Acımusluk Sokağı Sarnıcı

Acımusluk Sokağı Sarnıcı, İstanbul'un Fatih ilçesinin Eminönü semtinde bulunan bir sarnıçtır. Eski adı Acımusluk Sokağı olan, Cemal Nadir Sokak'ta bulunur. Sarnıcın 1078 yılında inşa edilen Botaneiates (Kalamanos) Sarayı'nın mahzeni olduğu tahmin edilmektedir. Bizans döneminde su deposu olarak kullanıldığı düşünülmektedir ancak Osmanlı dönemindeki fonksiyonu net olarak bilinmemektedir. İlk planı 1895'te çizilen sarnıç, günümüzde hurda deposu olarak kullanılmaktadır ve bu durum yapının korunması açısından risk oluşturmaktadır. Mimari Hobyar Mahallesi Cemal Nadir Sokak'ta bulunan sarnıç, Osmanlı döneminde de kullanılırken açılmış olan kuzeydoğu duvarındaki sokağa bakan pencereleri ile yer üstünde görülebilir. Sarnıcın yapımında tuğla kullanılmış olup, iç mekânı tonozlarla desteklenmiştir. 10.65 x 16.01 metre ölçülerinde yan yana tonozlu odalar ve odaların ortasında sonradan sarnıç haline dönüştürülmüş bir alt yapı olan sarnıç, bu salonun duvarının dibinde ise her sırası altışar sütundan oluşan iki sıra mermer sütun dizisi bulunur. Mahzenin sağ tarafında, sonradan eklendiği sanılan oval bir sarnıç ve bir dehlizle sonlanan uzun bir koridor vardır. Sol taraf ise ayrı bir plana sahip olup, bu kanadın devamı yoktur. Sütunlu salonun gerisinde su dolu bir mekân vardır. 10.25 x 6.7 metre ölçülerinde ve beşik tonozlu ve mihrap biçiminde bir apsisi vardır. Biri 4.85 x 4.85 metre ve diğeri 2.75 x 2.77 metre boyutlarında iki odadan oluşan dikdörtgen bir mekânın solunda iki mermer sütun bulunur. Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı İmar Planı'nda olan sarnıç, Cemal Nadir Sokağı'ndaki Hoca Kasım Günani Camii hizasına kadar uzanıyor. Günümüzde otopark olarak kullanılan yapının güneydoğusunda tuğla duvar kalıntılarını görmek mümkündür. Bu uzantı yakın tarihli hava fotoğraflarında da görülebilir. Üst örtüdeki bozulmalar nedeniyle yapının içine sürekli yağmur suyu girmiş ve tonozlarda rutubet, tuz ve sıva oluşmuştur. Sarnıç çatısında bulunan ağaçların kökleri yapı içinde de devam etmekte ve bu da çatlaklara neden olmaktadır. Bitki oluşumları, uzun süre bakımsız kalan yapıların derz aralarında ve kopmaların olduğu yerlerde de görülebilir. Cephede, yağmur nedeniyle süzülen sular ve dış kaynaklardan kaynaklanan yoğun karbon birikimi nedeniyle çok fazla kirlenme vardır. Ayrıca, taş ve tuğla yüzeylerde yüzey aşınması ve strüktürel olarak yapıya zarar verebilecek boyutlarda malzeme kaybı vardır. Günümüzde yapı şahısların mülkiyetinde ve girilebilen bölümler işyeri ve depo olarak kullanılmaktadır. Sarnıç, günümüzde korunmamış durumdadır ve restorasyon çalışmaları hakkında herhangi bir resmi girişim bulunmamaktadır. Galeri Kaynakça Dış bağlantılar Wikimedia Commons'ta Acımusluk Sokağı Sarnıcı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur OpenStreetMap'te Acımusluk Sokağı Sarnıcı ile ilgili coğrafi veriler