عبدالمجید یکم

عبدالمجید یکم (به ترکی عثمانی: عبدالمجید اول) (۲۳/۲۵ آوریل ۱۸۲۳ – ۲۵ ژوئن ۱۸۶۱) سی و یکمین سلطان امپراتوری عثمانی بود. وی فرزند سلطان محمود دوم و بزم عالم والده سلطان بود. وی در ۲ ژوئیهٔ ۱۸۳۹ میلادی جانشین پدرش سلطان محمود دوم شد. اهمیت دوران عبدالمجید به‌دلیل ظهور جنبش‌های ملی‌گرایانه در سرزمین‌های عثمانی بود. او تلاش بسیاری کرد تا موضوع عثمانی‌گرایی را تقویت کند تا با جنبش‌های قوم‌گرایی درون امپراتوری عثمانی مقابله نماید، اما به‌رغم کوشش‌هایش برای ادغام غیرمسلمانان و غیرترکان درون امپراتوری، نتوانست کاری از پیش ببرد. وی سعی بسیاری کرد تا با قدرت‌های بزرگ اروپای غربی، مانند انگلستان و فرانسه، که در نبرد کریمه علیه روسیه با عثمانی همکاری کرده‌بودند، اتحاد ایجاد کند. در پی آن، در کنگرهٔ پاریس در ۳۰ مارس ۱۸۵۶، امپراتوری عثمانی به جمع خانوادهٔ ملت‌های اروپایی اضافه شد و از دیگر دستاوردهای حکومت سلطان عبدالمجید یکم، تعقیب دورهٔ تنظیمات بود که توسط پدرش محمود دوم پایه‌گذاری شده‌بود. او توانست در سال ۱۸۳۹ به‌طور مؤثری اصلاحات درون امپراتوری عثمانی را آغاز کند. نگارخانه خانواده عبدالمجید اول دست‌کم ۲۶ کنیز همسر داشت، اما تنها دو نفر از آنان همسران قانونی و عقدی او بودند. همسران عقدی و قانونی رحیمه پرستو سلطان (۱۸۳۰ – ۱۹۰۶): دخترخوانده اسما سلطان، دختر عبدالحمید اول، و نخستین همسر قانونی عبدالمجید بود. پس از مرگ گلیستو، عنوان چهارمین قادین را دریافت کرد. فرزندی از عبدالمجید نداشت، اما عبدالحمید دوم و جمیله سلطان را به فرزندی پذیرفت. بزمی‌آرا سلطان (؟ – ۱۹۰۹): با نام‌های بزمیجان یا بزمی نیز شناخته می‌شد. به‌عنوان دومین همسر قانونی سلطان، عنوان افتخاری پنجمین قادین را دریافت کرد. از خانواده‌ای اشرافی به فرزندی پذیرفته شده بود، اما هرگز با زندگی در حرم سازگار نشد و از سلطان طلاق گرفت؛ نخستین زنی که چنین کاری کرد. از سلطان دختری داشت که هنگام تولد درگذشت. بعدها دو بار دیگر ازدواج کرد و از همسر دوم خود نیز دختری داشت. کنیزان سروت‌سزا قادین (۱۸۲۳ – ۲۴ سپتامبر ۱۸۷۸): باش‌قادین (همسر اول). با نام اصلی شاهدخت تمرکو. از عبدالمجید فرزندی نداشت، زیرا سلطان علاقه عاطفی به او نداشت، اما احترام زیادی برایش قائل بود و پس از درگذشت مادر محمد پنجم رشاد، فاطمه سلطان و رفیه سلطان، تربیت آنان را به او سپرد. سروت‌سزا همچنین مراد پنجم را همچون فرزند خود دوست می‌داشت. هوشیار قادین (۱۸۲۵ – ۱۸۴۹): دومین قادین. دختر اشراف‌زاده گرجی، زوراب‌بیگ توسکیا بود. در سال ۱۸۳۹ وارد حرمسرا شد و صاحب یک دختر گردید. خواهرش خزانه‌دار سوم حرم بود و احترام فراوانی داشت. در سال ۱۸۴۹ بر اثر سل درگذشت. شوق‌افزا قادین (۱۲ دسامبر ۱۸۲۰ – ۱۷ سپتامبر ۱۸۸۹): پس از مرگ هوشیار، دومین قادین شد. اصالتاً چرکسی بود و توسط نورتاب قادین، یکی از همسران محمود دوم، پرورش یافت. مادر مراد پنجم و بعدها والده سلطان او، و نیز مادر یک دختر بود. تیرمژگان قادین (۱۶ اکتبر ۱۸۱۹ – ۳ اکتبر ۱۸۵۲): سومین قادین. اصالتاً چرکسی بود و به‌عنوان خدمتکار در کاخ کار می‌کرد تا اینکه مورد توجه سلطان قرار گرفت. مادر دو پسر، از جمله عبدالحمید دوم، و یک دختر بود. وردیجنان قادین (۱۸۲۵ – ۱۸۸۹): با نام اصلی شاهدخت صالحه آچبا. به دلایل سیاسی با عبدالمجید ازدواج کرد. مادر یک پسر و یک دختر بود و پس از مرگ مادر مدیحه سلطان، او را به فرزندی پذیرفت. عمه شاعر مشهور لیلا آچبا نیز بود که ندیمه او محسوب می‌شد. گل‌جمال قادین (۱۸۲۶ – ۱۸۵۱): چهارمین قادین. اصالتاً بوسنیایی بود و مادر محمد پنجم و چهار دختر شد. شایان قادین (۱۸۲۹ – ۱۸۶۰): پس از مرگ گل‌جمال، چهارمین قادین شد. اصالتاً چرکسی و زاده سوچی بود. مادرش شاهزاده‌ای از خاندان کوچبا بود. از نفوذ خود برای کمک به پناهندگان قفقازی استفاده می‌کرد. فرزندی نداشت، اما پس از مرگ مادر بهیجه سلطان، او را به فرزندی پذیرفت. گلیستو قادین (۱۸۳۰ – ۱۸۶۱): پس از مرگ شایان، چهارمین قادین شد. با نام اصلی شاهدخت فاطمه چاچبا. محبوب‌ترین عروس بزمی‌عالم سلطان، مادر عبدالمجید، بود. مادر محمد ششم و سه دختر شد. ماهتاب قادین (۱۸۳۰ – ۱۸۸۸): با نام مهتاب قادین نیز شناخته می‌شد. اصالتاً چچنی بود و از محبوب‌ترین همسران عبدالمجید به شمار می‌رفت. مادر یک پسر و یک دختر بود. دوزدیدیل خانم (۱۸۲۶ – ۱۸ اوت ۱۸۴۵): باش‌ایقبال یا سومین قادین. اصالتاً آبخازی بود و زیر نظر خزانه‌دار اعظم دربار پرورش یافت. مادر چهار دختر بود، اما پس از ابتلا به سل از آنان جدا شد و سرپرستی‌شان را به دخترعمویش جیجان خانم سپرد. نوخت‌سزا خانم (۲ ژانویه ۱۸۲۷ – ۱۵ مه ۱۸۵۰): پس از مرگ دوزدیدیل، باش‌ایقبال شد. اصالتاً آبخازی و گرجی بود و نام اصلی‌اش خدیجه بود. مادر دو پسر و دو دختر شد و بر اثر سل درگذشت. نوسر خانم (۱۸۴۱ – ۱۸۸۹): پس از مرگ نوخت‌سزا، باش‌ایقبال شد. دختر اشراف‌زاده آبازینی، میسوست‌بیگ اشبا، بود. فرزندی نداشت، اما پس از مرگ مادر شاهزاده محمد برهان‌الدین، او را به فرزندی پذیرفت. زینی‌فلک خانم (۱۸۲۴ – ۲۰ دسامبر ۱۸۴۲): دومین ایقبال. با نام زرین‌ملک نیز شناخته می‌شد. اصالتاً آبازا بود و به انتخاب بزمی‌عالم سلطان به همسری عبدالمجید درآمد. مادر یک دختر شد و بر اثر سل درگذشت. نسرین خانم (۱۸۲۶ – ۲ ژانویه ۱۸۵۳): پس از مرگ زینی‌فلک، دومین ایقبال شد. دختر اشراف‌زاده گرجی منوچهر بیگ آسمیانی بود. مادر سه پسر و یک دختر شد. جیلانیار خانم (۱۸۳۰ – ۲۷ دسامبر ۱۸۵۵): پس از