Arnoldi-lernejo

Arnoldi-lernejo (germane: Arnoldischule) estas ŝtata gimnazio en Gotao (Germanujo) kies lulilo estis Supera Burĝa Lernejo el 1876. Nuntempe rektoras Kati Lang. Jam en 1834 la gotaa komercisto Ernst Wilhelm Arnoldi kreis fondaĵon por estigo de metiista lernejo. Tion oni tamen uzis en 1836 por fondi la Dukan realisman gimnazion (kiu unuiĝis en 1859, kun la lernejo Gymnasium illustre al Ernestinum-gimnazio. Eduard Zschaeck, rektoro de ĉiuj ŝtataj lernejoj, de 1866 engaĝiĝis pri lernejfondo laŭ la fruaj intencoj de Arnoldi. Fakte, en printempo 1876 estis ŝanĝita la ĝistiama Unua Porknaba Burĝa Lernejo je Supera Burĝa Lernejo (ĝis la 10-a klasoŝtupo). Ĝia unua estro estis Zschaeck mem; la inssruiado estis ĝis 1880 en la salonoj de la Myconius-lernejo (je Bürgeraŭe). La horaro estis orientita laŭ praktikaj aĵoj metiaj, komercaj kaj industriaj. Mankas en ĝi instruado de la klasikaj lingvoj. En 1880 oni translokiĝis al la strato Hohe Straße (kien poste estis lokita la Lutera Lernejo). Gastado ĝia tiea estis ĝis la 1884-a jaro. Jam du jarojn malposte ĝi alinomiĝis je honoro de Arnoldi. De 1884 la lernantoj estis instruataj en ejo ĉe la straato Gotthardstraße. En 1892 la tipo estis alligita je realisma lenrejo, kiun estis de 1899 Carl Rohrbach kaj kiu havis de 1902 ankaŭ komercan branĉon. Spaca malabundo kaj kresko de la instruotoj necesis konstruon de moderna, propra ejo. Ĉi tie ekis la instruado en 1911: ĝi gastigis ne nur anojn de la Realisma lernejo sed ankaŭ kalsojn de la unua germana Komerca lernejo (fondita en 1818). De 1916 eblis trapasi la abiturientan ekzamenon. Tial ĝi iĝis konkurenco al la gotaa gimnazio Ernestinum. En 1922 la komercista branĉo ĉesis. De 1926 la klasoj de la nove fondita Ŝtata porkomerca lernejo ekgastis en la malsupraj ĉambroj de la okcidenta alo de Arnoldi-lernejo. De oktobro 1924 ekdirektoris Erich Burchardt: lia lenrejo de 1931 estis reforma Realisma gimnazio kun branĉoj naturscienca kaj realisma-gimnazia. En aprilo 1933 la naziisma leĝaro ekvalidis. Nova rekstoro estis de junio 1933 la nazio Hans Karge. En 1937 la klasoj de la Ŝtata komerclenrejo transloĝiĝis al najbara ejo de la strato Eisenacher Straße 3. Inter junio 1937 kaj la komenciĝanta jaro 1938-a la tuto iĝis Germana supera lernejo kaj en aprilo 1938 ekdirektoris Walter Kinttof. Post eksplodo de la Dua Mondmilito forlasendas la kutima eo kiu fariĝis lazareto. Dummilite la lernantoj ĝuis instruadon je ejoj de Myconius-lernejo kaj Ernestinum. En marto 1945 la instruado devis maleki. Dum la usona okupado restis lazareta funkcio; poste okupiĝis la tuton la Ruĝa Armeo. Ne antaŭ aŭgusto 1946 la kutima ejo estis liberigita por lerneja utiligo. En decembro 1946 knabinoj de la Käthe-Kollwitz-lernejo alvenis, en aprilo 1947 klasoj de la neniigita Ernestinum-gimnazio. En 1952 estis ne uziĝis, por la daŭro de unu jaro, la tradicia lernejonomo. En aŭtuno 1959 unuiĝis kun ĝi la supera lernejo Theodor-Neubauer-Oberschule. En la GDR-distrikto Erfurt temis pri la plej granda Politeknika Supera Lernejo. Nur tie ĉi en tuta Gotao eblis trapasi abiturientan ekzamenon. Peto de la direktoro anstataŭigi nomon laŭ Arnoldi per nomon laŭ Bertolt Brecht ne estis sekvata fare de la distriktaj politikistoj. En la 1960-a jaroj instruado de la klasikaj lingvoj ĉesis, dume okazis pliampleksigo de la instruado de la rusa lingvo. En aŭtuno 1962 kelkaj klasoj de la Politeknika supera lernejo Anna Seghers estis translokitaj al la ĉambraro de la Arnoldi-lernejo. Sub la estrado de Wolfgang Krause (de aŭgusto 1972) estiĝis la kulturaj semajnoj Arnoldi-Werkstattwoche. En 1978 paramilitisma trejniĝo malfiniĝis. De aŭtuno 1982 nur du klasoŝutoj restis (11 kaj 12). En marto 1990 ekdirektoris Werner Buntin, kiu antaŭenigis iĝon je gimnazio. Tio realiĝis en aŭtuno 1991. Famiĝas ankaŭ la arĥitektura kvalito de la ejaro, kiun planis Wilhelm Goette. Ĝi staras sur la areo de la Malnova tombejo (kiu estis forigita en 1904). Konsekro de la ejo estis en majo 1911. La gimnastikejo staras sur la grundo de la iama tombeja kapelo. Inter 1994 kaj 1998 estis granda restaŭrado. Jen kelkaj konataj lernintoj: Antje Babendererde, Noah Bitsch, Sigrid Damm, Andy Dittmar, Katrin Göring-Eckardt, Petra Hartung, Martin Jankowski, Wolfgang Ipolt, Steven Merting, Rainer Nabielek, Dirk Oschmann, Christel Riemann-Hanewinckel, Siegfried Schmidt-Joos kaj Matthias Wenzel. Partneraj lernejoj troviĝas en Lauda, en Saint-Just-en-Chaussée en Mažeikiai kaj en Gastonia (Kantono Gaston). En la 21-aj majoj, la naskiĝtagon de Arnoldi, estis metiĝo de floroj ĉe la tombo de Arnoldi sur la Meza tombejo. Tia tradicio rekomenciĝis en 1993 En novembro 1991 kreiĝis amikara societo Verein der Freunde und Förderer der Arnoldischule (VFFA). En januaro 2011 la Germana Ŝakluda Ligo deklaris ĉi lernejon oficiale Schachschule, do ŝakludema institucio. Literaturo Hans-Jürgen Hinrichs: Geschichte der Arnoldischule in Gotha (1876–1996), Fulda 1997 Anke Marstaller: Das Arnoldischulhaus-Jubiläum 2011, Gotha 2011 Carl Rohrbaĉ: Das Arnoldischulhaus der städtischen Realschule zu Gotha. Geschichte und Beschreibung des Baues, Gotha 1914 Eduard Zschäck: Die Errichtung der Höheren Bürgerschule zu Gotha, Gotha 1891 Eksteraj ligiloj hejmpaĝo prezento fare de ThILLM Notoj