Nyu Meksiko həbsxanası

Nyu Meksiko həbsxanası (ing. Penitentiary of New Mexico) — Nyu-Meksiko ştatında yerləşən ən təhlükəsiz həbsxanalardan biri. Bu müəssisə tarixində baş vermiş faciəvi hadisələrlə, xüsusilə 1980-ci ildəki qanlı üsyanla yadda qalmışdır. Tarixi Nyu Meksiko həbsxanası 1885-ci ildə Nyu-Meksiko ştatı ərazisində ilk həbsxana kimi qurulmuşdur. Müəssisə müxtəlif dövrlərdə genişləndirilmiş və modernləşdirilmişdir. XX əsrin ortalarında həbsxana məhkum sıxlığı və qeyri-insani şəraitə görə tənqid olunurdu. Həbsxana sistemi 1950-1960-cı illərdə islahatlara məruz qalsa da, vəziyyət hələ də arzuolunan deyildi. Məhkumların pis şəraitdə saxlanılması, işgəncələr və korrupsiya ciddi problemlər yaradırdı. Nyu Meksiko həbsxanası ən çox 2 fevral 1980-ci ildə baş vermiş həbsxana qiyamı ilə tanınır. Bu, ABŞ tarixində ən qəddar və qanlı həbsxana üsyanlarından biri hesab olunur. Üsyan zamanı məhkumlar həbsxananın nəzarətini 36 saat ərzində ələ keçirdilər. Təxminən 33 məhkum öldürüldü, onlarla insan ağır yaralandı. Hadisə zamanı işgəncələr və dəhşətli zorakılıq halları qeydə alındı. Həbsxana demək olar ki, tamamilə dağıdıldı və yanğından zərər çəkdi. Bu üsyandan sonra həbsxana sistemində bir sıra dəyişikliklər edildi. Nyu-Meksiko ştatı həbsxana şəraitini yaxşılaşdırmaq üçün islahatlara başladı və yeni təhlükəsizlik tədbirləri tətbiq olundu. İstinadlar Xarici keçidlər Penitentiary of New Mexico Arxivləşdirilib 2014-12-14 at the Wayback Machine - en:New Mexico Corrections Department