مرگ نسرین، دومین ایقبال شد. اصالتاً چرکسی بود و نام اصلی‌اش نافیه بود. مادر یک پسر شد. سرفراز خانم (۱۸۳۷ – ۲۵ ژوئن ۱۹۰۵): پس از مرگ جیلانیار، دومین ایقبال شد. با نام اصلی شاهدخت عایشه لیاح. از محبوب‌ترین همسران عبدالمجید بود، اما پس از رسوایی دلباختگی به یک جوان ارمنی، از چشم سلطان افتاد. مادر دو پسر و یک دختر بود. نالاندیل خانم (۱۸۲۳ – ۱۸۶۵): سومین ایقبال یا باش‌ایقبال. چرکسی از قبیله اوبیخ بود. مادر یک پسر و دو دختر شد. ناوکیمیسال خانم (۱۸۲۷ – ۱۸۵۴): چهارمین ایقبال. مادر یک دختر بود و بر اثر سل درگذشت. نرگیزف خانم (۱۸۳۰ – ۱۸۴۸ یا ۱۸۵۸): چرکسی از قبیله ناتوهای بود. مادر یک پسر شد و بر اثر سل درگذشت. شایسته خانم (۱۸۳۸ – ۱۹۱۲): اصالتاً آبخازی و شاهدخت خاندان اینالیپا بود. مادر یک پسر و یک دختر و همچنین مادرخوانده محمد ششم بود. چشمی‌فراح خانم: اطلاعاتی جز نام او باقی نمانده است. شاهدخت ملکی‌جهان آچبا او را زنی بلندقد و بلوند توصیف کرده است. حسنی‌جنان خانم (۱۸۱۸ – ۱۸۴۳): نخستین کنیز و محبوب عبدالمجید زمانی که هنوز شاهزاده بود. پس از به تخت نشستن سلطان کنار گذاشته شد و بر اثر سل درگذشت. صفدرون خانم (۱۸۴۵ – ۱۸۹۳): دختر یک شاهدخت چرکسی. از آخرین همسران محبوب عبدالمجید بود، اما پس از مرگ سلطان موقعیتش را از دست داد. در خانه‌اش در کادیکوی درگذشت. یلدیز خانم (۱۸۴۲ – ۱۸۸۰): از آخرین همسران و محبوبان عبدالمجید بود. ابتدا در بخشی اختصاصی از کاخ چراغان و سپس در عمارتی نزدیک کاخ دلمه‌باغچه زندگی می‌کرد. خواهر بزرگ‌تر صفیناز نورافسون قادین، همسر دوم عبدالحمید دوم، بود. کاخ ییلدیز به افتخار او نام‌گذاری شد. فرزندان پسران مراد پنجم (۲۱ سپتامبر ۱۸۴۰ – ۲۹ اوت ۱۹۰۴) — از شوق‌افزا قادین. سی‌وسومین سلطان امپراتوری عثمانی. شاهزاده محمد ضیاءالدین (۲۲ آوریل ۱۸۴۲ – ۲۷ آوریل ۱۸۴۵) — از نسرین خانم. در ینی‌جامع به خاک سپرده شد. عبدالحمید دوم (۲۱ سپتامبر ۱۸۴۲ – ۱۰ فوریه ۱۹۱۸) — از تیرمژگان قادین. پس از مرگ مادرش، راحمه پرستو قادین او را به فرزندی پذیرفت. سی‌وچهارمین سلطان امپراتوری عثمانی. محمد پنجم رشاد (۲ نوامبر ۱۸۴۴ – ۳ ژوئیه ۱۹۱۸) — از گل‌جمال قادین. پس از مرگ مادرش، سروت‌سزا قادین سرپرستی او را بر عهده گرفت. سی‌وپنجمین سلطان امپراتوری عثمانی. شاهزاده احمد (۵ ژوئن ۱۸۴۶ – ۶ ژوئن ۱۸۴۶) — از نوخت‌سزا خانم. در کاخ چراغان متولد شد و در ینی‌جامع دفن شد. شاهزاده محمد عابد (۲۲ آوریل ۱۸۴۸ – ۷ مه ۱۸۴۸) — از تیرمژگان قادین. در کاخ چراغان متولد شد و در ینی‌جامع دفن شد. شاهزاده محمد فؤاد (۷ ژوئیه ۱۸۴۸ – ۲۸ سپتامبر ۱۸۴۸) — از نرگیزف خانم. در کاخ چراغان متولد شد و در ینی‌جامع دفن شد. شاهزاده احمد کمال‌الدین (۱۶ ژوئیه ۱۸۴۸ – ۲۵ آوریل ۱۹۰۵) — از وردیجنان قادین. یک همسر و دو دختر داشت. شاهزاده محمد برهان‌الدین (۲۳ مه ۱۸۴۹ – ۴ نوامبر ۱۸۷۶) — از نوخت‌سزا خانم. پس از مرگ مادرش، نوسر خانم او را به فرزندی پذیرفت. سه بار ازدواج کرد و صاحب یک پسر و یک دختر شد. شاهزاده محمد وامق (۱۹ آوریل ۱۸۵۰ – ۶ اوت ۱۸۵۰) — مادر او مشخص نیست. در ینی‌جامع دفن شد. شاهزاده محمد بهاءالدین (۲۴ ژوئن ۱۸۵۰ – ۹ نوامبر ۱۸۵۲) — از نسرین خانم. برادر دوقلوی شاهزاده نظام‌الدین بود و در ینی‌جامع دفن شد. شاهزاده محمد نظام‌الدین (۲۴ ژوئن ۱۸۵۰ – ۱۸۵۲) — از نسرین خانم. برادر دوقلوی شاهزاده بهاءالدین بود و در ینی‌جامع دفن شد. شاهزاده احمد نورالدین (۳۱ مارس ۱۸۵۲ – ۳ ژانویه ۱۸۸۴) — از ماهتاب قادین. یک بار ازدواج کرد اما فرزندی نداشت. شاهزاده محمد رشدی (۳۱ مارس ۱۸۵۲ – ۵ دسامبر ۱۸۵۲) — از جیلانیار خانم. در کاخ چراغان متولد شد و در آرامگاه عبدالحمید اول دفن شد. شاهزاده عثمان صفی‌الدین (۹ ژوئن ۱۸۵۲ – ۲ ژوئیه ۱۸۵۵) — از سرفراز خانم. در کاخ چراغان متولد شد و در مسجد یاووز سلیم دفن شد. شاهزاده عبدالله (۳ فوریه ۱۸۵۳ – ۳ فوریه ۱۸۵۳) — از شایسته خانم. شاهزاده محمد عبدالصمد (۲۰ مارس ۱۸۵۳ – ۵ مه ۱۸۵۵) — از نالاندیل خانم. در مسجد یاووز سلیم دفن شد. شاهزاده سلیم سلیمان (۲۵ ژوئیه ۱۸۶۰ – ۱۶ ژوئیه ۱۹۰۹) — از سرفراز خانم. پنج همسر، دو پسر و یک دختر داشت. محمد ششم وحیدالدین (۱۴ ژانویه ۱۸۶۱ – ۱۶ مه ۱۹۲۶) — از گلستو قادین. از بدو تولد یتیم مادر شد و شایسته خانم او را به فرزندی پذیرفت. سی‌وششمین و آخرین سلطان امپراتوری عثمانی. دختران مِوهیبه سلطان (۹ مه ۱۸۴۰ – ۹ فوریه ۱۸۴۱) — از هوشیار قادین. در آرامگاه عبدالحمید اول به خاک سپرده شد. نائمه سلطان (۱۱ اکتبر ۱۸۴۰ – ۱ مه ۱۸۴۳) — از تیرمژگان قادین. در کاخ توپقاپی به دنیا آمد و در آرامگاه مصطفی سوم دفن شد. فاطمه سلطان (۱ نوامبر ۱۸۴۰ – ۲۶ اوت ۱۸۸۴) — از گل‌جمال قادین. پس از مرگ مادرش، سروت‌سزا قادین او را به فرزندی پذیرفت. دو بار ازدواج کرد و صاحب یک پسر و دو دختر شد. بهیه سلطان (۲۲ فوریه ۱۸۴۱ – ۳ ژوئن ۱۸۴۷) — از زینی‌فلک خانم. با نام «بهی سلطان» نیز شناخته می‌شد. در ینی‌جامع دفن شد. نییره سلطان (۱۳ اکتبر ۱۸۴۱ – ۱۴ ژانویه ۱۸۴۴) — از دوزدیدیل خانم. خواهر دوقلوی منیره سلطان بود. در کاخ بشیکتاش متولد شد و در آرامگاه نورعثمانیه دفن شد. منیره سلطان (۱۳ اکتبر ۱۸۴۱ – ۱۸ دسامبر ۱۸۴۱) — از دوزدیدیل خانم. خواهر دوقلوی نییره سلطان بود. در کاخ بشیکتاش متولد شد و در آرامگاه نورعثمانیه دفن شد. علیه سلطان (۱۸۴۲ – ۱۸۴۲) — از نوخت‌سزا خانم. در کاخ چراغان به دنیا آمد. خدیجه سلطان (۷ فوریه ۱۸۴۲ – ۱۸۴۲) — از گل‌جمال قادین. خواهر دوقلوی رفیعه