Bahrom posho masjidi

Bahrom posho masjidi (turkcha: Behram Paşa Camii) – Turkiya janubi-sharqidagi Diyorbakir shahrida joylashgan XVI asrga oid Usmoniylar masjidi. Usmoniylar imperiyasi general-gubernatori Bahrom posho tomonidan qurdirilgan. Tarixi Masjid general-gubernator Behram posho tomonidan qurdirilgan. U Yaman va Misr general-gubernatori lavozimida xizmat qilgan Qora Shahin Mustafo poshoning oʻgʻli boʻlgan. Bahrom posho Diyorbakirda taxminan 1564–1565 va 1567–1568-yillar oraligʻida yashagan. 1585-yilda vafot etgan va Halabda dafn etilgan. Masjid qurilishi taxminan 1564–1565-yillarda boshlangan va 1572–1573-yilda (hijriy 980) yakunlangan, bu sana kirish portali tepasida oʻyilgan arab yozuvida keltirib oʻtilgan. Qurilish ishlarini nazorat qilgan meʼmorning shaxsi nomaʼlum, biroq qurilish sifatidan kelib chiqqan holda mahalliy ustalardan boʻlmagan taqdirda, Istanbuldan yuborilgan Usmoniylar meʼmorlaridan boʻlishi mumkin. Masjidda Usmoniylar meʼmorchiligi bilan bilan qatorda mahalliy meʼmorchilik elementlaridan foydalanilganligi qurilishga mahalliy tosh teruvchi ustalar va hunarmandlardan iborat jamoaning jalb etilganligini koʻrsatadi. Meʼmorchiligi Tashqi koʻrinishi Masjidda favvora ham qurilgan boʻlib, uning piramidasimon tomi ustunlar bilan mustahkamlangan. Masjidning shimoliy jabhasida qora va oq tosh qatlamlari navbatma-navbat qoʻllanilgan. Ikki qavatli ayvon beshta gumbaz bilan qoplangan. Tashqi ayvonni ushlab turgan markaziy ikkita ustun favvoradagi ustunlarga oʻxshash. Ayvonning qolgan ustunlari oq marmardan yasalgan, shimoli-gʻarbiy burchagida bitta minora joylashgan. Masjidning gumbazi oʻn olti qirrali barabanga tayangan va har bir tomonida derazalar mavjud. Ichki qismi Masjid gumbazining diametri 15.9 metr (52 ft). Qurilishda ishlatilgan plitkalar Diyorbakirda ishlab chiqarilgan deb ishoniladi, ammo ular Iznikda ishlab chiqarilgan plitkalariga juda oʻxshash. Masjid dizayni arxitektura tarixchilari tomonidan yuqori baholangan. Manbalar Adabiyotlar Havolalar Behram Pasha Camii (Wayback Machine saytida 2025-02-01 sanasida arxivlangan), Archnet