Թուրքմենստանի պետական գրադարան

Թուրքմենստանի պետական գրադարան (թուրքմ.՝ Türkmenistanyň döwlet kitaphanasy), Թուրքմենստանի ազգային գրապահոց, որը գտնվում է Աշխաբադում։ Հիմնադրվել է 1895 թվականին։ Մտնում է Թուրքմենստանի պետական մշակութային կենտրոնի կառուցվածքի մեջ։ Գրադարանը իրականացնում է պետական մատենագիտական հաշվառում և Թուրքմենստանի միասնական գրադարանային ֆոնդի կազմում գտնվող տպագիր հրատարակությունների ու այլ նյութերի կենտրոնացված կատալոգի վարում։ Անվանումներ Անդրկասպյան մարզային հասարակական գրադարան՝ Ռուսական կայսրության ժամանակ։ Կառլ Մարքսի անվան Թուրքմենական ԽՍՀ պետական հանրապետական գրադարան՝ ԽՍՀՄ ժամանակ։ Անդալիբի անվան ազգային գրադարան, 1992-1997 թվականներ։ Մեծ Սափարմուրատ Թուրքմենբաշիի անվան ազգային գրադարան, 1997-2013 թվականներ։ Թուրքմենստանի պետական գրադարան, 2013 թվականից։ Դիրքը գրադարանային գործի մասին օրենքում Սա համապետական նշանակության գրադարան է, որի գլխավոր նպատակը քաղաքացիների բազմակողմանի տեղեկատվական պահանջների բավարարումն է, ինչպես նաև գրադարանային, մատենագիտական և գիտատեղեկատվական գործունեության կազմակերպումը՝ Թուրքմենստանի ժողովրդի պատմական հիշողությունը պահպանելու, ազգային և համաշխարհային մշակույթը, գիտությունը, լուսավորությունն ու կրթությունը զարգացնելու նպատակով։ Գրադարանի հիմնական խնդիրներ հայրենական և արտասահմանյան տպագիր հրատարակությունների ու այլ նյութերի առավել ամբողջական հավաքածուի ձևավորում, պահպանում, գիտական մշակում և պահպանվածության ապահովում, ազգային գիտության, մշակույթի, լուսավորության և կրթության զարգացմանը նպաստում՝ Ազգային գրադարանի կանոնադրությամբ նախատեսված գործունեության տարբեր ձևերի օգտագործմամբ, տպագիր հրատարակությունների և փաստաթղթերի միասնական պետական մատենագիտական հաշվառման վարում, գրադարանագիտության և գրքագիտության ոլորտում գիտահետազոտական և գիտամեթոդական գործունեության իրականացում, Թուրքմենստանի գրադարաններին մեթոդական օգնության տրամադրում՝ անկախ դրանց գերատեսչական ենթակայությունից, գրադարանային աշխատողների մասնագիտական աճին նպաստում, միջազգային համագործակցություն համաշխարհային գրադարանային ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման ոլորտում։ Պատմություն Բացվել է 1885 թվականի օգոստոսի 1-ին որպես Անդրկասպյան մարզային հասարակական գրադարան։ Հիմնադրվել է Ռուսական բանակի սպաների կողմից։ Սկզբում գրադարանի ֆոնդը կազմում էր ռուսերեն 3000 գիրք։ Գրադարանը բաղկացած է եղել գրքերը տուն տրամադրելու բաժնից՝ աբոնեմենտից, և ընթերցասենյակից։ 1924 թվականին վերակազմավորվել է պետական հանրապետական գրադարանի։ Խորհրդային շրջանում կրել է Կառլ Մարքսի անունը։ 1969-1974 թվականներին Աշխաբադի կենտրոնում կառուցվել է գրադարանի շենքը խորհրդային ճարտարապետական մոդեռնիզմի ոճով․ ճարտարապետներ՝ Ա. Ռ. Ահմեդով, Բ. Ա. Շպակ, Վ. Ա. Ալեքսեև։ 1970 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ ֆոնդերում հաշվվում էր ավելի քան 2,7 մլն պահպանման միավոր։ 1991 թվականին այն ստեղծվել և վերանվանվել է թուրքմեն բանաստեղծ Նուրմուհամետ Անդալիբի պատվին՝ Թուրքմենական ԽՍՀ պետական հանրապետական գրադարանի հիման վրա։ Գրքային ֆոնդը 1991 թվականին կազմում էր 5 480 989 միավոր։ 1992 թվականից արտասահմանից գրականության մուտքը դադարել է։ 1997 թվականին գրադարանը կոչվել է Թուրքմենստանի առաջին նախագահ Սափարմուրատ Նիյազովի անունով։ 2000 թվականին Թուրքիայի դեսպանության առաջարկով բացվել է Թուրքիայի սրահը։ 2003 թվականին գրքային ֆոնդը կազմում էր 5 508 186 միավոր։ 2006 թվականին գրադարանը շահել է Ճապոնիայի կառավարության 200 000 ԱՄՆ դոլարի դրամաշնորհ՝ աուդիո և վիդեո սարքավորումների մատակարարման համար։ Նոր շենքը կառուցվել է թուրքական «ԳԱՊ Ինշաաթ» ընկերության կողմից 2007 թվականին և մտնում է Թուրքմենստանի պետական մշակութային կենտրոնի միասնական ճարտարապետական համալիրի մեջ։ Յոթհարկանի շենքն ունի մոտ 24 հազար քառակուսի մետր ներքին տարածք։ Երեք ստորգետնյա հարկերում տեղակայված են գրապահոցները։ Գրադարանը կարող է միաժամանակ ընդունել 1100 այցելուի։ Գրադարանում կան երկու կոնֆերանս դահլիճներ՝ 150 և 40 մարդու համար, աուդիո-վիդեոտեկա, ինտերնետային սրահ, համակարգչային կենտրոն, գրքերի արհեստանոցներ, գիտաշխատողների և անձնակազմի աշխատասենյակներ։ Շենքում գործում է 19 վերելակ։ 2009 թվականին ամերիկյան դրամաշնորհի հաշվին իրականացվել է XVI-XIX դարերի 50 հազար հազվագյուտ և արժեքավոր գրքերի կոնսերվացում և վերականգնում։ Նույն թվականին ԱՄՆ դեսպանության աջակցությամբ բացվել է «Ինտերնետ-կենտրոն», իսկ գրադարանը միացվել է «Վիրտուալ մետաքսե ճանապարհ» օպտիկամանրաթելային ինտերնետային ցանցին։ 2013 թվականի ապրիլին վերանվանվել է Թուրքմենստանի պետական գրադարան։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Информация на сайте ООН