Mıhaylo Kotsubınskıy

Mıhaylo Kotsubınskıy (1864 s. ilk küz ayınıñ 5-i, Vinnıtsâ — 1913 s. çiçek ayınıñ 12-i, Çernigiv) — ukrayin yazıcısı ve cemaat erbabı. Ruhiyat nesir eseri ustası olaraq belli. Edebiyat tenqitçileri "Fata Morgana", "Ömür kitabında yazğan" (1910), "Unutılğan atalarnıñ kölgeleri" (1911) onıñ eñ yahşı eserleri saya. Tercimeial Zadekân qorantasında doğdı. Birinciden qorantası Vinnıtsâdan Stanislavçıqqa, soñ iste Barqa köçti. Anda Mıhaylo başlanğıç mektepni başladı (1875 – 1876) ve tırışqan talebe olğan. Soñra Şargorodda diniy oquv yurtunda oquy edi (1876 –1880). 1881 senesi Kotsubınskıylar Vinnıtsâğa qayttı. Maddiy ceetten yaşayış pek ağır olğanından, Mıhaylo tasilini devam ettiralmadı. 1882 senesi kütleviy tevqiflerden soñ polis onıñ adını “işançsızlar” cedveline yazıp qoştı ve onı daimiy nazaret altına qoya. 1882 senesi jandarmlar onıñ evinde T. Şevçenkonıñ yasaq etilgen eserleriniñ cedvellerini musadere etip tintüv keçirdiler. Birinci "Andriy Soloveyko, ya da oquv yarıqtır, ve oquvsızlıq qaranlıqtır” ikâyesi 1884 senesine tarihını belgilengen. Tenqit oña şübeli qıymet kesken. Soñra Kotsubınskıylar zor vaziyetke tüşe: babası rutbesini coydı ve vefat etti, anası kör oldı, qorantasını baqmaq (onıñ oğlan qardaşları ve qız qardaşları Homa, Leonid, Lidiya ve Ölğa bar edi) Mıhaylonıñ boynuna tüşken. 1886-1889 seneleri şahşiy dersler berip, para qazanıp, öz-özüni oqutuvını devam ete, 1891 senesi ise Vinnıtsâ real oquv yurtında cemaat ocası olmaq içün imtiannı keçken soñ, şahsiy oca olıp çalışa edi. Ekinci derc – “Bizim evçigimiz” şiiri 1890 senesi Lvivdeki “Dzvinok” bala mecmuasında basılğan. Aynı senesi ertece, o, Lvivde Frankonen tanışuv oldı. 1891 senesiniñ başından Lopatyntsi köyündeki şeker zavodınıñ muasebecisi qorantasında ev ocası olıp çalışa edi. Anda edebiyat eserlerini yarata edi. 1890 seneleriniñ başında liberal-maarifçilik ğayelerinden siñdirilgen yaş ukrain ziyalıları qısmı “Tarasçı qardaşlığı”nı meydanğa ketirdi. Kotsubınskıy olarnen bir qaç vaqıt bağ tuta edi. 1892-1896 seneleri yüzüm ziyankârına qarşı küreşken Odesa filoksera eyyetinde çalışa edi. Bessarabiya ve Tavriya vilâyetleriniñ köylerindeki işler oña moldavlı (“Umumiy yahşılıq içün”, “Pe-Koptör”) ve qırımlı (“Şeytannıñ buğavlarında”, “Taş üstünde”, “Minareler tübünde”) ikâyelerini yazmaq içün material berdi. Qorantası yaşağan Çernigivde iş tapalmağan Kotsubınskıy Jıtomırğa kete ve anda 1897 senesiniñ boş ayından 1898 senesiniñ saban ayına qadar yerli “Volın” gazetesiniñ muarririyetinde çalışa edi. 1898 senesiniñ baarinde işni alıp Kotsubınskıy niayet Çernigivge köçti. Anda Vira Ustımivna Deyşanen tanış olıp, oña sevgi ola, soñunda o, onıñ ömür arqadaşı oldı. Anda daa olarnıñ balaları: Yuriy, Oksana, İrına, Roman büyügenler. Er afta şeerniñ edebiy yaşları yazıcınıñ evinde toplana ediler — olarnıñ arasında kelecekteki belli yazıcılar: Vasil Blakıtnıy, Mıkola Voronıy, Pavlo Tıçına. Galıçınağa seyaattan soñ, Mıhaylo eñ yahşı eserlerinden biri — “Unutılğan atalarnıñ kölgeleri” ikâyesini yazdı. Ömrü soñunda o, boğma ve ince veremge oğrap, İtaliyada (Kapri adası) ve Avropanıñ başqa memleketlerinde tedaviylenmekni talap ete. Ukrain tilinden başqa, 10 til bile edi, ayrıca yunan, qırımtatar ve çingene tili. 1913 senesi çiçek ayınıñ 12-i öldi. O, Çernigivdeki Boldına töpesinde, kündelik kezintileri içün sevimli yerde defin etildi. İhtar