კიევ-მოჰილას აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტი

კიევ-მოჰილას აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტი (შემოკლებით NaUKMA; უკრაინულად: Національний університет «Києво-Могилянська академія»), სასაუბრო სახელწოდებით მოჰილიანკა (უკრაინულად: Могилянка), არის მაღალი რეიტინგის მქონე ეროვნული საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი, რომელიც მდებარეობს კიევის ისტორიულ ნაწილში, უკრაინაში. უნივერსიტეტში სწავლება მიმდინარეობს ორ ენაზე — უკრაინულსა და ინგლისურზე, და იგი უკრაინის იმ მცირერიცხოვან უნივერსიტეტებს შორისაა, რომელთა დიპლომებიც საერთაშორისო დონეზეა აღიარებული. უნივერსიტეტი აქტიურად მონაწილეობს მრავალ საერთაშორისო აკადემიურ თანამშრომლობაში, მათ შორის ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაციასთან. დაახლოებით 4000 სტუდენტით, NaUKMA ერთ-ერთი ყველაზე მცირე უნივერსიტეტია უკრაინაში. უნივერსიტეტის სახელწოდება მომდინარეობს მისი ისტორიული წინამორბედისგან — კიევ-მოჰილას აკადემიისგან, რომელიც დაარსდა 1615 წელს და ფუნქციონირებდა 1819 წლამდე. თანამედროვე უნივერსიტეტი 1991 წელს აღდგა, ხოლო სწავლება მომდევნო წელს დაიწყო. კიევ-მოჰილას აკადემიის კურსდამთავრებულებმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს XVII და XVIII საუკუნეების უკრაინისა და რუსეთის ინტელექტუალურ და საეკლესიო ცხოვრებაში. ყველაზე ცნობილ კურსდამთავრებულთა შორის იყვნენ ჰეტმანი ივან მაზეპა და ფილოსოფოსი ჰრიგორი სკოვოროდა. აკადემიის ერთ-ერთმა რექტორმა, თეოფანე პროკოპოვიჩიმ, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა პეტრე Iის საეკლესიო რეფორმების განხორციელებაში. უნივერსიტეტი ცნობილია თავისი პროდასავლური ორიენტაციით და ასევე გამოიყენებოდა როგორც ნარინჯისფერი რევოლუციას აქტივისტების ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი. ისტორია კიევ-მოჰილას აკადემიის დაარსება დღევანდელი კიევ-მოჰილას აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტი საკუთარ წინამორბედად მიიჩნევს კიევ-მოჰილას აკადემიას, რომელიც აღმოსავლეთ ევროპის მართლმადიდებელ ქვეყნებში ერთ-ერთი უძველესი აკადემიური და სასულიერო სკოლა იყო. აკადემია თავდაპირველად 1615 წელს გაიხსნა, როგორც კიევის საძმოს (bratstvo) სკოლა. 1632 წელს, როდესაც კიევ-პეჩორის ლავრას სკოლა და კიევის საძმოს სკოლა გაერთიანდა, შეიქმნა კიევის — და, შესაბამისად, უკრაინის — პირველი უმაღლესი სასწავლებელი. ახლად ჩამოყალიბებულ კოლეგიას, რომელიც იმ დროს პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობაში მდებარეობდა, ეწოდა მოჰილიანსკა (ლათ. Collegium Kijovense Mohileanum) პეტრო მოჰილას პატივსაცემად, რომელმაც გადამწყვეტი როლი შეასრულა დაწესებულების დაარსებაში და დასავლური საგანმანათლებლო სტანდარტების დამკვიდრებაში. 1658 წელს ჰადიაჩის ხელშეკრულების პირობებით კოლეგიამ მიიღო აკადემიის სტატუსი, ანალოგიურად კრაკოვის აკადემიისა, რომელიც იმ დროისთვის თანამეგობრობის წამყვანი უნივერსიტეტი იყო. 1686 წლიდან, პოლონეთ-რუსეთის ომის შედეგად, კიევი რუსეთის მმართველობის ქვეშ მოექცა. 1694 წელს კოლეგია აკადემიად ოფიციალურად აღიარა რუსეთის სამეფოს მეფემ ივანე V, ხოლო მოგვიანებით ეს სტატუსი ხელახლა დაადასტურა მისმა თანამმართველმა და მემკვიდრემ პეტრე I-მა. XVII და XVIII საუკუნეეებში აკადემია ცნობილი იყო რუსეთისა და უკრაინის პოლიტიკური და ინტელექტუალური ელიტის აღზრდით. იგი განსაკუთრებული ავტორიტეტით სარგებლობდა მთელ აღმოსავლეთ ევროპაში და იღებდა სტუდენტებს თანამედროვე უკრაინას, რუსეთის, პოლონეთის, ბელარუსის, რუმინეთის, სერბეთის, ბულგარეთის და საბერძნეთის ტერიტორიებიდან. განსაკუთრებით აქტიურად უჭერდნენ მხარს აკადემიას ჰეტმანები — ზაპოროჟიელი კაზაკების სამხედრო ლიდერები. აკადემიამ განსაკუთრებულ აღმავლობას მიაღწია ივან მაზეპას პერიოდში, რომელიც თავადაც მისი კურსდამთავრებული იყო. ენის სწავლების განსაკუთრებული ხარისხის გამო ბევრი სტუდენტი სწავლას უცხოეთში აგრძელებდა, რაც იმ დროს ხშირად მოითხოვდა კათოლიკურ სარწმუნოებაზე გადასვლას. მიუხედავად ამისა, ბევრი მათგანი სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ კვლავ მართლმადიდებლობას უბრუნდებოდა. ამ გზით აკადემიამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ევროპიდან აღმოსავლეთისკენ ცოდნის გადაცემასა და რენესანსის იდეების გავრცელებაში. დახურვა და ხელახალი გახსნა როგორც კიევის სასულიერო აკადემია XVIII საუკუნეის ბოლოს კიევი და მისი მიმდებარე მიწები უკვე რუსეთის იმპერიას შემადგენლობაში შედიოდა. 