ساختمان فلت‌آیرن

ساختمان فِلَت‌آیرن (انگلیسی: Flatiron Building؛ که در ابتدا ساختمان فولر نام داشت) بنایی مثلثی‌شکل با سازه‌ای فولادی و ۲۲ طبقه است که ۳۰۷ فوت (۹۳٫۶ متر) ارتفاع دارد و در شمارهٔ ۱۷۵ خیابان پنجم، در محلهٔ فلت‌آیرنِ منهتن نیویورک، ایالات متحده قرار گرفته است. این ساختمان که توسط دانیل برنهم و فردریک پی. دینکلبرگ طراحی شده، در سال ۱۹۰۲ افتتاح گردید. فلت‌آیرن بر روی قطعه‌زمینی مثلثی بنا شده که خیابان پنجم، برادوی و خیابان ۲۲ شرقی آن را شکل می‌دهند؛ بخش پشتی ساختمان ۸۷ فوت (۲۷ متر) طول دارد و خیابان ۲۳ شرقی نوک شمالی این مثلث را قطع می‌کند. نام «فلت‌آیرن» از شکل مثلثی بنا گرفته شده که یادآور اتوی چدنی است. این ساختمان به‌عنوان مقر اصلی شرکت ساختمانی فولر ساخته شد؛ شرکتی که زمین را در مهٔ ۱۹۰۱ از خانوادهٔ نیوهاوس خریداری کرده بود. روند ساخت با سرعت پیش رفت و بنا در اول اکتبر ۱۹۰۲ افتتاح شد؛ ارتفاع اولیهٔ آن ۲۸۵ فوت (۸۷ متر) بود. در سال‌های نخست، برخی از مردم محلی به‌سبب تردید نسبت به استحکام سازه، آن را «حماقت برنهام» می‌نامیدند. ساختمان در ابتدا ۲۰ طبقه داشت؛ اما اندکی پس از افتتاح، یک فضای تجاری موسوم به «گاوگیر» (ساختمانی کم‌ارتفاع که به‌دلیل شباهت به سپر جلوی لوکوموتیو‌ها چنین نام گرفته است) و همچنین یک پنت‌هاوس به آن افزوده شد. شرکت فولر در سال ۱۹۲۵ ساختمان را به یک گروه سرمایه‌گذاری فروخت. در سال ۱۹۳۳، پس از اجرائیه سند رهنی، شرکت بیمهٔ عمر اکوئیتبل مالکیت بنا را در دست گرفت و سپس در سال ۱۹۴۵ آن را به گروه دیگری واگذار کرد. در بخش عمده‌ای از نیمهٔ دوم قرن بیستم، شرکت هلمزلی–اسپیر مدیریت ساختمان را بر عهده داشت و طی این دوره چندین بار آن را نوسازی کرد. از سال ۱۹۹۷، مدیریت بنا به گروه نیومارک واگذار شد. مالکیت ساختمان میان چند شرکت تقسیم شده بود و این مجموعه‌ها در سال ۲۰۱۹ روند نوسازی تازه‌ای را آغاز کردند. در اوایل ۲۰۲۳، جیکوب گارلیک در یک مزایده برای خرید ساختمان برنده شد، اما به دلیل پرداخت‌نکردن سپردهٔ لازم، معامله نهایی نشد و سه گروه از چهار مالک پیشین دوباره کنترل بنا را در دست گرفتند. در اکتبر ۲۰۲۳ اعلام شد که ساختمان به واحدهای مسکونی تبدیل خواهد شد و تکمیل این پروژه تا سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است. نمای ساختمان فلت‌آیرن به‌صورت عمودی به سه بخش تقسیم شده که یادآور اجزای یک ستون کلاسیک است. بخش سه‌طبقه پایینی با سنگ آهک پوشیده شده و طبقات بالایی با سفال لعاب‌دار تزئین شده‌اند. سازه فولادی بنا که توسط شرکت مهندسی سازه پوردی و هندرسون طراحی شده، برای مقاومت در برابر نیروی بادی معادل چهار برابر بیشترین فشار باد منطقه ساخته شده است. این ساختمان که «یکی از نمادین‌ترین آسمان‌خراش‌های جهان و نمادی شاخص از شهر نیویورک» توصیف شده، در انتهای جنوبی مدیسون اسکوئر و انتهای شمالی منطقه تاریخی لیدیز مایل قرار دارد. محله پیرامون آن نیز به‌افتخار این ساختمان، محله فلت‌آیرن نام گرفته است. فلت‌آیرن در سال ۱۹۶۶ به‌عنوان یک بنای شاخص شهر نیویورک ثبت شد، در سال ۱۹۷۹ به فهرست ملی اماکن تاریخی آمریکا افزوده شد و در سال ۱۹۸۹ عنوان نشان ملی تاریخی را دریافت کرد. نگارخانه منابع پیوند به بیرون