Гавай утраулары

Гавай утраулары (ингл. Hawaiian Islands, һав. mokupuni o Hawai‘i, элек Сандвич утраулары) — Тын океандагы архипелаг. Утраулар төньяк-көнбатыштан көньяк-көнбатышка 3600 километрга сузылган һәм 24 вулканик утраулардан гыйбарәт. Иң биек нокта — 4205 м. (Мауна-Кеа сүнгән вулканы). Иң эре утраулар: Гавай, Мауи, Молокаи, Оаху һ.б. Гамәлдәге вулканнар күп. Климат — тропик диңгез климаты. Иң эссе ай — августның уртача температурасы +21…+25°С, февральнеке +18…+20°С. Уртача еллык явымнар саны — 3500—4000 мм. Елгалар фәкать зур утрауларда гына бар. Туфраклар — кызыл, кызыл-коңгырт, тауларда тау-урман коңгырт. Үсемлекләрнең 90% эндемик. Туризм һәм ял итү зонасы; климатик курортлары бар. Административ мәркәз — Гонолулу шәһәре. Диннәр 2014 елда христианнар: 351,000 (29%), Буддачылык: 110,000 (9%), Яһүд дине: 10,000 (1%), Ислам дине: 6,000 (0,5%), Һинд дине: 0,5% һ.б.. Гавай утрауларында ислам Милли гимн Hawaiʻi ponoʻī — Һавайя уллары — Hawaya ulları Hawaiʻi ponoʻī (Һавайя уллары) — АКШ карамагындагы Һавайя штатының рәсми гимны. Америкалылар тарафыннан яулап алынганчы, бу җыр Һавайя патшалыгының һәм шулай ук Һавайя җөмһүриятенең дә музыкаль символы булган. Аның сүзләрен Һавайя утрауларының шул замандагы патшасы Давид Калакауа (тулы исеме — David Laʻamea Kamanakapuʻu Māhinulani Nālaʻiaʻehuokalani Lumialani Kalākaua) иҗат иткән. Гимн көенең Британиядәге God, save the King! (Алла, патшаны сакла!) гимныныкына охшашлыгы җиңел аңлатыла: аны инглиз капельмейстеры Һенри Бергер (Henry Berger) язган. Баштарак утраулар Бөекбритания карамагында көн күргән. Моңа кадәр исә He Mele Lāhui Hawaiʻi (Һавайя милләте җыры) исемле гимн гамәлдә булган. Ләкин инглизләр килгән вакытта архипелагтагы бөтен утраулар да “үзәк патша”га буйсынмаган, хаким аларны баскынчылар ярдәмендә генә берләштерә алган. Шул сәбәпле гимнны да алмаштырырга туры килгән. “Һавайя уллары” җыры 1967 елда АКШ штаты легислатурасы тарафыннан расланган. Хор башкаруында: [1] Галерея Моны да карагыз Elizaveta kirmäne (Hawai) Гавай (штат) Искәрмәләр