1817 წელს ალექსანდრე I-მა მიიღო გადაწყვეტილება აკადემიის დახურვის შესახებ. ამ ნაბიჯის საპასუხოდ აკადემიის ბევრმა კურსდამთავრებულმა მონარქს პეტიციით მიმართა, რათა იგი ოფიციალურ უნივერსიტეტად გადაექცია, თუმცა უშედეგოდ. ამის ნაცვლად, 1819 წელს აკადემია ეკლესიას გადაეცა და გადაკეთდა კიევის სასულიერო აკადემიად — წმინდა სასულიერო დაწესებულებად. ამ პერიოდში მიღება მხოლოდ სასულიერო პირების შვილებისთვის იყო შესაძლებელი და საკვანძო პოზიციებს ძირითადად სანქტ-პეტერბურგის სასულიერო სემინარიის კურსდამთავრებულები იკავებდნენ. წლების განმავლობაში აშკარა გახდა კიევში ახალი, თანამედროვე უმაღლესი სასწავლებლის აუცილებლობა. მიუხედავად იმისა, რომ თავიდან განიხილებოდა კიევ-მოჰილას აკადემიის აღდგენა, საბოლოოდ 1834 წელს ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით დაარსდა სრულიად ახალი საერო უნივერსიტეტი — წმინდა ვლადიმერის უნივერსიტეტი. საბჭოთა ეპოქაში 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის წარმატებისა და შემდგომ საბჭოთა კავშირის შექმნის შემდეგ, ათეიზმი სახელმწიფოს მიერ ერთადერთ ლეგიტიმურ მსოფლმხედველობად გამოცხადდა, ხოლო ეკლესია და მასთან დაკავშირებული ინსტიტუტები რეპრესიების ობიექტი გახდა. ამის შემდეგ ახლად გამოცხადებული უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკას ხელისუფლებამ გამოსცა ბრძანება კიევის სასულიერო აკადემიის დახურვის შესახებ. მისი ბიბლიოთეკა მოგვიანებით გაიძარცვა, ხოლო სასწავლებლის მთავარი ტაძარი — ბოგოიავლენსკის საკათედრო ტაძარი — 1935 წელს ასაფეთქებელი ნივთიერებებით დაანგრიეს. დახურული სასულიერო სასწავლებლის შენობები შემდგომ გამოიყენეს ახალი საბჭოთა სამხედრო საგანმანათლებლო დაწესებულებისთვის — კიევის უმაღლესი საზღვაო პოლიტიკური სკოლისთვის, რომელიც იყო ერთადერთი საზღვაო აკადემია, სადაც საბჭოთა ფლოტისთვის სპეციალიზებულ პოლიტკომისრებს ამზადებდნენ. დღემდე უნივერსიტეტის ერთ-ერთ შენობაზე შემორჩენილია მოზაიკა, რომელზეც გამოსახულია სამხედრო ხომალდი, აკადემიური ნიშანი და ღია წიგნი ვლადიმერ ლენინის ციტატებით. 1992 წელს NaUKMA-ს აღდგენის შემდეგ მიღებულ იქნა შეგნებული გადაწყვეტილება, რომ ეს მოზაიკა შენარჩუნებულიყო როგორც ადგილის წარსული გამოყენებისა და ტოტალიტარული ეპოქის ხილული მეხსიერება. უკრაინის დამოუკიდებლობის შემდეგ პერესტროიკას და საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, 1991 წელს კიევ-მოჰილას აკადემია ხელახლა აღდგა. ეს შესაძლებელი გახდა უკრაინელი ცნობილი მეცნიერისა და საზოგადო მოღვაწის ვიაჩესლავ ბრიუხოვეცკის ძალისხმევით, რომელიც შემდგომ გახდა კიევ-მოჰილას აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტის პირველი პრეზიდენტი. აღდგენილი დაწესებულება გახდა პირველი უკრაინული უმაღლესი სასწავლებელი, რომელიც ჩრდილოეთ ამერიკული უმაღლესი განათლების სისტემის ძირითად პრინციპებზე დაფუძნდა. აქ პირველად დაინერგა ბაკალავრისა და მაგისტრის ხარისხები აკადემიური კრედიტების სისტემის შესაბამისად. 1992 წლის 24 აგვისტოს — უკრაინის დამოუკიდებლობის პირველი წლისთავზე — NaUKMA-ში პირველი სტუდენტები ჩაირიცხნენ. 1995 წლის ივნისში კი აღდგენილი აკადემიის პირველმა ექვსმა კურსდამთავრებულმა მიიღო დიპლომი. მას შემდეგ უნივერსიტეტმა უკრაინაში აკადემიური ხარისხისა და ელიტური განათლების სიმბოლოდ დაიმკვიდრა თავი და მუდმივად ქვეყნის წამყვან სასწავლებელთა შორის სახელდება. 