สะพานภูมิพล

สะพานภูมิพล หรือเดิม สะพานวงแหวนอุตสาหกรรม เป็นสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาสำหรับถนนวงแหวนอุตสาหกรรม เชื่อมระหว่างถนนพระรามที่ 3 ถนนสุขสวัสดิ์ ถนนปู่เจ้าสมิงพราย และถนนกาญจนาภิเษก ลักษณะเป็นสะพานขึงขนาด 7 ช่องจราจร ประกอบด้วย 2 ช่วง คือ ช่วงเหนือ มีชื่อว่า "สะพานภูมิพล 1" เชื่อมระหว่างแขวงบางโพงพาง เขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร กับตำบลบางยอ อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ทางด้านใต้หรือ "สะพานภูมิพล 2" เชื่อมระหว่างตำบลทรงคนองกับตำบลบางหญ้าแพรก อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ เริ่มทดลองเปิดใช้งานเมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2549 และเปิดการจราจรอย่างเต็มรูปแบบเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม จากนั้นเมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทางชลมารคโดยเรือพระที่นั่งอังสนาของกองทัพเรือ ทรงประกอบพิธีเปิดสะพานภูมิพลอย่างเป็นทางการพร้อมกับประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ กลางแม่น้ำเจ้าพระยา ในพื้นที่จังหวัดสมุทรปราการ โครงสร้างพื้นฐาน สะพานภูมิพลประกอบด้วย 2 ช่วง คือ สะพานภูมิพล 1 เป็นสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาทางด้านเหนือ เชื่อมระหว่างแขวงบางโพงพาง เขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร กับตำบลทรงคนอง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ เป็นสะพานขึงเคเบิลคู่ขนาดกว้าง 7 ช่องจราจร ที่ประกอบด้วยเสาสูง จำนวน 2 ต้น ความยาวสะพานช่วงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา 326 เมตร เป็นโครงสร้างประกอบระหว่างคอนกรีต และเหล็ก และความยาวตัวสะพานในช่วงด้านหลัง 128 เมตร เป็นโครงสร้างแบบคอนกรีตอัดแรง ความสูงจากระดับน้ำสูงสุดที่กึ่งกลางสะพานประมาณ 50 เมตร เพื่อให้เรือบรรทุกหรือขนส่งสินค้าสามารถแล่นลอดได้ สะพานภูมิพล 2 เป็นสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาทางด้านใต้ เชื่อมระหว่างตำบลทรงคนองกับตำบลบางหญ้าแพรก อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ เป็นสะพานขึงเคเบิลคู่ขนาดกว้าง 7 ช่องจราจร (ขาขึ้นสะพาน 4 ช่อง และขาลงสะพาน 3 ช่อง) ที่ประกอบด้วยเสาสูง จำนวน 2 ต้น ความยาวสะพาน ช่วงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา 398 เมตร เป็นโครงสร้างประกอบระหว่างคอนกรีตและเหล็ก และความยาวตัวสะพานในช่วงด้านหลัง 152 เมตร เป็นโครงสร้างแบบคอนกรีตอัดแรง ความสูงจากระดับน้ำสูงสุดที่กึ่งกลางสะพานประมาณ 50 เมตร เพื่อให้เรือบรรทุกหรือขนส่งสินค้าจากปากแม่น้ำเจ้าพระยาสามารถลอดได้เพื่อเข้าสู่ท่าเรือคลองเตย ช่วงตะวันตก เป็นทางยกระดับข้ามถนนพระราชวีริยาภรณ์ ขนาด 5 ช่องจราจร (ขาขึ้นสะพาน 3 ช่อง และขาลงสะพาน 2 ช่อง) และเป็นทางระดับพื้นราบ ก่อนจะเป็นทางยกระดับอีกครั้งเมื่อบรรจบกับถนนสุขสวัสดิ์ โดยแยกเส้นทางออกไปจากช่วงที่ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา การก่อสร้างการเชื่อมสะพาน ใช้วิธีก่อสร้างทั้งสองฝั่งมาบรรจบกันตรงกลาง โดยทีมแขวนสะพานกำหนดระยะการเชื่อมสะพานแค่ 6 เดือน โดยการเชื่อมใช้พื้นคอนกรีตหนักอัดแรงหนักชิ้นละ 480 ตัน มาเชื่อมกัน โดยใช้เครนคู่ขนาดยักษ์ในดึงคอนกรีตขึ้นจากเรือขนส่งด้านล่าง ซึ่งการยกคอนกรีตมีเวลาแค่ 4 ชั่วโมงต่อวันเท่านั้น เพื่อเปิดทางให้การจราจรทางน้ำให้เป็นปกติ ใช้ระยะเวลาการก่อสร้างเพียง 4 เดือนเท่านั้น จากกำหนดเดิม 6 เดือน ซึ่งบันทึกในสถิติโลกว่า เป็นการสร้างสะพานขึงคู่ที่สร้างเร็วที่สุดในโลก การออกแบบ สะพานแห่งนี้สร้างขึ้นด้วยงบประมาณของกรมทางหลวงชนบท