Сапармурат Ніязаў

Сапармура́т Атаевіч Нія́заў, Туркменбашы («Бацька туркменскага народа», туркм.: Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow; 19 лютага 1940, сяло Кіпчак, Ашхабадская вобласць — 21 снежня 2006, Ашгабат) — кіраўнік Туркменістана з 1985 па 2006 (у 1985—91 — першы сакратар ЦК КП Туркменіі, з 1990 — прэзідэнт), маршал (2002). Біяграфія Нарадзіўся 19 лютага 1940 года ў с. Кіпчак Ашхабадскай вобласці. У 1967 годзе скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут. У 1959—1965 гадах — на прафсаюзнай рабоце. З 1970 года — інструктар, намеснік загадчыка аддзела ЦК Камуністычнай партыі Туркменістана (КПТ). З 1980 года — першы сакратар Ашгабацкага гаркома КПТ, з 1984 года — інструктар аддзела арганізацыйна-партыйнай работы ЦК КПСС. У 1985 годзе — старшыня Савета Міністраў Туркменскай ССР. У 1985—1991 гадах — першы сакратар ЦК КПТ. У студзені—лістападзе 1990 года — старшыня Вярхоўнага Савета, з кастрычніка 1990 года — прэзідэнт Туркменскай ССР. З лістапада 1991 года — Прэзідэнт Рэспублікі Туркменістан, з чэрвеня 1992 года адначасова і кіраўнік Кабінета міністраў. Старшыня Дэмакратычнай партыі Туркменістана. У 1993 годзе парламент Туркменістана прысвоіў яму найменне Туркменбашы (бацька туркменскага народа), а 28 снежня 1999 года прыняў закон, які даў паўнамоцтвы знаходзіцца на пасадзе прэзідэнта краіны без абмежавання тэрміну. Памёр 21 снежня 2006 года ў Ашгабаце на пасадзе прэзідэнта краіны ва ўзросце 66 гадоў. Пахаваны ў мячэці Туркменбашы Рухы. Зноскі Літаратура Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11). Спасылкі Афіцыйная старонка Архівавана 16 лютага 2007. (англ.) Неафіцыйная старонка Архівавана 12 жніўня 2011. (руск.) Сапармурат Ніязаўу Лентапэдыі Кніга «Рухнама» Архівавана 13 чэрвеня 2006. Сайт «За демократию и права человека в Туркменистане» Архівавана 12 снежня 2005. Спецслужбы против большого взрыва Перекрестные интересы Архівавана 21 жніўня 2011. Туркменбаши умер от передозировки Архівавана 7 чэрвеня 2012.