ანკარის რომაული აბანოები

ანკარის რომაული აბანოები (თურქ. Ankara Roma Hamamı) — ძველი რომაული აბანოების კომპლექსის ნანგრევები ანკარაში, თურქეთში, რომლებიც აღმოაჩინეს 1937–1944 წლებში ჩატარებული გათხრების შედეგად და საზოგადოებისთვის გაიხსნა როგორც ღია ცის ქვეშ მოქმედი მუზეუმი. ისტორია აბანოები მდებარეობს პლატოზე, რომელიც ტრადიციულად ცნობილია ჩანქირი კაპუს სახელით, რომელიც ჩანქირი კადესის დასავლეთ მხარეს 2,5 მეტრით მაღლა დგას, ძველი ანკარის რაიონის ულუსის ცენტრიდან დაახლოებით 400 მეტრში და იდენტიფიცირებულია როგორც ჰიუქი (თუმულუსი), რომლის ზედა ნაწილში არის რომაული მასალა ბიზანტიურ და სელჯუკურთან შერეული, ხოლო ძირში ფრიგიული დასახლების მასალაა. ძველი ქალაქი ანკირა (თანამედროვე ანკარა) იდგა აღმოსავლეთისა და დასავლეთის გზების გადაკვეთაზე და რომაული პერიოდის განმავლობაში, ქალაქის სტრატეგიული ადგილმდებარეობა გახდა მისი აღმავლობის მიზეზი, როგორც გალატიის პროვინციის დედაქალაქისა. ამ პლატოს აღმოსავლეთით გადიოდა გზა ქალაქის წმინდა ტერიტორიიდან, აგვუსტუსისა და რომის ტაძრის უბნიდან, რომლის ნაწილი, რომელსაც ორმხრივ ეშვებოდა II ან III საუკუნის ნაცრისფერ ზოლებიანი მარმარილოს სვეტები კორინთული კაპიტელებით, აღმოჩენილი იქნა ჩანქირი კადესის მშენებლობის დროს, 1930-იან წლებში ანკარის ახალ თურქულ დედაქალაქად გარდაქმნისას. აბანოები აშენდა III საუკუნეში რომაელ იმპერატორ კარაკალას (მ. 198–217) მიერ, რომელმაც ასევე ააშენა კარაკალას აბანოები რომში, ასკლეპიოსის, მედიცინის ღმერთის, პატივსაცემად. აბანოები გამოიყენებოდა VIII საუკუნემდე, სანამ ისინი ცეცხლმა არ გაანადგურა და მხოლოდ სარდაფისა და პირველი სართულის ნანგრევები არ დატოვა. მიმდებარე ჰიუქი (თუმულუსი) გათხარა პროფესორმა დოქტორ რემზი ოღუზ არიქმა 1937 წელს, რაც გამოავლინა ფრიგიულმა და რომაულმა ნაშთები. მუზეუმების გენერალურმა დირექტორმა ჰამით ზ. კოშაიმ და სამუშაო უბნის დირექტორმა ნეჯათი დოლუნაიმ ჩაატარეს შემდგომი გათხრები, რომლებიც დაფინანსდა თურქ თარიქ კურუმუს (თურქეთის ისტორიული საზოგადოება) მიერ, რამაც გამოავლინა საბანაო შენობები 1938–1939 წლებში. გათხრების არქიტექტორმა მაჰმუთ აკოქმა გამოიკვლია და შეადგინა აბანოების რეკონსტრუირებული გეგმა მათი აღდგენის დაწყებამდე. პროფესორ დოქტორ არიქსს შეეძლო აბანოების მშენებლობა გათხრების დროს ნაპოვნი კარაკალას მეფობის დროით დათარიღებული მონეტების მიხედვით, რომლებსაც მხარს უჭერდა თანამედროვე წარწერებიც, ხოლო შემდგომი მონეტების მიხედვით აბანოები უწყვეტად გამოიყენებოდა დაახლოებით 500 წლის განმავლობაში და დროდადრო გადიოდა შეკეთებას. განლაგება ობიექტზე შედიან ჩანქირი კადესის ბილეთების ოფისიდან, რომელიც იხსნება ძველ პალესტრაზე (ბრძოლის ეზო), რომელიც გარშემორტყმული იყო პორტიკით,დღეისთვის დანგრეული 128 მარმარილოს სვეტით (თითოეულ მხარეს 32) და არის სახლი საფლავების, საფლავის ქვების, სამსხვერპლოებისა და სხვა წარწერების საჩვენებლად რომაული, ბიზანტიური და გვიანი ელინისტური პერიოდებიდან. პალესტრას უკან აპოდიტერიუმი (გასახდელი ოთახი) და სამი საბანაო პალატა, კალდარიუმი (ცხელი აბანო), ტეპიდარიუმი (თბილი აბანო) და ფრიგიდარიუმი (ცივი აბანო) განლაგებულია ტიპური დიზაინით. ტეპიდარიუმისა და კალდარიუმის არანორმალურად დიდი ზომები განპირობებულია ამ უფრო თბილი უბნების პოპულარობით ქალაქის ცივ ზამთარში. ყველაზე გამორჩეული შემორჩენილი ნიშნები არის აგურის სვეტები რომლის გარშემოც მიწისქვეშა ღუმელებში გამთბარი ჰაერი ცირკულირებდა ოთახების გასათბობად. სვეტოვანი გზის ნაშთები ჩანს პალესტრის ჩრდილოეთით. გალერეა სქოლიო