Շիշլիի հայկական գերեզմանատուն

Շիշլիի գերեզմանատուն (թուրքերեն՝ Şişli Ermeni Mezarlığı), հայկական գերեզմանատուն Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Շիշլի թաղամասում։ Սկսել է գործել 1865 թվականից։ Կառավարվում է և պահպանվում Թուրքիայի հայկական համայնքի կողմից։ Գերեզմանատունը 1930 թվականին ընդունված օրենքով փոխանցվել էր Ստամբուլի քաղաքապետարանին, սակայն 2015 թվականին սեփականության իրավունքը վերադարձվել է և 80 տարի ժամկետով պատկանում է Բեյօղլուի «Երեք խորան» հայկական եկեղեցու հիմնադրամին։ Ունի մոտ 41,950 քմ մակերես, ունի մոտավորապես 700 միլիոն թուրքական լիրա արժեք։ Պատմություն 1830 թվականին Օսմանյան կայսրության պաշտոնական հրովարտակով գերեզմանատան տարածքը տրամադրվել է Ստամբուլի հայերին: Հանրապետական Թուրքիայի առաջին տարիներին բռնազավթվել է և 1930 թվականին ընդունված կարգով փոխանցվել Ստամբուլի քաղաքապետարանին։ 1936 թվականին Թուրքիան օրենք ընդունեց, որով բռնագրավում էր ազգային փոքրամասնություններին պատկանող եկեղեցապատկան գույքը։ 2011 թվականի Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի որոշումից հետո, որոշվեց անօրինական վերցված գույքը հետզհետե վերադարձնել իրական տերերին։ 2011 թվականին «Երեք խորան» հայկական հիմնադրամը դիմել է Թուրքիայի հիմնադրամների վարչություն տարածքը վերադարձնելու խնդրանքով, որը դրական որոշում է կայացրել և 2015 թվականին սեփականության իրավունքը փոխանցվել է հիմնադրամին 80 տարի ժամկետով։ Ճարտարապետություն 1893 թվականին Օսմանյան կայսրության հրամանագրով գերեզմանի մուտքի մոտ կառուցվել են Դիվանատան կամ պահապանների ու քահանաների համար կառույցներ։ Մաղաքիա Օրմանյան պատրիարքի ծրագրով և Միհրան Խալիֆայի օգնությամբ 1903 թվականին վերակառուցվեցին դարպասները։ Գերեզմանատանը կան շատ հուշարձաններ և դամբարաններ։ Թաղված հայտնի անձինք Գերեզմանատանն են թաղված՝ Հովհաննես Արշարունի - Պոլսո Հայոց Պատրիարք Սիմոն Հակոբյան - նկարիչ Զաբել Սիբիլ Ասատուր - գրող Զավեն Բիբերյան - գրող Եղիա Դեմիրճյան - բանաստեղծ Հակոբ Մարթայան (Դիլաչար) - բանասեր, լեզվագետ Մարի Գերեկմեզյան - քանդակագործ Հարություն Հանեսյան - երաժիշտ Ուդի Հրանտ - երաժիշտ Կարպիս Իսթանբուլուօղլու - ֆուտբոլիստ Տոտո Կարացա (en) - դերասան Սիրվանդ Քարամանուկ - կոմպոզիտոր Արամ Մանուկյան - պրոֆեսոր Մաթիլդ Մանուկյան - ձեռնարկատեր Հակոբ Մնձուրի - գրող Մաղաքիա Օրմանյան - Պոլսո Հայոց Պատրիարք Ստեփան Պապելյան - երաժիշտ Մարիամ Շահինյան - լուսանկարիչ Նուբար Թերզյան - դերասան Օննո Թունջ - երաժիշտ և կոմպոզիտոր Երվանդ Ոսկան - քանդակագործ Զահրատ - բանաստեղծ Կարպիս Զաքարյան (en) - բռնցքամարտիկ Ծանոթագրություններ