Οσμάν Α΄

Ο Οσμάν Α΄ ή Οσμάν Γαζής (οθωμανικά τουρκικά: عثمان غازى, λατινική μεταγραφή: ʿOsmān Ġāzī· τουρκικά: I. Osman ή Osman Gazi· απ. 1323/4) υπήρξε ο επώνυμος ιδρυτής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία αρχικά συγκροτήθηκε ως μικρό τουρκομανικό μπεηλίκι (πριγκιπάτο ή εμιράτο). Κατά τη διάρκεια της ζωής του, η επικράτειά του περιοριζόταν σε ένα τοπικό ηγεμονικό μόρφωμα στη βορειοδυτική Μικρά Ασία· ωστόσο, στους αιώνες που ακολούθησαν, το κράτος αυτό εξελίχθηκε σε μία από τις πλέον ισχυρές και μακροβιότερες αυτοκρατορίες της παγκόσμιας ιστορίας, η οποία διατηρήθηκε έως το 1922, όταν και καταργήθηκε επίσημα το σουλτανάτο μετά τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ιστορική τεκμηρίωση σχετικά με τη ζωή και τη δράση του Οσμάν είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Δεν διασώζεται καμία πρωτογενής γραπτή πηγή από την περίοδο της βασιλείας του, ενώ οι πρώτες συστηματικές αφηγήσεις για το πρόσωπό του εμφανίζονται μόλις τον 15ο αιώνα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά τον θάνατό του. Το γεγονός αυτό καθιστά δύσκολη τη διάκριση ανάμεσα στα ιστορικά δεδομένα και τα μυθολογικά στοιχεία που πλαισιώνουν τη μορφή του. Ορισμένοι ιστορικοί έχουν μάλιστα χαρακτηρίσει την περίοδο της ζωής του ως «ιστορικό κενό» ή «μαύρη τρύπα» της οθωμανικής ιστοριογραφίας. Σύμφωνα με μεταγενέστερη οθωμανική παράδοση, ο Οσμάν καταγόταν από τη φυλή Καϊ των Ογούζων Τούρκων. Η άποψη αυτή, ωστόσο, αμφισβητείται από πλήθος σύγχρονων ερευνητών, οι οποίοι θεωρούν ότι πρόκειται για μεταγενέστερη κατασκευή, με σκοπό την ενίσχυση της δυναστικής νομιμότητας των Οθωμανών σουλτάνων. Το πριγκιπάτο του Οσμάν αποτέλεσε ένα από τα πολλά ανατολιανά μπεηλίκια που σχηματίστηκαν στο δεύτερο μισό του 13ου αιώνα. Εγκατεστημένο στην περιοχή της Βιθυνίας, στη βορειοδυτική Μικρά Ασία, βρισκόταν σε στρατηγική θέση έναντι της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η οποία εκείνη την περίοδο βρισκόταν σε κατάσταση αποδυνάμωσης. Η γεωγραφική αυτή θέση επέτρεψε στους Οθωμανούς να εξαπολύουν επιθέσεις κατά των βυζαντινών εδαφών, διαδικασία που οδήγησε σταδιακά στη ραγδαία επέκταση του κράτους των απογόνων του Οσμάν και, τελικά, στην άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453. Βιογραφία Γεννήθηκε τo 1258 στο χωριό Θηβάσιο (τουρκ. Söğüt) της Βιθυνίας. Ήταν γιος του Τούρκου φύλαρχου Ερτογρούλ και της Χαλιμέ Χατούν. Ο Πατέρας του Ερτογρούλ Μπέης ήταν αρχηγός της φυλής των Καγί ο οποίος εγκαταστάθηκε στο Θηβάσιο αφού μετανάστευσε με την φυλή και την οικογένειά του από τη Αρμενία. Μετά τον θάνατο του πατέρα του έγινε Μπέης. Σε νεαρή ηλικία, ο Οσμάν, επιτέθηκε εναντίον του βυζαντινού φρουρίου της Αγγελοκώμης το οποίο και κατέλαβε. Έγινε στρατηγός του Σελτζούκου σουλτάνου Μαχσούντ Β΄ και στη συνέχεια, μετά τον θάνατο του τελευταίου, έγινε ηγεμόνας της Βιθυνίας. Το 1299 αυτοανακηρύχτηκε