1994 წელს NaUKMA ერთ-ერთი მთავარი ლობისტი და პარტნიორი იყო კიდევ ერთი ისტორიული უკრაინული საგანმანათლებლო დაწესებულების — ოსტროჰის აკადემიას — აღორძინებაში. უნივერსიტეტი ფართოდ გახდა ცნობილი იმითაც, რომ მისი სტუდენტები და პროფესორები აქტიურად მონაწილეობდნენ ნარინჯისფერ რევოლუციაში 2004 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების მასშტაბური გაყალბების წინააღმდეგ. ამ მოვლენების შემდეგ უნივერსიტეტში გაიხსნა ნარინჯისფერი რევოლუციასადმი მიძღვნილი მუზეუმი. უწყვეტობის პრეტენზია ძველ კიევ-მოჰილას აკადემიასთან იმის გამო, რომ NaUKMA მდებარეობს ძველი მოჰილას აკადემიის ტერიტორიაზე, იგი საკუთარ თავს კიევისა და მთელი უკრაინის უძველეს უმაღლეს სასწავლებლად მიიჩნევს. თუმცა ეს საკითხი სადავოა, რადგან თანამედროვე უნივერსიტეტი ოფიციალურად მხოლოდ 1991 წლიდან არსებობს და მის ისტორიაში 174-წლიანი წყვეტა ფიქსირდება. მსგავს ისტორიულ პრეტენზიას აცხადებს თანამედროვე ოსტროჰის აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტიც, რომელიც 1576 წლის აკადემიის მემკვიდრედ მიიჩნევს თავს. უკრაინის უძველეს უწყვეტად მოქმედ უნივერსიტეტად ფართოდ მიიჩნევა ლვოვის უნივერსიტეტი, რომელიც 1661 წელს დაარსდა. კიევის დედაქალაქში უწყვეტად მოქმედი უძველესი უმაღლესი სასწავლებელია ტარას შევჩენკოს სახელობის კიევის ეროვნული უნივერსიტეტი, რომელიც 1834 წელს დაარსდა. NaUKMA-სთან ერთად ძველი აკადემიის ტრადიციებთან უწყვეტობას ასევე აცხადებენ ორი თანამედროვე სასულიერო სკოლა: კიევის სასულიერო აკადემია და სემინარია კიევის მართლმადიდებლური სასულიერო აკადემია 1992 წელს შეიქმნა კვლევითი ცენტრი „კიევ-მოჰილას აკადემიის მემკვიდრეობ“, რომლის მიზანია ძველი აკადემიის ისტორიის კვლევა და NaUKMA-ს ისტორიული მემკვიდრეობის დამტკიცება. აკადემიური საქმიანობა პროფილი NaUKMA ფლობს აკრედიტაციის უმაღლეს დონეს, რომელსაც ანიჭებს უკრაინის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო, და სტრუქტურულად მოწყობილია ჩრდილოეთ ამერიკული უმაღლესი საგანმანათლებლო სისტემის ანალოგიურად. სასწავლო წელი იყოფა ტრიმესტრებად — გრძელ საშემოდგომო და საგაზაფხულო ტრიმესტრებად, ასევე მოკლე საზაფხულო ტრიმესტრად. საშემოდგომო და საგაზაფხულო ტრიმესტრები მოიცავს დამატებით დამოუკიდებელი სწავლის კვირას, რომელიც მიზნად ისახავს სტუდენტებისთვის კურსის მასალის სრულად ათვისებასა და გამოცდებისთვის მომზადებას. საბაკალავრო საფეხურზე სტუდენტები ირჩევენ ძირითად სპეციალიზაციას (მაჟორი) და სურვილისამებრ დამატებით მიმართულებას (მაინორი) ან არჩევით საგნებს. თითოეულ კურსს ენიჭება შესაბამისი რაოდენობის აკადემიური კრედიტი, ხოლო შეფასება ხორციელდება 100-ქულიანი სისტემით. NaUKMA-ის ბაკალავრის ხარისხის მფლობელებს შეუძლიათ სწავლა გააგრძელონ უნივერსიტეტის ნებისმიერ სამაგისტრო პროგრამაზე. უნივერსიტეტი ასევე სთავაზობს: MBA მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხს (PhD) მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხს უნივერსიტეტი უკრაინაში პირველი იყო, რომელმაც ბოლონიის პროცესის ფარგლებში სადოქტორო განათლების რეფორმაში მიიღო მონაწილეობა. NaUKMA არის ორენოვანი უნივერსიტეტი, სადაც სწავლება მიმდინარეობს უკრაინულ და ინგლისურ ენებზე, თუმცა ძირითადი სასწავლო ენა უკრაინულია. უნივერსიტეტი ასევე სთავაზობს ინგლისურენოვან ბიზნესკურსებს ფართო საზოგადოებისთვის, კანადას ედმონტონის Grant MacEwan University-თან თანამშრომლობით. ყოველწლიურად ტარდება: საზაფხულო სკოლა უკრაინული კვლევების მიმართულებით საერთაშორისო სტუდენტებისთვის ინგლისურენოვანი პროგრამა Transitional studies: Ukraine and post-soviet space ასევე ფუნქციონირებს სამაგისტრო პროგრამა „გერმანული და ევროპული კვლევები“, რომელიც ხორციელდება იენის უნივერსიტეტთან თანამშრომლობით და მიმდინარეობს გერმანულ ენაზე. სხვა სახელმწიფო უნივერსიტეტების მსგავსად, სტუდენტები იღებენ ყოველთვიურ სახელმწიფო სტიპენდიას, რომლის ოდენობაც დამოკიდებულია წინა ტრიმესტრის