Golden Gate Köprüsü

Golden Gate Köprüsü, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde, San Francisco Körfezi ile Pasifik Okyanusu'nu birbirine bağlayan 1,6 km genişliğindeki Golden Gate Boğazı'nı geçen bir asma köprüdür. Yapı, San Francisco Yarımadası'nın kuzey ucundaki San Francisco'yu Marin County'ye bağlar ve hem ABD 101 Karayolu'nu hem de Kaliforniya Eyalet 1 Karayolu'nu boğaz üzerinden taşır. Ayrıca yaya ve bisiklet trafiğine de ev sahipliği yapar ve ABD 95 Bisiklet Yolu'nun bir parçası olarak belirlenmiştir. Amerikan İnşaat Mühendisleri Derneği tarafından Modern Dünyanın Harikalarından biri olarak kabul edilen köprü, San Francisco ve Kaliforniya'nın uluslararası alanda en çok tanınan sembollerinden biridir. San Francisco ve Marin arasında sabit bir bağlantı fikri, 19. yüzyılın sonlarında giderek daha popüler hale gelmişti, ancak böyle bir bağlantının uygulanabilir hale gelmesi 20. yüzyılın başlarına kadar mümkün olmamıştı. Joseph Strauss, projenin baş mühendisi olarak görev yaparken, Leon Moisseiff, Irving Morrow ve Charles Ellis de tasarımına önemli katkılarda bulundular. Köprü 27 Mayıs 1937'de halka açıldı ve o zamandan beri geçen on yıllar içinde çeşitli tadilatlar ve diğer iyileştirme projeleri geçirdi. Frommer's seyahat rehberinde Golden Gate Köprüsü, "muhtemelen dünyanın en güzel, kesinlikle en çok fotoğrafı çekilen köprüsü" olarak tanımlanmaktadır. 1937'deki açılışında, dünyanın hem en uzun hem de en yüksek asma köprüsüydü ve bu unvanlarını sırasıyla 1964 ve 1998'e kadar korudu. Ana açıklığı 4.200 fit (1.280 m) ve toplam yüksekliği 746 fit (227 m)'dir. Yapımı Körfeze köprü yapılması fikri 1872 yılına dayanır. Ancak feribot kapasitelerinin sınıra dayandığı 1920'li yıllara kadar o yıllarda yapılan taslaklara el sürülmedi. Köprünün yapımı 5 Ocak 1933-27 Mayıs 1937 tarihleri arasında, tartışmalı baş mühendis Josef B. Strauss'un yönetiminde gerçekleştirildi. Yapım süresince 11 işçi öldü. Golden Gate Köprüsü'nün yapımında, zamanın teknik zorluklarının üstesinden gelinmiş ve köprü yapımıyla ilgili çok sayıda rekor kırılmıştır. Bunlar; en yüksek ayak (227 m), en uzun (2.332 m), en kalın halat (92 cm) ve en büyük sualtı temelleri alanlarındadır. Bu temeller, boğazın çok güçlü akıntılarında yapılmak zorundaydı. Şaşırtıcı olan başka bir şey de, işsizlik ve açlığın yaygın olduğu bir dönemde yapılması ve 35.000.000 dolar gibi bir paranın harcanmış olmasıdır. Köprü toplam 887.000 ton ağırlığındadır. Sonuncusu som altın olan 600.000 perçin, kulelerin ve kirişlerin putrellerini bir arada tutar. Köprü, 1964'te New York'taki Verrazano-Narrows Köprüsü'nün yapımına kadar, dünyanın en uzun asma köprüsü olarak kaldı. Half-Way-to-Hell-Club Yapım süresince köprünün altında gerilmiş olan güvenlik ağı, 19 çalışanın yaşamını kurtardı. Bu kişiler daha sonra Half-Way-to-Hell-Club (Cehennemin Yarı Yolu) adını verdikleri kulübü kurdular. Bu ağ, bitim aşamasında düşen bir yapım iskelesini tutamayınca iskeleyle birlikte düşen 10 kişi ölmüştür. Adın kökeni Köprü, adını San Francisco Körfezi'ne açılan 1,6 km genişliğindeki boğazdan almıştır (Golden Gate (Altın kapı) ya da Chrysoplae). Bu adı, 1846 yılında Kaliforniya'daki altına hücum zamanında, Kaptan John C. Fremont'un verdiği, kaptanın İstanbul'daki Chrysoceras ya da Golden Horn (Altın Boynuz) diye adlandırılan Haliç'i hatırlattığı için böyle adlandırıldığı söylenir. Trafik 27 Mayıs 1937'de öğlen saat on ikide Beyaz Saray'dan başkan Franklin D. Roosevelt'in verdiği telgraf sinyaliyle trafiğe açıldı. Açılışta, geleneksel olarak kurdele değil, zincir kesilmiştir. Günlük olarak 100.000 araç köprüyü kullanır ve bu sayı yılda %10 civarında artar. Şehre dönüş bedeli, dingil başına 2,50 dolardır. Golden Gate Köprüsü, San Francisco-Oakland Bay Köprüsü'nün tersine paslanmaz metalden yapılmadığı için korumanın masraflı oluşuna rağmen, on yıllardır kâr etmektedir. Boya İlk planlamada gri renge boyanması düşünülürken, Amerikan donanması, gemilerden kolay görünebilmesi için köprünün siyah ve sarı çizgili boyanmasını istiyordu. Bitim aşamasında mimar Edwin Morrow köprüyü kırmızı paslanmazdan koruyucu astar boya ile görünce kararını verdi. Deniz ve gökyüzünden ayrılıp, sahildeki doğayla uyumlu olacağını düşündüğü sıcak turuncu rengi seçti. Bu renk, karayollarında ikaz işaretlerinde de kullanılır ve uluslararası turuncu olarak adlandırılır. Boyanın düzenli olarak yenilenmesi, köprünün bakımındaki başlıca çalışmadır. Boya, çelik aksamı paslanmadan korur. Köprünün düzenli aralıklarla tümünün boyandığına dair yanlış bir inanış bulunmaktadır. Gerçekte ise köprü, ilk boyandığında kurşun bileşimli astar boya ve paslanmaz koruyucuyla kaplanmış ve ilk 27 yıl gereken yerlerin tamiri dışında tekrar boyanmamıştır. 1965'te paslanma o kadar ilerler ki, boyanın tümünün kazınıp, plastik asıllı inorganik çinko-silikat astar boya ile boyanıp, üzerine de vinil asıllı örtücü cila atılması için bir program başlatılır. 1990 yılında, örtücü cila, zamanın standartlarına uygun akrilik bir emülsiyon ile değiştirilir. Bu yeniden boyama programı 1995'te sonlandırılır. Günümüzde, 38 kişilik bir boyacı kadrosu boyanın aşınan yerlerini onarmak üzere çalışmaktadır. Şehrin simgesi oluşu Golden Gate Köprüsü, San Francisco şehrinin ve tüm San Francisco Körfez Bölgesi'nin, hatta birçokları için en az New York'taki Özgürlük Heykeli kadar ABD'nin de simgesidir. Kaynakça Dış bağlantılar Resmi web20 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) Yapılar: Golden Gate Bridge 31 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca) Köprü ile ilgili kayıtlar (Almanca) Golden Gate Bridge – Resimli tur 15 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) İntiharlarla ilgili grafik çalışması 31 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) Jumpers(Atlayanlar) ile ilgili makale 24 Nisan 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)