نيو يارڪ شھر

نيو يارڪ شھر (New York City) يا مختصر طور تي "NYC" يا "NY"، آمريڪا جو آبادي ۽ پکيڙ ۾ سڀ کان وڏو شھر آھي، جنھن جي آبادي سال 2018ع ۾ 83,98,748 ھئي. ھي شھر لڳ ڀڳ 302.6 چورس ميل (784 چورس ڪلوميٽر) جي پکيڙ تي ڦهليل آهي. اھو آمريڪا جو سڀ کان گھاٽي آبادي وارو شھر پڻ آهي. ھي شھر دنيا جي سڀ کان وڏو ميٽروپوليٽن آهي ۽ دنيا جي سڀ کان وڏن آبادي وارن شھرن مان ھڪ آھي، جنھن جي آبادي سال 2018ع جي آدمشماري ۾ 1,99,79,477 ھئي. ھن کي دنيا جي معاشي طاقت وارو شھر پڻ چوندا آهن ۽ ھي الفا شھرن ۾ شامل آھي. ھن کي ثقافتي شھر پڻ چوندا آهن، وال اسٽريٽ (Wall Street) آمريڪا جو مالياتي ۽ نيو يارڪ شھر جو ميڊيا جو عالمي مرڪز آھي. نيو يارڪ واپار، تفريح، تحقيق، تعليم، ٽيڪنالاجي، سياست، سياحت، فن، فيشن ۽ راندين تي اھم اثر رکندڙ شھر آھي. ھي شھر گڏيل قومن جي صدر مقام جو گهر پڻ آهي. ھي شھر بين الاقوامي سفارتڪاري جو پڻ مرڪز آھي. ھن شھر جي بندرگاھه، نيويارڪ ھاربر دنيا جي وڏي ۾ وڏي قدرتي بندرگاھه آھي. ھي شھر پنج ضلعن يا ڪائونٽين تي مشتمل آهي. جن جا نالا؛ بروڪلين، ڪئينس، مين ھيٽن، برونڪس ۽ اسٽيٽن ٻيٽ آھن جيڪي سال 1898ع ۾ ملائي ھڪ شھر ۾ تبديل ڪيا ويا. دنيا ۾ ارب پتي ماڻھن جو شھر سڏجندڙ ھي نيويارڪ سال 1624ع ۾ ھيٺين مينھٽن واري جاء تي "ڊچ ريپلڪ" جي ڪالوني ٺاھيندڙن قائم ڪيو ويو ۽ سال 1626ع ۾ کيس "نيو ايمسٽرڊم" جو نالو ڏنو ويو. سال 1664ع ۾ اھو شھر ۽ ان جي چوڌاري واقع علائقا انگريزن جي قبضي ۾ آيا ۽ ان وقت جي برطانيا جي بادشاھه، چارلس ٻئين اھو علائقو پنھنجي ڀاءُ جيمز ٻئين، ڊيوڪ آف يارڪ کي ڏئي ڇڏيو جنھن ان شھر کي نيويارڪ جو نئون نالو ڏنو. سال 1785ع کان 1790ع تائين ھي شھر آمريڪا جو گاديءَ جو هنڌ پڻ رھيو. ۽ سال 1790ع کان وٺي ھي شھر ملڪ جو سڀ کان وڏو شھر رھندو آيو آھي. اوڻويھين ۽ ويھين صديءَ ۾ ھتي لکين ماڻھو لڏي آيا. ھن شھر ۾ لڳل مجسمو، "اسٽيچو آف لبرٽي" دنيا ۾ ملڪ جي امن ۽ آزادي جي ھڪ سڃاڻپ آهي. وال اسٽريٽ، مالي ضلعي، مئنهٽن ۾ بيٺل، نيو يارڪ شهر کي دنيا جو سڀ کان وڏو مالياتي ۽ فن ٽيڪ سينٽر ۽ دنيا جو سڀ کان وڌيڪ اقتصادي طور تي طاقتور شهر بڻائي ٿو. سال 2022ع تائين، نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقو دنيا جي سڀ کان وڏي ميٽروپوليٽن معيشت آهي، جنهن جي مجموعي ميٽروپوليٽن پيداوار 2.16 ٽريلين آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ آهي. نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي جي معيشت دنيا جي سڀني نون ملڪن کان وڏي آهي. چوويهه ڪلاڪ تيز ٽرانزٽ سسٽم هجڻ جي باوجود، نيو يارڪ شهري گاڏين جي ٽريفڪ جام ۾ دنيا جي اڳواڻي پڻ ڪري ٿو. هي شهر دنيا جي، انهن جي لسٽ ڪيل ڪمپنين جي مارڪيٽ سرمائيداري ذريعي، ٻن وڏين اسٽاڪ ايڪسچينج؛ نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج (NYSE) ۽ نئسڊڪ (NASDAQ) جو گهر آهي. نيو يارڪ شهر عالمي سيڙپڪارن لاءِ قائم ڪيل محفوظ جنت آهي. سال 2023ع تائين، نيو يارڪ شھر، غير ملڪين لاءِ ۽ وڏي فرق سان ملڪ جي ڪنهن به شهر جي رهائشي ڪرائي جي لحاظ کان، دنيا جو سڀ کان مهانگو شهر تي آهي ۽ پنجين ايونيو دنيا جي سڀ کان مهانگي شاپنگ اسٽريٽ آهي. نيو يارڪ شهر هڪ اهم فرق سان ارب پتي ماڻهن جي وڏي تعداد ۾، انتهائي اعليٰ خالص ماليت (ٽي ڪروڙ آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ) ۽ دنيا جي ڪنهن به شهر کان وڏو ارب پتي ماڻهن جو گهر آهي. نالو سال 1664ع ۾، نيويارڪ جو نالو ڊيوڪ آف يارڪ (بعد ۾ انگلينڊ جي بادشاهه جيمس ٻين) جي اعزاز ۾ رکيو ويو. جيمس جو وڏو ڀاءُ، بادشاهه چارلس ٻيون، کيس نيو هالينڊ جي اڳوڻي علائقي جو مالڪ مقرر ڪيو، جنهن ۾ نيو ايمسٽرڊم جو شهر به شامل هو، جڏهن انگلينڊ جي بادشاهت ان کي ڊچ (ولنديزين) جي قبضي کان وٺي ڇڏيو. تاريخ شروعاتي تاريخ پري-ڪولمبين دور ۾، اڄوڪي نيو يارڪ شهر جو علائقو Algonquians، جنهن ۾ Lenape به شامل هو، آباد هو. سندن وطن، جنهن کي Lenapehoking جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، ان ۾ اسٽيٽن ٻيٽ، منهٽن، برونڪس، لانگ آئلينڊ جو الهندو حصو (بشمول بروڪلن ۽ ڪوئنز)، ۽ لوئر هڊسن وادي شامل آهن. نيو يارڪ هاربر ۾ پهريون دستاويزي دورو هڪ يورپين طرفان 1524 ۾ دريافت ڪندڙ Giovanni da Verrazzano پاران ڪيو ويو. هن فرانس لاءِ علائقي جي دعويٰ ڪئي ۽ ان جو نالو Nouvelle Angoulême رکيو. هڪ اسپيني مهم، جنهن جي اڳواڻي پورچوگالي ڪپتان ايسٽيو گومز ڪري رهيو هو، جيڪو شهنشاهه چارلس پنجين لاءِ سفر ڪري رهيو هو، جنوري 1525ع ۾ نيويارڪ هاربر تي پهتو ۽ هڊسن نديءَ جي وات جو نقشو چٽيو، جنهن جو نالو هن ريو ڊي سان انتونيو رکيو. 1609 ۾، انگريز محقق هينري هڊسن نيو يارڪ هاربر کي ٻيهر دريافت ڪيو، جڏهن ڊچ ايسٽ انڊيا ڪمپني لاء اتر اولهه طرف اوڀر طرف ڳولي رهيا هئا. هن ٻيڙيءَ تي چڙهيو، جنهن کي ڊچ نارٿ ريور (هاڻي هڊسن درياهه) سڏين ٿا، جنهن جو نالو هڊسن پهريون ڀيرو ماريشس جي نالي پٺيان موريس، پرنس آف نارنگي رکيو. هڊسن هن علائقي تي ڊچ ايسٽ انڊيا ڪمپنيءَ جي دعويٰ ڪئي. 1614 ۾، ڪيپ ڪوڊ ۽ ڊيلويئر بي جي وچ واري علائقي کي هالينڊ پاران دعوي ڪيو ويو ۽ نييو-نيدرلينڊ سڏيو ويو. نيو يارڪ شهر جو پهريون غير-آمريڪي رهواسي جوآن روڊريگيز هو، جيڪو سينٽو ڊومنگو جو هڪ واپاري هو، جيڪو 1613-14 جي سياري دوران منهٽن ۾ پهتو. Dutch rule English rule American Revolution Post-revolutionary period and early 19th century American Civil War Late 19th and early 20th century Late 20th and early 21st centuries جاگرافي ھي شھر امريڪا جي اتر-اوڀر ۾ رياست، نيو يارڪ ۾، ھڊسن ندي جي ايٽلانٽڪ سمنڊ تي نيويارڪ بي ۾ ڇوڙ تي واقع آهي ۽ بوسٽن ۽ واشنگٽن ڊي سي جي وچ ۾ واقع آهي. بوسٽن کان ھن شھر جو فاصلو 217 ڪلوميٽر ۽ واشنگٽن ڊي سي کان 228 ڪلوميٽر آهي. آبادي ۾ اضافي ڪري ھن شھر جي ڪافي زمين سمنڊ مان ورتل آهي. ھيٺين مينھٽن جو علائقو، "بيٽري پارڪ سٽي" سمنڊ جي پاڻيءَ مان ورتل زمين تي جوڙيو ويو آهي. ڪل پکيڙ 468.484 چورس ميل (1,213.37 چورس ڪلوميٽر) آهي، جنھن ۾ 302.643 چورس ميل (783.84 چورس ڪلوميٽر) خشڪي ۽ 165.841 چورس ميل (429.53 چورس ڪلوميٽر) پاڻي شامل آهن. شھر جو بلند ترين ھنڌ، "مائونٽ ٽاڊٽ" آهي جيڪو اسٽيٽن ٻيٽ ۾ واقع آهي جنھن جي اوچائي 409.8 feet (124.9 m) آهي. ھن جبل جي چوٽيءَ تي ٻيلي جا وڻ آھن جيڪي اسٽيٽن ٻيٽ جي گرين بيلٽ جو حصو آھن. آباديات معيشت ثقافت انساني وسيلا ٽرانسپورٽ حڪومت ۽ سياست قابل ذڪر ماڻهو پڻ ڏسو ٻاهريان ڳنڍڻا Official website NYC Go – official tourism website Collections – 145,000 NYC photographs at the Museum of the City of New York "The New New York Skyline (interactive)". National Geographic. November 2015. حوالا