Carnegie Hall

Ar Carnegie Hall a zo ur sall sonadegoù e korn ar 7vet bali hag ar 57vet straed e New York, er su da Central Park e karter Manhattan. Ar "Selaouva Isaac Stern", ar sal bennañ, zo 2 804 plas ennañ. Daou selaouva bihanoc'h a zo ivez. Ur bern sonaozerien ha sonerien glasel vrudet zo tremenet eno, kenkoulz ha sonerien blues, jazz, rock ha pop. Ul lec'h hollvrudet eo er Stadoù-Unanet, ken evit e arkitektouriezh, e istor hag e akoustik eus ar re wellañ. Istor An industriour ha dengarour skosat-stadunanat Andrew Carnegie a voe kendrec'het gant ar penn-laz-seniñ Walter Damrosch da arc'hantaouiñ ur sal abadennoù nevez hag a vefe he anv 'Carnegie Hall'. Kregiñ a reas al labourioù e 1890, ha digoret e voe ar sal d'ar 5 a viz Mae 1891 en ur mod ofisiel gant ur sonadeg gant Piotr Ilitch Tchaikovski. Padal e kendalc'has al labourioù betek 1897. Savet e voe e brik ha mein e giz an Azginivelezh italian. Er bloavezhioù 1960 e voe adprenet gant kêr New York ha rummet e voe monumant istorel e 1964. D'an 18 a viz Mae 1976 e voe aozet « sonadeg ar c'hantved » hag a vodas Dietrich Fischer-Dieskau, Vladimir Horowitz, Yehudi Menuhin, Mstislav Rostropovitch, Isaac Stern ha laz-seniñ filarmonek New York heñchet gant Leonard Bernstein. Etre 1987 ha 1990 e voe savet un tour gant 60 estaj e-kichen ar Carnegie Hall, daoust ma oa ur monumant istorel. Ar selaouvaoù Tri selaouva a zo er Carnegie Hall : ar Main Hall, ar Recital Hall hag ar Chamber Music Hall. Gallout a ra ar Main Hall degemer 2 804 arvester azezet war pemp live. « Selaouva Isaac Stern » eo e anv ofisiel bremañ. An div sal all a zo 599 ha 268 plas enno. Sonadegoù brudet Setu un nebeud sonerien ha kanerien brudet a zo bet er Carnegie Hall : George Gershwin d'ar 7 a viz Meurzh 1928. Maurice Ravel d'an 8 a viz Meurzh 1928. Vladimir Horowitz d'an 12, 13 ha 15 a viz Genver, 11, 20 hag 21 a viz C'hwevrer, 23 a viz Meurzh, 2 a viz Du, 3, 6 ha 7 a viz Kerzu 1928, d'ar 15 a viz Du 1929, d'ar 24 a viz C'hwevrer ha d'ar 15 a viz Ebrel 1930 ha d'an 21 a viz Genver 1931. Duke Ellington d'an 23 a viz Genver 1943. Louis Armstrong d'an 8 a viz C'hwevrer 1947. Billie Holiday d'ar 27 a viz Meurzh 1948 ha d'an 10 a viz Du 1956. Herbert von Karajan d'an 22 a viz Du 1958. Maria Callas d'ar 27 a viz Genver 1959. Judy Garland d'ar 23 a viz Ebrel 1961, enrollet war an albom Judy at Carnegie Hall. Miles Davis d'an 19 a viz Mae 1961 ha d'an 30 a viz Meurzh 1974. Enrollet e voe an albom Dark Magus. The Dave Brubeck Quartet d'an 21 a viz C'hwevrer 1963. Pete Seeger d'an 8 a viz Even 1963. Enrollet e voe ar bladenn We Shall Overcome. Bob Dylan e 1963. Nina Simone e 1963. Enrollet e voe ar bladenn Nina Simone at Carnegie Hall. The Beatles d'an 12 a viz C'hwevrer 1964. Manitas de Plata e miz Kerzu 1965. Jacques Brel e miz Kerzu 1965 hag e miz C'hwevrer 1967. Simon and Garfunkel d'an 28 a viz Du 1969. Melanie Safka d'an 13 a viz Even 1970. Enrollet e voe ar bladenn Leftover Wine. Enrollet e voe ar bladenn Melanie Live at Carnegie Hall d'an 2 ha 3 a viz C'hwevrer 1973. Chicago e 1971. Ar strollad rock kentañ da leuniañ ar Carnegie Hall e-pad ur sizhun e voe. Frank Zappa & The Mothers of Invention d'an 11 a viz Here 1971 evit div sonadeg. Pink Floyd d'ar 1añ a viz Mae 1972. The Beach Boys d'an 20 a viz Meurzh 1972. Shirley Bassey d'an 30 a viz Mae 1974. Mireille Mathieu e 1975 ha 1982.(Daveoù a vank) « Sonadeg ar c'hantved » (sonerezh klasel) evit 85vet deiz-ha-bloaz ar Carnegie Hall d'an 18 a viz Mae 1976 : Leonard Bernstein, Dietrich Fischer-Dieskau, Vladimir Horowitz, Yehudi Menuhin, Mstislav Rostropovitch, Isaac Stern, ar New York Philharmonic... Enrollet e voe ar sonadeg, adembannet e pladenn-arc'hant gant Sony. Dalida d'an 29 a viz Du 1978. Stevie Ray Vaughan d'ar 4 a viz Here 1984}}. Thierry Le Luron d'an 10 a viz Here 1984. Buena Vista Social Club d'ar 1añ a viz 1998. Enrollet e voe ar sonadeg d'an deiz-se ha dont a reas er-maez ur bladenn-arc'hant doubl anezhi, At Carnegie Hall, dek vloaz war-lerc'h. Tammy Wynette d'an 9 a viz Ebrel 1994, Youssou N'dour d'ar 26 a viz Here 2005. The Chieftains ha Kevrenn Alre d'ar 17 a viz Mae 2007. Tud all Ur vanifestadeg broadelourien iwerzhonat a voe eno e 1899. Al lennadeg ziwezhañ gant Mark Twain a voe e 1906. Reiñ a reas ar bedagogourez italian Maria Montessori ur brezegenn eno e 1913. Gwelet ivez Levrlennadur Richard Schickel, The World of Carnegie Hall, 1960. Liamm diavaez (en) Lec'hienn ofisiel Daveoù