Калегіяльны касцёл Святой Тройцы (Алыка)

Калегіяльны касцёл Святой Тройцы — барочны рымска-каталіцкі парафіяльны касцёл 1-й паловы XVII стагоддзя ў сцен рэзідэнцыі Радзівілаў у Алыцы Ківерцаўскага раёна Валынскай вобласці. Гісторыя Першую драўляную царкву на гэтым месцы пабудаваў у 1588 годзе вялікі маршал літоўскі князь Станіслаў Радзівіл, якога Пётр Скарга ўгаварыў адрачыся ад кальвінізму. Новы касцёл быў пабудаваны ў 1635-40 гадах на сродкі ахвяраваныя Альбрэхтам Станіславам Радзівілам на ўзор рымскай цэрквы Іль-Джэзу. Ён лічыўся тады самым прыгожым храмам Валыні. Праект касцёла належыць італьянцам Бенедэта Молі і Джавані Маліверна. Свой унёсак у будаўніцтва ўнеслі таксама скульптары Мельхіёр Эрленберг і Міхал Германус. Касцёл быў асвечаны ў 1640 г. біскупам Анджэем Гембіцкім, а праз год узведзены ў ранг калегіяльнага. У 1638 годзе заснавальнік касцёла адкрыў пры касцёле калегію — філіял Замойскай акадэміі і духоўную семінарыю. Капітул калегіі праіснаваў у Алыцы аж да 1945 года. Савецкая ўлада зачыніла яго, а выдатны помнік паступовага пачатку руйнавацца. Напачатку 90-х гадоў XX ст. касцёл перададзены рымска-каталіцкай царквы. Цяпер тут дзейнічае рымска-каталіцкі прыход, які ўваходзіць у склад Луцкай дыяцэзіі. На вялікія рэлігійныя святы ў касцёле праходзяць імша і набажэнствы. Архітэктура Барочны касцёл уяўляе сабой трохнефную базіліку з нартэксам, хорамі і паўцыркульнай апсідай. Галоўны фасад расчлянёны вертыкальнымі карынфскімі пілястрамі, над якімі змешчаны масіўны надпіс на латыні «DEUS DE TUIS DONIS TIBI OFFERIMUS». Паміж пілястрамі ўсталяваны фігуры святых Войцеха, Станіслава, Пятра і Паўла працы Мельхіёра Эрленберга. Фасад увянчаны франтонам, завершаным тымпанам і дзвюма бакавымі вежамі, якія прылягаюць да яго. Вялікае прамавугольнае поле франтона запоўнена барэльефам «Каранацыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі» з абразам Найсвяцейшай Дзевы ў поўны рост, якая стаіць на паўмесяцы сярод аблокаў і галовак херувімаў. У паўкруглым франтоне знаходзіцца барэльеф «Бог-Бацька». Інтэр'ер касцёла быў упрыгожаны шматлікімі скульптурамі і разьбой па дрэве, паміж пілястрамі знаходзіліся буйныя мастацкія палотны. Над пілястрамі знаходзіліся фігуры дванаццаці апосталаў (некаторыя ацалелі). Не захаваліся алтары ў стылі ранняга барока, выразаныя з мармуру і алебастру, а таксама лавы для канонікаў у алтарнай частцы працы Мельхіёра Эрленберга, вучня Яна Пфістэра з Львова. Унутры касцёла знаходзяцца шматлікія грабніцы і эпітафіі сям'і Радзівілаў, галоўным чынам з каляровага мармуру і алебастру. Большасць з іх не захаваліся да нашага часу. У касцёле знаходзіліся таксама шматлікія мастацкія палотны на рэлігійную тэматыку і партрэты, шэсць з якіх захоўваюцца цяпер у Львоўскай карціннай галерэі. Ззаду касцёла знаходзіцца каменная званіца, якая складаецца з пяці пілонаў, злучаных аркамі. Галерэя Літаратура Троицкий костел (коллегиальный), 1635—1640 гг. // Памятники градостроительства и архитектуры Украинской ССР. в 4-х томах (ред. Жарикова Н. Л.), К.: «Будивэльнык», 1983—1986 (электронная версия), Том 2, стр. 81 (руск.) Grzegorz Rąkowski. Przewodnik po Ukrainie Zachodniej. Wołyń. стор. 259—260 (польск.) Спасылкі На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Калегіяльны касцёл Святой Тройцы (Алыка)