Luisvill

Luisvill (angl.: Louisville, virktas [ˈluːǝvǝl] vai [ˈluːiːvɪl], [ˈlʊvəl], britanine [ˈluːivɪl]) om lidn AÜV:oiden päivnouzmas. Se om Kentukki-štatan kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, otab 29. sijad valdkundas sen ozutajan mödhe. Om Džefferson-ümbrikon administrativižeks keskuseks da palaks. Istorii Eländpunktan aluz om pandud vl 1778. Nimitihe francižen Lui XVI-kunigahan oiktastuseks. Ühtištadihe lidnad Džefferson-ümbrikonke vl 2003. Luisvill šingotase tervhudenkaičendan sistemal, «Ford»-kompanijan kahtel avtotegimel, burbon-viskin tehmižel («Brown-Forman», mail'man koumandez) i tabakon kompanijal. Neniden kompanijoiden päfaterad oma saudud lidnas: «Yum! Brands» (kiruhsömän koumen verkon pidai: KFC, Picca Hat, Taco Bell), «Hillerich & Bradsby» (beisbolpalikod), «Papa John’s Pizza», «PNC Financial Services» i «Hilliard Lyons» (finansižed investicijad). Transportižen «UPS»-kompanijan Worldport-keskuz. Geografijan andmused Lidn sijadase štatan pohjoižröunanno, Ogajo-jogen hural randal, jogen vezilanktoidenno, 142 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Ühthine pind om 884,32 nellikkilometrad, sidä kesken vezi otab 42,73 km². Matkad štatan Frankfort-keskushesai om 60 km päivnouzmha. Klimat om subtropine, sä vajehtase teravas. Keza om päivoikaz lujas, tal'vaig om pil'vekaz (tal'vku eriližešti). Voden keskmäine lämuz om +14,9 C°, kezakun-elokun +24,7..+26,6 C°, tal'vkun-uhokun +2,1..+4,2 C°. Ekstremumad oma −30 C° (viluku) i +42 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +6 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +28 C° (uhoku). Paneb 1228 mm sadegid vodes, kuidme läz tazomäras, enamba semendkus (132 mm), vähemba vilukus-uhokus i kül'mkus (86..87 mm kus). Paneb 34 sm lunt tal'ven 12 päiväs. Keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 62..73 % röunoiš voden aigan. Tobmuz Vn 2003 vilukuspäi lidnan i Džefferson-ümbrikon ohjanduz om ühthine, angl.: Louisville Metro Council. Nevondkundan 26 ühtnijad valičesoiš geografižidme ümbrikoidme nelläks vodeks, strokuiden lugu ei ole röunatud. Lidnan tobmuden pämez' om mer (angl.: mayor of Louisville, Kentucky). Valitas händast nelläks vodeks, voib toštta strokud kahtišti. Edeližed merad oma Greg Fišer (Greg Fischer, viluku 2011 — tal'vku 2022), Džerri Abramson (Jerry Abramson, viluku 2003 — viluku 2011, viluku 1986 — tal'vku 1998), Devid Armstrong (David L. Armstrong, viluku 1999 — viluku 2003). Eläjad Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 597 337 ristitud, vn 2020 — 633 045 ristitud, se ristitišt oli kaikiš suremb. Kaik 1,3 mln elädas lidnaglomeracijas (2018, 46. sija AÜV:oiš), se mülütab kahesa ümbrikod Kentukkiš i nell' ümbrikod lähižes Indianas. Augotižlibundan mödhe (lidnan eläjad vl 2020): evropalaižed — 60,36 % (ispanijalaižita), afroamerikalaižed — 23,23 %, latinoamerikalaižed i ispanijalaižed — 7,93 %, azijalaižed — 3,32 %, indejalaižed — 0,19 %, valdmerimalaižed — 0,08 %, segoitadud augotižlibundanke — 4,41 %, toiženke augotižlibundanke — 0,48 %. Pühäpertid i religijan kundad: katoline jumalankodikund — 163 jumalanpertid, baptizman 147 kundad, AÜV:oiden presviterianižen jumalankodikundan päfater, seičemenden päivän adventistoiden kund, kuz' islaman mečetid, viž sinagogad, üks' induistine pühäpert'. Transport Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Raudte radab vemha ajaden jüguid vaiše. Rahvahidenkeskeine civiline Luisvill-lendimport Muhammed Ali-sportnikan nimed (SDF, 4,2 mln passažiroid i 2,9 mln tonnoid jüguid vl 2019) sijadase lidnan keskuzpalas. UPS-kompanijan jüguiden sortiruindstancii radab siš. Tehtas passažirreisid AÜV:oiden järedoihe lidnoihe, jügureisid AÜV:oiden äjihe lidnoihe, Kanadan surihe lidnoihe, Azijan erasihe-se maihe (Dubai, Honkong, Seul). Galerei Homaičendad Irdkosketused Lidnan ohjandusen oficialine sait (louisvilleky.gov). (angl.) (+ äikel'ne avtomatine känduz)