Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi (Edirne)

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisindeki Selimiye Camii Arastası'nın batısında bulunan ve Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından 1667 yılında inşa ettirilmiş bir Osmanlı dönemi çeşmesidir. Tarihi Çeşme cephesinde yer alan, Ahmed Bâdî ve Oral Onur'un aktardığı inşa kitabesine göre Hicri 1077 (Miladi 1667) tarihinde Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır. Sultan IV. Mehmed döneminde sadrazam olan Kara Mustafa Paşa bu çeşmeyi sadrazam olmadan yedi yıl önce sadrazam kaymakamı iken yaptırmıştır. Kara Mustafa Paşa'nın Edirne'de bu çeşmeden başka 13 adet daha çeşmesi olduğu ifade edilse de bu çeşmelerden hiçbiri günümüze ulaşamamıştır. Balkan Savaşları sırasında Meriç Nehri'nden çeşmeye su pompalanmıştır. Mülkiyeti Edirne Belediyesi'ne ait olan çeşme, Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 04.07.2003 tarih ve 7697 sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı (1. grup) olarak tescil edilmiştir. Mimarisi Kare planlı, üç cepheli, kesme taş ve mermer malzemeli çeşmenin üzeri ahşap çatılı ve kiremit örtülü kırma çatılıdır. Güney cephesi merkezinde sivri kemerli derin bir niş ve niş içerisinde sağır kemer motifli bir ayna taşı, niş boyunca uzanan, iki tarafında oturma sekileri olan mermer bir yalak bulunmaktadır. Sivri kemerin kilit taşı mermer malzemelidir ve merkezinde bir rozet motifi vardır. Kilit taşının üzerinde çeşmenin mermer levha üzerine rumîlerle süslenmiş sülüs hatlı inşa kitabesi konumlanmıştır. Çeşmenin daha geniş yüzeyli doğu cephesinde sağ köşeye yakın sivri kemerli ve yüzeyi düz bırakılmış bir niş vardır. Bu nişin merkezine bir lüle deliği açılmıştır. Sivri kemerin sağ üst köşesinde ise sivri kemer şekilli bir hazne penceresi bulunmaktadır. Cephenin sol köşesinde ise yan yana gelecek şekilde yerleştirilmiş iki adet sağır kaş kemer motifli mermer ayna taşı vardır. Bu cephenin merkezinde fotoğraflardan tespit edilen ve günümüze ulaşamadığı anlaşılan bir suluk yer almaktaydı. Çeşmenin batı cephesinde dikdörtgen bir çerçeve içine alınan sivri kemerli iki adet niş yerleştirilmiştir. Bu nişlerden soldakinde ayna taşı yokken sağdaki niş içerisinde yüzeyi sade bırakılmış mermer bir ayna taşı bulunmaktadır. Kitabesi Ahmed Bâdî'nin aktardığı çeşmenin Şânî tarafından yazılmış mermer inşa kitabesine göre çeşme, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından Hicri 1077 (Miladi 1667) tarihinde inşa edilmiştir. İnşa kitabesinin Ahmed Bâdî tarafından aktarılan transkripsiyonu: İnşa kitabesinin Oral Onur tarafından aktarılan transkripsiyonu: Notlar Kaynakça Dış bağlantılar OpenStreetMap'te Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi (Edirne) ile ilgili coğrafi veriler Wikimedia Commons'ta Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Çeşmesi (Edirne) ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.