შეფასებებზე. გარდა ამისა, საუკეთესო სტუდენტებს ეძლევათ კერძო სტიპენდიები დამსახურების პრინციპით. დამატებითი ფინანსური წახალისება ენიჭებათ იმ სტუდენტებს, რომლებიც განსაკუთრებით გამოირჩევიან: სოციალურ აქტივობაში უნივერსიტეტის აღორძინებაში შეტანილი წვლილით უკრაინული ენისა და კულტურის პოპულარიზაციით NaUKMA არის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და იმართება უკრაინის მთავრობის მიერ დანიშნული სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ. უნივერსიტეტის უმაღლესი თანამდებობის პირია პრეზიდენტი, ამჟამად პროფესორი სერჰი კვიტი. სასწავლო და სამეცნიერო საქმიანობას კოორდინაციას უწევს სამეცნიერო საბჭო. უნივერსიტეტის მმართველობაში მონაწილეობენ ასევე: საერთაშორისო საკონსულტაციო საბჭო მეურვეთა საბჭო სტუდენტური საბჭო ხელოვნების საბჭო მიღება NaUKMA-ში მიღება ღიაა როგორც უკრაინის, ისე უცხოელი აპლიკანტებისთვის. ჩარიცხვა ხორციელდება მისაღები გამოცდების შედეგების საფუძველზე. მისაღები გამოცდები ტარდება მრავალვარიანტიანი ტესტების ფორმით და მოიცავს რამდენიმე საგანს, მათ შორის: უკრაინული ენა ინგლისური ენა სამართალი მათემატიკა კიევ-მოჰილას აკადემიის ისტორია ჰუმანიტარული მეცნიერებები (ლიტერატურა ან ისტორია) საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები ტესტების შეფასება ხორციელდება ავტომატურად. აღნიშნული მისაღები სისტემა შემოღებულ იქნა მისაღებ პროცესში შესაძლო კორუფციის თავიდან ასაცილებლად. NaUKMA-ს მისაღები გამოცდები ფართოდ მიიჩნევა რთულად, რადგან ისინი მოიცავს საგნების უფრო ფართო სპექტრს, ვიდრე უკრაინის სხვა უნივერსიტეტების უმეტესობაში. განსაკუთრებით გამორჩეულია უნივერსიტეტის ისტორიის ცოდნის შემოწმება, რაც უნიკალურია უკრაინის უმაღლესი სასწავლებლებისთვის. ეს პრაქტიკა შემოღებულ იქნა უნივერსიტეტის განსაკუთრებული ისტორიული როლის გამო უკრაინის საგანმანათლებლო სივრცეში. უნივერსიტეტში ასევე ფუნქციონირებს წინასაუნივერსიტეტო მომზადების დეპარტამენტი, რომელიც აბიტურიენტებისთვის აწყობს: მოსამზადებელ კურსებს საცდელ ტესტირებებს საკონსულტაციო სესიებს რეპუტაცია 2009 წელს ჟურნალმა Delovoy-მა NaUKMA უკრაინის მეორე საუკეთესო უნივერსიტეტად დაასახელა. უნივერსიტეტი განსაკუთრებით ძლიერად შეფასდა: ჰუმანიტარულ მეცნიერებებში — I ადგილი ეკონომიკაში — III ადგილი სამართალში — II ადგილი უკრაინის 228 უნივერსიტეტის დამოუკიდებელი რეიტინგის მიხედვით (Compas), NaUKMA დასახელდა მეორე საუკეთესო უნივერსიტეტად შრომის ბაზარზე კურსდამთავრებულთა ადეკვატურობის მიხედვით. 2007 წელს როგორც უკრაინის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო, ისე გამოცემა Дзеркало тижня უნივერსიტეტს მესამე ადგილს ანიჭებდნენ. უნივერსიტეტის ბიზნესსკოლა — Kyiv Mohyla Business School — ასევე ქვეყნის საუკეთესო ბიზნესსკოლად დასახელდა. UNESCO-ს რეიტინგში უნივერსიტეტმა 2007 წელს მე-4 ადგილი დაიკავა. საერთაშორისო Webometrics Ranking of World Universities-ში უნივერსიტეტი იკავებდა 2055-ე ადგილს მსოფლიოში და იყო უკრაინის ერთ-ერთი წამყვანი უნივერსიტეტი. უნივერსიტეტი ხშირად მასპინძლობს საერთაშორისო და ეროვნულ პოლიტიკურ ლიდერებს. მის სტუმრებს შორის იყვნენ: იაპ დე ჰოოპ სხეფერი ალეხანდრო ტოლედო დევიდ კილგური ჟან კრეტიენი NaUKMA-სთან დაკავშირებული ინსტიტუტები ხელახალი აღდგენის შემდეგ NaUKMA აქტიურად მონაწილეობდა იმ საგანმანათლებლო დაწესებულებების აღორძინებასა და დაარსებაში, რომლებიც საერთო აკადემიურ სტანდარტებსა და საგანმანათლებლო ხედვას იზიარებდნენ. ამგვარად, უნივერსიტეტმა მნიშვნელოვანი დახმარება გაუწია შემდეგი დაწესებულებების განვითარებას: ოსტროჰის აკადემიის ეროვნული უნივერსიტეტი კრემენეცის ტარას შევჩენკოს სახელობის პედაგოგიური უნივერსიტეტი მიკოლაივის პეტრო მოჰილას სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ვიდრე ისინი სრულად დამოუკიდებელ უნივერსიტეტებად ჩამოყალიბდებოდნენ. თუმცა აღნიშნული სასწავლებლები დღემდე იზიარებენ NaUKMA-სთან