კულტურის პარკი (იზმირი)

კულტურის პარკი (თურქ. Kültürpark) — მუნიციპალური პარკი იზმირში (თურქეთი). მდებარეობს კონაკის რაიონში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება დოქტორ მუსტაფა ენვერ ბეის გამზირი, 1395-ე ქუჩა, აღმოსავლეთით — 1396-ე ქუჩა და ბოზკურტის გამზირი, სამხრეთით — მურსელ ფაშას ბულვარი სამხრეთით და დასავლეთით — დოქტორ რეფიკ საიდამი და შაირა ეშრეფის ბულვარი. კულტურის პარკი დაარსდა 1936 წელს 360 000 მ² ტერიტორიაზე, რომელიც 1922 წლის 13 სექტემბერს განადგურდა სმირნის დიდი ხანძრის მიერ. მას შემდეგ ის მასპინძლობს იზმირის საერთაშორისო გამოფენას. 1939 წელს პარკი გაფართოვდა 420 000 მ²-მდე. ისტორია 1933 წლის 9 სექტემბერს ჯუმჰურიეთის მოედნის მიმდებარე ტერიტორიაზე, სადაც ამჟამად მდებარეობს სასტუმრო „Swissôtel Büyük Efes“, გაიმართა მესამე ბაზრობა. მერის მოადგილე სუათ იურთკორუმ თავისი მოსაზრებები გაუზიარა მერს ბეჰჩეთ უზს. მან განაცხადა, რომ უახლოეს წლებში ბაზრობას არ ექნებოდა საკმარისი სივრცე და ქალაქს სჭირდებოდა მოსკოვის გორკის პარკის მსგავსი კულტურული პარკი. იურთკორუს მიერ უზის მოთხოვნით მომზადდა ანგარიში, რომელიც 1934 წლის 14 მაისს მუნიციპალიტეტის საკრებულომ მიიღო და დამტკიცდა კულტურის პარკის მშენებლობა. უზი მოსკოვში გაემგზავრა 1935 წელს. მის განკარგულებაში იყო ორი არქიტექტორი, რომლებმაც მერის ნიკოლაი ბულგანინის დაკვეთით შეიმუშავეს პროექტი. 1934 წლის მეორე ნახევარში დაიწყო 360 000 მ² ტერიტორიის ნარჩენებისგან გაწმენდა, რომელიც სმირნის დიდმა ხანძარმა გაანადგურა. 1936 წლის 1 იანვარს საფუძველი ჩაეყარა კულტურის პარკს. ვიდრე ხანძარი მოხდებოდა, ამ ადგილას იყო სომხური უბანი. პარკი საზოგადოებისთვის 1936 წლის 1 სექტემბერს გაიხსნა იზმირის მე-6 საერთაშორისო გამოფენით. გახსნა პრემიერ მინისტრმა ისმეთ ინონუმ. 1937 წელს პარკში აშენდაიზმირის პარაშუტის კოშკი. 1938 წელს გაიხსნა იზმირის ზოოპარკი, ვაკიფლარის პავილიონი და საათის კოშკი. 1939 წელს პარკი გაფართოვდა 60 000 მ² ით სამხრეთისაკენ და მიაღწია 420,000 კვადრატული მეტრს . 1951 წელს პარკში გადავიდა იზმირის არქეოლოგიური მუზეუმი, რომელიც მოქმედებდა 1984 წლამდე. 1952 წლის სექტემბერში პარკში გაიხსნა იზმირის ხელოვნებისა და ქანდაკების მუზეუმი და 1973 წელს გადავიდა პარკის გარეთ აშენებულ ახალ შენობაში. 2004 წელს პარკის შიგნით დაარსდა იზმირის ისტორიისა და ხელოვნების მუზეუმი. 2008 წელს იზმირის ველური ბუნების პარკის გახსნით ზოოპარკი დაიხურა და ცხოველები ახალ ტერიტორიაზე გადაიყვანეს. 2009 წლის აგვისტოში ექსპლუატაციაში შევიდა მიწისქვეშა ავტოსადგომი 594 ავტომობილის ტევადობით. 2015 წლის ივნისში პარკში ხელმისაწვდომი გახდა უფასო Wi-Fi . ქალაქის ყველა ბაზრობა კულტურის პარკში ეწყობოდა, სანამ 2015 წელს გაზიემირში აშენდებოდა „ფუარ იზმირი“. ამჟამად პარკი მასპინძლობს მხოლოდ იზმირის საერთაშორისო გამოფენას და იზმირის წიგნის ბაზრობას. 2017 წელს პირველად გაიმართა Kültürpark Cup ჩოგბურთის ტურნირი. მახასიათებლები გალავნით შემოსაზღვრულ კულტურისპარკს აქვს ხუთი შესასვლელი კარი: ლოზანის კარიბჭე, მონტრეს კარიბჭე, ეილულის კარიბჭე 9, ჯუმჰურიეტის კარიბჭე და აუსტოს კარიბჭე 2 (პირველი ორი უკავშირდება ორ საერთაშორისო ხელშეკრულებას, კერძოდ, ლოზანის ხელშეკრულებას და მონტრეს კონვენციას, შესაბამისად, მესამე უკავშირდება იზმირის განთავისუფლების თარიღს, მეოთხე აღნიშნავს რესპუბლიკას, ხოლო ბოლო დაკავშირებულია თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის ბოლო ბრძოლის დუმლუპინარის ბრძოლის დაწყების თარიღთან). პარკის ობიექტებია: თოთხმეტი დახურული საგამოფენო დარბაზი, ოთხი საკონფერენციო დარბაზი, ათათურქის სახელობის ღია ცის ქვეშ თეატრი, Ismet Inyonu Sanat ხელოვნების ცენტრი, საქორწინო სახლი, სელალ ატიკის სპორტული დარბაზი, გასართობი პარკი, პარაშუტის კოშკი, ახალგაზრდობის თეატრი, მუზეუმი, 1850 მეტრიანი სარბენი ტრასა, საცურაო აუზი, ჩოგბურთის კორტები და ფეხბურთის მოედანი. პარკში 7709 ხეა. ყველა მცენარე იყო მონიშნული, ხოლო ხეები — დაზღვეული. სქოლიო