İstanbul Hava Kuvvetleri Müzesi

İstanbul Hava Kuvvetleri Müzesi, Yeşilköy'de askeri havaalanın bitişiğinde yer alan ve Türk hava kuvvetlerine ait uçakların sergilendiği müzedir. I. Dünya Savaşı sonunda, en eskisi 1912 yılına ait olmak üzere muhtelif milletlere ait tayyareler ile hangarlarda 1. Dünya Savaşı devamınca Almanlar tarafından yapılan her tip tayyareden bir, iki ve üçer adet bulunması Hava Kuvvetleri Müfettişliği'nce bir hava müzesi kurma kararı alınmasına neden olmuştur. Düşmandan ele geçirilmiş ganimet uçakların da aynı amaçla toplatılmasına başlanmıştır. Ancak müze için toplanan bu uçakların, Kurtuluş Savaşı'nda zarar görmemesi için Kartal Maltepe'ye götürülmesi düşünülmüş, fakat taşıma sırasında uçakların bir kısmı büyük ölçüde hasar görmüştür. Bu hasarlar ile Kurtuluş Savaşı'nda meydana gelen uçak kırımları, hava müzesi kurma fikrini geciktirmiştir. 1960 yılında zamanın Hava Kuvvetleri Komutanı Hv.Org. İrfan Tansel'in direktifiyle Türkiye'de Hava Müzesi kurma fikri gündeme gelmiş ve bu amaçla 1963'te yayınlanan bir emirle Hava Kuvvetleri ve diğer birliklerde kullanılan uçaklardan birer adedinin korunması istenmiştir. Sürdürülen çalışmalar sonucu 1966 yılında Hava Müzesi Teşkilatı oluşturulmuş ve 15 Mayıs 1971 tarihinde İzmir Cumaovası Sivil Havaalanında Türkiye'nin İlk Hava Müzesi açılmıştır. 1971-1978 yılları arasında İzmir Cumaovası Sivil Havaalanında faaliyet gösteren Türkiye'nin ilk hava müzesi, yerinin elverişsizliği nedeniyle ziyaretçi çekmeyince ulaşım kolaylıkları ve ilk hava birliğinin kurulduğu yer olması nedeniyle müze için daha uygun bir yer olduğu tespit edilen Yeşilköy'e müzenin taşınması ile oluşmuştur. Müze binası inşaatı 1977 yılında başlamış, 16 Ekim 1985 tarihinde ziyarete açılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı yeni Hava Müzesi binası inşaatına 1977 yılında başlanmış, 1983 yılında tamamlanmıştır. Modern müzecilik anlayışı içerisinde, 2.365 m²'si kapalı, 12.000 m²'si açık sergileme alanlarını kapsayan toplam 65.000 m² alan üzerine kurulmuş olan Müzenin iç mimarisi ve dekorasyonu İstanbul İl Kültür, Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü ile Mimar Sinan Üniversitesi'nden teknik eleman ve uzmanlarınca gerçekleştirilmiş ve 16 Ekim 1985'te Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Halil SÖZER tarafından ziyarete açılmıştır. Uçak hangarında ve açık alanda Türk Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmış çeşitli uçaklar ve helikopterler; Anılar Salonu'nda havacılık tarihi ile özdeşleşmiş insanlara ait hatıra eşyalar; Motor reyonunda pervaneli ve jet uçaklara ait muhtelif motorlar; Silahlar Salonu'nda havacılık tarihinde kullanılmış ve günümüzde kullanılan çeşitli silahlar ve akrotimin Türkiye'de gelişimine ilişkin bilgiler, Kıyafetler Salonu'nda Osmanlı havacılarından günümüze kadar havacıların kullandığı kıyafetlerin imitasyonları ziyaretçilere sunulmaktadır. Müzenin bünyesinde bir kütüphane (izinli araştırmacılara), konferans (sinema) salonu, kafeterya, hediyelik eşya satış reyonu bulunmaktadır. Müzede yer alan uçaklardan biri olan Dornier Do28D1 ''Skyservant'' uçağı ise 2 mürettebat 15 yolcu veya yük kapasiteli, üstten kanatlı, gündüz şartlarında görev yapabilen, 1970 yılı Almanya üretimi ''Ulaştırma-İrtibat'' uçağıdır. Türk Kara Kuvvetlerinde hizmet süreleri tam olarak bilinmemekle birlikte 3 farklı modelde toplam 22 adet Dornier Do28D uçağı görev yapmıştır. Modeli itibarıyla Türkiye'de örneği nadir kalan uçaklardandır. Skytrain uçağı ise 5 mürettebat ve 22 yolcu veya yük kapasiteli gündüz şartlarında görev yapabilen 1943 yılı ABD üretimi Ulaştırma-Nakliye uçağıdır. 1946-1998 yılları arasında toplam 110 adet Skytrain uçağı Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmiştir. Kaynakça