საერთო მისაღებ სისტემას. გარდა ამისა, NaUKMA წარმოადგენს ერთგვარ ქოლგა-ინსტიტუტს უკრაინის მასშტაბით მოქმედი საშუალო სკოლების ქსელისთვის, რომელსაც კოლეგიუმები ეწოდება. კოლეგიუმების სასწავლო პროგრამები მიზნად ისახავს მოსწავლეების მომზადებას NaUKMA-ს მისაღები გამოცდებისთვის. უნივერსიტეტის კამპუსში ასევე მდებარეობს გამომცემლობა „კიევ-მოჰილას აკადემია“, რომელიც სპეციალიზებულია უკრაინაში სამეცნიერო და საგანმანათლებლო ლიტერატურის გამოცემაში. უცხოელი პარტნიორი უნივერსიტეტები უნივერსიტეტი ინარჩუნებს პარტნიორულ ურთიერთობებს მრავალ უცხოურ უნივერსიტეტთან, როგორც ორმხრივი ოფიციალური შეთანხმებების, ისე ისეთი პროგრამების მეშვეობით, როგორიცაა Erasmus Mundus. ამჟამინდელი ორმხრივი პარტნიორული შეთანხმებები მოიცავს: კვლევა NaUKMA-ში სამეცნიერო საქმიანობა ორგანიზებულია: 6 ფაკულტეტად 29 დეპარტამენტად 24 კვლევით ცენტრად. ყოველწლიურად, იანვრის ბოლო კვირაში, უნივერსიტეტში ტარდება სამეცნიერო კონფერენცია „NaUKMA-ს მეცნიერების დღეები“ (Dni Nauky NaUKMA). NaUKMA-ში კვლევის ძირითადი მიმართულებებია: ეკონომიკა სამართალი ჰუმანიტარული მეცნიერებები. უნივერსიტეტის მრავალი პროფესორი და აკადემიური პერსონალის წარმომადგენელი პარალელურად იკავებს მუდმივ პოზიციებს უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის კვლევით ინსტიტუტებში. NaUKMA-ს სტუდენტებს უფლება აქვთ აღნიშნული აკადემიის ინფრასტრუქტურა და კვლევითი ბაზები გამოიყენონ როგორც სამეცნიერო, ისე საგანმანათლებლო მიზნებისთვის. ბიბლიოთეკები ძველი კიევ-მოჰილას აკადემიის ბიბლიოთეკა გამოირჩეოდა წიგნების მნიშვნელოვანი და მდიდარი კოლექციით. თუმცა 1920-იან წლებში, როდესაც აკადემია დაიხურა, მისი არქივი გაიძარცვა. უნივერსიტეტის ადმინისტრაცია განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისად აღჭურვილი სამეცნიერო ბიბლიოთეკის განვითარებას. ცენტრალური საბაკალავრო ბიბლიოთეკის გარდა, უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს: რამდენიმე ფაკულტეტური ბიბლიოთეკა სამეცნიერო საკითხავი დარბაზები პერიოდული გამოცემების საკითხავი სივრცეები. გარდა ამისა, უნივერსიტეტის კამპუსში განთავსებულია რამდენიმე საერთაშორისო კულტურული ორგანიზაციის ბიბლიოთეკა და ცენტრი, მათ შორის: Goethe-Institut British Council ამერიკული ბიბლიოთეკა აღნიშნული სივრცეები ღიაა როგორც სტუდენტებისთვის, ისე ფართო საზოგადოებისთვის. ასევე NaUKMA-ს ყველა სტუდენტს აქვს წვდომა ვერნადსკის სახელობის უკრაინის ეროვნულ ბიბლიოთეკაზე. კამპუსი უნივერსიტეტი იკავებს ისტორიული კიევ-მოჰილას აკადემიის ტერიტორიას პოდილის უბანში — კონტრაქტოვას მოედნიდან დნეპრის მდინარემდე. NaUKMA-ს კამპუსი შედგება რამდენიმე შენობისგან, რომლებიც მისი ისტორიული წინამორბედი დაწესებულებების ეპოქაში აშენდა. უძველესი ნაგებობები XVII საუკუნეით თარიღდება და მოიცავს: ჰალშკა ჰულევიჩივნას სახლს ძველ აკადემიურ კორპუსს ეს უკანასკნელი ასევე ცნობილია როგორც მაზეპას შენობა, მისი ფინანსური მფარველის — ჰეტმანი ივან მაზეპას პატივსაცემად. მაზეპას შენობაში განთავსებულია: საზეიმო ღონისძიებების სააქტო დარბაზი თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი სამეცნიერო ბიბლიოთეკა. იმავე უბანში მდებარეობს კიევ-მოჰილას აკადემიის ისტორიული მუზეუმის კომპლექსი, თუმცა შენობა ამჟამად რესტავრაციის პროცესშია. კომპლექსი მოიცავს: მზის საათს ჰალშკა ჰულევიჩივნას სახლს — რომელიც კიევის საძმოს სკოლის პირველი შენობა იყო. კიდევ ერთი ისტორიული ნაგებობა, ე.