Шоманай

Шоманай (қарақ. Shomanay, өзб. Shumanay) — Қарақалпақстанның оңтүстік-батыс бөлігіндегі қала. Географиялық орны Қала Әмудария атырауының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан және өзеннен ағатын бірнеше каналдармен қоршалған. Үргеніш-Бейнеу желісіндегі Шоманай стансасы теміржолынан 25 км қашықтықта, Қарақалпақстан астанасы Нүкіс қаласынан батысқа қарай 70 км жерде орналасқан. Тұрғындары Тұрғындары — 14,5 мың адам (2018). Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Шоманай — шағын қала. Ол халық саны бойынша өз елінде (Өзбекстан) 126-шы орында және өз аймағында (Қарақалпақстан Республикасы) 14-ші орында. Оның жаһандық рейтингі шамамен 21 502-ші орында. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Қаңлыкөл (22 км), Көнеүргеніш (39 км, Түрікменстан), Қоңырат (46 км), Қожалы (49 км), Ақмаңғыт (49 км), Қазанкеткен (54 км), Кегейлі (57 км), Нүкіс (59 км), Тақиятас (62 км), Халықабат (65 км), Шымбай (76 км). Климаты Климаты күрт құбылмалы, жазда ыстық, қыста суық. Жауын-шашыны аз. Қала қысы суық және жазы ыстық болатын континенттік климаты бар құрғақ аймақта орналасқан. Тарихы Бірнеше ғасыр бұрын Шоманай жерінің маңында Әмудария өзені ағып, осы жерде аймақтағы ең үлкен қалалардың бірі болып саналатын қайнаған сауда қалашығы тұрған. Өзен бағытын өзгертіп, басқа жаққа ауысқанда, қала бар болса да құлдырап, қой бағушылардың тұрағына айналды. 1950 жылы ол кездегі ауыл аудан орталығына, 1983 жылы қалаға айналды. Экономикасы және инфрақұрылымы Шоманай қаласында мақта тазалау зауыты, кірпіш зауыты, шаруашылық аралық жылжымалы механикаландырылған колонна, құрылыс-жөндеу басқармасы, ауылдық құрылыс-жөндеу кәсіпорны орналасқан. Сондай-ақ мұнда автокөлік компаниялары, сауда, мәдени және қызмет көрсету орталықтары орналасқан. Жалпы білім беретін мектептер, балалар музыка мектептері және спорт мектептері, үш кәсіптік колледж, биоэкологиялық орталық, кәсіптік оқыту орталығы бар. Мұнда спорт нысандары, оның ішінде мәдениет үйі, орталық кітапхана және оның желісі, спорт кешені және басқа да нысандар орналасқан. Халыққа орталық аудандық аурухана мен оның филиалдары, емханалар, басқа да емдеу мекемелері қызмет көрсетеді. Әйгілі тумалары Райым Қошанұлы Сайыпназаров (1923—1945) — Ұлы Отан соғысының қатысушысы, Даңқ орденінің толық иегері Дереккөздер