Katta masjid (Monastir)

Monastir katta masjidi (arabcha: الجامع الكبير بالمنستير) Tunisdagi Monastir shahrida joylashgan tarixiy masjiddir. Shahar chekkasida, dengiz boʻyida, Monastir Ribatiga yaqin joylashgan bu masjid oʻzining toshdan qurilgan baland tashqi devorlari, deraza va eshiklarni oʻrab turgan naqshlari, hamda mehrob boʻylab choʻzilgan ravoqlari bilan ajralib turadi. Tarixi va arxitekturasi Asrlar davomida bir necha marotaba kengaytirilgan va qoʻshimchalar kiritilgan hozirgi masjid tarkibida namozxona va minora mavjud, ammo ichki hovlisi yoʻq. Bu holat qurilishning toʻrt bosqichi natijasida yuzaga kelgan. IX asrga oid birinchi bosqichda zal ravoqli gumbazlar bilan qoplangan va xochsimon ustunlarga tayanuvchi yarim doiraviy ravoqlar bilan mustahkamlangan holda qurilgan. XI asr davomida masjidning janubi-sharq tomonga kengayishi sababli ravoqli gumbazlar bilan qoplangan ustunlar qoʻshilgan. Aynan shu davrdan boshlab mehrob holati yanada yaxshilanishni boshlagan. Ziriylar uslubidagi naqshlar bilan bezatilgan mehrob qovurgʻasimon gumbazli yarim silindrik shakldagi tokchadan iborat. U kufiy yozuvlari va naqshinkor gul bezaklari bilan ziynatlangan. Hafsiylar davrida masjidni kengaytirish ishlari davom ettirilgan boʻlib, toʻrtburchak asosli minora qurilgan va shimoli-gʻarbiy qismiga ikkita qoʻshimcha namozxona qoʻshilgan. Masjidning qurilishi XVIII asrda tashqi peshtoqlardan biri boʻylab ayvon qoʻshilishi bilan yakuniga yetgan. Monastir katta masjidining oʻziga xos xususiyatlaridan biri – oʻrta asr Ifriqiyon meʼmorchiligida kamdan-kam uchraydigan mehrob ustidagi gumbazning mavjud emasligi hisoblanadi. Yana qarang Eng qadimgi masjidlar roʻyxati Manbalar