Պատոնի կամուրջ

Եվգենի Օսկարովիչ Պատոնի անվան կամուրջ (ուկրաիներեն՝ Міст імені Є. О. Патона, հայտնի է նաև որպես Պատոնի կամուրջ, ուկրաիներեն՝ міст Патона), Դնեպր գետի վրայով անցնող Կիևի կամուրջներից մեկը։ Անվանակոչվել է իր կոնստրուկտոր Եվգենի Պատոնի անունով։ Կառուցված լինելով 1941-1953 թվականներին՝ այն աշխարհի առաջին ամբողջությամբ եռակցված կամուրջներից մեկն է և նաև Կիևի ամենաերկար կամուրջը՝ 1543 մետր (5062 ոտնաչափ) երկարությամբ։ Կամրջի վրայով երթևեկությունը բացվել է 1953 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ Կամուրջը նաև Կիևի Փոքր օղակաձև ճանապարհի մի հատված է։ Կառուցման պատմություն Կամուրջի շինարարությունը սկսվել է 1940 թվականին։ 1942 թվականին, անավարտ կառույցն օգտագործելով, գերմանացի օկուպանտները (հունգարական ստորաբաժանումների մասնակցությամբ) կառուցել են ժամանակավոր փայտե կամուրջ, որը կոչվել է ֆելդմարշալ Վալտեր ֆոն Ռեյխենաուի անունով։ Կամուրջն այրվել է 1943 թվականի նահանջի ժամանակ, բայց կրող կառույցները պահպանվել են։ Կիևի ազատագրումից հետո սկզբում որոշում է կայացվել վերականգնել մոտակա Նավոդնիցկի կամուրջը։ Պատոնի կամրջի շինարարությունը վերսկսվել է 1940-ականների վերջերին։ Պատոնի կամրջի շինարարությունն ավարտվել է 1953 թվականին, այն երթևեկության համար բացվել է 1953 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ Կամրջի ավարտից հետո մոտակա Նավոդնիցկի կամուրջը կրկին քանդվել է, քանի որ ֆունկցիոնալ առումով զգալիորեն զիջել է Պատոնի կամրջին։ Կառուցվածք Կամուրջը հեծանային կառուցվածք ունի, բաղկացած է 58 և 57 մետր երկարությամբ և 3.6 մետր բարձրությամբ, 26 թռիչքով և 48 սուզարկղ հենասյուներից, որոնք տեղակայված են սնամեջ հեծանային հիմքի վրա։ Թռիչքային կամրջամասը բաղկացած է 29 մետր երկարությամբ 264 նույնական բլոկներից, որոնց տեղադրման ընթացքում կատարվել է 10,668 մետր եռակցման աշխատանքներ։ Ճանապարհի երթևեկելի մասը 21 մետր լայնություն ունի, իսկ մայթերը՝ 3 մետր։ Երթևեկության անվտանգությունը բարելավելու համար 1968 թվականին Պատոնի կամրջի վրա տեղադրվել է կիսակոշտ դեկորատիվ ցանկապատ (առաջինը ԽՍՀՄ-ում)։ Այն կառուցվել է Դոնեցկի «Ռեմկոմմունէլեկտրոտրանս» ընկերության կողմից։ 1954 թվականի նոյեմբերի 1-ից մինչև 2004 թվականի հունիսի 9-ը կամրջի վրա գործել է տրամվայի գիծ։ Կամրջի մուտքը աջ ափից ձևավորված է սյունազարդ դորիական սյունակարգով, իսկ ձախ ափը՝ երկու 20 մետր բարձրությամբ սյուներով։ Պատոնի կամուրջը նախագծել և կառուցել են՝ «Ուկրպրոեկտալկոնստրուկցիա» ինստիտուտը, Կիև։ «Մոստոստրոյ» թիվ 1 տրեստը, Կիև։ Ուկրաինական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի Եվգենի Պատոնի անվան էլեկտրական եռակցման ինստիտուտը։ Իվան Բաբուշկինի անվան Դնեպրոպետրովսկի մետաղամշակման գործարանը։ Ակադեմիկոս Եվգենի Օսկարովիչ Պատոնը, որի անունով էլ կոչվում է կամուրջը, անմիջականորեն մասնակցել է կամրջի նախագծմանը և կառուցմանը։ Կառուցման պահին եղել է Եվրոպայի ամենամեծ ամբողջությամբ եռակցման միջոցով կառուցված կամուրջը և առաջինը, որտեղ օգտագործվել է ավտոմատ եռակցում բոլոր մոնտաժումների համար։ 2009 թվականին վերակառուցվել է Պատոնի կամրջի ձախ ափի մուտքի մոտ գտնվող