مەین

مەین (بە ئینگلیزی:Maine) ویلایەتێکە دەکەوێتە باکووری دووری ناوچەی نیو ئینگلاند لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. ویلایەتی مەین لە ڕووی ڕووبەرەوە لە پلەی ٣٩ھەمین و لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە لە پلەی ٤١ دایە لە نێوان ویلایەت و ناوچەکانی ئەمریکا. لە ڕۆژاوا لەگەڵ ویلایەتی نیو ھامپشایر و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ زەریای ئەتڵەسی و لە باکوورەوە لەگەڵ پارێزگاکانی نیو برانسوویک و کیووبیکی کەنەدا ھاوسنوورە. ویلایەتی مەین ڕۆژھەڵاتترین ویلایەتی یەک لە دوای یەک لە ئەمریکایە، ھەروەھا باکووریترین ویلایەتەکانی ڕۆژھەڵاتی دەریاچە گەورەکانە. بە کەناری بەردینی زبر و شاخە نزمەکان ناسراوە. دارستانە چڕەکانی ناوەوە و ڕێڕەوی ئاوی دیمەندار؛ ھەروەھا بەناوبانگە بە خواردنە دەریایییەکان. تەواوی ویلایەتەکە کەشوھەوای کیشوەریی ھەیە، تەنانەت لە ناوچە کەنارییەکانی وەک پۆرتلاند کە پڕ دانیشتووترین شارەکەیە. پایتەختی ویلایەتەکە بریتییە لە ئۆگۆستا. ھۆزە ڕەسەنەکان ھەزاران ساڵە لەو ناوچەیەدا نیشتەجێن. لە کاتی ھاتنی ئەورووپییەکان چەند ھۆزێکی ئەلگۆنکوین زمان تێیدا نیشتەجێ بوون. یەکەم شوێنی نیشتەجێبوونی ئەورووپی لە ناوچەکەدا لەلایەن فەڕەنسییەکانەوە لە ساڵی ١٦٠٤ لە دوورگەی سانت کرۆکس دامەزرا، کە لەلایەن پیێر دوگوا، سیۆر دی مۆنسەوە دامەزراوە. یەکەم شوێنی نیشتەجێبوونی ئینگلیزەکان کۆلۆنی پۆپھام بوو کە تەمەنی کورت بوو، لەلایەن کۆمپانیای پلایمۆسەوە لە ساڵی ١٦٠٧ دامەزرا، ژمارەیەک نیشتەجێبوونی ئینگلیز بەدرێژایی کەنارەکانی مەین لە ساڵانی ١٦٢٠ دامەزران، ھەرچەندە کەشوھەوای سەخت و بێبەشی و ململانێ لەگەڵ گەلانی ناوچەکە بووە ھۆی ئەوەی زۆرێکیان بەدرێژایی ساڵان شکست بھێنن. تا سەدەی ١٨ تەنھا نیوەی نیشتەجێبوونی ئەورووپییەکانی مەین لە ژیاندا مابوونەوە. ھێزە دڵسۆز و نیشتمانپەروەرەکان لە کاتی شۆڕشی ئەمریکا و جەنگی ساڵی ١٨١٢دا کێبڕکێیان لەسەر خاکی مەین کرد، لە کۆتایی جەنگی ١٨١٢دا لەلایەن ھێزەکانی بەریتانیاوە داگیرکرا، بەڵام خاکەکە گەڕێنرایەوە بۆ ئەمریکا وەک بەشێک لە پەیماننامەی ئاشتی کە زەوییەکی تەرخانکراوی بۆ ھۆزە ڕەسەنەکانی نیمچە دوورگەی میشیگان لەخۆگرتبوو. ویلایەتی مەین تا ساڵی ١٨٢٠ بەشێک بوو لە کۆمۆنوێڵتی ماساشوستس، کاتێک دەنگی دا بە جیابوونەوە لە ویلایەتی ماساشوستس بۆ ئەوەی ببێتە ویلایەتێکی جیا. لە ١٥ی ئازاری ١٨٢٠، بەپێی سازانی میزۆری، وەک ٢٣ھەمین ویلایەت لە یەکێتییەکە وەرگیرا. یەکێک لە دوو ویلایەتەکە (ئەوی دیکەیان نێبراسکایە) سیستەمی دەنگدانی جیاوازە لە ویلایەتەکانی دیکە، لەبری سیستەمی دەنگدانی لیستی زۆرینە، سیستەمی دەنگدانی لیستی ڕێژەیی بەکاردەھێنێت. سەرچاوەکان دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەروازەی جوگرافیا