Իլիսուի ամբարտակ

Իլիսուի ամբարտակ (թուրքերեն՝ Ilısu Barajı), ավելի կոնկրետ՝ Իլիսուի ամբարտակ և ջրաէլեկտրոկայան (թուրքերեն՝ Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali), բետոնապատված քարե ամբարտակ Տիգրիս գետի վրա՝ ներկայիս Իլիսու գյուղի հարևանությամբ և Մարդինի և Շըրնաքի մարզերի սահմանագծին։ Իլիսու ամբարտակը Հարավարևելյան Անատոլիա նախագծով նախատեսված 22 ամբարտակներից մեկն է և դրա նպատակն է ջրային էներգիայի արտադրությունը, ջրհեղեղների վերահսկողությունը և ջրի պաշարների կառավարումը։ Շահագործման հանձնելուց հետո ամբարտակը ապահովելու է 1200 ՄՎտ հզորությամբ էլեկտրակայանի գործունեությունը և կազմելու է 10,4 մլրդ մ3 տարողությամբ ջրամբար։ Ամբարտակի շինարարությունը սկսվել է 2006 թվականին և սկզբնապես նախատեսված էր այն ավարտին հասցնել 2016 թվականին։ Նախագծի շրջանակներում կառուցվելու է շատ ավելի փոքր Ջիզրեի ամբարտակը՝ ջրի ոռոգման և էներգիայի մատակարարման համար։ Իլիսուի ամբարտակի կառուցումը առաջացրել է միջազգային հակասական արձագանք, քանի որ կառույցը ջրի տակ է առնելու Հասանքեյֆ բերդաքաղաքը, առաջացնելով նաև շրջակայքում ապրող բնակչության տեղահանման խնդիրը։ Այդ պատճառով 2008 թվականին ամբարտակը զրկվել է միջազգային ֆինանսավորումից։ Քրդական բանվորական կուսակցության մարտիկները ենթարկում են ամբարտակի ենթակառուցվածքները հարձակումների, որոնց պատճառով շինարարությունը տևում է նախատեսվածից ավելի դանդաղ։ 2019 թվականի հուլիսի վերջին ամբարտակը սկսել է լցնել ջրամբարը։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Environmental Impact Assessment Report (English) GAP (Republic Of Turkey Ministry Of Development Southeastern Anatolia Project Regional Development Administration)English International Ilisu Dam Campaign Արխիվացված 2018-11-08 Wayback Machine Ilisu Hydroelectric Project Արխիվացված 2013-06-16 Wayback Machine on PBS Nature Association (Doga Dernegi) page on Ilisu/Hasankeyf Արխիվացված 2020-03-31 Wayback Machine