เขตอนุรักษ์ชีวมณฑลคาร์เพเทียน

เขตอนุรักษ์ชีวมณฑลคาร์เพเทียน (ยูเครน: Карпатський біосферний заповідник;คาร์ปัตสกึย บีโอสแฟร์นึย ซาโปวิดนึค) คือพื้นที่สงวนชีวมณฑลในประเทศยูเครนที่ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1968 และได้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายพื้นที่สงวนชีวมณฑลโลกของยูเนสโกใน ค.ศ. 1992 ตั้งแต่ ค.ศ. 2007 พื้นที่ส่วนใหญ่ของเขตอนุรักษ์ฯ พร้อมกับบางส่วนของอุทยานแห่งชาติแม่น้ำอุฌ ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกของยูเนสโกในฐานะส่วนหนึ่งของ ป่าบีชโบราณและป่าบีชปฐมภูมิแห่งคาร์เพเทียนและภูมิภาคอื่นของยุโรป ตั้งอยู่ในทางตะวันออกของแคว้นซาการ์ปัจจา ประกอบด้วยมวลเขาสูงที่แยกออกจากกัน 6 แห่ง และพื้นที่อนุรักษ์พันธุ์พืช (ซากัซนึค) 2 แห่ง (คือ ชอร์นา ฮอรา และ ยูลิวสกา ฮอรา) โดยมีเนื้อที่รวมทั้งหมด 57,035.8 เฮกตาร์ (หรือประมาณ 140,939 เอเคอร์) พื้นที่ส่วนใหญ่ของเขตอนุรักษ์ฯ ปกคลุมด้วยป่าดงดิบ ในด้านการบริหารจัดการ เขตอนุรักษ์ชีวมณฑลแห่งนี้ครอบคลุมพื้นที่ใน 4 เขตของแคว้นซาการ์ปัจจา ประเทศยูเครน ทิวเขา 2 แห่งในเทือกเขาคาร์เพเทียนฝั่งยูเครน ได้แก่ บอร์ชาวาและสวือดอแวตส์ ได้รับการคุ้มครองภายใต้เครือข่ายมรกต ซึ่งเป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่มีความสำคัญด้านสิ่งแวดล้อมที่จัดตั้งขึ้นโดยสภายุโรป โดยมีการบังคับใช้มาตรฐานเดียวกับเครือข่ายนาตูรา 200 ในพื้นที่ดังกล่าว เขตอนุรักษ์ฯ ตั้งอยู่ติดกับอุทยานแห่งชาติคาร์เพเทียน การแบ่งส่วนพื้นที่ พื้นที่ของเขตอนุรักษ์ชีวมณฑลคาร์เพเทียน ถูกแบ่งออกเป็นโซนหน้าที่ต่าง ๆ ดังนี้: โซนแกนกลาง (A), โซนกันชน (B), โซนควบคุมระบอบการคุ้มครอง (D) และโซนภูมิทัศน์ที่ปรับเปลี่ยนโดยมนุษย์ (C) แต่ละโซนจะมีความแตกต่างกันตามระบอบการใช้ประโยชน์จากธรรมชาติ (Nature use regimes) ซึ่งการแบ่งพื้นที่เช่นนี้จะช่วยให้เกิดความสมดุลที่เหมาะสมที่สุด ระหว่างความต้องการในการคุ้มครองธรรมชาติ และความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น องค์ประกอบ พื้นที่อนุรักษ์ พื้นที่อนุรักษ์เหล่านี้ตั้งอยู่บนระดับความสูงตั้งแต่ 180 เมตร (หุบเขาดอกนาร์ซิสซัส) ไปจนถึง 2,061 เมตร (ยอดเขาโฮเวอร์ลา) เหนือระดับน้ำทะเล ประกอบด้วยมวลเขาสูงที่แยกออกจากกัน 6 แห่ง และพื้นที่อนุรักษ์พันธุ์พืช (ซากัซนึค) 2 แห่ง พื้นที่อนุรักษ์มวลเขาสูงชอร์โนโฮรา พื้นที่อนุรักษ์มวลเขาสูงสวือดอแวตส์ พื้นที่อนุรักษ์มวลเขาสูงมารามอรึช พื้นที่อนุรักษ์มวลเขาสูงคูซีย์ พื้นที่อนุรักษ์มวลเขาสูงอูฮอลกา และ ชือรอกา ลูฌันกา พื้นที่อนุรักษ์มวลเขาสูง "ดอลือนา