Balıkesir Han

Balıkesir Han, İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Alemdar mahallesinde bulunan 11. yüzyıl'dan kalma tarihi bina. Roma sarnıcı üzerine inşa edilen bina, Bizans, Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet döneminin mimari özelliklerini taşımaktadır. Tarihçe İmparatorluk başkenti Konstantinopolis ve sınırlarını oluşturan tarihi yarımada coğrafi koşullar nedeniyle su kaynaklarına neredeyse sahip olmayan bir bölge idi. Yoğun nüfusu ve sürekli su arzı nedeniyle çeşitli dönemler boyunca şehre su sağlamak ve yağmur sularını toplamak için su yolları yapıldı ve şehrin farklı yerlerine sarnıçlar inşa edildi. İstanbul'da 180'e yakın açık ve kapalı sarnıç olduğu tahmin edilmektedir. Yapının bulunduğu bölge de Roma İmparatorluğu ve Bizans döneminde bir ticaret merkezi konumundaydı. Kapalıçarşı'nın devamında kalan yapının bulunduğu bölgedeki esnafın su ihtiyacı için sarnıç inşa edildiği düşünülmektedir. Yapının en alt katmanındaki sarnıcın Roma İmparatorluğu döneminden kalma yaklaşık 1800 yıllık olduğu düşünülmektedir. Farklı dönemlerde meydana gelen depremler ve daha sonra şehrin yükselerek kot farkının artmasıyla sarnıçlara ait sütunlar toprağa gömüldü. Osmanlı İmparatorluğu döneminde inşa edilen kat daha sonraki yıllarda toprak altında kalmayı sürdürdü. Karakteristik özellikleri Yapının alt kısmı Bizans dönemine ait granit (kolon)sütunların ve kemerlerin bir yapının cephesine veya sarnıca ait olduğu düşünülmektedir. Osmanlı döneminde onarımlardan geçtiği tahmin edilen yapının orta kısmı horasan harcından inşa edilerek komşu olan Şengül Hamamı'na bağlanmaktadır. 20. yüzyılın başında yapılan ilavelerle üst kısımdaki iki kat eklendi ve günümüze kadar üç dönemden izler taşıyan bir yapı haline geldi. Şu anda özel mülkiyette olan bina otopark olarak kullanılmaktadır. Binanın bulunduğu çevrede birçok Bizans yapısı yer alırken, restoratör ve mimar Olcay Aydemir binanın altyapısının sarnıç olabileceğini ve kiliseden dönüştürülen Zeyrek Camii, Eski İmaret Camii ve Fethiye Camii'nin temellerinde de sarnıçlara rastlandığını ifade etti. Aydemir, yapılacak malzeme analiziyle yapının daha erken dönemlere de tarihlenebileceğini ekledi ve binanın korunmadığı takdirde, deprem, herhangi bir yer hareketi veya su ile ilgili problemlerde yıkılabileceğini söyledi. Bina 2019 yılında 1 milyon 750 bin dolara satışa çıkarıldı. Binanın sahibi Ömer Civan, binanın ailesinden kendisine miras kaldığını ve ortak olan ağabeyinin ölmesi nedeniyle satmak istediğini ve yapının 152 m² ve 4 katlı olduğunu ifade etti. Kaynakça Dış bağlantılar OpenStreetMap'te Balıkesir Han ile ilgili coğrafi veriler