ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย

ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย หรือ สนามบินเชียงราย อักษรย่อ ทชร.(อังกฤษ: Mae Fah Luang – Chiang Rai International Airport) (IATA: CEI, ICAO: VTCT) (ไทยถิ่นเหนือ: ) ตั้งอยู่เลขที่ 404 หมู่ 10 บ้านปางลาว ตำบลบ้านดู่ อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย ห่างจากถนนพหลโยธิน (เชียงราย - แม่จัน) ทางทิศตะวันออกประมาณ 2.6 กิโลเมตร และห่างจากตัวเมืองเชียงราย ประมาณ 8 กิโลเมตร โดยมีเส้นทางหลักคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1418 มีพื้นที่ทั้งหมด ประมาณ 3,042 ไร่ เป็นท่าอากาศยานที่ให้บริการเที่ยวบินระหว่างประเทศ (International Airport) และเป็นท่าอากาศยานนานาชาติ 1 ใน 6 แห่ง ที่บริหารงานโดยบริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) ข้อมูลทั่วไป ท่าอากาศยานเชียงรายเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการ เมื่อวันพุธที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2535 สังกัดกรมการบินพาณิชย์ (บพ.) กระทรวงคมนาคม ใช้ชื่อว่า "สนามบินบ้านดู่" ต่อมา บพ.ได้ถูกโอนมาขึ้นอยู่กับการบริหารของ "การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย” เมื่อวันศุกร์ที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2541 และ "การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย” ได้แปลงสภาพเป็นบริษัทมหาชนจำกัด ตามแนวนโยบายของรัฐบาล ภายใต้ชื่อ "บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) (ทอท.)” เมื่อวันจันทร์ที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2545 ถึงปัจจุบัน ต่อมา คณะกรรมการ ทอท. มีมติเห็นชอบให้เพิ่มชื่อท่าอากาศยานเชียงรายเป็น ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย เพื่อเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และเป็นอนุสรณ์สถานแห่งความจงรักภักดีที่มีต่อสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ตามที่ได้มีการร้องขอจากหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และประชาชนในจังหวัดเชียงราย ดังนั้น ทอท. จึงได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้ชื่อดังกล่าวตั้งแต่วันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2553 เป็นต้นมา ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย เป็นสนามบินที่มีขีดความสามารถในการรองรับผู้โดยสารได้ 3 ล้านคนต่อปี และสามารถรองรับอากาศยานขนาดใหญ่ เช่น Boeing 777, Boeing 787, Airbus A330 series, Airbus A340 series และอากาศยานขนาดใหญ่มาก เช่น Boeing 747 series ในอดีต บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เคยนำเครื่องบินขนาดใหญ่แบบ แอร์บัส เอ340 Airbus A340-642 และขนาดใหญ่มากแบบ Boeing 747 ทำการบินจาก ท่าอากาศยานดอนเมือง ไป-กลับ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย อีกด้วย ปัจจุบันมีสายการบินให้บริการที่ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย จำนวน 6 สายการบิน แบ่งเป็นเส้นทางภายในประเทศ 5 สายการบิน (สายการบิน