Պերգամոն

Պերգամոն (հին հունարեն՝ Πέργαμον or Πέργαμος), հելլենիստական պետություն Փոքր Ասիայի արևմտյան մասում։ Իր պատմության ընթացքում Պերգամոնը պայքարում էր մյուս հելլենիստական պետությունների, հատկապես Սելևկյանների կայսրության և Պտղոմեոսյան Եգիպտոսի հետ։ Եվմենոս II-ի ժամանակ Պերգամոնը սկսում է դաշնակցել Հռոմի հետ, ընդդեմ Սելևկյան արքա Անտիոքոս III Մեծի։ Վերջիվերջո Հռոմի հետ դաշինքը բերում է նրան, որ Ատտալոս III-ը երկիրը կտակում է Հռոմին։ Մ.թ.ա. 133 թ. Պերգամոնը դառնում է Հռոմեական նահանգ։ Բայց շուտով Պերգամոնում սկսվում է ապստամբություն Արիստոնիկոսի գլխավորությամբ։ Հռոմեացիներին միայն մ.թ.ա. 129 թ. է հաջողվում ճնշել ապստամբությունը և Պերգամոնի թագավորության տարածքի վրա ստեղծել Ասիա պրովինցիան։ Պերգամոնի մշակույթը Պերգամոն մայրաքաղաքում սկսեցին պատրաստել պերգամենտ թուղթը, որի վրա գրվում էին գրքեր։ Դա շատ օգտակար և համեմատաբար էժան նյութ էր։ Դա նպաստեց բազմաթիվ գրքերով լի գրադարանի ստեղծմանը քաղաքում։ Այդտեղ հավաքվում էին գիտնականներ տարբեր երկրներից, քննարկում գիտական տարբեր թեմաներ։ Պերգամոնի գրադարանը լուրջ մրցակից էր Եգիպտոսի Ալեքսանդրիայի հանրահայտ գրադարանին։ Հետագայում Պերգամոնի հրդեհից փրկված գրքերը տեղափոխվեցին Ալեքսանդրիայի գրադարան։ Պատկերասրահ Պերգամոնի արքայացանկ Լիսիմաքոս մ.թ.ա. 284 Փիլիտերոս մ.թ.ա. 283-263 Եվմենոս I մ.թ.ա. 263-241 Ատտալոս I Սոտեր մ.թ.ա. 241-197 Եվմենես II Սոտեր մ.թ.ա. 197-160 Ատտալոս II մ.թ.ա. 160-139 Ատտալոս III մ.թ.ա. 139-133 Եվմենոս III Արիստոնիկոս մ.թ.ա. 133-129 Ծանոթագրություններ