Մեն նահանգի անապատ

Մեն նահանգի անապատ (անգլ.՝ Desert of Maine), բնական յուրօրինակություն և մասնավոր զբոսաշրջային տեսարժան վայր, որի հիմնական հատկանիշը Ֆրիփորթ (Մեն) քաղաքում գտնվող 20 ակր (8.1 հա) մակերեսով անմշակ սառցադաշտային ավազի տարածքն է։ Տարածքը զրկվել է բուսականությունից 19-րդ դարում՝ անորակ գյուղատնտեսական գործելակերպի հետևանքով։ Պատմություն Մեն անապատը ընդգրկող հողը դարձել է ֆերմա 1821 թվականին, այն գնել է Թաթլ ընտանիքը։ Այդ դարաշրջանի Մեն նահանգի մյուս ֆերմերների նման, ովքեր պայքարում էին մրցակցելու ընդլայնվող գյուղատնտեսական շուկայում, Թաթլների գյուղատնտեսական մեթոդները աստիճանաբար սպառել են հողը անհրաժեշտ սննդանյութերից։ Հետագայում մեծ թվով ոչխարների գերարածեցումը հանգեցրել է հողի վերին շերտի լայնածավալ էրոզիայի, բացահայտելով դրա տակ ընկած էոլյան ավազի նստվածքը։ Ի վերջո, ամբողջ ֆերման դարձել է անպիտան, և Թաթլները լքել են հողը 1890 թվականին։ Տարիներ շարունակ այն հայտնի է եղել որպես «ավազի ֆերմա» և տեղական հայտնի տեսարժան վայր էր։ 1925 թվականին Հենրի Գոլդրափը գնել է այդ հողը 300 ամերիկյան դոլարով (համարժեք մոտ 5400 դոլարի 2024 թվականին) և այն վերածել է զբոսաշրջային տեսարժան վայրի՝ անվանելով այն «Մենի անապատ»։ Երկրաբանություն Վերջին սառցե դարաշրջանի ավարտին Նոր Անգլիան ամբողջությամբ ծածկված է եղել Լորենտիդյան սառցե շերտով, որի հաստությունը հասել է մինչև 3000 մետր բարձրության։ Սառցե շերտի իր առավելագույն ծանրության պատճառով ափամերձ Մեն նահանգի հողերը ծովի մակարդակից ցածր են մղվել՝ մինչև 175-245 մետր ցածր ներկայիս բարձրությունից։ Մեն նահանգի սառցադաշտերի հալվելուն զուգընթաց, մոտավորապես 15,000 տարի առաջ, ցամաքը սկսել է վերականգնվել։ Մոտ 13,500 տարի առաջ սառցադաշտերի նահանջը հասել է Ֆրիպորտի տարածք, որտեղ ծովի հատակից սկսել է դուրս գալ այն հողը, որը պետք է կազմեր ապագա Մեն անապատը։ Անապատային տարածքի ի հայտ գալուց որոշ ժամանակ անց այն վերածվել է քամու կողմից քշված ավազի կլանիչի, դա եղել է հավանաբար 12,500 տարի առաջ։ Բույսերը սկսել են բավականին արագ կայունացնել բաց ավազի նստվածքները։ Այդ նախնական բուսականությունից հետո տարածքում աճել է անտառ, որն էլ կայունացրել է ավազի շերտը՝ մինչ Թաթլերի գյուղատնտեսական գործունեությունը բացահայտել է այն և հնարավորություն է տվել քամուն կրկին տեղափոխել ավազը։ Մեն անապատը տեխնիկապես չի դասակարգվում որպես անապատ, քանի որ այն տարեկան առատ տեղումներ է ստանում։ Տարեկան միջին ձյան տեղումները կազմում են 72.1 դյույմ, իսկ տարեկան միջին տեղումները կազմում են 50 դյույմ, երկուսն էլ զգալիորեն բարձր են Միացյալ Նահանգների միջին ցուցանիշներից, որը կազմում է 28 և 38 դյույմ համապատասխանաբար։ Որպես անապատ դասակարգվելու համար տարածքը պետք է տարեկան ստանա ոչ ավել քան 10 դյույմ (մոտ 25 սանտիմետր) տեղումներ։ Զբոսաշրջություն Մենի անապատը մասնավոր սեփականության տակ է և պահպանվում է որպես զբոսաշրջային տեսարժան վայր 1925 թվականից ի վեր, իսկ սեփականատիրոջ վերջին փոփոխությունը տեղի է ունեցել 2018 թվականին, որին հաջորդել է վերակառուցման արշավը, որը սկսվել է 2020 թվականին։ Սա ներառում է 1938 թվականին կառուցված տան պեղումը, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ այգու փակման ժամանակ թաղվել էր ավազի մեջ։ Ֆրիպորտ քաղաքը աջակցել է տարածքի զարգացմանը՝ լիազորելով հատուկ գոտիավորման շրջան՝ նոր օբյեկտների կառուցումը հնարավոր դարձնելու և տարածքը անխաթար ու անխափան պահպանելու համար։ 2022 թվականի դրությամբ տարածքում եղել է ճամբարային տարածք, վարձակալության համար նախատեսված խրճիթներ, կատարողական արվեստի վայր և մանրանկարչական գոլֆի դաշտ։ Այն նաև ներառում է անապատի և դրա պատմության հետ կապված տեսարժան վայրեր, ինչպիսիք են ավազի վրայով անցնող մեկնաբանական արահետները, պատմական շենքերը և Ford Model T-ի բնօրինակը՝ որպես զբոսաշրջային վայր բացման տարեթիվը նշելու համար։ Տես նաև Սլովինսկի ազգային պարկ Բլեդնդովյան անապատ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Մեն նահանգի անապատ Մեն նահանգի անապատի պատմությունը YouTube-ում