การบินไทย, ไทยเวียตเจ็ทแอร์, ไทยไลออนแอร์, ไทยแอร์เอเชีย, และสายการบินนกแอร์) และระหว่างประเทศ 1 สายการบิน ได้แก่ สกู๊ต โดยตารางบินข้างต้นอาจเพิ่มหรือลดได้ตามตารางบินของสายการบินนั้น ทั้งนี้ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย มีศักยภาพพร้อมที่จะรองรับสายการบินระหว่างประเทศให้มากขึ้น เพื่อกระตุ้นการค้าและเศรษฐกิจของจังหวัดเชียงราย สายการบินที่ให้บริการ สายการบินขนส่งสินค้า สายการบินที่เคยให้บริการ สถิติการจราจร ข้อมูลจำเพาะของท่าอากาศยาน ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ตั้งอยู่ละติจูดที่ 19 องศา 57 ลิปดา 8 พิลิปดาเหนือ ลองจิจูด 99 องศา 52 ลิปดา 59 พิลิปดาตะวันออก สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,279 ฟุต หรือ 390.23 เมตร เปิดบริการ 24 ชั่วโมง ทางวิ่งอากาศยาน (RUN WAY) ทางวิ่งมีหนึ่งเส้นทาง เป็นแอสฟัลติกคอนกรีตในทิศทาง 03/21 ค่าความแข็งของพื้นผิวทางวิ่ง PCN 84/F/D/X/T มีความยาว 3,000 เมตร กว้าง 45 เมตร ไหล่ทางวิ่งข้างละ 7.5 เมตร และ STOP WAY ปลายทางวิ่งทั้ง 2 ด้าน ยาวด้านละ 60 เมตร สามารถรองรับอากาศยาน CODE E (กางปีกตั้งแต่ 52 เมตร ไม่เกิน 65 เมตร ฐานล้อหลักกว้างตั้งแต่ 9 ถึง 14 เมตร) เช่น B-777, B-787 and A330 ICAO Aerodrome Reference Code ทางขับ (TAXI WAY) TAXIWAY มี 7 เส้นทาง คือ TAXI WAY A, B, C, D, E, F และ P โดย TAXI WAY P เป็นทางขับคู่ขนานไปกับ RUNWAY 21 ไปทางทิศเหนือ โดยอยู่ทางด้านขวาของ RUNWAY 21 Taxiway width, surface and strength Taxiway A: 27.5 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T Taxiway B: 30 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T Taxiway C: 35 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T Taxiway D: 23 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T Taxiway E: 23 M, Concrete and Asphalt surface, PCN 84/F/D/X/T Taxiway F: 23 M, Concrete and Asphalt surface, PCN 84/F/D/X/T Taxiway P: 23 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T ลานจอดอากาศยาน มีจำนวนเนื้อที่โดยประมาณ 45,330 ตารางเมตร ขนาด 120 x 337 เมตร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตก ของทางวิ่ง ห่างจาก RUN WAY CENTER LINE 280 เมตรพื้นผิวเป็นคอนกรีต ค่าความแข็ง 73 R/D/X/T มีจำนวน หลุมจอดอากาศยาน จำนวน 7 หลุมจอด และมีลานจอดเฮลิคอปเตอร์ จำนวน 12 หลุมจอด หลุมจอดอากาศยาน จำนวน 7 หลุมจอด แบ่งเป็น CONTACT GATE มีจำนวน 3 หลุมจอด สามารถรองรับอากาศยานขนาดใหญ่สุดถึง B-737, A-320 REMOTE มีจำนวน 4 หลุมจอด สามารถรองรับอากาศยานขนาดใหญ่สุดถึง B-747 ลานจอดเฮลิคอปเตอร์ จำนวน 12 หลุมจอด อาคารผู้โดยสาร เป็นอาคารเดี่ยวคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น พื้นที่ขนาด 60 x 180 เมตร พื้นที่ใช้ประโยชน์ 22,960 ตารางเมตร ลักษณะอาคารเป็นแบบ Linear Terminal ซึ่งจะมีลักษณะเหมือนอาคารผู้โดยสารของท่าอากาศยานในสังกัดกรมท่าอากาศยาน (อดีตคือกรมการบินพานิชย์/กรมการบินพลเรือน) อาทิ สนามบินอุดรธานี อุบลราชธานี นครรศรีธรรมราช กระบี่ ขอนแก่น