Сус (шаҳр)

Сус (ба арабӣ: سوسة, Sūsa) — шаҳр-бандари сеюм бузургтарини Тунис дар канори халиҷи Ҳаммамет (Баҳри Миёназамин), маркази вилояти Сус. Маркази таърихии шаҳр — Мадинаи Сус — соли 1988 ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ворид шуд ҳамчун яке аз бузургтарин намунаҳои меъмории шаҳрии аглабидӣ дар ҷаҳон. Аҳолии шаҳр аз 271 ҳазор нафар буда, бо агломератсия аз 800 ҳазор мегузарад. Сус яке аз бузургтарин курортҳои соҳилии Тунис мебошад. Таърих Сус тахминан асри IX то милод аз тарафи финикиён ҳамчун Hadrumetum бунёд шуд ва баъдан зери Карфаген, Рум (Hadrumetum — яке аз бузургтарин шаҳрҳои вилояти Африка), вандалҳо ва Византия буд. Соли 670 пас аз бунёди Кайруан Сус маркази асосии бандарии Магриб — бандари байни Кайруан ва Баҳри Миёназамин — гардид. Дар асрҳои IX–X давраи тиллоии Сус буд: зери сулолаи Аглабидҳо (800–909) шаҳр бо рибат — қалъаи муҳофизатии муҷоҳидин (821), Ҷомеи Бузурги Сус (851) ва деворҳои бузурги шаҳрии асрҳои миёна сохта шуданд. Рибати Сус яке аз қадимтарин ва беҳтарин рибатҳои нигоҳ дошташудаи дунёи ислом аст. Ҷуғрофия ва иқлим Сус дар канори халиҷи Ҳаммамет (Баҳри Миёназамин), дар замини ҳамвор воқеъ аст; иқлими он муътадили баҳримиёназаминӣ — тобистон гарм-хушк, зимистон муътадил-намӣ — мебошад. Аҳолӣ Аҳолии шаҳри Сус аз 271 ҳазор нафар буда, асосан арабҳои тунисӣ мебошанд. Иқтисод Иқтисоди Сус бар сайёҳии соҳилии байналмилалӣ (Порт Эл-Кантауи, наздикии шаҳр — яке аз бузургтарин курортҳои Магриб), нассоҷӣ, саноати истеҳсолӣ ва бандар асос меёбад. Нақлиёт Дар Сус Фурудгоҳи байналмилалии Энфидҳа-Ҳаммамет (тахминан 60 км шимолтар), бандари баҳрӣ, истгоҳи роҳи оҳан (хатти Тунис–Сус–Сфакс), системи метро Sahel Metro (Сус–Маҳдия) амал мекунанд. Фарҳанг ва маориф Мадинаи Сус (UNESCO 1988) дорои Рибати Сус (821 — қадимтарин рибати бефосила нигоҳ дошташуда), Ҷомеи Бузурги Сус (851), Қасбаи Сус (бо манораи Калайфа), девори бузурги шаҳри асрҳои миёна ва базорҳои анъанавии 'сук' аст. Музейи Сус (дар Касбаи кӯҳна) дорои дуюм бузургтарин коллексияи мозайкаҳои римии Тунис баъд аз Бардо аст. Нигаред низ Тунис Тунис Кайруан Маҳдия Сфакс Эзоҳ Пайвандҳо Сус дар Encyclopædia Britannica Medina of Sousse — UNESCO