นาร์ซือซิว" (หุบเขาดอกนาร์ซิสซัส) เขตอนุรักษ์พฤกษศาสตร์ "ชอร์นา ฮอรา" ("ภูเขาดำ") เขตอนุรักษ์พฤกษศาสตร์ "ยูลิวสกา ฮอรา" ("ภูเขายูเลียส") พื้นที่อนุรักษ์ชอร์โนโฮราตั้งอยู่บนพื้นที่ลาดเขาฝั่งใต้ขนาดใหญ่ของเทือกเขาชอร์โนโฮรา ซึ่งเป็นแนวทิวเขาที่สูงที่สุดในเขตอีสเทิร์นเบสคิดส์และเทือกเขาคาร์เพเทียนฝั่งยูเครน โดยมีเนื้อที่รวมทั้งหมด 16,375 เฮกตาร์ (ประมาณ 40,460 เอเคอร์) พื้นที่อนุรักษ์สวือดอแวตส์ มีเนื้อที่ 6,580 เฮกตาร์ (ประมาณ 16,300 เอเคอร์) ตั้งอยู่บนระดับความสูงตั้งแต่ 600 ถึง 1,883 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ในบริเวณที่สูงที่สุดของทิวเขาสวือดอแวตส์ พื้นที่อนุรักษ์มารามอรึช ตั้งอยู่บนพื้นที่ลาดเขาฝั่งเหนือขนาดใหญ่ของทิวเขาราคิว ครอบคลุมเนื้อที่ 8,990 เฮกตาร์ (ประมาณ 22,200 เอเคอร์) บนระดับความสูงตั้งแต่ 750 ถึง 1,940 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล พื้นที่อนุรักษ์คูซีย์ ตั้งอยู่บนแนวเทือกเขาส่วนแยกฝั่งทิศใต้ของทิวเขาสวือดอแวตส์บนระดับความสูงตั้งแต่ 350 ถึง 1,409 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล โดยมีเนื้อที่รวมทั้งหมด 4,925 เฮกตาร์ และพื้นที่ทั้งหมดของเขตนี้ตั้งอยู่ในเขตป่าไม้ พื้นที่อนุรักษ์อูฮอลกา และ ชือรอกา ลูฌันกา ตั้งอยู่บนลาดเขาฝั่งทิศใต้ของทุ่งหญ้าภูเขาครัสนาและภูเขาแมนชิลบนระดับความสูงตั้งแต่ 400 ถึง 1,280 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล โดยมีเนื้อที่รวมของเขตพื้นที่คุ้มครองทั้งหมด 15,580 เฮกตาร์ พื้นที่อนุรักษ์ 'ดอลือนา นาร์ซือซิว' (หุบเขาดอกนาร์ซิสซัส) ตั้งอยู่บนระดับความสูง 180–200 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ทางส่วนตะวันตกของหุบเขาคุสต์สกอ-โซลอตวึนสกา และตั้งอยู่ในพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำของแม่น้ำคุสต์แชตส์ เขตอนุรักษ์พฤกษศาสตร์ 'ชอร์นา ฮอรา' ครอบคลุมพื้นที่ 823 เฮกตาร์ในเขตภูเขาไฟคาร์เพเทียน บนภูเขาชอร์นา ฮอรา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของทิวเขาฮูตึนสกึยเขตนี้ก่อตั้งขึ้นในค.ศ. 1974 เพื่ออนุรักษ์ป่าโอ๊ก, ป่าฮอร์นบีม-โอ๊ก, ป่าโอ๊ก-บีช และป่าบีช-โอ๊ก ก่อนจะเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของเขตอนุรักษ์ชีวมณฑลคาร์เพเทียนในค.ศ. 1997 เขตอนุรักษ์พฤกษศาสตร์ 'ยูลิวสกา ฮอรา' ครอบคลุมพื้นที่ 176 เฮกตาร์ บนลาดเขาของทิวเขาส่วนแยกยูลิวสกี ในแนวสันเขาภูเขาไฟวือฮอร์ลัต-ฮูตึนสกึยเขตนี้ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1974 และเข้าเป็นส่วนหนึ่งของเขตอนุรักษ์ชีวมณฑลคาร์เพเทียนใน ค.