Дом Ферэнца Ліста (Веймар)

Дом Ферэнца Ліста ў Веймары — дом, у якім жыў кампазітар і піяніст Ферэнц Ліст у Веймары, цяпер выкарыстоўваецца як музей. Дом знаходзіцца на Марыенштрасэ 17, дзе пачынаецца Бельведэрэр Алееe, на поўдзень ад цэнтра горада Веймар, на ўскрайку парку Ільм. Гісторыя Пабудаваны ў 1798/99 годзе як дом герцагскага прыдворнага садоўніка. Тут жа размяшчалася прыдворнае садаводства. Аўтар праекта — прыдворны архітэктар Іаган Фрыдрых Рудольф Штайнер. У 1818/19 гадах на супрацьлеглым баку вуліцы быў пабудаваны жылы дом такой жа формы. Абодва будынкі, якія знаходзіліся ў той час на паўднёвай ускраіне горада, утваралі рэпрэзентатыўны ўезд у горад. У 1819 годзе дом Ліста быў грунтоўна перароблены пад кіраўніцтвам архітэктара Клеменса Венцэслава Кудра, так што цяпер ён з’яўляецца адным з тыповых узораў веймарскай архітэктуры класіцызму. Дом Ліста, а дакладней будынак садаводства, пацярпелі падчас авіяналётаў на Веймар падчас Другой сусветнай вайны, былі закансерваваны на зіму 1945/46 г., рамонтныя работы праводзіліся ў 1948—1952 гг. Веймарскія прыдворныя садоўнікі жылі на першым паверсе да 1918 года. З 1854 па 1868 год на верхнім паверху была майстэрня мастака Фрыдрыха Прэлера Старэйшага. Перш чым пераехаць у дом, Ліст неафіцыйна і дэ-факта жыў быдунку «Альтэнбург» у Веймары з 1848 па 1861 год, але афіцыйна ў «Hotel Erbprinz». У 1869 годзе Карл Аляксандр Саксен-Веймар-Эйзенахскі перадаў Францу Лісту верхні паверх дома, дзе кампазітар некалькі месяцаў штогод (у падарожжах паміж Рымам і Будапештам) да сваёй смерці ў 1886 годзе. Жылыя памяшканні на верхнім паверсе для Ліста абсталявала вялікая герцагіня Сафія Аранская-Насаўская. Пасля смерці Ліста 31 ліпеня 1886 года Карл Аляксандр загадаў выкарыстоўваць верхні паверх пад музей. Раяль «Bechstein», які быў прадастаўлены Лісту кампаніяй-вытворцам пры яго жыцці, паслужыў падарункам Карла Бехштэйна толькі што створанаму музею. У 1918 годзе дом Ліста перайшоў ва ўласнасць зямлі Цюрынгія і ў такім выглядзе кіраваўся Нацыянальным музеем Гётэ. У 1954 годзе Нацыянальны даследчы і мемарыяльны комплекс класічнай нямецкай літаратуры ў Веймары прыняў будынак і ў наступныя гады правёў маштабныя рамонтныя работы. Крыніцы Літаратура Isolde Bacher, Hans-Wilm Schütte: Weimar. 8. Auflage. Baedeker, Ostfildern 2013, ISBN 978-3-8297-1486-0, S. 185—187. Paul Kahl: Die Weimarer Museen. Ein erinnerungskulturelles Handbuch. Sandstein, Dresden 2022, ISBN 978-3-95498-635-4, S. 112—116.