Σουλτάνος του δικού του ανεξάρτητου κράτους, στο οποίο έδωσε το όνομα του. Σταδιακά άρχισε να επεκτείνει την κυριαρχία του, αρχικά στην περιοχή του Μαρμαρά και αργότερα στη Μικρά Ασία. Πολιόρκησε την Προύσα, την οποία τελικά κατέλαβε ο γιος του Ορχάν στις 6 Απριλίου 1326. Η πρωτεύουσα του κράτους του υποστηρίζεται ότι ήταν το φρούριο του Καρατζά Χισάρ (Karacahisar, Ζαρκαδόκαστρο), ενώ είχε κόψει νομίσματα τα οποία έφεραν το όνομά του. Διαμάχη για την προέλευση του ονόματός του "Οσμάν" Από την κλασική εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, πιστευόταν ότι ο Οσμάν Α' πήρε το όνομά του από τον Οθμάν ιμπν Αφφάν, ο οποίος ήταν ο τρίτος Ρασιντούν Χαλίφης του Ισλάμ και ένας από τους συντρόφους του προφήτη Μωάμεθ. Μερικοί όμως ιστορικοί υποστηρίζουν ότι το αρχικό όνομα του Οσμάν Α΄ ήταν "Άτμαν". Ο ισχυρισμός αυτός βασίζεται σε χρονικό του Βυζαντινού ιστορικού Γεωργίου Παχυμέρη, ο οποίος ήταν σύγχρονος του Οσμάν Α΄. Το γράμμα ث στο عثمان έχει μεταφραστεί ως "th" ("θ") στο λατινικό αλφάβητο. Ως εκ τούτου, το "Οσμάν" μεταφράζεται ως "Ottomanus" στα λατινικά και το όνομα της αυτοκρατορίας μεταφράζεται ως Οθωμανική. Ωστόσο, το ελληνικό γράμμα σίγμα "Σ" είναι συριστικό σύμφωνο και το ع στο عثمان πρέπει να μεταφραστεί στην ελληνική ως όμικρον ή ωμέγα αντί για άλφα όπως στα χρονικά. Ένα άλλο επιχείρημα που υποστηρίζει αυτόν τον ισχυρισμό είναι ότι ούτε οι πρόγονοί ούτε οι θείοι, αδελφοί ή υπασπιστές του Οσμάν Α' έχουν ισλαμικά ονόματα. Όντας νομάδες, οι πρόγονοί του είχαν εκτεθεί στον ισλαμικό πολιτισμό πολύ λίγο και άρχισαν να ζουν σε μόνιμους οικισμούς μόλις κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του Ερτογρούλ στο Σογιούτ. Επιπλέον, σύμφωνα με μια διάσημη ιστορία, ο Οσμάν Α΄ είδε για πρώτη φορά Κοράνι στο σπίτι του Σεΐχη Εντεμπαλί, του οποίου την κόρη Ραμπιά Μπαλά Χατούν ο Οσμάν Α΄ παντρεύτηκε αργότερα. Πρωτότοκος γιος του Οσμάν Α΄ και διάδοχος του ήταν ο Ορχάν, το όνομα του οποίου έχει επίσης ρίζες στην παλιά τουρκική. Το πρώτο ισλαμικό όνομα στην γενιά του Οσμάν Α΄ είναι του γιου του Αλαεντίν. Πήρε πιθανώς το όνομά του από τον Αλαεντίν Κεγικουμπάτ Γ΄ (πέθανε το 1303), ο οποίος ήταν ο Σελτζούκος σουλτάνος του Ικονίου της εποχής, ως φόρος τιμής. Θάνατος Απεβίωσε το 1326 ενώ πολιορκούσε την Προύσα σε ηλικία 68 ετών. Ο τάφος του - ανοικοδομημένος μετά από σεισμό - βρίσκεται εκεί μαζί με αυτόν του γιου του, Ορχάν. Οικογένεια Σύζυγοι Μαλχούν Χατούν Ραμπιά Μπαλά Χατούν Παιδιά Αλαεντίν Πασάς (1280-1331), γιoς της Ραμπιά Μπαλά Χατούν Ορχάν (1281-1362), γιoς της Μαλχούν Χατούν Τσομπάν Μπέης (1283-1337), γιoς της Μαλχούν Χατούν Φατμά Μελέκ Χατούν (1284-1347), κόρη της Μαλχούν Χατούν Παζαρλή Μπέης (1285-1311), γιoς της Μαλχούν Χατούν Χαμίτ Μπέης (1288-1329), γιoς της Μαλχούν Χατούν Μελίκ Μπέης (1290-1366), γιoς της Μαλχούν Χατούν Σαβτζί Μπέης (1294-1325), γιoς της Μαλχούν Χατούν Παραπομπές