Βιβλιοθήκη του Κέλσου

Η Βιβλιοθήκη του Κέλσου είναι αρχαίο μνημείο στην Έφεσο. Ιστορική αναδρομή Η βιβλιοθήκη κτίστηκε μεταξύ 114 και 125 μ.Χ. από τον Τιβέριο Ιούλιο Ακίλα Πολεμαιάνο προς τιμή του πατέρα του, Τιβέριου Ιούλιου Κέλσου Πολεμαιάνου, γερουσιαστή της Ρώμης. Κάτω από τα θεμέλια της βιβλιοθήκης βρίσκεται ο τάφος με τη μαρμάρινη σαρκοφάγο του Κέλσου. Η αποπεράτωση της οικοδομής έγινε από τους κληρονόμους του Ακίλα και υπό την εποπτεία του εύπορου πολίτη της Εφέσου Τιβέριου Κλαύδιου Αριστίωνα. Στους χώρους της βιβλιοθήκης στεγάστηκαν δώδεκα χιλιάδες τόμοι βιβλίων στη συνηθισμένη κυλινδρική βιβλιοδεσία. Τα έξοδα διατήρησης της βιβλιοθήκης ανατέθηκαν στο κοινό. Στον τρίτο αιώνα έγινε σεισμός, κατά τον οποίο έπιασε φωτιά και το εσωτερικό της βιβλιοθήκης καταστράφηκε. Έκτοτε δεν ξαναλειτούργησε. Το 1905/1906 τα ερείπια καθαρίστηκαν, ενώ στην δεκαετία του 1970 ακολούθησε η αναστήλωση της πρόσοψης. Σήμερα η βιβλιοθήκη του Κέλσου συγκαταλέγεται στα πιο ξακουστά αρχαία μνημεία της Τουρκίας. Η εικόνα της είναι τυπωμένη στο χαρτονόμισμα των 20 τουρκικών λιρών. Περιγραφή Η βιβλιοθήκη έχει διαστάσεις 23 μέτρα μήκος και 17 μέτρα βάθος. Επειδή το οικόπεδο στο οποίο κτίστηκε ήταν αναγκαστικά μικρό, γιατί ήταν μέσα στην πυκνοκατοικημένη Έφεσο, η αρχιτεκτονική διακόσμηση της πρόσοψης κάνει χρήση ευφυέστατων οπτικών βοηθητικών στοιχείων που δίνουν στο όλο κτίριο μια κομψή μεγαλειότητα. Στην είσοδο είναι αναρτημένο το κείμενο της διαθήκης του δωρητή και σώζεται μέχρι τις ημέρες μας. Εξωτερικά το κτίριο έχει δύο ορόφους. Το ισόγειο είναι διακοσμημένο με τέσσερα αλληγορικά αγάλματα που παριστάνουν τις αρετές του Κέλσου. Είναι τα αγάλματα των θεών Σοφία, Αρετή, Έννοια και Επιστήμη. Το κρηπίδωμα έχει εννέα σκαλοπάτια και είναι διακοσμημένο με βάσεις αγαλμάτων και στις δύο πλευρές. Το ισόγειο έχει τρεις πόρτες, ενώ ο πρώτος όροφος έχει τρία παράθυρα. Ο τριώροφος εσωτερικός χώρος διέθετε διαδρόμους με ράφια για τα βιβλία. Έξω από την βιβλιοθήκη υπήρχε ένα μεγάλο συντριβάνι με ανάγλυφα. Παραπομπές Πηγές Wilhelm Wilberg u. a.: Die Bibliothek. 2. Aufl. ÖAI, Βιέννη 1953 (Forschungen in Ephesos, V, 1). Volker Michael Strocka: Zur Datierung der Celsus-Bibliothek. Στο: The Proceedings of the Tenth International Congress of Classical Archaeology. Bd. 2. Türk Tarih Kurumu Basimevi, Ankara 1978, σσ. 893–899. Friedmund Hueber: Beobachtungen zur Kurvatur und Scheinperspektive an der Celsusbibliothek und anderen kaiserzeitlichen Bauten. Στο: Bauplanung und Bautheorie der Antike. Bericht über ein Kolloquium in Berlin vom 16.11.–18.11.1983. Wasmuth, Βερολίνο 1984 (Diskussionen zur antiken Bauforschung, 4), σσ. 175–200. Peter Scherrer (Hrsg.): Ephesos. Der neue Führer. ÖAI, Βιέννη 1995, ISBN 3-900305-19-6, σσ. 132–135.