پنتاگۆن

پنتاگۆن (بە ئینگلیزی: The Pentagon) بینای وەزارەتی بەرگری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە و دەکەوێتە شاری ئارلینگتۆن لە ویلایەتی ڤێرژینیا، وەک ھێمایەک بۆ سوپای ئەمریکا زاراوەی پێنتاگۆن بە شێوەیەکی گشتی بەکاردێت بۆ ئاماژەکردن بە خودی وەزارەتی بەرگری نەک بیناکە. بیناکە بەھۆی شێوەی پێنجگۆشەییەکەیەوە ناوی پێنتاگۆنی لێنراوە، بیناکە لەلایەن دیزاینەر جۆرج ئێدوین دیزاین کراوە و لەلایەن بەڵێندەر جۆن مەکشەین دروستکراوە، بیناکە لە ١٥ی ١ی ساڵی ١٩٤٣ کرایەوە و بە یەکێک لە گەورەترین بینا نووسینگەییەکان دادەنرێت لە جیھاندا دەتوانێت نزیکەی ٢٣ ھەزار فەرمانبەری سەربازی و مەدەنی لەخۆبگرێت و نزیکەی ٣ ھەزار کارمەندی یاریدەدەر کە بۆ خودی وەزارەتی بەرگری کار ناکەن. بیناکە پێنج لا ھەیە و نھۆمەکانی لە سەرووی ئاستی زەوییەوە و دوو نھۆمی ژێر زەوی و پێنج ڕێڕەوی ئەڵقەیی لە ھەر نھۆمێکدا بوونی ھەیە، کە درێژی کۆی گشتی نزیکەی ٢٨ کم دەبێت. ھەروەھا ناوەندی بازرگانی و چێشتخانەیەکی گەورە و شوێنی ڕاگرتنی ئۆتۆمۆبیلی تاکسی و سەکۆیەکیشی تێدایە بۆ ھێلیکۆپتەر. ئێستا پێنتاگۆن نووسینگەکانی سێ بەشی بەرگری سوپا، ھێزی دەریایی و ھێزی ئاسمانی و نووسینگەی وەزیری بەرگری ئەمریکای تێدایە. بە دەسەڵاتی جێبەجێکاری حکوومەتی ئەمریکا دادەنرێت. ئاڕاستە و چاودێری کاری ھێزە چەکدارەکان دەکات و ھاوکاری سەرۆکی دەوڵەت دەکات لە بابەتی ئاسایشی نیشتمانیدا. پنتاگۆن دابەش بووە بەسەر بەشە لاوەکییە سەرەکییەکاندا: نووسینگەی وەزیر، سەرۆکی ئەرکانی ھاوبەش، بەشە سەربازییەکان، فەرماندەییە یەکگرتوو و دیاریکراوەکان، ھەروەھا ئەنجومەنی سیاسی ھێزە چەکدارەکان و دەزگاکان. ئەرکانی نووسینگەی وەزیر کەسانی مەدەنین کە ڕاوێژکاری و ھاوکاری وەزیر دەکەن لە کارگێڕی لە بەرزترین ئاستدا. لە ١١ی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠١ ھێرش کرایە سەر باڵەخانەکە، کاتێک فڕۆکەیەکی ٧٧ی ھێڵی ئاسمانی ئەمریکی خۆی بە لای ڕۆژاوای باڵەخانەکەدا کێشا، کە دوای ڕفاندن و کۆنترۆڵکردنی فڕۆکەکە خۆی لە باڵەخانەکە دا و لە ئەنجامدا ١٢٥ کارمەند گیانیان لەدەستدا جگە لە سەرنشینانی فڕۆکەکە. ئەمانەش ببینە ھێرشەکانی ١١ی سێپتەمبەر سەرچاوەکان بەستەرە دەرەکییەکان دەروازەی شەڕ دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەروازەی نژیاروانی