बैंक

बैंक बाय् ध्येबा कुथि (Bank) धयागु ध्यबाया काये-बिये याइगु छगू वित्तीय संस्था खः। थुकी मनूतय्सं थःगु ध्यबा सुरक्षित रूपं मुंकी (Deposit) अले माःगु ईलय् त्यासा (Loan) काइ। बैंकं ध्यबाया सुरक्षा जक मखुसें आर्थिक लगानी व न्यायेमिइ ज्यायात व्यवस्थित यायेत तसकं तःधंगु प्रभाव लाकी। आधुनिक हलिमय् बैंक विनाया अर्थतन्त्रया कल्पना यायेत नं थाकु। बैंकया मू ज्या १. निक्षेप (Deposit): जनताया ध्यबा बचतया रूपय् कायेगु। २. कर्जा (Loan): व्यापार, उद्योग वा व्यक्तिगत प्रयोजनया निंतिं ध्यबा त्यासा बीगु। ३. ब्याज (Interest): बचतकर्तायात ध्यबा छ्यलाः ब्याज बीगु व त्यासा कयापिं पाखें ब्याज कायेगु। ४. मुद्रा विनिमय (Currency Exchange): छगू देय्या ध्यबायात मेगु देय्या ध्यबा नाप हिलेगु। ५. सुरक्षा (Safety): ध्यबा, लुँ, व मेमेगु मू कथंया भ्वं (Documents) सुरक्षित तयेगु। बैंकया ताजि केन्द्रीय बैंक (Central Bank): देय्या नोट ध्वायेगु व मेमेगु बैंकतय्त नियन्त्रण याइगु बैंक (दसु: नेपाः राष्ट्र बैंक)। वाणिज्य बैंक (Commercial Bank): साधारण जनता व व्यापारिक संघ-संस्था नाप कारोबार याइगु बैंक। विकास बैंक (Development Bank): विशेष यानाः पूर्वाधार व विकास निर्माणया निंतिं त्यासा बीगु बैंक। दिजितल बैंक (Digital/Online Banking): इन्टरनेटया माध्यमं याइगु बैंकिङ सेवा। ऐतिहासिक पृष्ठभूमि बैंकया अवधारणा प्राचीन ईलय् लुँ व वहःया कारोबारीत (Goldsmiths) पाखें सुरु जूगु खः। लिपा 'इटाली'इ 'ब्यान्को' (Banco) बाय् बेञ्चय् च्वनाः ध्यबा हिलेगु ज्या सुरु जूगुलिं थुकियात 'बैंक' धाःगु खः। नेवाः समाजय् नं पुलां ई निसें हे 'धुकू' व 'गुथि' पाखें ध्यबा मुंकीगु व त्यासा बीगु थेंज्याःगु ज्या जुयाच्वंगु दु। लिधंसा Ferguson, Niall (2008). The Ascent of Money: A Financial History of the World. Mishkin, Frederic S. (2012). The Economics of Money, Banking and Financial Markets.