Ksanthos

Ksanthos veya Ksantos (Likçe: 𐊀𐊕𐊑𐊏𐊀, Arñna; Yunanca: Ξάνθος, Ksanthos), Kaş'ın Kınık köyündeki antik kent. Kaş kara yoluna 70 km uzaklıkta bulunmaktadır. Antik Çağda Likya'ya başkentlik yapmıştır. UNESCO tarafından ’Dünya Kültür Mirası’ listesine alınmıştır. Kentin isminin "sarı" anlamındaki Yunanca ξᾰνθός (ksănthós) kelimesinden geldiği düşünülmektedir. Yerleşim Antik kent ovaya hâkim iki tepe üzerine kurulmuştur. Birincisi Eşen Çayı kenarından sarpça bir kayalık şeklinde yükselen surla çevrili Likya Akropolü yer almakta, kuzeyde kalan ikincisi Akropol ise daha yüksek ve geniş olan Roma Akropolü bulunmakta. Tarihçe Ksanthos, antik kent hakkında kısıtlı bilgilerin olduğu fakat şehir kuruluşunun ilk temelleri MÖ 1200'lere uzandığı sanılmaktadır. Homeros’un Truva Savaşı’nı anlatan İlyada’da geçen destansı metinlere göre, MÖ 1184 yılında yapılan Truva Savaşı sırasında Likya liderleri Glaucus ve Sarpedon’un, Ksanthos Nehri’nin topraklarından geldiği yazılıdır. Aynı metinde Akhilleus’un ölümsüz ve konuşan atının ismi de Ksanthos’dur. Kent MÖ 545 yıllarında Harpagos komutasında Persler'in istilasına uğrayıp egemenliklerine girene kadar bağımsız olarak yaşadıkları kaynak ve arkeolojik verilerden anlamaktayız. Ksanthos kenti, birçok önemli özelliklerinin yanında tarihi çok acılarla dolu kent olarak bilinir. Tarihçiler, kentin birçok kez yerle bir olduğunu veya yandığını fakat yeni şehrin küller arasından yeniden yeşerdiğini anlatmaktadır. MÖ 168 yılında Likya Birliğinin idari ve dinî başkenti olmuş kentte ele geçen en eski kalıntılar MÖ 8. yüzyıla kadar gitmektedir. Pek çok tarihi olaya ve savaşa sahne olan kentten günümüze ulaşan kalıntılar arasında kaya mezarları, lahit mezarları ve Likya kültürüne özgü dikme mezar anıtları vardır. Likya akropolü erken dönem eserleri arasındadır. Birçok kez onarılmış olan tiyatro ve Erken Hristiyanlık Dönemi'nde yapılmış kilise bu antik kentin görülebilecek eserleri arasındadır. 1840'lı yıllarda antik kentte kazılar yapan İngiliz arkeolog Charles Fellows, "Nereidler Anıtı" ile pek çok eseri British Museum'a götürmüştür. Araştırma kazıları İlk araştırmaları 1838'de Charles Fellows tarafından yapıldığı Ksanthos'u keşfettiği ve ören yerinden çıkan bazı eserleri Londra'ya götürdüğü, Likya medeniyetini tanıttığını, 1950 yılında Fransız arkeologlar tarafından tekrar başlatılan kazılar 2011 yılından bu yana Prof. Dr. Burhan Varkıvanç başkanlığında yürütülüyor. Resimler Ayrıca bakınız Kherei Anıtı Ksanthos Mezarları Harpy Anıtı Nereidler Anıtı Kaynakça Dış bağlantılar OpenStreetMap'te Ksanthos ile ilgili coğrafi veriler Fransız Arkeoloji Misyon Ksanthos-Letoon resmi web sitesi