پیکسار

پیکسار یان ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی پیکسار (ئینگلیزی: Pixar) ستۆدیۆیەکی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە کە بنکەکەی لە ئێمەریڤیل، کالیفۆڕنیایە، و بە فیلمە درێژە ئەنیمەیشنە کۆمپیوتەرییە سەرکەوتووەکانی لە ڕووی بازرگانییەوە ناسراوە. پیکسار کۆمپانیاییەکی پاشکۆی ستۆدیۆکانی واڵت دیزنییە، کە بەشێکە لە کەرتی دیزنی ئینتەرتەینمەنتی کۆمپانیای واڵت دیزنی. ستۆدیۆکە لە ساڵی ١٩٧٤ وەک بەشێک لە بەشی کۆمپیوتەری لوکاس فیلم دەستی پێ کرد. پێش جیابوونەوەی وەک کۆمپانیایەک لە ساڵی ١٩٨٦، بە گرافیکس گرووپ ناسرابوو، بە پاڵپشتی دارایی لەلایەن ھاودامەزرێنەری ئەپڵ ستیڤ جۆبس، کە بوو بە خاوەن پشکی زۆرینەی. نیشانەی ستۆدیۆکە لوکسۆ جونیۆرە، کە ڵامپەیەکی مێزە و لە فیلمە کورتی ستۆدیۆکە بە ھەمان ناو لە ساڵی ١٩٨٦ وەرگیراوە. دیزنی کڕینەوەی پیکساری لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٦ ڕای گەیاند، و لە ئایاری ٢٠٠٦ تەواوی کرد. پیکسار زیاتر بە فیلمە درێژەکانی ناسراوە، کە لە ڕووی تەکنەلۆژییەوە لەلایەن نەرمەکاڵای ڕێندەرمان ھێزی پێ دەدرێت. ڕێندەرمان وەک جێبەجێکردنی پیکسار بۆ ستانداردی پیشەسازی تایبەتمەندی ڕوکاری ڕێندەرمان (ئاڕ-ئای-سپێک) ڕێندەرکردنی وێنە ئەی-پی-ئای دەستی پێ کرد، کە لە ساڵی ١٩٨٨ دەرچوو؛ پشتیوانی بۆ ئاڕ-ئای-سپێک لە ساڵی ٢٠١٦ کۆتایی پێ ھات. ڕێندەرمان بە تەواوی بوو بە شوێنکەوتووی ڕێڕەو و لەسەر بنەمای فیزیکی (پی-بی-ئاڕ). سەرەڕای بەرھەمھێنانی کورتە فیلمەکان، پیکسار ٣٠ فیلمی درێژی بەرھەمھێناوە، کە یەکەم فیلمی «چیرۆکی یاری» (١٩٩٥) بوو، کە ھەروەھا یەکەم فیلمی درێژی ئەنیمەیشنی کۆمپیوتەرییە بە تەواوی، و نوێترین فیلمیشی «ھۆپەرس» (٢٠٢٦) بوو. تا تەمووزی ٢٠٢٣، فیلمە درێژەکانی زیاتر لە ١٧ ملیار دۆلاریان لە بۆکس ئۆفیسی جیھانی بەدەستھێناوە بە تێکڕای داھاتی ٥٨٩ ملیۆن دۆلار بۆ ھەر فیلمێک. «چیرۆکی یاری ٣» (٢٠١٠)، «دۆزینەوەی دۆری» (٢٠١٦)، «خێزانی ناوازە ٢» (٢٠١٨)، «چیرۆکی یاری ٤» (٢٠١٩) و «ناوەوە و دەرەوە ٢» (٢٠٢٤) ھەموویان زیاتر لە ١ ملیار دۆلاریان بەدەستھێناوە و لە نێوان ٥٠ پڕداھاتترین فیلمەکانی مێژوودان. جگە لەوەش، ١٣ فیلمی پیکسار لە پێڕستی ٥٠ پڕداھاتترین فیلمە ئەنیمەیشنەکانی مێژوودان. تا ئابی ٢٠٢٥، «ناوەوە و دەرەوە ٢» دووەم پڕداھاتترین فیلمی ئەنیمەیشنی ھەموو سەردەمەکان بوو. پیکسار ٢٣ خەڵاتی ئۆسکار، ١٠ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی و ١١ خەڵاتی گرامی بەدەستھێناوە، لەگەڵ چەندین خەڵات و دانپێدانانی تر. لە دوای دەسپێکردنی لە ساڵی ٢٠٠١، یازدە فیلمی پیکسار خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن بەدەستھێناوە، لەوانە «دۆزینەوەی نیمۆ» (٢٠٠٣)، «خێزانی ناوازە» (٢٠٠٤)، «راتاتویی» (٢٠٠٧)، «واڵ-ئی» (٢٠٠٨)، «سەروو» (٢٠٠٩)، «چیرۆکی یاری ٣» و «چیرۆکی یاری ٤»، «ئازا» (٢٠١٢)، «ناوەوە و دەرەوە» (٢٠١٥)، «کۆکۆ» (٢٠١٧)، و «ڕۆح» (٢٠٢٠). «چیرۆکی یاری ٣» و «سەروو» ھەروەھا پاڵێوراو بوون بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم. لە شوباتی ٢٠٠٩، بەڕێوەبەرانی پیکسار جۆن لاسێتەر، براد بێرد، پیت دۆکتەر، ئاندرو ستانتۆن و لی ئونکریچ شێری زێڕینیان بۆ دەستکەوتی تەمەن لەلایەن فیستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز پێ بەخشرا. خەڵاتە جەستەیییەکە لە ڕێوڕەسمێکدا ڕادەستی دامەزرێنەری لوکاس فیلم، جۆرج لوکاس کرا. باشترین فیلمەکانی پیکسار چیرۆکی بووکەڵەکان (١٩٩٥) A Bug's Life (١٩٩٨) Toy Story 2 (١٩٩٩) Monsters, Inc (٢٠٠١) Finding Nemo (٢٠٠٣) The Incredibles (٢٠٠٤) Cars (٢٠٠٦) Ratatouille (٢٠٠٧) وۆڵ-ئی (٢٠٠٨) سەرەوە (٢٠٠٩) Toy Story 3 (٢٠١٠) Cars 2 (٢٠١١) برێیڤ (٢٠١٢) Monsters University (٢٠١٣) Inside Out (٢٠١٥) The Good Dinosaur (٢٠١٥) سەرچاوەکان دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەروازەی کالیفۆڕنیا دەروازەی کۆمپانیا دەروازەی دیزنی دەروازەی ھۆڵیوود دەروازەی ئەنیمەیشن دەروازەی فیلم دەروازەی دەیەی ١٩٩٠ دەروازەی کارتۆن