Holokost Xatirə Muzeyi (ABŞ)

Holokost Xatirə Muzeyi (ing. United States Holocaust Memorial Museum) — ABŞ-nin paytaxtı Vaşinqton şəhərində yerləşən və Holokost qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuş milli muzeydir. Muzey İkinci Dünya müharibəsi dövründə Nasist Almaniyası tərəfindən həyata keçirilmiş yəhudi soyqırımı və digər təqiblərlə bağlı materialların qorunması, araşdırılması və ictimaiyyətə çatdırılması məqsədilə yaradılmışdır. Muzey 22 aprel 1993-cü ildə rəsmi olaraq fəaliyyətə başlamışdır. Muzey dünyanın ən mühüm Holokost tədqiqat və xatirə mərkəzlərindən biri hesab olunur. Burada milyonlarla sənəd, fotoşəkil, şahid ifadəsi və arxiv materialı saxlanılır. Muzeyin əsas məqsədi Holokostun tarixini gələcək nəsillərə çatdırmaq, insan hüquqları və tolerantlıq ideyalarını təşviq etməkdir. Holokost Xatirə Muzeyi dünyada insan hüquqları və soyqırımı mövzularında maarifləndirmə sahəsində mühüm rol oynayır. Muzey hər il milyonlarla ziyarətçi qəbul edir və Holokostun unudulmaması üçün beynəlxalq səviyyədə fəaliyyət göstərir. Muzeyin fəaliyyəti yalnız tarixi yaddaşın qorunması ilə məhdudlaşmır. O, həmçinin müasir dövrdə baş verən soyqırımı və insanlıq əleyhinə cinayətlərin araşdırılması və ictimaiyyətin məlumatlandırılması istiqamətində də iş aparır. Tarixi Holokost qurbanlarının xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə ABŞ-də milli memorial muzeyin yaradılması ideyası XX əsrin sonlarında meydana çıxmışdır. 1978-ci ildə ABŞ prezidenti Cimmi Karter Holokost üzrə Prezident Komissiyasını yaratmışdır. Komissiyanın əsas vəzifəsi Holokost qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuş milli memorialın yaradılması imkanlarını araşdırmaq idi. Komissiyanın tövsiyələrindən sonra Vaşinqton şəhərində muzey kompleksinin tikintisi planlaşdırılmışdır. Muzeyin memarlıq layihəsi tanınmış memar James Ingo Freed tərəfindən hazırlanmışdır. Binanın memarlığında sənaye tipli elementlərdən və qaranlıq interyerlərdən istifadə olunmuşdur ki, bu da Holokostun faciəvi atmosferini əks etdirmək məqsədi daşıyırdı. Tikinti işləri 1980-ci illərdə başlamış və muzey 1993-cü ildə açılmışdır. Açılış mərasimində Holokostdan sağ çıxmış şəxslər, dövlət nümayəndələri və müxtəlif beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri iştirak etmişdir. Ekspozisiya Muzeyin daimi ekspozisiyası Holokostun tarixini xronoloji ardıcıllıqla təqdim edir. Ekspozisiya Nasist Almaniyasının yüksəlişindən başlayaraq İkinci Dünya müharibəsi və ölüm düşərgələrinin fəaliyyətinə qədər olan dövrü əhatə edir. Burada Auşvits, Treblinka, Sobibor və digər düşərgələr haqqında materiallar nümayiş etdirilir. Muzeydə şəxsi əşyalar, məktublar, gündəliklər, geyimlər və fotoşəkillər sərgilənir. Ən məşhur bölmələrdən biri Holokost qurbanlarının ayaqqabılarının nümayiş etdirildiyi hissədir. Bu bölmə ziyarətçilər üzərində güclü emosional təsir yaradır. Ekspozisiyada həmçinin Holokost zamanı müqavimət hərəkatları, xilasedicilər və insan hüquqlarını müdafiə edən şəxslər haqqında məlumatlar təqdim edilir. Muzey yalnız yəhudilərin deyil, həm də romanların, əlillərin, slavyanların və digər təqib olunan qrupların faciəsini işıqlandırır. Təhsil və tədqiqat fəaliyyəti Holokost Xatirə Muzeyi geniş təhsil proqramları həyata keçirir. Muzey məktəblər, universitetlər və müəllimlər üçün xüsusi seminarlar və kurslar təşkil edir. Təhsil proqramlarının əsas məqsədi Holokostun səbəblərini və nəticələrini öyrətmək, antisemitizm və irqçiliyə qarşı mübarizəni təşviq etməkdir. Muzeyin tədqiqat mərkəzi Holokostla bağlı beynəlxalq araşdırmalar aparır. Burada tarixçilər və alimlər müxtəlif arxiv materialları üzərində işləyirlər. Muzey həmçinin rəqəmsal arxivlər və onlayn məlumat bazaları vasitəsilə dünya ictimaiyyətinə açıq resurslar təqdim edir. Həmçinin bax Holokost Nasist Almaniyası İkinci Dünya müharibəsi Auşvits Soyqırımı İstinadlar