Maine

Su Maine (/ˈmeɪn/; frantzesu: État du Maine) est unu istadu federadu chi s'agatat in sa Noa Inghilterra, regione Nord-orientale de sos Istados Unidos de Amèrica. Est s'istadu prus a Nord e a Est de sa Noa Inghilterra. Sa capitale est Augusta e sa tzitade prus manna Portland. Allàcanat in s'Ovest cun s'istadu federadu de New Hampshire, in su Nord-Ovest cun sa provìntzia canadesa de Québec e in su Nord-Est cun sa de Nou Brunswick, in s'Est e Sud si ghetat in s'Ocèanu Atlànticu. Su Maine est su de 39 istados prus istèrridos e su de 41 prus populados de is Istados Unidos. Est fintzas cunsideradu unu de is istados prus siguros de sa natzione. Is bividores de su territòriu de Maine sunt istados pro migliajas de annos populos indìgenos. A s'arribu de is europeos bi bivinat gentes de limba algonchina. Is primas cussòrgias de colonizadores fiant frantzesas, in su 1604, in s'ìsula de Saint Croix, fundadas de Pierre Dugua, Sennore de Mons. Sa prima cussòrgia inglesa, chi at tentu durada curtza, est istada sa colònia de Popham, istabilida de sa Plymouth Company in su 1607. A custu nde fiant sighidos medas àteros a cara de sa costera in su 1620, cun tantu ca bi èsserent cunditziones de vida aspras e brigas cun is populos nativos. A primìtziu de su sèculu XVIII petzi mesa dosina de cussas cussòrgias sighiat a s'agatare. In sa Rivolutzione Americana, sa zona de s'istadu est istada perricada intre lealistas e rivolutzionàrios, e aici puru in sa gherra de su 1812. Fintzas a su 1820 su Maine est istadu territòriu de su Massachusetts. Su 15 de martzu 1820 est istadu ammitidu in s'Unione comente istadu de 23. Su Maine est famadu in sos USA pro is paisàgios bicheddados, pro sa costera de roca, pro is montes, is padentes, is rios e sa coghina de mare, prus de totu allegusta e còciua. Su 94.4% de sa populatzione de su Maine est de ratza bianca e de custos unu 24% est de orìgines frantzesas o franco-canadesas. Prus de su 5% de is bividores tenet difatis su frantzesu a limba mamma. Is nomìngios suos sunt "The Pine Tree State" (S'Istadu de sas Matas de Opinu), e "Vacationland" (Terra de Ferias). Àteros progetos