Garaje

Garajea, autotegia edo beribildegia ibilgailuak aterpean gordetzeko tokia da, gehienetan itxia. Batzuetan eraikinaren barnean eta besteetan kanpoan daude. Hitzak frantsesezko jatorria du, izan ere, garer aditzak euskaraz "gorde" esan nahi du. Jatorria eta historia Garajearen beharra automobilak sortu zuen. XIX. mendearen amaieran garatutako asmakizun hau, oso azkar sartu da gizartean, erabilgarritasunari ez ezik, aurrerapen produktibo handiei esker, hala nola Henry Forden muntaketa-kateari esker. Automobila babestea hasiera-hasieratik beharrezkoa izan bazen ere, 1930eko hamarkadatik aurrera egin zen ezaguna, eta orduan agertu zen bizitegi-garaje gisa. Hasiera batean, lehendik zeuden espazioak erabiltzen ziren horretarako, eta antzeko erabilera zutenak; adibidez, kotxetegiak eta zalditegiak, klase dirudunen egoitza zaharretan zeudenak. Logikoa denez, sektore horiek izan ziren automobilen lehen jabeak. Estilo historizistako hiri-egoitza askok, hala nola Paris, Brusela edo Buenos Aireseko petit hôtelek, XX. mendearen hasierakoak, garajea beren piano noblearen azpian sartu zuten, altuera handituz, zerbitzu-pisuari zegokionez. Eraikuntza udal-lineatik kentzen zenean, ordea, posible zen erdisotoko garaje batera zeraman malda bat sortzea, eta horrek aukera ematen zuen zerbitzu-pisua jaisteko (kasu honetan, garajerako) eta, ondorioz, sarrera nagusitik zuzenean piano noblera zeraman eskailera laburtzeko.Horrek bi helburu zituen: batetik, jatorrizko tipologiari eusten zion, eta, bestetik, ez zuten azalerarik eta hierarkiarik galtzen ordainagiriko eremuek, azpian automobilak ezin zutelako espaziorik lapurtu azpian egotean. Geroagoko etxebizitzek, aldiz, tipologia arkitektonikoa aldatu zuten, espazio hori jatorritik sartzeko. Lurraren tamainaren arabera, fatxadaren zati gisa edo, oro har, hondoan kokatutako eraikin erantsi gisa artikulatzen zen. Jabetza horizontaleko eraikinek garaje komun bat izaten dute, eta garaje horretan aparkaleku plaza bat erosi edo aloka daiteke solairu batean. Apartamentu-eraikin horietan, garajea sotoan egon ohi da, eta erabat itxitako espazio pribatuak izan daitezke, box izenekoak ("box" hitzak kutxa esan nahi du ingelesez, automobilekin lotutako beste hitz asko bezala; ingelesezko zaldi-hiztegitik dator termino hori, eta jatorriz zalditeria batean zaldiak hartzen zituen eraikin itxiko pieza adierazten zuen). Beste batzuetan, espazio eta zirkulazio arauak betez lurrean pinturaz mugatutako espazioak besterik ez dira. Gehienetan sotoetan egoten dira. Beste leku batzuetan, eta batez ere bizilagunak automobilen mendekotasun handiagoa duten hiri-inguruko etxebizitzetan, garajea beheko solairuan eta etxean integratuta egoten da askotan. Ibilgailuetan konponketa-lanak egiteko leku profesional bat (tailer mekanikoa) ere deitzen da garajea. Alderdi linguistikoak Hispanoamerikako herrialde askotan, atzerritartasuna (garage) (frantsesezko ahoskera: /.a.austezko/) bere horretan idazten da (hau da, bere forma gordinean), han eusten baitio frantsesezko ahoskerari. Real Academia Españolaren arabera, «g» hizkidun grafia zuzena da hitza bastardilla hizkuntzan idazten bada (atzerriko hitza dela adieraziz)[1], baina bere erabilera okerra da bastardilla gabe, Espainian hitz egiten den gaztelanian «garaje» bezala egokitu baita, han esaten den bezala.[2] Gertatzen da Real Academia Españolak historian zehar «–age»z amaitutako frantses hitzen gaztelaniazko egokitzapenak ez direla independenteak izan, inola ere, Espainian hitz egiten den gaztelaniaren aldean; aldiz, ofizialdu egin dituzte. Erreferentziak Kanpo estekak