ศ. 1997 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์ป่าโอ๊กที่ก่อตัวขึ้นจากพรรณไม้หลายชนิดจากแถบบอลข่านและเมดิเตอร์เรเนียนที่ชอบความอบอุ่น พื้นที่แห่งนี้มีลักษณะเด่นคือเป็นจุดที่มีสภาพอากาศอบอุ่นที่สุดในบรรดาเทือกเขาคาร์เพเทียนฝั่งยูเครนทั้งหมด แหล่งโบราณคดี บนพื้นที่ของเขตอนุรักษ์ชีวมณฑลคาร์เพเทียน ในหมู่บ้านแวรือกา อูฮอลกา เขตเตียชิว แคว้นซาการ์ปัจจาเป็นที่ตั้งของโบราณสถานที่มีความสำคัญทางโบราณคดีระดับชาติ นั่นคือ 'แหล่งโบราณคดีถ้ำ' ซึ่งมีอายุเก่าแก่ตั้งแต่ 1.5 ล้านปี ถึง 1 หมื่นปีคริสตกาล และได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีรายชื่อมรดกที่จับต้องได้ของยูเครน โบราณสถานแห่งนี้ถือเป็นแหล่งที่พักอาศัยในถ้ำของมนุษย์ยุคหินแห่งแรกที่ถูกค้นพบในซาการ์ปัจจาและมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการศึกษาเรื่องระบบเศรษฐกิจของประชากรในภูมิภาคนี้ในช่วงยุคหินเก่า เขตอนุรักษ์ชีวมณฑลคาร์เพเทียน (Carpathian Biosphere Reserve) ได้ดำเนินการทำ ข้อตกลงคุ้มครอง ฉบับที่ 22 ลงวันที่ 29 เมษายน 2024 ร่วมกับกองวัฒนธรรมแห่งหน่วยงานบริหารรัฐส่วนภูมิภาคซาการ์ปัจจา โดยได้รับการประสานงานจากกระทรวงวัฒนธรรมและนโยบายข้อมูลของยูเครน เพื่อคุ้มครองโบราณสถานสำคัญระดับชาติอย่าง "แหล่งโบราณคดีถ้ำ" ในหมู่บ้านแวรือกา อูฮอลกา ตามข้อตกลงคุ้มครองดังกล่าว เขตอนุรักษ์ฯ ได้รับพันธสัญญาในการนำโบราณสถานแห่งนี้เข้าสู่การคุ้มครองเป็นพิเศษ และจะใช้พื้นที่ดังกล่าวเพื่อเป็นแหล่งจัดแสดงและสถานที่ท่องเที่ยวเพียงอย่างเดียวเท่านั้น พรรณไม้และสัตว์ป่า พรรณไม้และเห็ดราในเขตอนุรักษ์ชีวมณฑลคาร์เพเทียน ประกอบด้วยเห็ดรา 262 ชนิด, ไลเคน 392 ชนิด, มอสส์ 440 ชนิด และพืชมีท่อลำเลียง 1,062 ชนิด นอกจากนี้ยังมีสาหร่ายอีกกว่า 465 ชนิด โดยมีพืชจำนวน 64 ชนิดในเขตอนุรักษ์แห่งนี้ที่ถูกจัดอยู่ในบัญชีแดงของยูเครน รวมถึงอยู่ในบัญชีแดงขององค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) และบัญชีแดงของยุโรป สัตว์ป่าในเขตอนุรักษ์ชีวมณฑลคาร์เพเทียนประกอบด้วยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 64 ชนิด, นก 173 ชนิด, สัตว์เลื้อยคลาน 9 ชนิด, สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 13 ชนิด, ปลา 23 ชนิด และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังอีกมากกว่า 10,000 ชนิด โดยมีสัตว์จำนวน 72 ชนิดที่ถูกขึ้นทะเบียนในบัญชีแดงของยูเครน รวมถึงในบัญชีแดงของ IUCN และบัญชีแดงของยุโรป ภาพ ภาพพาโนรามาขนาดใหญ่ อ้างอิง เว็บไซต์อ้างอิง Carpathian Biosphere Reserve official website Detailed information on areas of the reserve (in Ukrainian)