Taksim məscidi

Taksim məscidi (türk. Taksim Camii) — İstanbulun Bəyoğlu səmti, Taksim meydanında yerləşən məscid. Taksim məscidinin memarları Şəfiq Birkiyə və Səlim Dalamandır. Məscidin tikintisinə 2017-ci il fevralın 9-da başlanılıb. Məscidin açılış mərasimi, 2021-ci il mayın 28-də Cümə namazından sonra Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirak ilə gerçəkləşmişdi. Mərasimdən əvvəl Taksim meydanına gül suyu səpilmişdi. Tarixi Taksim meydanında məscid tikilməsi fikri ilk dəfə 1968-ci ildə gündəmə gəlib və layihənin gerçəkləşdiriləcəyi ərazi 1977-ci ildən rayonlaşdırma planına əsasən məscid kimi müəyyən edilib. Lakin, 1983-cü ildə Dövlət Şurasının qəbul etdiyi qərara görə tikinti baş tutmadı. 1990-cı illərdə məscidin tikintisi yenidən gündəmə gətirildi. Məscid layihəsi məsələsi, 2011-ci ildə yenidən müzakirə mövzusu oldu. Bəyoğlunun bir çox səmti 1993-cü ildə "Şəhər Qoruma ərazisi" elan edildi. Bu elan əsasında konservasiya məqsədilə rayonlaşdırma planının hazırlanmasına başlanıldı. 2011-ci ildə Taksim məscidi layihəsinin əsasını təşkil edən bir neçə plan qüvvəyə mindi. Elə həmin il "Cihangir Gözəlləşdirmə" və "Qalata" dərnəkləri bu planları ləğv etmək üçün Bəyoğlu Bələdiyyəsi, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi və İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinə qarşı iddia qaldırdılar. İstanbul 10-cu İnzibati Məhkəməsi 25 sentyabr 2013-cü il tarixində baş tutan məhkəmə prosesində yekdilliklə bu planları ləğv etdi. Bəyoğlu Bələdiyyəsi qərara etiraz edərək apellyasiya şikayəti verərək icranın dayandırılmasını tələb etdi. 2015-ci ilin iyulunda Danıştayın 6-cı Palatası, İstanbul 10-cu İnzibati Məhkəməsinin "Bəyoğlunun inkişaf planları"nın ləğvi ilə bağlı qərarına xitam verdi. Bu məscidin tikintisi ilə bağlı bir çox layihə planları hazırlanıb. Bu layihələrin sırasında Əhməd Vefik Alpın layihəsini ərsəyə gətirdiyi Taksim Cümhuriyyət məscidi və Dinlər Muzeyi layihəsi xüsusi yer tutur. Onun bu layihəsi 2012-ci ildə Beynəlxalq Memarlar İttifaqının mükafatını qazanıb. Nəhayət, Şəfiq Birkiyə və Səlim Dalaman tərəfindən hazırlanan məscid layihəsi İstanbul 2 saylı Mədəni İrsin Qorunması Regional Şurasının təsdiqinə təqdim edildikdən sonra, 19 yanvar 2017-ci ildə qəbul edildi. İnşaası İstanbul 2 saylı Mədəni İrsin Qorunması Regional Şurasının 2017-ci il 19 yanvar tarixli iclasında məscidin tikintisinə icazə verdikdən sonra, Taksim məscidi ilə yanaşı layihənin inşa ediləcəyi ərazidə Fransa Baş Konsulluğu ilə üzbəüz yerləşən zal, ofis kimi obyektlərin, ərazinin tikintiyə hazırlanması prosesinə görə boşaldılacağı rəsmən açıqlandı. Tikinti sahəsinin hazırlıqlarına 9 fevral 2017-ci il tarixində başlanıldı. Bəyoğlu Bələdiyyə başçısı Əhməd Misbah Dəmircan, 2017-ci il 10 fevral tarixli açıqlamasında layihənin memarının Şəfiq Birkiyə olduğunu və "Sur Yapı"nın bütün xərcləri qarşılayaraq bu layihənin tikintisini gerçəkləşdirəcəyini rəsmən açıqladı. Memarlıq xüsusiyyətləri "Sur Yapı" tərəfindən maliyyə xərcləri ödənilən və inşa edilən məscidin ümumi sahəsi 2482 kvadratmetrdir. 163 avtomobillik dayanacağı olan binanın 2950 kvadratmetr sahəsi namaz qılmaq üçün ayrılıb. Məscid 3 mərtəbəli planlaşdırılmışdı. 3000 nəfərin məscidin daxilində namaz qıla bilər. Məscidin ümumi tutumu isə 4000 nəfərə qədərdir. Qadınlar üçün ayrılmış sahədə 620 qadın eyni vaxtda namaz qıla bilər. Zirzəmi və birinci mərtəbələrində istirahət otağı, sərgi zalı və kitabxanası da var. Binanın yerdən hündürlüyü 20,70 metr, məscidin günbəzinin hündürlüyü 9,6 metr, silsilənin ümumi hündürlüyü isə 30,3 metrdir. Verilən açıqlamalara görə, bu yüksəkliklər binanın yaxınlığında yerləşən Aya Triyada Yunan Ortodoks kilsəsi və Surp Asdvadzadzin Erməni Katolik kilsəsinin yüksəklikləri nəzərə alınmaqla layihələndirilib. Qalereya Həmçinin bax Atatürk Mədəniyyət Mərkəzi Taksim meydanı İstiqlaliyyət küçəsi Taksim Gəzi Parkı M2 xətti (İstanbul metropoliteni) İstinadlar