Tunes

Tunes (en grafía árabe تونس ; en francés Tunis) é a principal cidade da Tunisia. Capital ininterrompida do país desde o 20 de setembro de 1159 (5 de ramadán de 554, consonte ao calendario musulmán), por decisión dos almohades, status que confirmou a dinastía dos Hafsidas en 1228. É así mesmo a capital da gobernación do mesmo nome, creada en 1956. O santo patrón, islámico, de Tunes é Sidi Mahrez que dá o seu nome a unha mesquita da cidade. Etimoloxía Segundo o historiador Paul Sebag, Tunes é a transcrición do nome en árabe تونس , pronunciado tunus, tunas, ou tunis no árabe de Tunisia. Os tres vocábulos aparecen na obra do xeógrafo sirio Yaqout al-Rumi Dicionario de países, do século XII. O último é o que predomina no nome da cidade, así como nos xentilícios tunisi ou tunusi («tunecino»). Este vocábulo podría proceder do verbo ens en bérbere, co significado de «estar deitado» ou «deitarse »e, por extensión, «ir pasar a noite a», «chegar para pasar a noite» ou «ir pasar a noite en». Entre os numerosos derivados deste termo están tinés, que indica «o feito de estar deitado» e, por extensión, «o feito de pasar a noite». Así, o nome de Tunes tería probabelmente o sentido de «campamento nocturno», «bivouac» ou «parada». Na toponimia antiga da África romana atópanse igualmente os nomes próximos das localidades de Tuniza (actual El Kala), Thunusuda (actual Sidi Meskine), Thinissut (actual Bir Bouregba), Thunisa (actual Ras Jebel) ou Cartennæ (actual Ténès en Alxeria). Todas estas localidades bérberes sitúanse sobre vías romanas e teñen, sen dúbida, servido de etapas ou postas. Do nome de Tunes deriva Tunisia, que designa o país do que é capital, de forma análoga ao de Alxeria, creado a partir de Alxer. Estes topónimos empregáronse en primeiro lugar en francés e despois estendéronse ao resto de linguas europeas. Outras teorías fan derivar o nome do termo bérber Tinast, que podería significar «chave da fertilidade», como descrición do territorio. Tamén foi relacionada coa deusa púnica Tanit, dado que moitas cidades antigas recibían o seu nome por unha divindade. E tamén se ten argumentado que provería de Tynes, vila mencionada por Diodoro Sículo e Polibio nas súas descricións dun lugar que podería ser o actual Al-Kasbah, a antiga vila bérber de Tunes. Xeografía Situada ao norte do país, ao fondo do golfo de Tunes, do que a separa o lago de Tunes, a cidade sesténdese pola chaira litoral e polos outeiros próximos. Está poboada por 728.453 habitantes (2004), denominados tunesinos, pero enmárcase dentro dunha aglomeración metropolitana moito máis extensa (até 30 km, alcanzando os suburbios setentrionais de La Marsa), na que moran arredor de 2.300.000 de habitantes (2006), e comprende 4 gobernacións, que conforman o Gran Tunes, a saber: Tunes, Ben Arus, a Ariana e a Manuba. Clima A cidade ten un clima mediterráneo meridional, con 18 °C de temperatura media anual (que oscila entre os 11 °C de xaneiro e os 27 °C de agosto). Nun período de 30 anos de rexistros a máxima absoluta atinxiu 46 °Cº e a mínima -1 °C. A pluviosidade total anual é de 440 litros, sen precipitacións durante os meses de xullo e agosto, mentres que durante o outono e o inverno concentra o 78% das chuvias. Monumentos A medina A medina, ou cidade antiga, de Tunes foi declarada Patrimonio Mundial da UNESCO en 1979. A medina contén sobre 700 monumentos, incluíndo palacios, mesquitas, mausoleos, madrasas e fontes, que se remontan, en ocasión ao período almohade e a dinastía hafsida. Entre eses antigos edificios salientan: A Gran Mezquita (que engloba a Universidade Islámica e a biblioteca) A Mesquita Ez-Zitouna ("Mezquita da oliveira"), erguida en 723 por Ubaid Allah Ibn-al-Habhab para celebrar a nova capitalidade. Dar-al-Bey, ou Palacio do Bey, que comprende construcións e obras de diferentes estilos e períodos, do que se coida que se levanta sobre os restos do teatro romano e do palacio do século X de Ziadib-Allah II al Aghlab. Outros monumentos O Museo do Bardo, contén coleccións provenientes do período romano-africano, así como da Grecia Antiga e dos diferentes períodos da historia de Tunisia. O edificio foi, en orixe, un palacio hafsida do século XIII. Nas proximidades xacen as ruínas de Cartago, na costa nordeste. Notas Véxase tamén Bibliografía Elkbir, Mohsan (2015). Analyse sémio-linguistique des noms propres dans les proverbes libyens (PDF) (en francés). (tese de doutoramento). Metz: Université de Lorraine. Houtsma, Martijn Theodoor (1987). E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913-1936 (en inglés). Leiden: Brill. ISBN 90-04-08265-4. Room, Adrian (2006). Placenames of the World : Origins and Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features, and Historic Sites (en inglés). Jefferson: McFarland. ISBN 0-7864-2248-3. Sebag, Paul (1998). Tunis : histoire d'une ville (en francés). París: L'Harmattan. ISBN 978-2-7384-6610-5. Yardley, John C., ed. (2006). Livy. Hannibal's War: Books Twenty-one to Thirty. Serie: Oxford World's Classics (en inglés). (tradución de John C. Yardley). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0199555970. Ligazóns externas Páxina oficial de Tunes Arquivado 14 de marzo de 2024 en Wayback Machine. (en árabe) Galegos no Mundo, Tunes, programa da TVG.