Laboratòri ëd Propulsion a Reassion

Ël Laboratòri 'd Propulsion a Reassion (an anglèis: Jet Propulsion Laboratory, sigla JPL) a l'é 'n sènter d'arserca e dë svilup tecnològich federal american, gestì dal California Institute of Technology (Caltech) për cont ëd la NASA . A l'é l'ùnich sènter d'arserca e dë svilup finansià a livel federal (FFRDC) ch'a travaja për la NASA . Soa sede a l'é a La Cañada Flintridge, an Califòrnia, davzin a Pasadena . Stòria Le orìgin dël JPL a armonto al 1936, quand un grup dë student e arsercador dël Caltech, guidà da Theodore von Kármán, a l'ha ancaminà a fé dj'esperiment con motor a reassion ant la zòna dl'Arroyo Seco . Ël laboratòri a l'ha pijà sò nòm ufissial dël 1944, an travajand dzortut për l'Esèrcit djë Stat Unì an dësvlupand dij mìssil tàtich com ij MGM-5 Corporal e MGM-29 Sergeant . La svolta a l'é rivà dël 1958, quand ël JPL a l'ha costruì e gestì Explorer 1, ël prim satélit artifissial american, an rispòsta a lë Sputnik soviétich . Pòchi mèis dòp, ël laboratòri a l'é stàit trasferì da l'Esèrcit a la NASA, che a l'era ancamin d'esse formà, an dventand sò sènter prinsipal për l'esplorassion robòtica dël sistema solar . Mission prinsipaj Ël JPL a l'é conossù an tut ël mond për avèj dësvlupà e gestì vàire sonde spassiaj e mission ch'a l'han esplorà tùit ij pianeta dël sistema solar. An tra le mission pì avosà a-i son: Le mission Mariner (vers Vénere, Marte e Mercuri). Le sonde Voyager (për l'esplorassion dij pianeta gigant e dlë spassi interstelar) . La mission Galileo (vers Gieuv). La mission Cassini-Huygens (vers Saturn) . Ij rover su Marte: Sojourner, Spirit, Opportunity, Curiosity e Perseverance . L'Ingenuity, ël prim elicòter a volé an sl'atmosfera 'd n'àutr pianeta . Oltra a l'esplorassion dël sistema solar, ël JPL a gestiss ëdcò dle mission për l'osservassion ëd la Tèra, për l'astronomìa (com la partessipassion al telescòpi spassial James Webb) e a l'é responsàbil ëd la Deep Space Network (DSN), na rej d'antënne gròsse ch'a comùnica con le sonde pì lontan-e .