Turingio

Turingio aŭ Turingujo estas federacia lando, t.e. subŝtato, en la orienta mezo de Germanio. Ĝia germana nomo estas Thüringen, en oficiala kunteksto Freistaat Thüringen. Ĝi havas areon de 16 172 kvadrataj kilometroj kaj fine de decembro 2024 ĝi havis 2 100 277 loĝantojn. Al Turingio limas la germanaj federaciaj landoj Bavario (sude), Hesio (okcidente), Malsupra Saksio (nord-okcidente), Saksio-Anhalto (norde kaj nord-okcidente) kaj Saksio (oriente). Turingio estas unu el la kvin t.n. Novaj federaciaj landoj de Germanio, kiuj apartenis al Germana Demokratia Respubliko de 1949 ĝis 1990 kaj aliĝis al Federacia Respubliko Germanio en la Germania reunuiĝo en 1990. Gravis iam la Ludovikidoj por Turingio; rememstareco landa rericevitis nur en 1920. La (neoficiala) landa himno estas Thüringen, holdes Land. La komencoj de la ŝtatigon interpreteblas jam en la landgraflando Turingio. Geografio Reliefo La sudon de Turingio dominas la montaro Turingia Arbaro (Thüringer Wald), kiu oriente transiras al la Turingia Ardeza Montaro. Norde de la arbarego etendiĝas la Turingia Baseno. La baseno ĉirkaŭiĝas fare de pluraj malgrandaj montoĉenoj, ekzemple Dün norde, Hainleite, Windleite kaj Kyffhäuser norde, Schmücke, Hohe Schrecke kaj Finne nordoriente, Ettersberg sudoriente, Fahner Höhe sude kaj Hainich okcidente. La Nacia Parko Hainich estas la sola nacia parko de la federacia lando. La plej alta punkto de Turingio estas Großer Beerberg, kiu leviĝas 982,9 m super la marnivelon. La plej malalta loko troviĝas 114 m super la maro. La Schorte-valo (germane: Schortetal) nombriĝas inter la plej belaj valoj de Turingio. Lignolando Turingia (germane: Thüringer Holzland) estas belega ripozumregiono en la centro orienta de Turingio. Eta Turingia Arbaro (germane: Kleiner Thüringer Wald) nomiĝas kelkaj montaj kaj montetaj teritorioj en Turingio kiuj situas sudokcidente de Suhl kaj nordokcidente de Schleusingen etendiĝante ĝis linio je Schmeheim–Bischofrod–Gethles–Rappelsdorf. Urboj Ĉefurbo: Erfurto Aliaj gravaj urboj: Arnstadt, Eisenach, Gera, Gotha, Ilmenau, Jena, Rudolstadt, Saalfeld, Sondershausen, Suhl, Vajmaro Administra strukturo En Turingio ekzistas 17 distriktoj (Landkreise) kaj 6 eksterdistriktaj urboj (kreisfreie Städte). Distriktoj en krampoj: la aŭtokodoj Altenburger Land (ABG) Eichsfeld (EIC) Gotha (GTH) Greiz (GRZ) Hildburghausen (HBN) Ilm (IK) Kyffhäuser (KYF) Nordhausen (NDH) Saale-Holzland (SHK) Saale-Orla (SOK) Saalfeld-Rudolstadt (SLF) Schmalkalden-Meiningen (SM) Sömmerda (SÖM) Sonneberg (SON) Unstrut-Hainich (UH) Wartburg (WAK) Weimarer Land (AP) Eksterdistriktaj urboj Eisenach (EA) Erfurt (EF) Gera (G) Jena (J) Suhl (SHL) Weimar (WE) Turingia kuirarto LPG-kuko Turingiaj buloj Turingia fritkolbaso Muzeo pri la Turingia bulo Referencoj Vidu ankaŭ Diluvo turingia Episkopujo de Erfurto Rennsteig-kanto Turingio Internacia Turingio-tago, ĉiun duan jaron Urbtria Ligo de Turingio Verda koro de Germanujo Pli ol 200 muzeoj en Turingio kun priskribo en Esperanto Informoj pri vere multaj kasteloj turingiaj Eksteraj ligiloj Oficiala retejo (germane) Regionoj en Turingio - Eichsfeld, Saaleland, Turingia Arbaro, Strato de la Klasikuloj (germanlingve)