წ. ბურსა, მიმართულია დნეპრისკენ და ძველი აკადემიის პერიოდში სტუდენტურ საცხოვრებელს წარმოადგენდა. ასევე კამპუსში მდებარეობს ბლაგოვიშჩენსკის (ხარების) ეკლესია, რომელიც 1740 წელს სტუდენტებისთვის აშენდა. დანარჩენი შენობების უმეტესობა აგებულია კიევის სასულიერო აკადემიას პერიოდში, მოგვიანებით დამატებული საბჭოთა ეპოქის ნაგებობებით. საერთო საცხოვრებლები საერთო საცხოვრებლები განთავსებულია მთავარი კამპუსის გარეთ. ყველაზე დიდი საერთო საცხოვრებელი მდებარეობს ტროეშჩინაში (მარინა ცვეტაევას ქუჩა 14B). მეორე უდიდესი მდებარეობს ხარკივის გზატკეცილზე (№17). კიდევ ერთი საერთო საცხოვრებელი, რომელიც რამდენიმე წლის წინ გადაეცა აკადემიის საკუთრებაში, მდებარეობს ჯონ მაკკეინის ქუჩა 31A-ზე. ბოლო და ყველაზე მოშორებული საცხოვრებელი მდებარეობს დაბა ვორზელში (კლენოვას ქუჩა 6A), სადაც ძირითადად მაგისტრანტები და ასპირანტები ცხოვრობენ. მწვანე ოფისი ბოლო წლებში NaUKMA-ს გარემოსდაცვითი კვლევების დეპარტამენტში გაიხსნა ეკოლოგიურად ორიენტირებული ოფისი — „მწვანე ოფისი“. ოფისი იყენებს თანამედროვე: ენერგოდამზოგავ ტექნოლოგიებს ეკოლოგიურად უსაფრთხო გადაწყვეტილებებს პროექტი უმეტესად სტუდენტების ინიციატივით განხორციელდა და წარმოადგენს მდგრად განვითარებაზე დაფუძნებული საოფისე სივრცის პირველ მაგალითს უკრაინის საგანმანათლებლო დაწესებულებებში. საუნივერსიტეტო ტრადიციები ხელახალი აღდგენის შემდეგ NaUKMA-ს აკადემიურმა საზოგადოებამ მიზნად დაისახა თავისი ისტორიული წინამორბედის ტრადიციების აღდგენა. ამავე დროს, უნივერსიტეტის თანამედროვე არსებობის პერიოდში ჩამოყალიბდა რამდენიმე ახალი ტრადიციაც. ყოველწლიურად, 15 ოქტომბერს, უნივერსიტეტი აღნიშნავს აკადემიის დღეს. ამ დღეს NaUKMA-ს სტუდენტები წმენდენ ცნობილი კიევ-მოჰილას კურსდამთავრებულისა და ფილოსოფოსის — ჰრიგორი სკოვოროდას ძეგლს. ამ რიტუალს ეწოდება „სკოვოროდას გაწმენდა“. ყოველწლიური გამოსაშვები ცერემონიის დროს, რომელიც 28 ივნისს იმართება, სკოვოროდას ძეგლს თავზე ამაგრებენ აკადემიურ ქუდს. კიდევ ერთი ტრადიციაა უნივერსიტეტის კუს — ალმას — ახალ კურსდამთავრებულებს შორის გადატანა. კურსდამთავრებულები მის ბაკანს ეხებიან და სურვილს ჩაფიქრებენ. ძველი კიევ-მოჰილას აკადემიასა და თანამედროვე NaUKMA-ს დამაკავშირებელი სტუდენტური ტრადიციაა თეატრალური წარმოდგენები, სახელწოდებით ვერტეპები. სავარაუდოდ, ეს ტრადიცია ჯერ კიდევ ძველი აკადემიის სტუდენტებმა დაამკვიდრეს. ვერტეპები სრულდება სხვადასხვა სადღესასწაულო ღონისძიების დროს. კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ტრადიციაა ყოველი ახალი სასწავლო წლის გახსნა საზეიმო მიღებით ახალი სტუდენტებისთვის. ღონისძიებას მოსდევს ცნობილი მეცნიერის საჯარო ლექცია, რომელსაც უნივერსიტეტი ანიჭებს საპატიო პროფესორის წოდებას. ახალი სტუდენტების ინიციაციის ცერემონია მოიცავს ტრადიციული სტუდენტური ფიცის დადებას. NaUKMA-ში სწავლის პირველი ტრიმესტრის განმავლობაში ყველა ფაკულტეტის სტუდენტები აკადემიურ საზოგადოებას ეცნობიან ღონისძიებაზე, რომელსაც „გაცნობითი ბალი“ ეწოდება. სტუდენტური ცხოვრება მიუხედავად იმისა, რომ NaUKMA-ს სტუდენტთა რაოდენობა შედარებით მცირეა (მაგალითად, 2006 წელს დაახლოებით 3000 სტუდენტი), კამპუსში არსებობს მრავალი საუნივერსიტეტო და არასასწავლო აქტივობა. NaUKMA-ს სტუდენტები განსაკუთრებით ცნობილნი არიან თავიანთი აქტივიზმით, რომელსაც უნივერსიტეტის ადმინისტრაციაც აქტიურად უჭერს მხარს. კამპუსში მოქმედ მნიშვნელოვან სტუდენტურ ორგანიზაციებს შორის აღსანიშნავია: სტუდენტური საბჭო ქრისტიან სტუდენტთა კავშირი მოჰილას ინტელექტუალური კლუბი სტუდენტური საძმო ეკოლოგიური კლუბი ზელენა ხვილია ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ახალგაზრდული ცენტრი. NaUKMA-ს სტუდენტური პორტალი Bo.Net.Ua წარმოადგენს ონლაინ პლატფორმას სტუდენტებსა და კურსდამთავრებულებს შორის კომუნიკაციისთვის. სპორტი სპორტის კურსები სავალდებულოა NaUKMA-ს სტუდენტებისთვის სწავლის პირველი ორი წლის განმავლობაში. აღნიშნული კურსები მოიცავს: ზოგად ფიზიკურ მომზადებას სპორტულ აქტივობებს (ფეხბურთი, კალათბურთი, ფრენბურთი და ცურვა) ფიტნესვარჯიშებს გარდა ამისა, უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს მრავალი სტუდენტური სპორტული ჯგუფი, მათ შორის: Combat Hopak „გო“. ხელოვნება და მუსიკა NaUKMA-ში ხელოვნებისა და მუსიკის მიმართულებებს წარმოადგენს: კულტურისა და ხელოვნების ცენტრი თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი. კიევ-მოჰილას