ဂကောံသြန်ဘဏ္ဍာ ဂၠးကဝ်

ဂကောံသြန်ဘဏ္ဍာ ဂၠးကဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး အာင်အေမ်အေဖ် (အၚ်္ဂလိက်: International Monetary Fund - IMF) ဝွံ ဒှ်ဌာနပရေင်သြန် အလုံဂၠးကဝ် (International financial institution) မွဲတုဲ၊ နွံတာလျိုင် အဓိက သွက်ဂွံ မင်မွဲ ထိင်ဒဝ် ညံင်သၞောတ်ဝ် ပရေင်သြန် အလုံဂၠးကဝ် ဂွံညိင်ဝတ်ရ။ ဂကောံဏအ်ဝွံ ကဵုအရီုအဗင် ထံက်ပင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကု ဍုင်ကောန်ဂကောံဂမၠိုင်တုဲ၊ ကဵု သြန်လဆောဝ် ကုဍုင် မဒးဒုင်လဝ် ပြဿနာ ပရေင်သြန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် လီုလာ်တအ်ရ။ ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ ဂကောံသြန်ဘဏ္ဍာ ဂၠးကဝ် (IMF) ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲ သဘင်သဳကၠဳ ဘရက်တန်ဝုဒ် (Bretton Woods Conference) ပ္ဍဲဂိတုဇူလာင် သၞာံ ၁၉၄၄ တေအ်ရ။ တၠပညာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂျောန် မေနာတ် ကိန်း (John Maynard Keynes) နူကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ကေုာံ ဟယ်ရဳ ဒက်သတာ ဝိုက် (Harry Dexter White) နူကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် တအ် ဒှ်မၞိဟ်မဖန်ဗဒှ်လဝ် သဇိုင်အင် အဓိကရ။ တင်ရန်တၟအ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် သွက်ဂွံ ကလေင်သြိုင်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် ပြံင်လှာဲသြန် ဂၠးကဝ် (International payment system) ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန်ဒုတိယ တုဲ ကေုာံ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ညံင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် ဟွံဂွံ ကလေင်လီုလာ် စှ်ေအာ ဗီုအခိင် သၞာံ ၁၉၃၀ ဂမၠိုင် (Great Depression) ဂှ်ရ။ တာလျိုင် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် အဓိက IMF ဝွံ ကၠောန်ဗစိုပ်ဒၟံင် တာလျိုင် အဓိက (၃) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ- ၁။ ပွမသ္ၚေဝ်မၠာ် ကေုာံ ထိင်ဒဝ် (Surveillance) IMF ဝွံ မင်ရံင် သ္ၚေဝ်မၠာ်ဒၟံင် အကာဲအရာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်သြန် အလုံဂၠးကဝ် သီုကဵု ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဍုင်ကောန်ဂကောံတအ်ရ။ ညးတအ် ပတိတ်ကဵု လိက်ဒုင်စဳရေင် (Reports) ကေုာံ ကဵုကသပ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ပြဿနာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မမာန်ကတဵုဒှ်ကၠုင်တအ်ရ။ ၂။ ပွမကဵု အရီုအဗင်သြန် (Financial Assistance) ယဝ်ရ ဍုင်မွဲမွဲ ဟွံမွဲကဵု သြန်စက္ခော သွက်ဂွံ ရာန်ကပေါတ် နူဍုင်သအာင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒးဆောမ်ဒၟံင် ပြဿနာ ပရေင်သြန် ဗွဲမဇၞော် (Balance of payments crisis) မ္ဂး၊ IMF ဝွံ ကဵု သြန်လဆောဝ် (Loans) ရ။ ဆဂး၊ သြန်လဆောဝ်တအ်ဏအ်ဂှ် လေပ်နွံကဵု တင်အာတ်မိက် (Conditions) ညံင်ဍုင်ဂှ် ဂွံပလေဝ်ပလေတ် သၞောတ်ဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ရ။ ၃။ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဍာ်ဒကေဝ် ကေုာံ ကဵုကသပ် (Capacity Development) IMF ဝွံ ကဵုအရီုအဗင် နဲကဲပညာ (Technical assistance) ကေုာံ ပရေင်ဗတောန်ပညာ ကု အလဵုအသဳ ကေုာံ ဘာဏ်ဗဟဵု ဍုင်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံ သြိုင်ပ္တန် ဌာနပရေင်ပိုန်ဒြပ် မခိုင်ကၠံရ။ အဆက်အစပ် ကု ဘာဏ်ဂၠးတိ IMF ကဵု ဘာဏ်ဂၠးတိ (World Bank) ၜါဏအ်ဂှ် ညးကော်စ "ဒမၠာဲ ဘရက်တန်ဝုဒ်" (Bretton Woods twins) ရ။ ဌာနၜါဏအ် ကၠောန်ကမၠောန် မွဲစွံကီုလေဝ်၊ တင်ရန်တၟအ် ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ။ IMF ဂှ် အဓိက ရံင်ကဵု ညံင်ပရေင်သြန် ဂၠးကဝ် ဂွံညိင်ဝတ်တုဲ ကဵုသြန်လဆောဝ် သွက်အခိင်ဂၠေအ်ရ။ ဘာဏ်ဂၠးတိ ဂှ် အဓိက ရံင်ကဵု ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဍုင် ကေုာံ ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဒိုက်ဂတ်တုဲ ကဵုသြန်လဆောဝ် သွက်အခိင်ဇမၠိင်ရ။ တင်နိဿဲ ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ဘာဏ်ဂၠးတိ ကုလသမဂ္ဂ ပရေင်သြန် ဂၠးတိ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဘာဏ်ဗဟဵု