Labranda

Labranda, Labraunda veya Lambraunda ya da Labraynda (Grekçe: Λάβρανδα veya Λάβραυνδα), Muğla'nın Milas ilçesinde bağlı Ortaköy mahallesinin 5 kilometre kadar batısında, Karya bölgesinin dağlık alanında bulunan antik bir arkeolojik sit alanıdır. Antik çağlarda hem Karyalılar hem de Misyalılar tarafından kutsal kabul edilmiştir. Kutsal çınar ağaçları arasındaki bu alan, Pers Karyası'nın satrapı (ve sanal kralı) olan Maussolos'un (M.Ö. 377-352 civarı) ve daha sonra onun halefi ve kardeşi İdrieus'un Hekatomnos hanedanı tarafından Helenistik tarzda zenginleştirilmiştir. Labraunda, bu hanedanın atalarının kutsal tapınağıydı. Hızla Helenleşen Karya'nın refahı, MÖ. 4. yüzyılda gerçekleşmiştir. Helenistik döneme ait ev ve sokak kalıntıları hâlâ izlenebilir durumdadır ve burada çok sayıda yazıt bulunmaktadır. Mitoloji Labranda Pers Valisi Mousolos’un Tanrı Zeus'a adamış olduğu sanılan tapınak, Latmos tepesi güney eteklerine kurulmuş içinde Zeus Labraundos Tapınağı bulunan harabe yapılıları Karyalılar için hac yeri olup kutsal alan olarak kabul edildiği sanılmaktadır. Yerleşim Labranda antik yerleşim hakkındaki net bilgileri ancak tarihlerine göre yapılan kazılar ve araştırmalar neticesinde kronolojik sıralama ve zaman dizini içerisinde değerlendirmek gerekmektedir. Labraunda-Labranda Antik kent yerleşim yeri Karya bölgesine başkentlik yapmış en eski ve Milas'tan 15 km'lik kutsal yolu bağlayan 750 metre yükseklikte dağ eteğine inşa edildiği, bazı dönem içerisinde antik kent imar edilerek geliştirildiği kent içerisinde üç ayrı bölgede yapılan arkeolojik kazılardan anlaşılmaktadır. Mimari açıdan ele alındığında ören yerindeki harabelerin zengin ve ihtişamlı görüntüsü yıllar içerisinde birçok yabancı bilim adamlarının araştırmalarına konu olmuş kaynak ve yazıları bulunmaktadır. Tarihçe Karya'nın en önemli antik yerleşimi olan Labranda ilk temel taşları inşa ediliş tarihi izleri en erken M.Ö. 3000-M.Ö.2500, Tunç Çağı'na işaret ettiği ve M.S. 13. yüzyıla kadar yerleşim gördüğü, 2017 yılında ören yerini ziyaret eden belgesel yönetmeni Tekin Gün notlarından anlaşılmaktadır. Karyalılar için önemli ilk kutsal alan kabul edildiği sanılan Labraunda antik kent Karya bölgesinin önemli kült merkezi olduğu 1948 yılından günümüze kadar devam eden arkeolojik araştırma ve bilimsel kazılarda ortaya çıkmıştır. Ören yerleri Zeus Tapınağı Andron A Açık Kült alanı Batı Stoa Güney Propylon Anıt Mezar Güney Hamam Doğu Kilise Kuzey Stoa Doğu Propylon Doğu Hamam Kaynakça Dış bağlantılar OpenStreetMap'te Labranda ile ilgili coğrafi veriler Labraunda 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.