Tunis (shahar)

Tunis — Tunis poytaxti. Mamlakatning muhim iqtisodiy va madaniy markazi. Tunis viloyatining maʼmuriy markazi. Oʻrta dengizning Tunis buxtasi gʻarbiy sohilida joylashgan. Iqlimi subtropik dengiz iqlimi, oʻrtacha oylik harorat yanvarda 10,2°, iyulda 25,6°. Yillik yogʻin 450 mm chamasida. Aholisi 702,3 ming kishi (1998). Transport yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Yirik port, chetga temir rudasi, fosforit, sharob, meva-sabzavotlar chiqariladi. Oziq-ovqat, toʻqimachilik, metallsozlik, kimyo, sement, oynashisha, poligrafiya, rangli metallurgiya sanoati korxonalari mavjud. Tunis universiteti, Milliy konservatoriya, ilmiy tadqiqot muassasalari, institutlar, kutubxona, teatr, Bardo muzeyi, Islom sanʼati muzeyi va boshqa bor. Tunis Karfagen shahrining yoʻldosh shahri sifatida mil. av. bunyod etilgan. VII asr oxiri-VIII asr boshlarida Karfagenni arablar egallaganidan soʻng, Tunis Shimoliy Afrikaning yirik iqtisodiy va madaniy markazi sifatida rivojlandi. XIII—XVI asrlarda Hafsiylarning sharqiy magʻrib davlati poytaxti. 1535-yilda ispan qoʻshinlari tomonidan egallanib, xonavayron qilingan. 1574-yildan Usmonli turk saltanati tarkibida. 1891-1956-yillarda Fransiya protektorati maʼmuriy markazi. 1956-yil 20-martdan mustaqil Tunis poytaxti. Meʼmoriy yodgorliklardan Katta Masjid (Jome az-Zaytuna; VIII asr), AlQasr masjidi (XII asr), XVII—XIX asrlarda qurilgan saroylar, Tunis shahridan 12 km shimoli-sharqda, dengiz sohilida Karfagen shahrining xarobalari saqlangan.