Τζαμί Ουτς Σερεφελί

Το Τζαμί Ουτς Σερεφελί (τουρκικά: Üç Şerefeli Camii) είναι οθωμανικό τζαμί του 15ου αιώνα στην Αδριανούπολη της Τουρκίας. Ιστορία Το τζαμί Ουτς Σερεφελί παραγγέλθηκε από τον Οθωμανό σουλτάνο Μουράτ Β΄ (β. 1421–1444, 1446–1451), και χτίστηκε μεταξύ 1438 και 1447. Βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της πόλης, κοντά στο Σελιμιγιέ Τζαμί και στο Παλιό Τζαμί. Το όνομα αναφέρεται στον ασυνήθιστο μιναρέ με τρία μπαλκόνια. Αρχικά ονομαζόταν Νέο Τζαμί ( Yeni Cami) για να το ξεχωρίσει από το Παλαιό Τζαμί της πόλης (Eski Cami) που βρίσκεται κοντά. Ο αρχιτέκτονας του τζαμιού δεν είναι γνωστός. Είναι χτισμένο από ασβεστόλιθο από το Μπουργκάς και ο κύριος τρούλος έχει διάμετρο 24 μέτρα. Όταν πρωτοχτίστηκε ο τρούλος ήταν ο μεγαλύτερος σε οποιοδήποτε οθωμανικό κτίριο. Το τζαμί υπέστη σοβαρές ζημιές από πυρκαγιά το 1732 και από σεισμό το 1748, αλλά επισκευάστηκε με εντολή του Μαχμούτ Α'. Τα δύο μπλε και τιρκουάζ επισμαλτωμένα πλακάκια στο τύμπανο των παραθύρων κατασκευάστηκαν πιθανότατα από την ίδια ομάδα κεραμοποιών που είχε διακοσμήσει το Πράσινο Τζαμί (1419–21) στην Προύσα όπου τα πλακάκια υπογράφονται ως «έργο των δασκάλων της Ταμπρίζ». Το μοτίβο με λουλούδια με κινεζικές επιρροές είναι παρόμοιο με εκείνο στο μικρό Τζαμί Μουραντίγιε στην Αδριανούπολη. Αρχιτεκτονική Το Τζαμί Ουτς Σερεφελί είναι ένα από τα σημαντικότερα τζαμιά αυτής της περιόδου της πρώιμης οθωμανικής αρχιτεκτονικής. Έχει πολύ διαφορετικό σχέδιο από τα προηγούμενα τζαμιά. Η κάτοψη είναι σχεδόν τετράγωνη αλλά χωρίζεται μεταξύ μιας ορθογώνιας αυλής και μιας ορθογώνιας αίθουσας προσευχής. Η αυλή έχει κεντρικό σιντριβάνι και περιβάλλεται από μια στοά με καμάρες και θόλους, με διακοσμημένη κεντρική πύλη που οδηγεί στην αυλή από έξω και μια άλλη που οδηγεί από την αυλή στην αίθουσα προσευχής. Η αίθουσα προσευχής επικεντρώνεται γύρω από έναν τεράστιο τρούλο που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του μεσαίου τμήματος της αίθουσας, ενώ τα πλαϊνά της αίθουσας καλύπτονται από ζεύγη μικρότερων θόλων. Ο κεντρικός τρούλος, διαμέτρου 24 μέτρων (ή 27 μέτρων σύμφωνα με τον Ντογάν Κουμπάν), είναι πολύ μεγαλύτερος από οποιονδήποτε άλλο οθωμανικό θόλο που χτίστηκε πριν από αυτό. Εξωτερικά, αυτό οδηγεί σε ένα πρώιμο παράδειγμα του οπτικού εφέ «καταρράκτη των θόλων» που παρατηρήθηκε σε μεταγενέστερα οθωμανικά τζαμιά, αν και η συνολική διάταξη εδώ περιγράφεται από τη Σέιλα Μπλερ και τον Τζόναθαν Μπλουμ ως μη επιτυχημένη ακόμη σε σύγκριση με μεταγενέστερα παραδείγματα. Το τζαμί έχει συνολικά τέσσερις μιναρέδες, διατεταγμένους γύρω από τις τέσσερις γωνίες της αυλής. Ο νοτιοδυτικός μιναρές του ήταν ο ψηλότερος οθωμανικός μιναρές που χτίστηκε μέχρι τότε και διαθέτει τρία μπαλκόνια, από τα οποία προέρχεται και το όνομα του