Yevrosiyo (tunnel)

„Yevrosiyo“ tuneli (turkcha: Avrasya Tüneli) Turkiyaning Istanbul shahrida joylashgan Bosfor boʻgʻozi ostida qurilgan suv osti avtomobil tunneli. Tunnel rasman 2016-yil 20-dekabrda, transport harakati uchun esa 2016-yil 22-dekabrda ochilgan. Uzunligi 5,4 km (3,4 milya) boʻlgan ikki qavatli tunnel Yevropa tomonidagi Qumkapi va Istanbulning Osiyo tomonidagi Kadikoʻy dahalarini bogʻlaydi. Tunnelga kirish yoʻllari bilan hisoblanganda jami uzunligi — 14,6 km (9,1 milya). U 2013 yil 29 oktyabrda ochilgan Marmaray suv osti temir yoʻl tunnelidan taxminan 1 km janubda joylashgan boʻlib, dengiz tubi ostidan Bosforni kesib oʻtadi. Ikki qitʼa orasidagi sayohat taxminan 5 daqiqa davom etadi. Tunnelda harakatlarnish pullik boʻlib toʻlovlar har ikki yoʻnalishda ham qoʻllaniladi. 2020-yil fevralidan avtomobillar uchun 36,40 lira (taxminan 4 AQSh dollari) va mikroavtobuslar uchun 54,70 lira (6 AQSh dollari). 2021-yil fevral oyida yoʻlkira narxlari mos ravishda 26 foizga oshib, 46 lira (taxminan 6,20 AQSh dollari) va 69 lira (taxminan 9,30 AQSh dollari) ni tashkil qildi . Yevroosiyo tunnelining kontseptual asosi Istanbul universiteti tomonidan, Istanbul shahar hokimiyati nomidan ilgari surilgan 1997-yildagi Transport bosh rejasining topilmalariga borib taqaladi. Ushbu reja asosida 2003-yilda yangi Bosfor boʻgʻozi oʻtish joyining dastlabki texnik-iqtisodiy asoslari amalga oshirildi. Ushbu tadqiqot natijalariga koʻra, eng yuqori fizibilite darajasini taklif qiluvchi yechim sifatida yoʻl tunneli tavsiya etildi . Uzunligi 3340 m boʻlgan tunnel maxsus ishlab chiqilgan va eng yangi disk kesgichlar bilan jihozlangan 13,7 m diametrli TBM Mixshield Slurry yordamida qurilgan. Tunnel shunday tuzilganki, u tunnelning boshqa darajasiga boshpana va qochish yoʻllari bilan taʼminlash uchun 200 m oraliqda favqulodda yordam xonalarini himoya qiladi. Har 600 m da (2000 fut) tez yordam telefoni bilan jihozlangan favqulodda vaziyat zonasi mavjud. Tunnel marshruti boʻylab tezlik chegarasi 70 km/soat.