երթևեկության հանգույցը։ Տրամվայը Պատոնի կամրջի վրա Մինչև կամրջի վերակառուցումը 2004 թվականին, Պատոնի կամրջով է անցել ամենակարևոր տրամվայի գծերից մեկը, որը կապել է Կիևի տրամվայի համակարգի ձախափնյա հատվածը աջափնյա հատվածի հետ: Պատոնի կամրջի վերակառուցման ընթացքում տրամվայի գծերը ապամոնտաժվել են և կամրջի վրա անցկացվել է տրոլեյբուսային գիծ, որը ի վիճակի չի եղել սպասարկելու տրամվայի ուղևորահոսքը: Կիևի տրամվայի համակարգը բաժանվել է երկու ցանցի՝ ձախափնյա և աջափնյա, ինչը հանգեցրել է բողոքի ցույցերի և ստորագրահավաքների՝ Դնեպրի ձախ և աջ ափերի միջև տրամվայի ծառայության դադարեցման դեմ: 2006 թվականին մշակվել է Նաբերեժնոյե մայրուղու տրամվայի գիծը ապամոնտաժելու ծրագիր։ Այդ տրամվայի գծի բացակայությունը անհնար կդարձներ Կիևի տրամվայի ցանցի ձախ և աջ ափերի միջև Պատոն կամրջի վրայով երթևեկության վերականգնումը։ Կիևի նոր քաղաքապետ Լեոնիդ Չեռնովեցկու Կիևի քաղաքային խորհրդում հայտնվելուց հետո ապամոնտաժումը հետաձգվել է, իսկ 2008 թվականին քաղաքային վարչակազմը պաշտոնապես հերքել է այդ փողոցում տրամվայի գծի ապամոնտաժման մասին տեղեկությունները։ Ավելի ուշ տեղեկատվություն է տարածվել Պատոնի կամրջի վրա տրամվայի գիծը վերականգնելու ծրագրերի մասին։ Սակայն, ընդամենը մեկ տարի անց հայտարարվել է, որ Կոնտրակտովյան հրապարակից տրամվայի գծերը ապամոնտաժվելու են։ Այդ գծերի բացակայությունը Նաբերեժնոյե մայրուղու գիծը մեկուսացնելու էր և դրա արդյունավետությունը Պատոնի կամրջի վրայով տրամվայի գծի հնարավոր վերականգնման դեպքում աննշան կդառնար։ Վերակառուցում Կամուրջի վերակառուցման անհրաժեշտության հարցն առաջին անգամ քննարկվել է 1990-ականներին։ Սակայն այդ ժամանակ ֆինանսական միջոցներ չեն եղել։ 2008 թվականին կամրջի վերակառուցման հարցը կրկին քննարկվել է, կապված 2012 թվականի Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության նախապատրաստական աշխատանքների հետ։ Մասնավորապես, մշակվել է մի նախագիծ, որը նախատեսել է երկաթբետոնե ծածկույթի ապամոնտաժում և դրա փոխարինում ավելի թեթև մետաղականով։ Բեռը նվազեցնելու շնորհիվ կրող հեծանները կկարողանային դիմանալ ութ երթևեկության գոտիների՝ գործող վեցի փոխարեն։ Միաժամանակ, կամրջի ընդհանուր լայնությունը 21 մետրից կդառնար մինչև 38 մետր։ Սակայն, ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով կամրջի վերակառուցումը հետաձգվել է։ 2011 թվականի մայիսի 27-ին Ուկրաինայի վարչապետ Միկոլա Ազարովը հայտարարել է, որ Պատոնի կամրջի վերակառուցումը կսկսվի Կիևում Դարնիցկու երկաթուղային և ավտոմոբիլային կամրջի և Պոդիլսկ-Վոսկրեսենսկի կամրջի անցման ավարտից հետո։ 2020 թվականի սկզբի դրությամբ Կիևի քաղաքային բյուջեում միջոցներ չեն նախատեսվել կամրջի վերակառուցման համար։ Պատկերասրահ Տես նաև Կիևի կամուրջներ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ WWW Веб-энциклопедия Киева Արխիվացված է Հոկտեմբեր 7, 2007 Wayback Machine-ի միջոցով: Козлов К. Памяти трамвайной линии на мосту им. Патона // urbantransport.kiev.ua Աղբյուրներ Энциклопедический справочник «Киев» / Под ред. А. В. Кудрицкого. — Киев: Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии, 1982. — С. 422