Ահմեդ III-ի շատրվան

Սուլթան Ահմեդ III-ի շատրվան (թուրքերեն՝ III. Ahmet Çeşmesi), շատրվան (մասնավորապես՝ սաբիլ) Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Թոփքափը ամրոցի սուլթանական դարպասների դիմաց գտնվող մեծ հրապարակում։ Կառուցվել է 1728 թվականին օսմանյան Ահմեդ III սուլթանի կառավարման օրոք՝ Վարդակակաչի ժամանակաշրջանի ճարտարապետական ոճով։ Օսմանյան ժամանակաշրջանի Կոստանդնուպոլսում եղել է մարդկանց հավաքատեղի։ Համարվում է քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը։ Պատմություն Շատրվանը կառուցվել է 1728 թվականին սուլթան Ահմեդ III-ի հովանավորությամբ։ Սա ամենահին և ամենաազդեցիկ օրինակն է Վարդակակաչի ժամանակաշրջանում կառուցված քարե շատրվանների նոր տեսակի, որոնք հիմնականում կառուցվել են 1728-1732 թվականներին։ Նույն տարում՝ 1728 թվականին, Ահմեդ III-ը համանման շատրվան է պատվիրել նաև Յուսքյուդարում, չնայած որ դրա նախագիծն ու դիզայնը մի փոքր այլ է։ Շատրվանը պատկերված է եղել նաև 1947-1952 թվականներին կիրառված թուրքական 10-լիրայանոց թղթադրամի վրա։ Ճարտարապետություն Շատրվանը կառուցվել է քառակուսաձև և ունի 5 փոքր գմբեթ։ Չորս ճակատներից յուրաքանչյուրում առկա են միհրաբի ձև ունեցող որմնախորշեր, որոնք ստորին հատվածում զարդարված են տերևաձև և ծաղկաձև նախշերով։ Դրանցից յուրաքանչյուրի վրա առկա է ցայտաղբյուր (չեշմե)։ Ջուրը մատակարարվում է շատրվանի ներսում գտնվող ութանկյուն լողավազանից։ Շատրվանի շուրջն առկա է քայլելու համար նախատեսված տարածություն։ Յուրաքանչյուր անկյունում առկա է երեք աղբյուր, որտեղից քաղաքացիները կարող էին անվճար խմել ջուր կամ օշարակ։ Շատրվանի պատերին՝ որմնախորշերի ու պատերի վերին հատվածում, առկա են կալիգրաֆիկ տախտակներ, որոնք եզրագծվախ են կապույտ և կարմիր սալիկներով։ Յուրաքանչյուր տախտակի վրա փորագրված է 14-տողանոց բանաստեղծություն, որը նվիրված է ջրին ու շատրվանի հովանավորին։ Բանաստեղծության հեղինակը Հալեպի ու Կեսարիայի գլխավոր դատավոր Սեյիդ Հյուսեյին Վեհբի իբն Ահմեդն է։ Տեքստն ընթերցվում է շատրվանի շուրջը ժամ սլաքի ուղղությամբ՝ սկսած հյուսիսային հատվածից։ Բանաստեղծության վերջին տողը, որը գտնվում է հյուսիսարևմտյան հատվածում, խրոնոգրամ է, որի հեղինակն Ահմեդ III-ն է։ Տես նաև Թոփհանե շատրվան Ծանոթագրություններ Գրականություն Dünden Bugüne Istanbul Ansiklopedisi (1993) Istanbul, Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı I, 116-117. Aynur, Hatice and Hakan T. Karateke (1995) III. Ahmed devri Istanbul çesmeleri, 1703-1730. Istanbul, Istanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı. Egemen, Affan (1993) Istanbul'un çesme ve sebilleri: resimleri ve kitabeleri ile 1165 çesme ve sebil. Istanbul, Aritan Yayinevi. Kara Pilehvarian, Nuran (2000) Fountains in Ottoman Istanbul. Istanbul, Yapi-Endüstri Merkezi Yayinlari. Şerifoğlu, Ömer Faruk (1995) Su güzeli: Istanbul sebilleri. Istanbul, Istanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı. Արտաքին հղումներ Archnet.org | Fountain of Ahmed III