Phoenix

Phoenix, ABD'nin Arizona eyaletinin başkenti ve en kalabalık şehridir. 2020 nüfus sayımına göre 1,6 milyondan fazla sakiniyle Phoenix, Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık beşinci şehri ve en kalabalık eyalet başkentidir. Tahmini 5,19 milyon sakiniyle Phoenix metropol alanı, ABD'nin en kalabalık onuncu metropol alanı ve Dağlık eyaletler ile Güneybatı'nın en kalabalık metropol alanıdır. Phoenix, Salt Nehri Vadisi ve Arizona Güneş Koridoru'ndaki Maricopa İlçesi'nin ilçe merkezidir ve 517,9 mil kare (1.341 kilometrekare) alanıyla Arizona'nın en büyük şehri ve Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük 11. şehridir. Phoenix, 1867 yılında Salt ve Gila Nehirlerinin birleştiği yere yakın bir tarım topluluğu olarak kurulmuş ve 1881 yılında şehir olarak tescil edilmiştir. 1889 yılında Arizona Bölgesi'nin başkenti olmuştur. Kanal sistemi, yonca, pamuk, narenciye ve saman gibi ilk yerleşimcilerin ürünlerinin yerel ekonominin önemli parçaları olarak onlarca yıl boyunca kalmasıyla gelişen bir tarım topluluğuna yol açtı. Pamuk, sığır, narenciye, iklim ve bakır, Phoenix'in ekonomisini temel alan "Beş C" olarak yerel olarak biliniyordu. Bunlar, II. Dünya Savaşı'ndan sonra yüksek teknoloji şirketlerinin vadiye taşınmaya başlamasına ve klima sistemlerinin Phoenix'in sıcak yazlarını daha katlanılabilir hale getirmesine kadar şehrin itici güçleri olarak kaldı. Phoenix, Arizona'nın kültürel merkezidir. Sonora Çölü'nün kuzeydoğu kesimlerinde yer alır ve sıcak çöl iklimiyle bilinir. Bölgenin gayri safi yurtiçi hasılası 2022 yılına kadar 362 milyar doları aşmıştır. Şehir, 1960'ların ortalarından 2000'lerin ortalarına kadar 40 yıllık bir dönemde ortalama yüzde dört yıllık nüfus artış oranı kaydetti ve 1980'de ülkenin en kalabalık on şehrinden biriydi. Phoenix aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük Hispanik nüfusa sahip şehirlerden biridir; nüfusunun %42'si Hispaniktir. Coğrafya Phoenix, Arizona'nın güney-orta kesiminde; güneydoğudaki Tucson ile kuzeydeki Flagstaff arasında, Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri'nde yer almaktadır. Arabayla, Phoenix, Sonoyta'daki ABD-Meksika sınırının yaklaşık 240 kilometre (150 mil) kuzeyinde ve Nogales'deki sınırın 290 kilometre (180 mil) kuzeyindedir. Metropol alanı, Salt River Vadisi'ndeki konumu nedeniyle "Güneş Vadisi" olarak bilinir. Sonoran Çölü'nün kuzey kesimlerinde, ortalama 331 metre (1086 fit) rakımda yer almaktadır. Şehrin içindeki ve çevresindeki dağlar dışında, Phoenix'in topoğrafyası genellikle düzdür; bu da şehrin ana caddelerinin geniş, açık alanlı yollarla hassas bir ızgara üzerinde uzanmasına olanak tanır. Vadinin etrafını dağınık, alçak dağ sıraları çevreler: kuzeydoğuda McDowell Dağları, batıda White Tank Dağları, doğuda çok uzakta Superstition Dağları ve güney/güneybatıda hem Güney Dağı hem de Sierra Estrella. Camelback Dağı, Kuzey Dağı, Sunnyslope Dağı ve Piestewa Zirvesi vadinin kalbinde yer almaktadır. Şehrin eteklerinde geniş sulama alanları ve Kızılderili rezervasyon toprakları bulunmaktadır. Salt Nehri batıya doğru Phoenix'ten akar, ancak nehir yatağı büyük sulama yönlendirmeleri nedeniyle genellikle kurudur veya az su içerir. Güney Dağı, Ahwatukee topluluğunu şehrin geri kalanından ayırır. Spor Şehri, NBA'da Phoenix Suns, NHL'de Phoenix Coyotes, NFL'de Arizona Cardinals, MLB'de Arizona Diamondbacks, MLS'de ise Phoneix Rising temsil eder. Kardeş şehirler Calgary, Kanada Katanya, İtalya Chengdu, Çin Ennis, İrlanda Grenoble, Fransa Hermosillo, Sonora, Meksika Himeji, Hyōgo, Japonya Prag, Çek Cumhuriyeti Ramat-Gan, İsrail Taipei, Tayvan Resimler Ayrıca bakınız Arizona Phoenix'deki en yüksek binalar listesi Kaynakça Dış bağlantılar Resmi websitesi25 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) Wikivoyage "Juneau" maddesi 27 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) DMOZ Open Directory Projesi "Phoenix" maddesi (İngilizce)