Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի (Կեսարիա)

Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի, գործող հայկական եկեղեցի՝ Կեսարիոյ մէջ։ Պատմութիւն Կեսարիոյ մէջ գտնուող ամենահին Հայ Առաքելական Եկեղեցին Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցին է: Հիմնուած է 1191-ին: Դարեր շարունակ զանազան նորոգութիւններու ենթարկուած է եւ կանգուն մնացած է: ԺԹ. դարու կէսին եկեղեցին գրեթէ փլած ըլլալուն, 1859-ին կրկին կառուցուած է: Իսկ 1885-ին եկեղեցւոյ նորոգութեան գործը կատարուած է, օրուան արհեստաւորներու, աղքատ դասակարգի, մանուկներու եւ կիներու կողմէ, իրենց բերած թ՛է նիւթական եւ թէ ֆիզիքական օգնութեամբ: Եկեղեցին Կեսարիոյ կեդրոնը գտնուող միւս Հայկական Եկեղեցիներէն աւելի փոքր է: 1868-ին Եկեղեցւոյ կից հիմնուած է Կիւմիւշեան վարժարանը, որ այսօր աւերակ դարձած է: 1885-ին մեծ նորոգութիւն մը կատարուած եւ դրան վրայ մարմարիոնէ գրութիւն մը զետեղուած է, որուն մէջ կը բացատրուին նորոգութեան մանրամասնութիւնները: Իսկ 1996-ին Եկեղեցին դարձեալ նորոգուած է երկու նուիրատու եղբայրներու կողմէ եւ պաշտամունքի բացուած է: Եկեղեցին ունի երեք գմբէթներ: Մէջտեղի գմբէթը բաժնուած է միւս երկուքէն: Եկեղեցին կազմուած է երեք ուղանկիւնքառանկիւն եւ մէկ քառակուսի բաժիններէ: Եկեղեցւոյ պատերը զարդարուած են զանազան ծաղիկներու, բոյսերու եւ Սուրբերու որմնանկարներով: Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցին կապուած է Պոլսոյ Պատրիարքութեան, որ 1461-ին հիմնուած է Ֆաթիհ Սուլթան Մէհմէտի հրովարտակով: Այս Եկեղեցին միջին Անատոլուի մէջ պաշտամունքի բաց եղող ամենահին եւ միակ եկեղեցին է, որ բարերներու եւ Եկեղեցւոյ Խնամակալութեան ջանքերով կանգուն կը մնայ: Եկեղեցին դարձեալ նորգուփեան ենթարկուած է (նորոգութիւնը սկսած 2006-ին)։ Եկեղեցւոյ նորոգութիւնը երեք տարի տեւած է։ Օծման արարողութիւնը կատարուած է 8 Նոյեմբեր 2009-ին՝ Կրօնական ժողովի ատենապետ Արամ սրբազանի կողմէ, իսկ բացման ներկայ պիտի ըլլայ Կեսարիոյ կուսակալը եւ քաղաքապետը։ Ծանօթագրութիւններ