Pera Müzesi

Pera Müzesi, İstanbul'un Tepebaşı semtinde bulunan özel bir müzedir. Suna ve İnan Kıraç Vakfı'nın 2005 yılında hayata geçirdiği geniş kapsamlı bir kültür girişimi kapsamında hem müze hem kültür merkezi işlevi görmek üzere kurulmuştur. 1893 yılında mimar Achilleas Manussos’un inşa ettiği tarihî Bristol Oteli ile bitişiğindeki konut olarak inşa edilmiş 5 katlı yapının birleştirilmesi ile meydana gelen yapıda faaliyet göstermektedir. Pera Müzesi, Suna ve İnan Kıraç Vakfı’na ait “Oryantalist Resim”, “Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri” ve “Kütahya Çini ve Seramikleri” koleksiyonlarını barındırır. Bu koleksiyonların temsil ettiği değerleri, sergiler, yayıncılık ürünleri, sözlü etkinlikler, eğitim etkinlikleri ve bilimsel çalışmalar aracılığıyla kamuyla paylaşmakta, gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlamaktadır. Tarihçe Müze binası, 1893 yılında Rum mimar Achilleas Manussos tarafından Tepebaşı'nda inşa edilen Bristol Oteli'nin renove edilen binası ile bitişiğindeki beş katlı binanın 2003-2005 döneminde restoratör mimar Sinan Genim’in hazırladığı proje çerçevesinde birleştirilmesiyle meydana getirildi. 8 Haziran 2005’te ziyarete açıldı. Pera Müzesi’ni ve İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nü açarak İstanbul’a yaptığı katkılardan ötürü Suna Kıraç ve İnan Kıraç 2009 yılında İstanbul Turizm Onur Ödülü’ne değer görüldü. Vakıf, Pera Müzesi’ni kurduğu için aynı yıl Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Akademi Özel Ödülü’ne de layık görüldü. Müze, 2011 yılında TÜYAP Sanatsever Kurum Ödülü’nü, 2014 yılında da Türkiye’nin Süpermarkaları (Superbrands) Ödülü’nü aldı. Ekonomi Gazetesi Kitap Dergisi’nin düzenlediği 2023 Yılın En İyileri ödüllerinde, Sanat yayıncılığı alanındaki ürettiği kalıcı eserler nedeniyle "Yılın Kurumsal Yayınevi Ödülü'ne değer görüldü. Müze binası Mimar Achilleas Manussos'un, dönemin genel mimari karakterine uygun olarak tasarladığı, tuğla malzeme ile kâgir sistemde inşa edilen, neoklasik özellikler taşıyan Bristol Oteli'nin inşaası 1893 yılında tamamlanmış ve otel 1980'li yılların başına kadar üst düzey yabancı konuklara hizmet vermiştir. Otelin son sahibi Ömer Lütfi Bengü'nün 1983'teki vefatının ardından, mirasçılarının satışa çıkardığı binayı önce Yıldız Lastikçilik, ardından Esbank satın almıştır. Bristol Oteli'ni Esbank'ın genel müdürlük binasına dönüştürmek üzere, mimar Doğan Hasol yapıyı yenilemiştir. Otel ile hemen yanındaki beş katlı konut binasının Meşrutiyet Caddesi'ne bakan cepheleri korunmuş ve iki parsel birleştirilmiştir. Bina 2002 yılına kadar Esbank Genel Müdürlüğü olarak hizmet vermiştir. Bina Manoussos'un orijinal cephesi ve Hasol'un birleştirdiği parseller korunarak, Mimar Sinan Genim'in hazırladığı proje doğrultusunda çağdaş ve donanımlı bir müze olarak yeniden tasarlanmıştır. Koleksiyonlar Oryantalist Resim Koleksiyonu, 17.-20. yüzyıllar arasında Osmanlı dünyasından ve coğrafyasından esinlenmiş Avrupalı sanatçılar ve Osmanlı sanatçılar tarafından üretilen eserlerden oluşur. Alanında Türkiye'nin en zengin koleksiyonlarından birisidir. Osman Hamdi Bey'in Kaplumbağa Terbiyecisi adlı tablosu da bu koleksiyonda yer alır. Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri Koleksiyonu MÖ 2000'den günümüze Anadolu'da kullanılagelmiş başlıca ağırlık ve ölçü aletlerinden oluşan ve 10.000'e yakın objeyi kapsayan bir koleksiyondur. Kütahya Çini ve Seramikleri Koleksiyonu, bünyesinde çeşitli dönem ve türlerden 1.000 civarında parçayı barındırır. Koleksiyon, 18.-20. yüzyıl arası dönemde Kütahya çini ve seramik sanatının gelişim çizgisinin ayrıntılı bir biçimde izlenmesine olanak verir. Sanat projeleri ve sergiler Pera Müzesi, dünyanın önde gelen müze, koleksiyon ve vakıflarıyla ortak sanat projeleri üretir. Proje ortakları arasında Tate Britain, Victoria ve Albert Müzesi, St. Petersburg Rus Devlet Müzesi, JP Morgan Chase Koleksiyonu, New York School of Visual Arts ve Maeght Vakfı bulunur. Müzedeki Sevgi ve Erdoğan Gönül Galerisi'nde uzun dönemli tematik koleksiyon sergileri açılır. Müze katlarından ilkinin büyük bir bölümünde Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri Koleksiyonu sergisi yer alır. Bu serigidee eski çağlardan 20. yüzyıl başına bu topraklarda kullanılagelmiş ağırlık ve ölçü birimleriyle, çeşitli malzeme ve tekniklerde üretilmiş tartı ve ölçü aygıtlarının örnekleri sergilenir. Aynı katın diğer bölümünde yer alan ve 18. yüzyıl ortasından 20. yüzyıl başına uzanan bir zaman dilimi içinde Osmanlı zanaat ve sanat mozaiğinin önemli bir bölümünde Kütahya Çini ve Seramikleri Koleksiyonu sergilenir. Oryantalist Resim Koleksiyonu, da Pera Müzesi'nin Sevgi ve Erdoğan Gönül Galerisi'nde uzun dönemli tematik sergilerle, bölümler halinde sergileniyor. Müzede ayrıca sanatın farklı alanlarında Jean Dubuffet, Henri Cartier- Bresson, Rembrandt, Niko Pirosmani, Josef Koudelka, Joan Miró, Akira Kurosawa, Marc Chagall, Pablo Picasso, Fernando Botero, Frida Kahlo, Diego Rivera, Goya, Alberto Giacometti, Grayson Perry, Cecil Beaton, Giorgio de Chirico gibi sanatçıların yapıtlarını içeren sergiler düzenlenmiştir. Koleksiyonlarından örnekler Oryantalist Resim Koleksiyonu Kütahya Çini ve Seramikleri Koleksiyonu Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri Koleksiyonu Etkinlikler Pera Müzesi'nde çocuklar ve gençleri sanatla buluşturmak, bir müze bilinci oluşturmak, sanatı ulaşılabilir kılmak ve izleyiciyle sergilenen eserler arasında iletişim kurmak amacıyla Pera Eğitim adıyla çalışmalar yürütülür. Etkinliklerine Ekim 2008'de başlayan Pera Müzesi Film ve Video Bölümü (Pera Film), müzede film seçkileri sunar. Müzede oda müziği konserleri ile Türk Müziği konserleri serisi düzenlenir. Erişilebilirlik Müze girişi, tekerlekli sandalye kullanan veya merdiven kullanamayan ziyaretçilere uygun olarak düzenlenmiştir. Yapının üst katlarına asansör ile erişilebilmektedir. Pera Müzesi, Türkiye'de işitme engelli ziyaretçileri kapsayan turlara programında düzenli olarak yer veren ilk müzelerdendir. Müze, 2016 yılında "Pera Engelsiz" adlı bir program başlatmıştır. Bu programla işitme ve zihinsel engelli ziyaretçilere yönelik ücretsiz sergi turu ve eğitim programları düzenlemiştir. 2024 yılı itibarıyla müzede özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarına yönelik atölyeler düzenlenmeye devam edilmektedir. Kaynakça Dış bağlantılar OpenStreetMap'te Pera Müzesi ile ilgili coğrafi veriler Pera Müzesi9 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Google Art Project Sayfası Suna ve İnan Kıraç Vakfı24 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.