τζαμιού. Το τζαμί υπέστη σοβαρές ζημιές από σεισμό το 1752 και εν μέρει ανακατασκευάστηκε. Η συνολική μορφή του τζαμιού Ουτς Σερεφελί, με την αίθουσα προσευχής με κεντρικό τρούλο, την τοξωτή αυλή με σιντριβάνι, μιναρέδες και ψηλές πύλες εισόδου, προμήνυε τα χαρακτηριστικά της μεταγενέστερης οθωμανικής αρχιτεκτονικής των τζαμιών. Έχει περιγραφεί ως «σταυροδρόμι της οθωμανικής αρχιτεκτονικής», που σηματοδοτεί την κορύφωση του αρχιτεκτονικού πειραματισμού με διαφορετικές χωροταξικές διευθετήσεις κατά την περίοδο των μπεϋλίκων και των πρώιμων Οθωμανών. Ο Κουμπάν το περιγράφει ως το «τελευταίο στάδιο στην πρώιμη οθωμανική αρχιτεκτονική», ενώ η κεντρική κάτοψη του θόλου και ο «αρθρωτός» χαρακτήρας του σχεδιασμού του σηματοδοτούσαν την κατεύθυνση της μελλοντικής οθωμανικής αρχιτεκτονικής στην Κωνσταντινούπολη. Οι μελετητές προσπάθησαν να προτείνουν διάφορες πιθανές πηγές επιρροής και έμπνευσης για αυτό το σχέδιο. Η Μπλερ και ο Μπλουμ προτείνουν ότι πρόκειται για μια μεγαλύτερης κλίμακας εκδοχή του εκκλησιαστικού τζαμιού των Σαρουχανιδών ή του Ουλού Τζαμί (1367) στη Μανίσα, μια πόλη με την οποία ο Μουράτ Β' ήταν εξοικειωμένος. Ο Γκόντφρει Γκούντγουιν προτείνει ότι όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για το σχεδιασμό του τζαμιού Ουτς Σερεφελί υπήρχαν ήδη στα υπάρχοντα τζαμιά της δυτικής Ανατολίας, όπως το Ουλού Τζαμί στη Μανίσα και το Τζαμί Ισά Μπέη στο Σελτσούκ, αλλά ότι απλώς δεν είχαν ενωθεί μαζί σε ένα ενιαίο σχέδιο. Ο Κούμπαν προτείνει ότι ο χωροταξικός σχεδιασμός του τζαμιού εξελίχθηκε από τη σημασία του θολωτού χώρου που συναντάται συνήθως μπροστά από το μιχράμπ στην πρώιμη ισλαμική αρχιτεκτονική, καθώς και από την επιρροή των προηγούμενων οθωμανικών τζαμιών με μονό τρούλο. Το τζαμί, το οποίο είναι χτισμένο με πελεκητή πέτρα και χρησιμοποιεί εναλλασσόμενες ταινίες από χρωματιστή πέτρα για ορισμένα από τα διακοσμητικά του εφέ, σηματοδοτεί την παρακμή της χρήσης εναλλασσόμενης κατασκευής από τούβλα και πέτρα που παρατηρήθηκε σε παλαιότερα οθωμανικά κτίρια. Εικόνες Δείτε επίσης Ισλαμική αρχιτεκτονική Οθωμανική αρχιτεκτονική Παραπομπές Πηγές Blair, Sheila S.· Bloom, Jonathan M. (1995). The Art and Architecture of Islam 1250-1800. Yale University Press. ISBN 9780300064650. Carswell, John (2006) [1998]. Iznik Pottery. London: British Museum Press. ISBN 978-0-7141-2441-4. Goodwin, Godfrey (1971). A History of Ottoman Architecture. London: Thames and Hudson. ISBN 0-500-27429-0. Necipoğlu, Gülru (2011) [2005]. The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire (Revised έκδοση). Reaktion Books. ISBN 9781861892539. Kuban, Doğan (2010). Ottoman Architecture. Antique Collectors' Club. ISBN 9781851496044. Reifstahl, Rudolf M. (1937). «Early Turkish tile revetments in Edirne». Ars Islamica 4: 249–281.