ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება

ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება/აშშ-ის ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება (ინგლ. National Geographic Society; NGS) — არაკომერციული სამეცნიერო და საგანმანათლებლო დაწესებულება აშშ-ში. შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ვაშინგტონში. დაარსდა 1888 წლის 27 იანვარს აშშ-ის ქალაქ ვაშინგტონში. ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება დაიწყო ელიტარული კლუბით, სადაც თავს იყრიდნენ აკადემიური წრისა და ბიზნესის წარმომადგენლები. მისი ინტერესების წრეში შედიოდა გეოგრაფია, არქეოლოგია და ბუნებისმეტყველება. საზოგადოების ლოგოტიპი წარმოადგენს ყვითელ სწორკუთხედს; მისგან მარჯვნივ ორ მწკვრივად განლაგებულია შავი ფერის წარწერა: National Geographic. საზოგადოების წარმოქმნასთან დაკავშირებული საკითხების განხილვა დაიწყო 1888 წლის 13 იანვარს კერძო „კოსმოს-კლუბში“. იმ დროისათვის მასში გაწევრიანებულები იყვნენ სამეცნიერო ელიტის წარმომადგენლები საკუთრივ აშშ-იდან. ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება დააარსა 33 მკვლევარმა, აშშ-ის ელიტის წარმომადგენელმა და მეცნიერმა, რომლებიც განიხილავდნენ გეოგრაფიული ცოდნის გაღრმავებისა და გავრცელების საკითხებს. სათავეებთან იდგნენ გარდინერ გრინ ჰაბარდი, ადოლფ ვაშინგტონ გრილი, ჯორჯ კენანი, უილიამ დოლი და სხვები. ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების პირველი პრეზიდენტი გახდა ამერიკელი იურისტი, ბიზნესმენი და ფილანთროპი გარდინერ გრინ ჰაბარდი, რომლის საქმიანობა გააგრძელა მისმა სიძემ ალექსანდერ გრეიამ ბელმა. გარდინერ გრინ ჰაბარდის თანასწორუფლებიანობის იდეალზე დაფუძნებული პრინციპი „გავაღრმავოთ და გავავრცელოთ ცოდნა გეოგრაფიის შესახებ“ მომდევნო ასი წლის განმავლობაში ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების კრედოდ იქცა. ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების მეორე პრეზიდენტი გახდა ალექსანდერ გრეიამ ბელი, რომელმაც დიდი წვლილი დასდო საზოგადოების განვითარებას. ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება გამოსცემს ჟურნალს National Geographic, რომელიც პირველად გამოიცა 1888 წელს. აშუქებს მეცნიერების, მათ შორის გეოგრაფიის, ისტორიისა და კულტურის საკითხებს. გამოიცემა მრავალ ენაზე, მათ შორის ქართულად. გარდა ამისა ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება აშშ-ში გამოსცემს აგრეთვე რამდენიმე გამოცემას. ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების ისტორიულ მისიას წარმოადგენს გეოგრაფიული ცოდნის გაღრმავება და გავრცელება, კულტურული, ისტორიული და ბუნებრივი ღირებულებების შემონახვა და მათთვის დახმარების გაწევა. დღეისათვის ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება აქტიურად უჭერს მხარს სამეცნიერო და საგანმანათლებლო საქმიანობას. ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების ხარჯზე არსებობს აგრეთვე ამერიკული ტელეარხი National Geographic Channel, რომელიც აშუქებს სამეცნიერო-პოპულარულ ფილმებს. ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების სამეცნიერო კვლევისა და შესწავლის კომიტეტი (CRE) შედგება სხვადასხვა დისციპლინებში მოღვაწე ექსპერტებისგან, რომლებიც განიხილავენ სამეცნიერო პროექტების გეგმებს. იხილეთ აგრეთვე National Geographic National Geographic Channel რესურსები ინტერნეტში ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება (ინგლისური) ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების ონლაინ-ჟურნალი დაარქივებული 2007-12-11 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ბავშვთა ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება (ინგლისური) ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების ამბები (ინგლისური) ეროვნული საზოგადოები. ფოტოგრაფია (ინგლისური) ეროვნული საზოგადოების რუკები დაარქივებული 2011-08-30 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება (რუსული) ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების ისტორია დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. (ქართული ენა)