Sigeion

Sigeion (Grekçe: Yunanca: Σίγειον, Sigeion; Latince: Sigeum), Anadolu'nun Troad bölgesinin kuzeybatısında, Skamandros (günümüz Karamenderes Nehri) ağzında bulunan antik bir Yunan şehriydi. Sigeion, Ege Denizi ile Scamander arasında, günümüzde Yenişehir olarak bilinen ve Türkiye'nin Çanakkale ilinin merkezinin bir parçası olan bir sırtı kontrol ediyordu. Çevre bölge, Hellespont'un ağzını işaret ettiği için antik coğrafyacılar tarafından sık sık bir referans noktası olarak kullanılan Sigeion Burnu olarak anılıyordu. Bu burunun ana hattı, Yenişehir'in doğusundaki koyu dolduran Karamenderes'in alüvyon aktivitesi nedeniyle artık görülemiyor. 'Sigeion' adı 'sessiz yer' anlamına gelir ve Grekçe: σιγή (sigē), 'sessizlik' kelimesinden türetilmiştir; Klasik Antik Çağ'da, bu bölgedeki denizlerin şiddetli fırtınalarıyla tanınması nedeniyle, adın Antifraz, yani gerçekliğin aksine yerin bir özelliğini gösterdiği varsayılıyordu. Tarih Arkaik Sigeion, MÖ 8. veya 7. yüzyılda yakındaki Midilli'den gelen Midillililer tarafından kurulmuştur. MÖ 7. yüzyılın sonlarına doğru Atinalılar, Olimpiyat galibi Phrynon'u Sigeion'u fethetmesi için gönderdiler. Geleneğe göre, Phrynon ve Midillili aristokrat Pittacus, Pittacus'un rakibini bir ağ kullanarak zekasıyla alt ettiği bir düello yaptılar. Bu savaş sırasında aristokrat ve şair Midillili Alkaios, savaştan nasıl kaçtığını, kalkanını kaybettiğini ve Atinalıların onu Athena tapınaklarında bir ganimet olarak asmasının utancına nasıl katlandığını anlattığı çatışma hakkında birkaç şiir yazdı. Bu şiirlerin çoğu birkaç dize dışında kaybolmuştur ve Klasik Antik Çağ'daki yazarlar için çatışma hakkında ana bilgi kaynağını oluşturdukları düşünülmektedir. Atinalılar, Sigeion'u kimin haklı olarak kontrol etmesi gerektiği konusunda iki taraf arasında hakemlik yapması için Korintli tiran Periander'e başvurdular. Periander, Atinalıların, Truva Savaşları'na katıldıkları ve yakındaki İlion'u yok etmeye yardım ettikleri, Midillililerin ise Aioller olduğu ve bu nedenle bölgeye daha sonraki bir tarihte geldikleri ve dolayısıyla topraklarda öncelikli hak iddia edemedikleri yönündeki argümanlarını kabul ederek Atina lehine karar verdi. MÖ yaklaşık 575-550 yıllarına tarihlenen ve Sigeion'a atfedilen Attika Yunancasıyla yazılmış iki yazıt, Atinalıların sonraki yarım yüzyıl boyunca Sigeion'da yaşamaya devam ettiğini göstermektedir. Sigeion'un 7–8 km güneyindeki Midilli kalesi Achilleion'daki arkeolojik kalıntılar, bu dönem boyunca Midillililerin yakında düşmanca bir varlık sürdürdüğünü ve 540'lı yıllarda bunun Midilli'nin Sigeion'u yeniden ele geçirmesiyle sonuçlandığını göstermektedir. Atinalı tiran Peisistratos, Sigeion'u yeniden ele geçirerek gayrimeşru oğlu Hegesistratus'u şehrin tiranı yaparak karşılık verdi. Sigeion, Peisistratidler için önemli olmaya