აკადემია ლიტერატურასა და პოპულარულ კულტურაში კიევ-მოჰილას აკადემია არაერთ ლიტერატურულ ნაწარმოებშია მოხსენიებული. ნიკოლაი გოგოლის რომანში ტარას ბულბა მთავარი პერსონაჟების — ოსტაპისა და ანდრიი ბულბების — შესახებ აღნიშნულია, რომ ისინი ძველი კიევ-მოჰილას აკადემიის კურსდამთავრებულები იყვნენ. კიევ-მოჰილას კოლეგიუმი ასევე მოხსენიებულია პავლო ზაჰრებელნის რამდენიმე რომანში, მათ შორის: Southern Comfort I, Bohdan. კიევის სასულიერო აკადემია მოხსენიებულია ნიკოლაი ლესკოვის ნაწარმოებში Pecherskie antiki. თანამედროვე კიევ-მოჰილას აკადემიაში სტუდენტური ცხოვრება აღწერილია ანასტასია ლევკოვას რომანში სკოლის დამამთავრებელი. პირველკურსელი (Старшокласниця. Першокурсниця). დანიელ ჰრიჰორჩუკის რომანში მითი და სიგიჟე მთავარი გმირი არის კიევ-მოჰილას აკადემიის დოქტორანტი ევრომაიდანის პერიოდში. უკრაინის ისტორიაში უნივერსიტეტის მნიშვნელობის აღსანიშნავად 1992 წელს გამოიცა საფოსტო მარკა, რომელიც მიძღვნილია კიევ-მოჰილას აკადემიასა და მის აღორძინებას. გარდა ამისა, კიევ-მოჰილას აკადემიის ერთ-ერთი შენობა გამოსახულია 500 გრივნიან ბანკნოტზე. ცნობილი კურსდამთავრებულები და აკადემიური პერსონალი ძველი კიევ-მოჰილას აკადემიის კურსდამთავრებულებმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს უკრაინის პროფესიულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ზაპოროჟიელი კაზაკების არაერთი ჰეტმანი, რომლებიც XVII და XVIII საუკუნეებში უკრაინის პოლიტიკური ლიდერები იყვნენ, სწორედ აქ იღებდნენ განათლებას. მათ შორის იყვნენ: ივან მაზეპა პილიპ ორლიკი პავლო პოლუბოტოკი ივან სკოროპადსკი ივან სამოილოვიჩი რუსეთის დიდი კანცლერი ალექსანდრ ბეზბოროდკო ასევე უკრაინული წარმოშობის იყო და აკადემიის კურსდამთავრებულად ითვლება. კიევ-მოჰილას აკადემია მნიშვნელოვან სასულიერო სკოლას წარმოადგენდა მართლმადიდებლურ სამყაროში. მის კურსდამთავრებულებს შორის იყვნენ რუსეთის იმპერიის ცნობილი სასულიერო იერარქები, მათ შორის: სტეფან იავორსკი ფეოფან პროკოპოვიჩი როსტოვის მიტროპოლიტი დიმიტრი როსტოველი უფრო გვიანდელ პერიოდში აქ განათლება მიიღეს მწერლებმა, ხელოვანებმა და მეცნიერებმა. მაგალითად: სიმეონ პოლოცკი არქიტექტორი ივან ჰრიჰოროვიჩ-ბარსკი კომპოზიტორი არტემი ვედელი უნივერსიტეტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კურსდამთავრებულია ასევე უკრაინელი ფილოსოფოსი ჰრიგორი სკოვოროდა. რუსი მეცნიერი და მოსკოვის უნივერსიტეტის დამფუძნებელი მიხეილ ლომონოსოვი გარკვეული დროის განმავლობაში კიევ-მოჰილას აკადემიის სტუდენტი იყო. 1819 წლის შემდეგ, როდესაც უნივერსიტეტი მთლიანად სასულიერო დაწესებულებად გადაკეთდა, მან მაინც შეინარჩუნა საერთაშორისო რეპუტაცია. მის კურსდამთავრებულებს შორის იყვნენ: მოლდაველი პოეტი ალექსეი მატეევიჩი რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მიტროპოლიტი ვისარიონ პუიუ თანამედროვე NaUKMA-ს კურსდამთავრებულები დასაქმებულნი არიან როგორც ეროვნულ, ისე საერთაშორისო კომპანიებში, სამეცნიერო და სახელმწიფო დაწესებულებებში. მრავალი კურსდამთავრებული აგრძელებს სწავლას საზღვარგარეთის უნივერსიტეტებში. NaUKMA-ში სწავლობდნენ ასევე: ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი ანდრიი შევჩენკო (პოლიტიკოსი) მწერალი მიროსლავ ლაიუკი თანამედროვე უკრაინელი მწერალი მარინა სოკოლიანი კიევ-მოჰილას აკადემიის პრეზიდენტები კიევის საძმოს სკოლის რექტორები (1615–1632) იოვ ბორეცკი (1615–1619) მელეტი სმოტრიცკი (1619–1620) კასიან საკოვიჩი (1620–1624) სპირიდონ სობოლი (1626–1628) ხომა (ტომაშ) იევლევიჩი (1628–1632) ტარასი ზემკა (1632) კიევის კოლეგიის რექტორები (1632–1658) ისაია ტროფიმოვიჩ-კოზლოვსკი (1632–1638) სოფრონი პოჩასკი (1638–1640) ლეონტი ბრონკევიჩი (1640) იგნატი ოქსენოვიჩ-სტარუშიჩი (1640–1642) იოსებ კონონოვიჩ-გორბაცკი (1642–1645) ინოკენტი გიზელი (1645–1650) ლაზარ ბარანოვიჩი (1650–1651) მელეტი ძიკი (1655–1657) იოსებ მეშჩერინი (1657) კიევ-მოჰილას აკადემიის რექტორები (1658–1817) იოანიკი გალიატოვსკი (1658–1662) მელეტი ძიკი (1662–1665) ბარლაამ იასინსკი (1665–1672) სილვესტრ ჰოლოვჩიჩი (1672–1684) იეზეკიელ ფილიპოვიჩი (1684–1685) თეოდოსი ჰუჰურევიჩი (1685–1688) იოასაფ კროკოვსკი (1689–1690) პახომი პოდლუზკი (1690–1691) კირილ ფილიმონოვიჩი (1691–1692) იოასაფ კროკოვსკი (1693–1697) პროკოპი კალაჩინსკი (1697–1701) გედეონ ოდორსკი (1701–1704) ინოკენტი პოპოვსკი (1704–1707) ქრისტოფორ ჩარნუცკი (1707–1710) ფეოფან პროკოპოვიჩი (1711–1716) სილვესტრ პინოვსკი (1717–1722) იოსებ ვოლჩანსკი (1722–1727) ილარიონ ლევიცკი (1727–1731) ამბროსი დუბნევიჩი (1731–1735) სილვესტრ დუმნიცკი (1737–1740) სილვესტრ კულიაბკა (1740–1745) სილვესტრ ლიასკორონსკი (1746–1751) გეორგი კონისკი (1751–1755) მანასია მაქსიმოვიჩი (1755–1758) დავიდ ნაშჩინსკი (1758–1761) სამუელ მისლავსკი (1761–1768) ტარასი ვერბიცკი (1768–1774) ნიკოდიმ პანკრატიევი (1774) კასიან ლეხნიცკი (1775–1784) ბარლაამ მისლავსკი (1784–1791) იერონიმ ბლონსკი (1791–1795) თეოფილაქტ სლონეცკი (1795–1803) ირინეოს ფალკოვსკი (1803–1804) იოაკინთ ლოჰანოვსკი (1804–1813) იოასაფ მოჰოვი (1814–1817) კიევის სასულიერო აკადემიის რექტორები (1819–1917) მოსე ანტიპოვ-ბოგდანოვი (1819–1823) მელეტი ლეონტოვიჩი (1824–1826) კირილ კუნიცკი (1827–1828) პლატონ ბერეზინი (1828) სმარაგდ კრიჟანოვსკი (1829–1830) ინოკენტი ბორისოვი (1830–1839) იერემია სოლოვიოვი (1839–1841) დიმიტრი მურეტოვი (1841–1850) ანტონიუს ამფიტეატროვი (1851–1858) ისრაელ ლუკინი (1858–1859) იოანიკი რუდნევი (1859–1860) ფილარეტ ფილარეტოვი (1860–1877) მიხაილ ლუზინი (1877–1883) სილვესტრ მალევანსკი (1883–1898) დიმიტრი კოვალნიცკი (1898–1902) პლატონ როჟდესტვენსკი (1902–1907) თეოდოსი ოლტარჟევსკი (1907–1910) ინოკენტი იასტრებოვი (1910–1914) ბასილ ბოგდაშევსკი (1914–1917) კიევ-მოჰილას ეროვნული უნივერსიტეტის პრეზიდენტები (1992–დღემდე) ვიაჩესლავ ბრიუხოვეცკი (1992–2007) სერჰი კვიტი (2007–2014) ანდრიი მელეშევიჩი (2014–2019) სერჰი კვიტი (2022–დღემდე) ლიტერატურა Sydorenko, Alexander (1977). The Kievan Academy in the Seventeenth Century. Ottawa: University of Ottawa Press. ISBN 0-7766-0901-7. Kortschmaryk, Frank B. (1976). The Kievan Academy and Its Role in the Organization of Russia at the Turn of the Seventeenth Century. New York: Shevchenko Scientific Society. Omeljan Pritsak and Ihor Sevcenko, eds. "The Kyiv Mohyla Academy (Commemorating the 350th Anniversary of Its Founding, 1632–1982)." Harvard Ukrainian Studies. vol. VIII, no. 1/2. Cambridge, MA, 1985. S.M. Horak. "The Kiev Academy. A Bridge to Europe in the 17th century". East European Quarterly, vol. 2, 2, 1968. V. Brioukhovetsky. "National University of Kyiv-Mohyla Academy: symbol of the rebirth of Ukraine". The Ukrainian Weekly, Sunday, 22 November 1998. Interview with Vyacheslav Bryukhovetsky, president of Kyiv Mohyla Academy. Welcome to Ukraine, 1, 2006. O. Ilchenko. "The Once and Future University Kyiv Mohyla Academy, the First Educational Establishment in Eastern Europe". Welcome to Ukraine, 1, 2000. "Vivat Academia", Welcome to Ukraine, 3, 1999. S. Makhun. "'Kyiv-Mohyla Academy' National University of Ukraine: Citadel of European Spirit and Ukrainian Enlightenment". The Day, 22 October 2002. Kyivan Mohyla Academy in the Encyclopedia of Ukraine. History of Kyiv-Mohyla Academy. Additional literature in the Ukrainian version of this article. (in Ukrainian) რესურსები ინტერნეტში NaUKMA-ის ოფიციალური ვებგვერდი NaUKMA-ის კამპუსის რუკა Wikimapia — NaUKMA-ის სატელიტური ხედი NaUKMA-ში მიღება საერთაშორისო აპლიკანტებისთვის NaUKMA-ის საერთაშორისო ოფისი NaUKMA-ის ფოტოგალერეა ამერიკის კიევ-მოჰილას ფონდი კიევ-მოჰილას აკადემიის კამპუსის არქიტექტურა და ფოტოსურათები უკრ. უკრაინულად სქოლიო