Mendi Santuetako Parke Natural Nazionala

Mendi Santuetako Parke Natural Nazionala (ukraineraz: Святі Гори національний природний парк) –Sviati Hory PNN modura laburtzen ohi dena– Donets ibaiaren klera-labarretan eta ibai-terrazetan dago Ekialdeko Ukrainan kokaturikoa. Parkearen mugak Donets ibaiaren ertzean hedatzen diren baso-eremuen adabaki bat dira. Ukrainako Mendi Santuek, parkearekin batera, gune arkeologiko, natural, historiko eta aisialdi-gune ugari dituzte. Parkea Sloviansk (11,957 ha), Lyman (27,665 ha) eta Bakhmut hirien barruti administratiboetan dago kokaturik; hiruak guztiak, Donetsk Oblastaren iparraldean. Topografia Donets ibaia parkearen iparraldeko Errusiako goi-lurretan sortzen da, hego-ekialderantz Ukraina zeharkatu eta Errusiara itzultzeko. Sviati Hory parkea Ukrainako sektorearen erdiko tartean dago, estepa, mendi, goi-ordoki eta hezeguneetan aberatsa den lurrean. Parkearen oinarri den ibaiaren ezkerraldea ibai-terrazak dira gehienbat, aintzira eta erreka ugarirekin. Eskuineko ertzetan, bestalde, ibaiaren gainetik 120–130 metro altxatzen diren klerazko muinoak daude. Donetsek, batez beste, 2.5 metroko uholdea egiten du urtero, 5.8 metroko maximoekin 5 urtean behin. Klima eta ekoeskualdea Mendi Santuen Parkeko klima kontinental hezea (Köppen klima sailkapenean, Dfb motakoa). Klima honek tenperatura-aldaketa handiak ditu, bai egunekoak bai urtarokoak; hala, uda leunak eta negu hotzak eta elurtuak ematen dira klima mota honetan. Parkea Pontiko-Kaspiar esteparen ekoeskualdean dago kokaturik, Errumaniaren mendebaldean hasi eta Ural mendilerroaren hegoaldeko eskualderaino hedatzen den belardia. Flora eta fauna Parkearen %91a basoa da, beste %2.5 bat sahats- edo haltz-zuloak, eta %1.5a belardiak. Parkeak flora- zein fauna-espezie aniztasun handia du, Ukrainako espezieen herena baino gehiago parkearen mugetan aurkitzen baita. Ezkerreko ertzean, hostozabal-basoetan 90–110 urte zehar diren hariztiak –zuhaitzen heren bat osatzen dutenak–, lizarrak, ezkiak eta astigarrak agertzen dira. Lehenengo ibai-terrazak hareatsuak izaten dira askotan, pinudiak dituztenak. Estepa-eremu batean normalean arraroa bada ere, inguruko basoek erliebe menditsuaren eta inguruko ur naturalaren etekina ateratzen dute. Parkeko belar-geruzak estepa-espezieetara jotzen du. Denetara, 943 landare-espezie ezberdin erregistratu dira parkean, erlikia- (Kretazeo garaikoak) eta endemismo- –20, egun erregistraturik– espezie asko barne. Parkeak 40 arrain-espezie, 200 hegazti baino gehiago, 10 narrasti eta 48 ugaztun erregistratu ditu. Parkeak ugaztun harrapari ugari ditu; besteak beste, azeria, marta eta baita otsoa ere. Azeriak parkeen mugen barruan egin ohi dira; hala ere, noizean behin inguruko baserri-lurretan sartzen dira ere. Erabilera publikoa Parkearen %85a inguru aisialdirako erabilgarri dago; izan ere, parkean zehar mendi-ibilaldiak, kanpalekuak –betiere, izendatutako guneetan– eta bisita historiko eta ekologikoa egin daitezke. Parkearen %6.5a, bestalde, publikoarentzat debekatuta dago gune bereziki garrantzitsuak edo sentikorrak babesteko helburuarekin. Parke nazionala arriskuan dago 2022an Ukrainako Errusiako inbasioak eta eremuko operazio militarrak eragindako baso-suteengatik. Erreferentziak Ikus, gainera Ukrainako Parke Nazionalak Kanpo estekak