Ceneviz Sarayı

Ceneviz Sarayı, eski isimleri ile Palazzo del Comune ve Podestà Sarayı diğer adıyla "Bereket Han", İstanbul'un Beyoğlu ilçesine bağlı Galata semtinde bulunan tarihî bir yapı. Tarihçe Saray, Bankalar Caddesi ile Kart Çınar sokağının kesiştiği noktada bulunur. Ceneviz Sarayı veya Palazzo del Comune olarak bilinir. 1261 tarihinde Latinler İstanbul'u terk ettiğinde, Bizans yönetimi Galata'da faaliyet halinde olan İtalyan kolonilerini de bu alandan tasfiye eder. Bu bölgenin yönetimi Latin İstilası sırasında tarafsız kalan Cenevizlilere verilir. Osmanlıların İstanbul'u fethinden önce Galata'da bulunan Ceneviz kolonisi “Podestà” adlı Cenova Cumhuriyeti tarafından atanan vali ile yönetilmektedir. Podestà isimli vali aynı zamanda Bizans İmparatorluğu'nda bulunan Cenova Cumhuriyeti elçisi niteliğinde bir görev üstlenmektedir. 1314 yılına tarihlenen Podestanın görev yaptığı ve Ceneviz kolonisinin idare merkezi olan yapı “Palazzo del Comune”, Cenevizli yönetici Montani de Marinis'in sarayı olarak inşa edilmiştir. 1315'te yandığı için 1316'da yeniden inşa edilmiştir. 19. yüzyılda Franchini Han olarak bilinen bina, zaman içinde değişime uğramıştır. Bereket Han'ın bugünkü haline gelmesi, caddenin 19. yüzyılın sonlarına doğru tramvay yolu için genişletilmesi sırasında, ön tarafının yıkılmasından kaynaklanır. 19. yüzyılda ağırlıklı olarak Fransız, İngiliz ve Alman sigorta şirketlerinin kullandığı bir yapı olmuştur. 2000'li yıllarda iş adamı Nizam Hışım tarafından satın alınan bina 2016 yılından bu yana restorasyon sebebiyle kapalıdır. Yapının mimari özellikleri Bugün Bereket Han olarak bilinen yapı, 220 metrekarelik bir taban alanına sahip olup beş katlıdır. 19. yüzyılda atlı tramvay hattı için ön cephesi yıkılan binanın yerine büro/han yapı karakteristiğinde bir cephe eklenmiştir, bu sebeple günümüzde parçalı bir görünüme sahiptir. Yapının özgün yapım tekniği tuğla ve taş almaşık örgüdür. Üst katlar, giriş katın üzerinde kemerli bir çıkma üstünde yükselir. Günümüze gelen arka cephesi rasyonel bir pencere düzenine sahiptir. Yıkılmış olan ön cephesi ise bir kemer altında birleştirilmiş parçalı pencereleriyle 14. yüzyıl Venedik yapılarına benzerlik taşımaktadır. Bunun yerine 19. yüzyılda inşa edilen yeni cephenin düzeni ise dar ve yüksek pencereleri, kat silmeleri ile dönemdaş olduğu büro yapılarının karakteristiğini taşımaktadır. Kaynakça Dış bağlantılar OpenStreetMap'te Ceneviz Sarayı ile ilgili coğrafi veriler kulturenvanteri.com/yer/podesta/