Saraji i Topkapësë

Saraji i Topkapësë (Turqisht: Topkapı Sarayı, Turqishtja osmane: طوپقپو سرايى) është një muze i madh në lindje të rrethit Fatih të Stambollit në Turqi. Në shekujt 15 dhe 16 shërbeu si vendbanimi kryesor dhe selia administrative e sulltanëve osmanë. Ndërtimi u urdhërua nga Sulltan Mehmed Fatihu dhe filloi në vitin 1459, gjashtë vjet pas pushtimit të Kostandinopojës. Fillimisht Topkapë u quajt "Saraji i Ri" (Yeni Saray) për ta dalluar atë nga Saraji i Vjetër (Eski Saray) në Sheshin Beyazıt. Kompleksi u zgjerua gjatë shekujve, me rinovime të mëdha pas tërmetit të vitit 1509 dhe zjarrit të vitit 1665. Kompleksi i pallatit përbëhet nga katër oborre kryesore dhe shumë ndërtesa më të vogla. Anëtarët femra të familjes së sulltanit jetonin në harem dhe zyrtarët kryesorë të shtetit, përfshirë Vezirin e Madh, zhvilluan takime në ndërtesën e Këshillit Perandorak. Pas shekullit të 17-të, Topkapë gradualisht humbi rëndësinë e saj. Sulltanët e asaj periudhe preferuan të kalonin më shumë kohë në pallatet e tyre të reja përgjatë Bosforit. Në vitin 1856 Sulltan Abdylmexhiti I vendosi ta zhvendos oborrin në Sarajin Dolmabahçe të sapondërtuar. Topkapë mbajti disa nga funksionet e saj, duke përfshirë thesarin perandorak, librarinë dhe nenexhikun. Pas përfundimit të Perandorisë Osmane në vitin 1923, një dekret qeveritar i datës 3 prill 1924 e shndërroi Topkapë në një muze. Ministria e Kulturës dhe Turizmit e Turqisë administron tani Muzeun e Sarajit të Topkapësë. Kompleksi i pallatit ka qindra dhoma, por vetëm ato më të rëndësishmet janë të arritshme për publikun që nga viti 2020, duke përfshirë Haremin Perandorak Osman dhe thesarin, të quajtur hazine ku Diamanti i Spoonmaker dhe Kamë Topkapë janë të ekspozuara. Koleksioni i muzeut përfshin gjithashtu veshje osmane, armë, forca të blinduara, miniatura, relike fetare dhe dorëshkrime të ndriçuara siç është dorëshkrimi Topkapë. Zyrtarët e ministrisë si dhe rojet e armatosura të ushtrisë turke ruajnë kompleksin. Saraji i Topkapësë është pjesë e Zonave Historike të Stambollit, një grup vendesh në Stamboll që UNESKO i njohu si një Trashëgimi Botërore më 1985. Referime