ตามแบบเดิมจะเป็นอุโมงค์ลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยา แต่ติดปัญหาด้านงบประมาณจึงปรับเป็นรูปแบบสะพาน วิศวกรผู้ออกแบบ Elljarn A.Jordet ชาวนอร์เวย์ และ Daniel J.Farquhar ชาวอังกฤษ ได้เลือกรูปแบบสะพานขึงเนื่องจากข้อกำหนดว่าตัวสะพานต้องสูงกว่าระดับน้ำ ไม่น้อยกว่า 50 เมตร ลักษณะโครงสร้างสถาปัตยกรรมมีรูปร่างเพรียว เพื่อความประหยัด สถาปนิกโครงการ Albert Yi กำหนดให้ระหว่างสะพานทั้งสองช่วง มีลักษณะคล้ายหัวแหวน โดยออกแบบให้มีลักษณะคล้ายพระธำมรงค์ถวายแด่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ชื่อสะพาน เมื่อเปิดใช้สะพานใหม่ ๆ ในปี พ.ศ. 2549 สะพานเคยมีชื่อเรียกอย่างไม่เป็นทางการว่า "สะพานวงแหวนอุตสาหกรรม" โดยเข้าใจผิดว่าเป็นนามพระราชทาน จนกระทั่งนายวิชาญ คุณากูลสวัสดิ์ อธิบดีกรมทางหลวงชนบท ได้เปิดเผยเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2552 ว่า พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อสะพานแห่งนี้ว่า "สะพานภูมิพล" และ ได้อัญเชิญตราสัญลักษณ์พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี พุทธศักราช 2549 ประดับไว้บริเวณบนสะพานภูมิพล 1 และสะพานภูมิพล 2 ระเบียงภาพ เหตุการณ์เพลิงไหม้สะพานภูมิพล 2 วันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2569 เวลา 19.00 น. เจ้าหน้าที่ตำรวจสถานีตำรวจภูธรสำโรงใต้ ได้รับแจ้งว่าเหตุเพลิงไหม้บริเวณเสาตอม่อของสะพานภูมิพล 2 (ฝั่งปู่เจ้าสมิงพราย) ในพื้นที่ตำบลบางหญ้าแพรก อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ จึงรายงานผู้บังคับบัญชาทราบ พร้อมกับประสานรถดับเพลิงจากเทศบาลเมืองปู่เจ้าสมิงพรายและพื้นที่ใกล้เคียง รวมกว่า 10 คัน เข้าตรวจสอบและระงับเหตุเพลิงไหม้ในครั้งนี้ โดยที่เกิดเหตุนั้น ได้พบเปลวไฟที่กำลังลุกไหม้จากบริเวณกองขยะซึ่งติดกับฐานตอม่อสะพาน ก่อนที่เพลิงไหม้จะลุกลามตามท่อยางพีอี (PE) ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 30 เซนติเมตร ซึ่งเป็นท่อสำหรับระบายน้ำทิ้งของโครงสร้างสะพาน จึงส่งผลให้เกิดเปลวไฟลุกไหม้เป็นแนวยาวขนานไปกับเสาตอม่อที่สูงจากพื้นดินประมาณ 50 เมตร เจ้าหน้าที่ดับเพลิงพยายามฉีดน้ำจากด้านล่าง แต่ไม่สามารถควบคุมเพลิงบริเวณจุดสูงสุดใต้คานสะพานได้ทันที อันเนื่องมาจากสาเหตุความสูงของสะพาน จึงต้องประสานรถดับเพลิงชนิดกระเช้าเข้าสนับสนุน พร้อมกับปิดการจราจรบนสะพาน 1 ช่องทาง เพื่อทำการฉีดน้ำจากด้านบนลงมายังจุดเกิดเหตุ โดยใช้เวลากว่า 1 ชั่วโมง จึงสามารถควบคุมเพลิงได้สงบในเวลา 20.40 น. นายเรวัฒน์ สุขขำ ผู้อำนวยการหมวดบำรุงทางหลวงชนบทวงแหวนอุตสาหกรรม ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบที่เกิดเหตุร่วมกับวิศวกร โดยเบื้องต้นเปิดเผยกับผู้สื่อข่าวว่า "จากการตรวจสอบความเสียหาย พบว่าเพลิงได้เผาไหม้เฉพาะตัวท่อยางระบายน้ำพีอีเสียหายตลอดแนว แต่ไม่พบความเสียหายต่อโครงสร้างหลักของสะพาน" ต่อมา นายเรวัฒน์ยืนยันว่า สะพานมีความปลอดภัยและสามารถเปิดให้ประชาชนสัญจรได้ตามปกติ ซึ่งในวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2569 เวลา 10.00 น. จะนำทีมวิศวกรผู้เชี่ยวชาญเข้าตรวจสอบอย่างละเอียดอีกครั้งเพื่อความชัดเจน ส่วนข้อสันนิษฐานเบื้องต้นเกี่ยวกับการเกิดเหตุเพลิงไหม้ในครั้งนี้ นายเรวัฒน์ ระบุว่า "ระบบท่อระบายน้ำบริเวณดังกล่าวไม่มีกระแสไฟฟ้า จึงตัดประเด็นไฟฟ้าลัดวงจรทิ้ง สันนิษฐานเบื้องต้นว่าเปลวไฟน่าจะลุกไหม้จากกองขยะหรือหญ้าแห้งบริเวณฐานเสาตอม่อ แล้วลุกลามขึ้นไปด้านบน" ดูเพิ่ม ถนนวงแหวนอุตสาหกรรม คลองลัดโพธิ์ สวนสุขภาพลัดโพธิ์ อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ สะพานภูมิพล ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์ (สะพานวงแหวนอุตสาหกรรม)