สวนป่าเบญจกิติ

สวนป่าเบญจกิติ (อังกฤษ: Benchakitti Forest Park) เป็นสวนสาธารณะระดับย่าน ขนาด 320 ไร่ ตั้งอยู่ที่ถนนรัชดาภิเษก แขวงคลองเตย เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร โดยอยู่ในบริเวณพื้นที่โรงงานยาสูบเดิม ติดกับสวนเบญจกิติทางฝั่งตะวันออก สวนป่าเบญจกิติถือเป็นโครงการสวนสาธารณะระยะต่อเนื่องจากสวนเบญจกิติที่ยึดแนวคิดของ "สวนน้ำ" ส่วนสวนป่าเบญจกิติยึดแนวคิดของ "ป่าในเมือง" (urban forest) โดยหากรวมพื้นที่สวนเบญจกิติเดิมซึ่งเป็นสวนน้ำขนาด 130 ไร่ จะมีเนื้อที่รวมประมาณ 450 ไร่ สวนป่าเบญจกิติ ได้วางแผนการดำเนินงานไว้ 3 ระยะ ระยะที่ 1 มีเนื้อที่ประมาณ 61 ไร่ เน้นการปลูกพันธ์ไม้ไทยหายาก ระยะที่ 2 และ 3 มีเนื้อที่ประมาณ 259 ไร่ เน้นแนวคิดพื้นที่ทางธรรมชาติ พื้นที่เส้นทาง และพื้นที่อาคารเดิม สวนป่าเบญจกิติได้รับการออกแบบโดยทีมงานภูมิสถาปนิก บริษัทสถาปนิกชุมชนและสิ่งแวดล้อม อาศรมศิลป์ จำกัด และบริษัท ฉมา จำกัด นอกจากนี้ยังมีศาสตราจารย์อวี้ข่งเจี้ยน (Kongjian Yu) จากถู่เหรินแลนด์สเคป (Turenlandscape) ภูมิสถาปนิกเจ้าของแนวคิดเมืองฟองน้ำ (sponge city) มาร่วมให้คำปรึกษาในส่วนแนวคิดการออกแบบ ซึ่งสวนป่าเบญจกิตินำแนวคิดเรื่องของเมืองฟองน้ำมาใช้ในการออกแบบในภาพรวมระยะที่ 2 และ 3 ทั้งการใช้บึงรับน้ำขนาดใหญ่จำนวน 4 บึง มีจุดเด่นคือ เกาะต้นไม้ทรงกลมเพื่อการกักเก็บน้ำและหน่วงน้ำ การทำสวนฝน (rain garden) ตลอดเส้นทางสัญจรในโครงการ โดยทั้งหมดใช้พืชพรรณท้องถิ่นตามธรรมชาติ ไม่เน้นการตัดแต่งเพื่อให้คงแนวคิดสวนป่าตามนิเวศธรรมชาติเดิมให้มากที่สุด สวนป่าเบญจกิติยังถือเป็นสวนขนาดใหญ่แห่งแรก ๆ ในกรุงเทพมหานครที่นำแนวคิดการออกแบบภายใต้การแก้ปัญหาที่อาศัยธรรมชาติเป็นพื้นฐาน (Nature-based Solution) เข้ามาในการออกแบบ คล้ายคลึงกับแนวคิดของอุทยาน 100 ปี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สวนป่าเบญจกิติ ได้เริ่มดำเนินการก่อสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2559 และได้เปิดให้เข้าชมพื้นที่บริเวณสวนป่าในระยะที่ 1 ทั้งหมด และบางส่วนของระยะที่ 2 กับ 3 ในช่วงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2564 ต่อมาเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2565 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดสวนป่าเบญจกิติอย่างเป็นทางการ โดยกรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง เป็นหน่วยงานผู้รับผิดชอบหลักในการจัดสร้าง โดยมีกองทัพบกมาร่วมดำเนินการในระยะที่ 2 และ 3 และการยาสูบแห่งประเทศไทยเป็นผู้สนับสนุนค่าใช้จ่ายในการก่อสร้าง ก่อนส่งมอบให้กรุงเทพมหานครเป็นผู้ดูแลต่อไป ภายในสวนประกอบด้วยพันธุ์ไม้เดิม 1,733 ต้น และต้นไม้ที่ลงใหม่ 7,155 ต้น หลากหลายชนิดพันธุ์ มีอัฒจันทร์ขนาดใหญ่รองรับกิจกรรมกลางแจ้ง ทางเดินลอยฟ้าระยะ 1.6 กิโลเมตร ทางวิ่ง ทางจักรยาน และทางเดินโดยรอบโครงการ นอกจากนี้ยังมีการปรับปรุงอาคารเดิม ได้แก่ อาคารโกดังยาสูบ อาคารพิพิธภัณฑ์ และอาคารศาลาสำหรับกีฬาในร่ม เนื่องจากพื้นที่สวนป่าเบญจกิติตั้งอยู่ใกล้กับศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ อาคารพิพิธภัณฑ์โรงงานยาสูบภายในพื้นที่สวนป่าเบญจกิติจึงเคยถูกใช้เป็นสถานที่ตั้งของศูนย์ปฏิบัติการร่วมความมั่นคงในการประชุมเอเปค 2022 อ้างอิง