ელდარის ფიჭვი

ელდარის ფიჭვი (ლათ. Pinus eldarica) — მარადმწვანე დაბალტანიანი (12–15 მ) ხე ფიჭვისებრთა ოჯახისა. მესამეული პერიოდის რელიქტია. ხშირად მრუდე ღერო და ფართოდ გაშლილი ვარჯი აქვს. ქერქი მურა ნაცრისფერია და დამსკდარი; ახალგაზრდა ღეროსი კი – გლუვი და ნაცრისფერი. ბუნებრივად იზრდება ელდარის ველის დასავლეთ ნაწილში, საქართველოსა და აზერბაიჯანის საზღვარზე, მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე, ელიარ-ოუღის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთებზე, ზღვის დონიდან 450-600 მ-ზე. ელდარის ფიჭვი სამხრეთკავკასიური ენდემია, თუმცა ბოლო წლებში აღწერილია ირანში ელბურსის ქედის ფერდობებზე. კავკასიაში მოზარდ ფიჭვებთან შედარებით ყველაზე უფრო გვალვაგამძლეა, ნიადაგის მიმართ — ნაკლებმომთხოვნი. იზრდება თხელ, ქვიან ნიადაგზე, კარგად ხარობს კირიან და მცირედ დამლაშებულ ნიადაგზეც. ტიპური სინათლის და სითბოს მომთხოვნი მცენარეა. ზიანდება –20°C-ზე მეტი ყინვის დროს, ცუდად იტანს ხანგრძლივ, მშრალ ზამთარს. ფართოდ იყენებენ აღმ. საქართვ. მშრალ რ-ნებში, კერძოდ თბილისში, ეროზირებული ფერდობების გასამწვანებლად (ზ. დ. 600–700 მ სიმაღლემდე). თბილისის მიდამოებში გაშენებულია 300 ჰა-ზე მეტ ფართობზე, შეტანილია „საქართველოს წითელ ნუსხაში“. ლიტერატურა ვეკუა ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.