)

Ра́лі (па-ангельску: Raleigh) — места і сталіца штату Паўночная Караліна, ЗША. Гэта другі паводле колькасьці насельніцтва горад штату пасьля Шарлот, а таксама 39-ы горад паводле колькасьці насельніцтва ў ЗША. Вядомы як «Горад дубоў» за свае вуліцы, засаджаныя дубамі. Ралі займае плошчу ў 384,7 км², маючы 467 665 жыхароў паводле перапісу 2020 году. Названы ў гонар сэра Ўолтэра Ралі. Гісторыя Места Бат, найстарэйшы горад Паўночнай Караліны, быў першай намінальнай сталіцай калёніі з 1705 па 1722 гады. Пазьней сталіца пераносілася ў многія іншыя месты. У сьнежні 1770 году Джоэл Лэйн пасьпяхова зьвярнуўся да генэральнай асамблеі Паўночнай Караліны з просьбай стварыць новую акругу, што было ўхвалена. Партовы горад Нью-Бэрн за 56 км ад Атлянтычнага акіяну, быў найбуйнейшым горадам і сталіцай Паўночнай Караліны ў час Амэрыканскай рэвалюцыі. Калі брытанская армія ўзяла горад у аблогу, гэтае месца ўжо не магло служыць сталіцай. У выніку ў час паміж 1789 і 1794 гадамі, пакуль будавалі Ралі, сталіцай штату быў Фэетвіл. Ралі быў абраны месцам для новай сталіцы ў 1788 годзе, бо ягонае цэнтральнае разьмяшчэньне абараняла ад нападаў з узьбярэжжа. Ён быў афіцыйна заснаваны ў 1792 годзе як адміністрацыйны цэнтар акругі і сталіца штату. Горад быў інкарпараваны 31 сьнежня 1792 году, а хартыя месту была нададзеная 21 студзеня 1795 году. Паселішча было названае ў гонар сэра Ўолтэра Ралі, фундатара калёніі Роўнак. Ралі стаў адным зь нямногіх гарадоў у ЗША, якія былі заплянаваныя і разбудаваныя адмыслова як сталіца штату. Ягоныя першапачатковыя межы былі ўтвораныя цэнтральнымі вуліцамі Норт, Іст, Ўэст і Саўт. Гарадзкі плян утвараў сабою сетку з двума галоўнымі восямі, якія сыходзяцца ў цэнтральнай плошчы, і дадатковымі плошчамі ў кожным кутку. Гэтак жа была пабуданая Філадэлфія. Генэральная асамблея Паўночнай Караліны ўпершыню сабралася ў Ралі ў сьнежні 1794 году. Пасьля 1803 году гарадзкія камісары сталі выбарнымі. У 1808 годзе ў Ралі нарадзіўся Эндру Джонсан, будучы 17-ы прэзыдэнт ЗША. Першая гарадзкая сыстэма водазабясьпечаньня была скончаная ў 1818 годзе, але празь няўдачы ў працы праект быў закінуты. У 1819 годзе ў месьце была заснаваная першая валянтэрская пажарная каманда, а ў 1821 годзе ўжо паўстала першая прафэсійная пажарная служба. Паводле іроніі лёсу ў 1831 годзе пажар зьнішчыў будынак заканадаўчага органу штату. Праз два гады пачалася пабудовая Капітоліюму. Паўночная Караліна выйшла зь Зьвязу ў час грамадзянскай вайны ў ЗША 20 траўня 1861 году. Пасьля пачатку вайны губэрнатар Зэбулан Вэнс загадаў узьвесьці абарончыя муры вакол гораду дзеля абароны ад войскаў Зьвязу. У апошні пэрыяд вайны Вэнс арганізаваў сваю эвакуацыю, каб пазьбегнуць палону, калі войскі генэрала Ўільяма Шэрмана набліжаліся да гораду. Перад ад’ездам Вэнс сустрэўся з былымі губэрнатарамі Грэмам і Сўэйнам, каб скласьці ліст аб капітуляцыі Ралі. Іхняй мэтай была абарона места ад разбурэньняў, якія зазналі іншыя гарады. У выніку праціўнік пагадзіўся на капітуляцыю места. Войскі ЗША занялі горад і на сталічным будынку ўзьнялі свой сьцяг. Шэрман прыбыў неўзабаве пасьля гэтага і разьмесьціўся ў губэрнатарскім палацы. Горад быў у значнай ступені ўратаваны ад разбурэньняў. Праз эканамічныя і сацыяльныя цяжкасьці пэрыяду Рэканструкцыі і агулам у паваенны час эканоміка штату ўсё яшчэ моцна залежала ад сельскай гаспадаркі, горад амаль не разьвіваўся ўсьцяж дзесяцігодзьдзяў. У 1922 годзе зьявілася першая радыёстанцыя гораду, але праіснавала яна толькі два гады. 12 сьнежня 1924 году ў Ралі папам Піюсам XI была створаная каталіцкая дыяцэзія ў Ралі. У цяжкія 1930-я гады Вялікай дэпрэсіі ўлады ўсіх узроўняў адыгрывалі ключавую ролю ў стварэньні працоўных месцаў. Горад арганізоўваў рэкрэацыйныя і адукацыйныя праграмы і наймаў людзей на цывільныя працы. У 1991 годзе ў Ралі зьявіліся два вялікія гмахі, а таксама адкрыўся папулярны канцэртны амфітэатар. У 1996 годзе алімпійскі агонь прайшоў праз Ралі на шляху да летніх Алімпійскіх гульняў 1996 году ў Атланце. Навука На 2020 год у Ралі месьцілася Фундацыя вывучэньня эспэранта. Крыніцы Вонкавыя спасылкі Афіцыйны сайт.