Pamir

Pamir Erdialdeko Asiako mendikatea da, ipar-ekialdean Tian Shan, hego-ekialdean Karakorum, ekialdean Kunlun eta hego-mendebaldean Hindu Kush mendikateekin biltzen delarik. Munduko mendi altuenetako batzuk dituzte, Himalaiakoak eta gero. Txinan Kongling (txinera tradizionalez: 葱嶺) edo "Tipula mendiak" izenaz ezagunak dira, Pamir eskualdeko erdigunea Tajikistango Gorno-Badakhshan oblastean dago, baina iparraldean Kirgizistanera, mendebaldean Afganistanera, ekialdean Txinara eta hegoaldean Pakistanera ere hedatzen dira. Bere kokapena estrategikoak auzi asko sortu ditu historian zehar, antzinean iparraldeko Zetaren bidea hortik pasatzen zenetik XX. mendeko Txina eta SESBen arteko mugen liskarretara. Mendikateak glaziar asko ere baditu, tartean 72 km duen Fedtxenko glaziarra, handiena eskualde polarretik kanpo. Tontorrak Mendikatearen hiru mendi nagusiak honako hauek dira: Ismoil Somoni mendi-gaina (1932-1962 Stalin mendi-gaina eta 1962-1998 Komunismoa mendi-gaina zena, (7.495 m) Abu Ali Ibn Sino mendi-gaina (Lehenago Lenin haitza deiturik, 7.134 m) Pik Korzhenevskoi (7.105 m). Independentzia mendigunea (6.940 m) 7 milako mugatik behera gelditzen da. Aditu batzuen ustez, Kongur Tagh (7.649 m) mendigune honetako tontorrik altuena da, ekialdean dagoena, Xinjiang eskualdean (Txina). Gauza bera gertatzen da Muztagh Ata (7.509 m), batzuen ustez mendikate honetako punta dena, Kunlun mendietakoa. Parke Nazionala Pamir Parke Nazioanala sortu zuten 1992an. Bertan bizi dira animalia espezie ugari, besteak beste: Hartz arreak, elur-lehoinabarrak, otsoak, markhorrak, Marco Polo argaliak, Asiako erdialdeko kaioak eta indiar antzarak. 2013an izendatu zuten Gizateriaren ondaretzat. Ikus, gainera Asiako geografia Argazki galeria Erreferentziak Kanpo estekak (Ingelesez)"Stranded on the Roof of the World" (National Geographic). (Ingelesez)"The Botanist" dokumentala (2016).