Абідас (Гелеспонт)

А́бідас (стар.-грэч.: Ἄβῡδος, лац.: Abydus) — старажытнагрэчаскі горад, папярэднік Канстанцінопаля яr гандлёвага моста паміж Еўропай і Азіяй. Размяшчаўся ў Мізіі, на азіяцкім беразе Гелеспонта, дзе яго берагі збліжаюцца да 2 кіламетраў, насупраць горада Сест. Паводле падання, Леандр жыў у Абідасе і плаваў праз Гелеспонт да Геро. Згадкі пра Абідас сустракаецца ў «Іліядзе». Грэчаскае паселішча на месцы фракійскага было заснавана мілетцамі з ведама лідыйскага цара Гіга прыблізна за 670 гадоў да н.э. У час грэка-персідскіх войнаў Абідас праславіўся будаўніцтвам моста цераз Гелеспонт, які навёў ад Абідаса да Сеста цар Ксеркс для пераправы сваёй незлічонай арміі. Тым часам вядомы тыран Дафніс, які кіраваў як стаўленік персаў. У 411—394 гадах да н.э. абідасцы былі ў саюзе са Спартай супраць Афін, прычым у 411 годзе да н.э. пры Абідасе афіняне разбілі спартанцаў, затым горад перайшоў у рукі Ахеменідаў. Каля 360 года да н.э. вядомы тыран Іфіяд. У 334 годзе да н.э. Аляксандр Македонскі пераправіўся з Сеста ў Абідас, папярэдне кінуўшы ў бок горада сваю дзіду — як знак будучага заваявання Азіі. У 200 годзе да н.э. абідасцы праславілі сябе геройскім супраціўленнем Філіпу V Македонскаму. Апошнія звесткі пра горад сустракаюцца ў візантыйскія часы, калі тут збіралі мыта з суднаў, якія праплывалі па Гелеспонце. 13 красавіка 989 года ў бітве каля Абідаса візантыйскі імператар Васілій II разбіў мяцежныя войскі Варды Фокі Малодшага. У гэтай бітве на баку Васілія II браў удзел шасцітысячны корпус русаў, пасланы на дапамогу імператару кіеўскім князем Уладзімірам Святаславічам. У 1024 годзе каля Абідаса з грэкамі ваяваў князь русаў Хрысахір. Менавіта тут з Еўропы ў Азію перапраўляліся крыжакі. Зноскі Літаратура Абидос, город в Мизии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб., 1890—1907.