ཊར་ཀི།

ངོ་སྤྲོད། ཊར་ཀི་འདི་ གཙོ་བོ་ར་ ཨཱ་ན་ཊོ་ལི་ཡ་༼ཨེ་ཤི་ཡ་༽དང་ ཆ་ཤས་ཅིག་ ཐཱ་རེསི་༼ཡུ་རོཔ༽ལུ་ ཆགས་ཡོད་པའི་ གླིང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱད་དང་གཅིག་ཁར་ ས་མཚམས་བསྡམས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ ཨེ་ཇི་ཡཱན་རྒྱ་མཚོ་དང་ མེ་ཌི་ཊེ་རེ་ནི་ཡཱན་རྒྱ་མཚོ་ དེ་ལས བེལེཀ་རྒྱ་མཚོ་གིས་མཐའ་བསྐོར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཊར་ཀི་གི་ས་ཆ་ཡོངས་བསྡོམས་འདི་ ཧ་ལམ་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་ ༧༨༣,༥༦༢ ཨིན་པས། འདི་གིས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ལུ་ གྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ཁྲོམ་སྡེ། རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ ཨཱ་ན་ཊོ་ལི་ཡ་གི་དབུས་ཕྱོགས་ལུ་གནས་ཡོད་པའི་ ཨེན་ཀ་ར་ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ སྲིད་དོན་དང་ བདག་སྐྱོང་གི་ལྟེ་བ་སྦེ་ ལཱ་འབད་མི་འདི་ཨིན་པས། ག་དེ་སྦེ་ཨིན་རུང་ ཁྲོམ་སྦོམ་ཤོས་དང་མི་རློབས་མང་ཤོས་ར་ ཨིས་ཏཱན་བུལ་ཁྲོམ་སྡེ་ འདི་ལམ་སྲོལ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་ ཡུ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡ་གཉིས་ཆ་ར་ འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ས་གནས་ཅིག་ཨིན། གལ་ཆེ་བའི་ཁྲོམ་སྡེ་གཞན་ཚུ་ནང་ ཨིས་མིར། བུར་ས། ཨན་ཊ་ལ། གཱ་ཟི་ཨཱན་ཊེཔ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་པས། མི་རློབས། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཚུན་ཚོད་ ཊར་ཀི་ལུ་ མི་རློབས་ས་ཡ་ ༨༦ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ ན་གཞོན་དང་ ཁྲོམ་ཁར་སྡོད་པའི་མི་རློབས་ཡོདཔ་ལས་བརྟེན་ མི་མང་ཤོས་ར་ཁྲོམ་སྡེ་ཚུ་ནང་སྡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་ལུ་གནས་སྤོ་འགྱོ་མི་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཨིས་ཏཱན་བུལ་དང་ གཞན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲོམ་སྡེ་ཚུ་ནང་ལྷོདཔ་ལས་ མི་འབོར་མང་ཤོས་ ཁྲོམ་ཚོགས་ཚུ་ནང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མི་རིགས། ཊར་ཀི་གི་མི་རློབས་འདི་ མང་ཆེ་བ་ཅིག་ ཊར་ཀི་གི་མི་རིགས་ཨིན་རུང་ གྲངས་ཉུང་སྦེ་ཡོད་མི་ཚུ་ཡང་ ཀཱརཌ། ཨ་རབ། སིར་ཀ་ཤི་ཡཱནས། ལཱཟ་གི་མི་ཚུ་ཨིན་པས། ཀུར་ཌིཤ་གི་མི་རློབས་འདི་ གཙོ་བོ་ར་ ཤར་ལྷོ་ལུ་མི་རིགས་ཆུང་བ་སྦོམ་ཤོས་ཨིན། མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ གནས་ཡོད་དེ་འབདཝ་ད་ སྲིད་དོན་གྱི་སྐབས་ལུ་ དྲན་པ་བཏོན་སུ་ཅིག་སྦེ་ འབད་དགོཔ་ཨིན་པས། ཁ་སྐད། གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཁ་སྐད་འདི་ ཊར་ཀིཤ་ཨིནམ་དང་ མང་ཆེ་ཤོས་ཀྱིས་སླབ་ཨིན་པས། ཀུར་ཌིཤ་དང་ གཞན་མི་ཁ་སྐད་ཆུང་ཀུ་ཚུ་ ལུང་ཕྱོགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་སླབ་ཨིན་པས། ཨིང་ལིཤ་དང་ ཇར་མཱན་ དེ་ལས་ ཕེརེནཆི་ཚུ་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཁྲོམ་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་དང་ གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཚུ་ནང་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཁ་སྐད་སྦེ་ སྟོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྒྱལ་རབས། ཊར་ཀི་ལུ་ རྒྱལ་རབས་འདི་ གཏིང་ཟབ་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདི་ཚར་གཅིག་ བི་ཟཱན་ཊའིན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅིག་དང་ ཤུལ་ལས་ལོ་ ༦༠༠ ལྷག་ཙམ་གནས་མི་ ཨོ་ཊོ་མཱན་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ནུག། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་དང་པའི་སྐབས་ རྒྱལ་ཁམས་འདི་ ཧྲམ་པའི་ཤུལ་མར་ འགོ་ཁྲིདཔ་ མུས་ཏ་ཕ་ ཀེ་མཱལ་ ཨ་ཊ་ཀྲརཀ་གིས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༣ ལུ་ ཊར་ཀི་གི་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཞིནམ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་དེང་སང་གི་ལམ་ལུགས་ནང་བཙུགས་ཏེ་ ལེགས་བཅོས་སྦོམ་སྦེ་ར་འབད་ནུག། ཆོས་ལུགས། ཨེ་ལི་ཝི་གི་མི་སྡེ་ གལ་གནད་ཅན་ཅིག་སྦེ་ཡོད་དེ་འབད་རུང་ མི་རློབས་མང་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ མུཛ་ལིམ་དང་ སུ་ནི་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཊར་ཀི་འདི་རྩ་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལཝ་ད་ ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རང་དབང་འདི་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་ ཇིའུ་གི་ཆོས་ལུགས་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཨིས་ཏཱན་བུལ་ལུ་ མི་སྡེ་ཆུང་ཀུ་ཚུ་གིས་ སྦྱང་བ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གནམ་གཤིས། ཊར་ཀི་ལུ་ ས་གཤིས་མ་འདྲཝ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མཚོ་འགྲམ་བདའ་སྟེ་ མེ་ཌི་ཊེ་རེ་ནི་ཡཱན། ནང་ན་ལུ་ གླིང་ཆེན། ཤར་ལྷོ་ལུ་ སྐམ་དྲགས་མཚམས་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གནམ་དགུན་འདི་ ཤར་ཕྱོགས་ལུ་ ལཱ་ཁག་གཏང་དོ་ཡོདཔ་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚོ་འགྲམ་འདི་ ཞི་འཇམ་དང་ ཆརཔ་རྐྱབ་ཨིན་པས། འ་ནཱི་ཁྱད་པར་འདི་གྱིས་ སོ་ནམ་གྱི་ལས་སྣ་ རྒྱ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིན་པས། གཞུང་སྐྱོང་། ཊར་ཀི་འདི་ སྲིད་འཛིན་གྱི་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། སྲིད་འཛིན་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་དང་གཞུང་གཉིས་ཆ་ར་གི་ དབུ་ཁྲིདཔ་ཨིནམ་དང་ མི་དམངས་ཚོགས་རྒྱན་གྱིས་ བཙག་འཐུ་འབདཝ་ཨིན། རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོ་འདི་གིས་ ཁྲིམས་བཟོའི་འདུས་ཚོགས་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་པས། ཊར་ཀི་ལུ་ དམངས་གཙོའི་གཙུག་སྡེ་ཚུ་ཡོད་རུང་ འཕྲལ་ཁམས་ཀྱི་ལོ་ཚུ་ནང་ གནས་ཚུལ་དལ་དབང་དང་ དྲང་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་དབང་ དེ་ལས་ སྲིད་དོན་ལྡོག་ཕྱོགས་ཚུ་གི་ ཚ་གྱང་ཚུ་ཐོན་ནུག། དཔལ་འབྱོར། ཊར་ཀི་ལུ་ བཟོ་གྲྭ་དང་ སོ་ནམ་ལས་སྡེ་ཚུ་ སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་པའི་ དཔལ་འབྱོར་སླ་བསྲེ་བསྲེཔ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ནང་འཁོད་ཐོན་སྐྱེད་ཡོངས་འབོར་འདི་ ༢༠༢༤ ཚུན་ཚོད་ ཧ་ལམ་ཌོ་ལར་ཐེར་འབུམ་ ༩༥༠ ལུ་སྔོན་རྩིས་བཏོན་ནུག། ཕྱིར་ཚོང་གཙོ་བོ་ར་ སྣུམ་འཁོར། འཕྲུལ་ཆས། ཐགས་རིགས། གློག་འཕྲུལ། སོ་ནམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ཨིན་མས། ཨིན་རུང་ ནང་འདྲེན་འབད་མི་ཚུ་ཡང་ གཙོ་བོ་ར་ ནུས་ཤུགས་དང་ འཕྲུལ་ཆས་ དེ་ལས་ རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ཨིན་མས། ལྟ་བཤལ་དང་བཟོ་སྐྲུན་གྱིས་ཡང་ དམིགས་བསལ་གྱི་ གྲོགས་རམ་འབདཝ་ཨིན། ལམ་སྲོལ་དང་གྱོན་ཆས། ཊར་ཀིཤ་གི་ལམ་སྲོལ་ནང་ མི་ཌལ་ཨིསིཊཱན། མི་ཌལ་ཨེ་ཤི་ཡཱན། ཡུ་རོ་པེན། ཨིས་ལ་མིཀ་གི་ལམ་སྲོལ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གྲོང་གསེབ་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ རང་ལུགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ སཱལ་ཝར་དང་ མགུ་རས་ཚུ་ གྱོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཁྲོམ་གྱི་མི་སེར་ཚུ་གིས་འབད་བ་ཅིན་ དེང་སང་གི་གྱོན་ཆས་ཚུ་ གྱོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། སྒྱུ་རྩལ་དང་ སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ གློག་བརྙན་ཁང་ཚུ་གིས་ མི་ཚེའི་ལམ་སྲོལ་ནང་ གཙོ་བོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལྟ་བཤལ། ཊར་ཀི་འདི་ ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་གི་ས་གོ་ དྲག་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ཡོད་པའི་ས་གོ་ཚུ་ཡང་ ཧཱ་ཇི་ཡ་སོ་ཕི་ཡ། ཀ་པ་ཌོ་ཀི་ཡ། པ་མུ་ཀ་ལེ། ཨི་ཕེསི། ཀྲར་ཀོའིས་ཀོསཊ་ ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨིས་ཏཱན་བུལ་འདི་ རྒྱལ་རབས་ཅན་གྱི་བཟོ་བཀོད་རིག་པ་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ད་ ཨེན་ཊ་ལི་ཡ་ཁྲོམ་ཚོགས་དང་ བོཌརམ་ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ མཚོ་མཐའ་ལུ་དགའ་མི་ཚུ་ལུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་བཅུགཔ་ཨིན། ད་ལྟོའི་གནས་སྟངས་ནང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟ་བཤལ། གསོ་བའི་ལྟ་བཤལ། དང་གནམ་དགུན་གྱི་རྩེད་རིགས་ཚུ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་བའི་ལས་སྡེ་ཚུ་ཨིན། རྩེད་རིགས་དང་ངལ་གསོ། རྐང་རྩེད་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩེདམོ་ཨིནམ་དང་ རྐང་རྩེད་སྡེ་ཚན་ ག་ལ་ཊ་ས་རེ་དང་ ཕེ་ནར་བཱ་ཅེ་ དེ་ལས་ བེ་སིཀ་ཊསི་ཚུ་གིས་ སྤྲོ་བ་སྦོམ་སྟོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། རྩེད་རིགས་གཞན་ཚུ་ཡང་ དྲྭ་རིལ་དང་ སྐེད་བཤེད་ དེ་ལས་ ལག་རིལ་རྩེདམོ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། ཊར་ཀི་གིས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩེད་རིགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ལེ་ཤ་ཅིག་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་ཡོདཔ་དང་ ལུས་རྩལ་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་ མ་རྩ་བཙུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། བཞེས་སྒོ། ཊར་ཀི་གི་བཞེས་སྒོ་འདི་ ལེགས་ཤོམ་དང་སྣ་ཚོགས་སྦེ་འདུག། བཞེས་སྒོ་ངོ་མ་འདི་ ཀེ་བབ། མེ་ཟིསི། པི་དི། བག་ལ་ཝ། ཊར་ཀིཤ་ཇ་དང་ཀཱ་ཕི་ཚུ་ཨིན་པས། ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ ཤར་ལྷོ་ལུ་ བཞེས་སྒོ་ཁ་ཚ་དྲགས་ཡོདཔ་དང་ ཨི་ཇི་ཡཱན་ས་གནས་ལུ་འདི་ ཨ་རུའི་མར་ཁུ་བརྟེན་པའི་བཞེས་སྒོ་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཕྱི་འབྲེལ་མཐུན་ལམ། ཊར་ཀི་གིས་ ཐབས་བྱུས་ཅན་གྱི་ལཱ་འགན་ འབགཔ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ནེ་ཊོ་དང་ ཇི་༢༠ དེ་ལས་ ཊར་ཀིཀ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ འཐུས་མི་ཨིན་པས། འདི་མ་ཚད་ ཨི་ཡུ། ཡུ་ཨེསི། རཱ་ཤི་ཡ། མི་ཌལ་ཨིསིཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ མཐུན་ལམ་འདི་ ནུས་ཤུགས་དང་ སྲུང་སྐྱོབ་ དེ་ལས་ གཞིས་སྤོ་འགྱོ་མི་ཚུ་གིས་སྦེ་ མཐུན་ལམ་འདི་ བསྒྱུར་བཅོས་ཅན་སྦེ་ར་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མཇུག་དོན། ཊར་ཀི་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་མ་འདྲཝ་ཅིག་ཨིན་ དེ་ཡང་ ཤར་དང་ནུབ་ཀྱི་འབྲེལ་མཚམས་ཨིན་པའི་ཁར་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་གཏིང་ཟབ་དང་ དེང་སང་གི་རེ་འདོད་ཡོད་མི་ཅིག་ཨིན་པས། གདོང་ལེན་ཚུ་བྱུང་སྟེ་ར་འབད་རུང་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་གཞི་རྩ་གཏིང་ཟབ་དྲགས་དང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པ་ དེ་ལས་ ཐབས་བྱུས་གལ་གནད་ཅན་ཚུ་ ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཙོ་ཅན་ཅིག་སྦེ་ར་ཡོདཔ་ཨིན་པས། Commons: [༡]