ธนาคารโลก

ธนาคารโลก (อังกฤษ: World Bank) เป็นสถาบันการเงินระหว่างประเทศที่ให้เงินทุนและความช่วยเหลือด้านนโยบาย/วิชาการแก่รัฐบาลของประเทศรายได้ต่ำและรายได้ปานกลาง เพื่อสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมและการลดความยากจน ธนาคารโลกมีรากฐานจากการประชุมเบรตตันวูดส์ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1944 ซึ่งจัดตั้งกรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจหลังสงครามโลกครั้งที่สอง และเริ่มดำเนินงานใน ค.ศ. 1946 สำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา ธนาคารโลกเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group; WBG) ซึ่งเป็นเครือสถาบันการเงินและหน่วยงานระหว่างประเทศ 5 แห่ง ได้แก่ IBRD, IDA, IFC, MIGA และ ICSID โดยคำว่า "ธนาคารโลก" ในการใช้งานทั่วไปมักหมายถึงสองสถาบันหลักภายใน WBG คือ ธนาคารระหว่างประเทศเพื่อการบูรณะและการพัฒนา (International Bank for Reconstruction and Development; IBRD) และสมาคมเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (International Development Association; IDA) ขณะที่สถาบันอื่นใน WBG ทำหน้าที่เสริม เช่น IFC สนับสนุนภาคเอกชน, MIGA ให้การค้ำประกันความเสี่ยงการลงทุน และ ICSID เป็นเวทีระงับข้อพิพาทด้านการลงทุนระหว่างประเทศ ด้วยขนาดการปล่อยกู้และจำนวนประเทศสมาชิก ธนาคารโลกนับเป็นหนึ่งในธนาคารพหุภาคีเพื่อการพัฒนาที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุดของโลก และมีอิทธิพลต่อวาระการพัฒนาระหว่างประเทศในฐานะแหล่งเงินทุนและองค์ความรู้ ภารกิจของธนาคารโลกมุ่งยุติความยากจนขั้นรุนแรงและส่งเสริมความมั่งคั่งร่วมกันบนโลกที่ยังน่าอยู่อาศัย โดยสนับสนุนประเทศกำลังพัฒนาผ่านเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ เครดิต/เงินกู้เงื่อนไขผ่อนปรน และเงินช่วยเหลือสำหรับโครงการด้านต่าง ๆ เช่น โครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา สาธารณสุข และการบริหารภาครัฐ นอกเหนือจากบทบาทด้านการเงิน ธนาคารโลกยังเป็นผู้ผลิตข้อมูลและงานวิจัยที่ถูกใช้อ้างอิงอย่างกว้างขวาง เช่น ฐานข้อมูล (World Development Indicators; WDI) และชุดรายงาน (World Development Report) ซึ่งเผยแพร่เป็นประจำทุกปี วัตถุประสงค์ เพื่อช่วยเหลือประเทศสมาชิกที่ได้รับความเสียหายจากสงครามโลกครั้งที่สอง โดยให้สมาชิกกู้ยืมไปเพื่อบูรณะซ่อมแซมและพัฒนาประเทศ ต่อมาได้ขยายขอบเขตของการบริการออกไปเป็นการสนับสนุนการลงทุนเพื่อการพัฒนาและเพิ่มผลผลิตในประเทศที่กำลังพัฒนา เพื่อยกระดับชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนในประเทศสมาชิก ตามลักษณะกิจการที่จะลงทุนและตามความจำเป็นและยังช่วยเหลือสมาชิกด้วยการให้บริการด้านความรู้และคำแนะนำเกี่ยวกับการวางแผนการลงทุนและบริหารการเงิน ประวัติการก่อตั้ง จากการประชุมของกลุ่มประเทศมหาอำนาจ ที่เบร็ตตันวูดส์ รัฐนิวแฮมป์เชอร์ ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2487 ในการประชุมครั้งนี้ได้มีการร่างกฎบัตรขึ้นมาสองฉบับเพื่อจัดตั้งธนาคารระหว่างประเทศเพื่อการบูรณะและวิวัฒนาการ และกองทุนการเงินระหว่างประเทศ โดยทั้งสองสถาบันมีการแบ่งความรับผิดชอบกันอย่างชัดเจน กองทุนการเงินระหว่างประเทศจะให้การสนับสนุนทางการเงินระยะสั้น เพื่อช่วยประเทศต่าง ๆ แก้ปัญหาดุลการชำระเงินในขณะที่ธนาคารโลกจะให้ทุนสนับสนุนการพัฒนาระยะกลางและระยะยาว ในรูปแบบเงินกู้ยืม โครงการพัฒนาที่เน้นเฉพาะเป็นโครงการไป แต่เมื่อเวลาผ่านไปความแตกต่างนี้ก็ลดน้อยลงไปช่วงที่โลกเกิดวิกฤตการณ์การเงินในช่วงปี พ.ศ. 2513 ถึง พ.ศ. 2523 ธนาคารโลกก็เริ่มปล่อยเงินกู้ระยะสั้น เพื่อการปรับปรุงเชิงโครงสร้างประสานกับกองทุนด้วยเช่นกัน องค์กรทั้งสองนี้มีความสัมพันธ์อย่างเป็นทางการกับองค์การสหประชาชาติ ผ่านทางสภาเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (Economic and Social Council-ECOSOC) ในฐานะหน่วยงานชำนาญการพิเศษ แต่การตัดสินใจในเรื่องการให้เงินกู้อยู่ในอำนาจการพิจารณาของธนาคารโลกเท่านั้น ธนาคารโลกทำงานร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ ขององค์การสหประชาชาติหลายหน่วยงาน เช่น องค์การอนามัยโลก (WHO) และโครงการพัฒนาของสหประชาชาติ (UNDP) ที่ตั้ง สำนักใหญ่ 1818 H Street N.W. Washington, D.C. 20433, usa สำนักงานใหญ่สาขานิวยอร์ก 1 Dag Hammarskjold Plaza 885 2nd Avenue, 26th Floor New York, N.Y. 10017, U.S.A. สำนักงานใหญ่สาขาปารีส 66 avenue d’Iéna 75116 Paris, France สำนักงานสาขาประเทศไทย ชั้น 30 อาคารสยามทาวเวอร์ 989 ถนนพระราม 1 เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330 เก็บถาวร 2004-06-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดูเพิ่ม ธนาคารเพื่อการพัฒนา กองทุนการเงินระหว่างประเทศ การประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศและกลุ่มธนาคารโลก อ้างอิง ธนาคารโลก เก็บถาวร 2005-01-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน แหล่งข้อมูลอื่น The World Bank