devam etti. Peisistratos'un oğlu Hippias, MÖ 510/9'da Atina'dan sürüldükten sonra sürgününü Sigeion'da geçirdi ve Atina sembolü olan baykuşu ve kendi adını efsane olarak gösteren sikkeler bastırdı. Klasik Sigeion, Klasik dönem boyunca Atina ile yakın ilişkilerini sürdürdü. Sigeionlular, MÖ 451/0 veya 418/17 tarihlerine ait bir yazıtta Atinalılar tarafından övüldüğünü gördüğümüz sadık müttefiklerdi ve 5. yüzyıl boyunca Sigeion, Atina yönetimindeki Delos Birliği'nin bir üyesiydi. Hazine değerlendirmelerinde Sigeion, Hellespont Bölgesi'ne aitti ve günümüze ulaşan hazine listelerinde Sigeion, MÖ 450/49 ile 418/17 arasında toplam 15 kez görünmektedir; bu dönemin başında hazinesi mütevazı 1.000 drahmi idi, ancak sonunda hazine değerlendirmesi 1 talente yükselmişti. Çağdaş tarihçi Sakızlı Theopompus'a göre Sigeion, MÖ 340'ların sonlarında ve 330'ların sonlarında orada zaman geçiren Atinalı general Chares'in favori ikametgâhıydı. Sigeion'un MÖ 4. yüzyıl sikkeleri, onun yönetimi dönemine (MÖ 335-334) ait olabilir. Chares'in Sigeion ile olan ilişkisinin gösterdiği Atina ile devam eden bağlantılar, ön yüzde bir Athena başı ve arka yüzde bir baykuş gösteren bu sikkelerin ikonografisinden de anlaşılmaktadır. MÖ 4. yüzyılda bir noktada (Aristoteles sadece Grekçe: ἔναγχος, 'yakın zamanda' demektedir), Sigeion güneydeki yakındaki Tenedos adasıyla bir toprak anlaşmazlığına karıştı, ancak başka ayrıntı bilmiyoruz. Sigeumlu Damastes, MÖ 5. yüzyılda yaşamış ünlü bir Yunan coğrafyacı ve tarihçiydi. Helenistik ve Roma MÖ 302'de Kral Lysimachus, Antigonus I Monophthalmus'un tarafındayken gönüllü olarak teslim olmayı reddettiğinde Sigeion'u zorla ele geçirdi. MÖ 168'de Sigeion, Antigonus'un soyundan gelen Makedon Kralı Perseus'un Makedon filosuna sığınak oldu. Bundan bir süre sonra Sigeion terk edildi: Augustus'un hükümdarlığının sonlarında coğrafyacı Strabon, Sigeion'u Grekçe: κατεσπασμένη πόλις, 'yıkılmış bir şehir' olarak tanımladı ve MS 1. yüzyılın ortalarında hem Pomponius Mela hem de Yaşlı Plinius benzer şekilde Sigeion'dan terk edilmiş olarak bahsetti. Ancak, sonraki kaynaklardaki referanslar, burnun sonraki yüzyıllar boyunca 'Sigeion' olarak bilinmeye devam ettiğini göstermektedir. Bibliyografya J.M. Cook, The Troad (Oxford, 1973). J.V. Luce, 'The Homeric topography of the Trojan Plain reconsidered' OJA 3 (1984) 31–43. M. Korfmann, 'Beşik-Tepe. Vorbericht über die Ergebnisse der Granungen von 1985 und 1986' Archäologische Anzeiger (1988) 391–8. A.U. Kossatz, 'Beşik-Tepe 1985 und 1986; zur archaischen Keramik vom Beşik-Tepe' Archäologische Anzeiger (1988) 398–404. L.H. Jeffery, The Local Scripts of Archaic Greece Rev. ed. (Oxford, 1990). S. Mitchell, 'Sigeion' in M.H. Hansen and T.H. Nielsen (eds.), An Inventory of Archaic and Classical Poleis (Oxford, 2004) no. 791. Kaynakça