سلطان بود. رفیعه سلطان (۷ فوریه ۱۸۴۲ – ۴ ژانویه ۱۸۸۰) — از گل‌جمال قادین. پس از مرگ مادرش، سروت‌سزا قادین او را به فرزندی پذیرفت. یک بار ازدواج کرد و صاحب یک دختر شد. علیه سلطان (۲۰ اکتبر ۱۸۴۲ – ۱۰ ژوئیه ۱۸۴۵) — از شوق‌افزا قادین. در کاخ بشیکتاش متولد شد و در ینی‌جامع دفن شد. جمیله سلطان (۱۷ اوت ۱۸۴۳ – ۲۶ فوریه ۱۹۱۵) — از دوزدیدیل خانم. پس از مرگ مادرش، راحمه پرستو قادین او را به فرزندی پذیرفت. یک بار ازدواج کرد و صاحب سه پسر و سه دختر شد. منیره سلطان (۹ دسامبر ۱۸۴۴ – ۲۹ ژوئن ۱۸۶۲) — از وردیجنان قادین. دو بار ازدواج کرد. سامیه سلطان (۲۳ فوریه ۱۸۴۵ – ۱۵ آوریل ۱۸۴۵) — از دوزدیدیل خانم. در کاخ توپقاپی متولد شد و در ینی‌جامع دفن شد. فاطمه ناظمه سلطان (۲۶ نوامبر ۱۸۴۷ – ۱ دسامبر ۱۸۴۷) — از نوخت‌سزا خانم. در کاخ بیلربیی متولد شد و در ینی‌جامع دفن شد. صبیحه سلطان (۱۵ آوریل ۱۸۴۸ – ۲۷ آوریل ۱۸۴۹) — از ماهتاب قادین. در کاخ چراغان متولد شد و در ینی‌جامع دفن شد. بهیچه سلطان (۶ اوت ۱۸۴۸ – ۳۰ نوامبر ۱۸۷۶) — از نسرین خانم. پس از مرگ مادرش، شایان قادین او را به فرزندی پذیرفت. با حمید بیگ ازدواج کرد، اما تنها ۱۴ روز پس از ازدواج بر اثر سل درگذشت. مقبله سلطان (۹ فوریه ۱۸۵۰ – ۲۵ فوریه ۱۸۵۰) — از بزمی‌آرا قادین. در کاخ چراغان متولد شد و در ینی‌جامع دفن شد. رقیه سلطان (۱۸۵۰ – ۱۸۵۰) — از گل‌جمال قادین. سنیحه سلطان (۵ دسامبر ۱۸۵۱ – ۱۵ سپتامبر ۱۹۳۱) — از نالاندیل خانم. یک بار ازدواج کرد و صاحب دو پسر شد. زکیه سلطان (۲۶ فوریه ۱۸۵۵ – ۱۹ فوریه ۱۸۵۶) — از گلستو قادین. خواهر دوقلوی فهیمه سلطان بود. در آرامگاه گلستو قادین دفن شد. فهیمه سلطان (۲۶ فوریه ۱۸۵۵ – ۱۰ نوامبر ۱۸۵۶) — از گلستو قادین. خواهر دوقلوی زکیه سلطان بود. در آرامگاه گلستو قادین دفن شد. شاهیمه سلطان (۱ مارس ۱۸۵۵ – ۲۱ مه ۱۸۵۷) — از نالاندیل خانم. در کاخ بیلربیی متولد شد و در آرامگاه گلستو قادین دفن شد. مدیحه سلطان (۳۰ ژوئیه ۱۸۵۶ – ۹ نوامبر ۱۹۲۸) — از گلستو قادین. پس از مرگ مادرش، وردیجنان قادین او را به فرزندی پذیرفت. دو بار ازدواج کرد و صاحب یک پسر شد. نائله سلطان (۳۰ سپتامبر ۱۸۵۶ – ۱۸ ژانویه ۱۸۸۲) — از شایسته خانم. با نام نادیله سلطان نیز شناخته می‌شد. یک بار ازدواج کرد اما فرزندی نداشت. بدیعه سلطان (۳۰ سپتامبر ۱۸۵۷ – ۱۲ ژوئیه ۱۸۵۸) — از سرفراز خانم. با نام بدیا سلطان نیز شناخته می‌شد. در کاخ بشیکتاش متولد شد و در آرامگاه گلستو قادین دفن شد. عطیت‌الله سلطان (۱۶ دسامبر ۱۸۵۸ – ۱۸۵۸). بهیه سلطان (۳۰ مه ۱۸۶۰ – ۱۸۶۰). منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Abdülmecid I». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۶ بهمن ۱۳۸۹.