Коростень

Ко́ростень (укр. Коростень, был.-нууч. Искоростень) диэн Украина Житомир уобалаһын куората, Коростеньскай оройуон киинэ. Дьонун ахсаана 65 592 (2012). Уж өрүс үрдүгэр турар. Житомиртан 87 км, Киевтэн — 150 км. Этимология Фасмер тылдьытыгар Искоростень диэн аат скандинавия тылыттан төрүттээх диэн суруллар: sten — таас, skarfr — «туруук таас». Норуот этимологията маннык быһаарар: «Коръстѣнь» биитэр «Коростѣнь» диэн славян «короста» диэн тылыттан тахсыбыт (Уж өрүс кытыла көнө буолбатаҕыттан). Иккис барылынан славяннар Хорс таҥараларын аатыттан. Устуоруйата Искоростень аан бастаан Повесть временных лет ааттанар. Онно суруллубутунан 6453 (945) сыллаахха древляннар киин уораҕайдара эбит. Билиҥҥи Коростень сиригэр VIII—XIII үйэлэрдээҕи 4 былыргы городищены булбуттара: үһэ өрүс кытылыгар баар гранит туруук таастарга, онтон биирж (9 га кэриҥэ иэннээх) Уж хаҥас кытылыгар. Городищелар чугастарыгар 6 кургаан уҥуохтар бааллара биллэр (300-тэн тахса кутуу). Көмүү сиэрэ-туома — уматыы, өлүктэр саҕах таһымыгар уонна оҥхойдорго сыталлар. Древляннар Игорь Рюрикович кинээһи наһаа элбэх түһээни хомуйаары гыммытын иһин өлөрбүттэрин кэннэ ойоҕо Ольга древляннартан иэстэспитэ — Коростень куораты төгүрүйбүтэ уонна 945/946 сылларга уоттаабыта. 1240 сыллаахха Коростень куораты моҕуоллар ылбыттара. 1370 сыллаахха Литва Улуу княжествота ылбыта. Кэлин Польша анныгар киирбитэ. 1589 сыллаахха магдебург быраабын туппута. Олохтоохторо Билигин олохтоохторун сүнньэ украинецтар уонна нууччалар, өссө поляктар, чехтэр, сыгааннар уо.д.а олороллор. 1980-с сыллар бүтүүлэригэр дылы дьэбириэйдэр бааллар этэ, ол эрэн үксүлэрэ 1990-с сыллар саҥаларыгар көһөн барбыттара. Айылҕата Географията Килиимэтэ Оройуонунан арахсыыта Быһаарыылар