ฯลฯ ซึ่งคาดว่าจะใช้แบบการก่อสร้างอาคารใกล้เคียงกัน ตั้งแต่สมัยอยู่ในความรับผิดชอบของกรมการบินพานิชย์ (บพ.) ลักษณะพิเศษของอาคารผู้โดยสารท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย คือ ผู้โดยสารขาเข้าและผู้โดยสารขาออกจะต้องใช้พื้นที่บริเวณชั้น 2 ของอาคารร่วมกัน (ขาเข้าเดินจากบนลงล่าง ขาออกเดินจากล่างขึ้นบน) ประกอบกับถูกออกแบบมาให้มีห้องรับรองพิเศษอยู่ตรงกึ่งกลางอาคาร (อาคารผู้โดยสารปัจจุบันมีอายุการใช้งาน 31 ปี) สามารถรองรับผู้โดยสารในชั่วโมงคับคั่งได้ถึง 1,250 คน โดยพื้นที่ใช้ประโยชน์ประกอบด้วย บริการที่จอดรถยนต์ พื้นที่รองรับการจอดรถ 1,200 คัน โครงการพัฒนาท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ในปัจจุบัน อาคารผู้โดยสารถูกออกแบบมาให้สามารถรองรับผู้โดยสารสูงสุดคือ 3,000,000 คนต่อปี ซึ่งในช่วงก่อนสถานการณ์โควิด-19 ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย มีปริมาณผู้โดยสารสูงสุดเกือบ 3,000,000 คนส่งผลทำให้เกิดความหนาแน่น แอดอัด คับคั่ง และความไม่สะดวกต่อการให้บริการผู้โดยสารและสายการบินที่เข้ามาใช้บริการ ดังนั้น จึงได้มีการวางแผนพัฒนาขยายขีดความสามารถของท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงรายเพื่อให้สามารถรองรับต่อการให้บริการในอนาคตข้างหน้าที่คาดว่าจะสามารถรองรับ ผดส.ได้สูงสุด คือ 8 ล้านคนต่อปี ใน พ.ศ. 2578 โดยแบ่งการพัฒนาเป็น 3 ระยะ แผนพัฒนาระยะที่หนึ่ง ปี พ.ศ. 2564-2568 สร้างทางขับคู่ขนานทางทิศเหนือ (เสร็จแล้ว) ปรับปรุง RESA (เสร็จแล้ว) ก่อสร้างอาคารดับเพลิงกู้ภัยอากาศยาน ปรับปรุงอาคารผู้โดยสาร ห้องน้ำ สิ่งอำนวยความสะดวก ฯลฯ ก่อสร้างอาคาร VIP ก่อสร้างอาคารสำนักงาน (ย้ายสำนักงานออกนอกอาคารผู้โดยสาร เพิ่มพื้นที่ให้ผู้โดยสาร) แผนพัฒนาระยะที่สอง ปี พ.ศ. 2568-2571 (งานก่อสร้าง) ทางขับขนานด้านทางทิศใต้ เพิ่มลานจอดอากาศยานด้านทิศใต้ และระบบเติมน้ำมันอากาศยานทางท่อ สร้างอาคารผู้โดยสารภายในประเทศ ปรับปรุงอาคารผู้โดยสารเดิมเป็นอาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศ สร้างอาคารจอดรถยนต์ สร้างอาคารศูนย์ซ่อมแซมอุปกรณ์สนับสนุนภาคพื้น สร้างลานจอดอุปกรณ์สนับสนุนภาคพื้น Ground Support Equipment ปี 2572 → เปิดใช้อาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศและในประเทศ เปิดใช้อาคารจอดรถ แผนพัฒนาระยะที่สาม ปี พ.ศ. 2576-2578 (งานปรับปรุง) เพิ่มลานจอดอากาศยานด้านทิศใต้ และระบบเติมน้ำมันอากาศยานทางท่อ ปรับปรุงและต่อเติมอาคารผู้โดยสารภายในประเทศ และต่างประเทศ (โครงการต่อเนื่อง) รองรับเที่ยวบินได้ 30 เที่ยวบิน/ชั่วโมง หลุมจอดอากาศยาน 13 หลุมจอด งานปรับปรุงอาคารจอดรถ งานปรับปรุงระบบสาธารณูปโภค ปัจจุบัน : สนามบินแม่ฟ้าหลวง มีผู้โดยสาร 3 ล้านคน/ปี (อ้างอิงถึงปี 2562 ก่อนสถานการณ์ Covid-19 ที่มีจำนวนผู้โดยสารเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ) มีเที่ยวบินโดยสาร 11 เที่ยวบิน/ชม. มีอาคารผู้โดยสารเพียง 1 อาคาร ในปี 2580 : คาดการว่าจะเปิดให้บริการเต็มรูปแบบ มีผู้โดยสาร 11 ล้านคน/ปี มีเที่ยวบินโดยสาร 23 เที่ยวบิน/ชม. มีอาคารผู้โดยสารเพียง 2 อาคาร ในขณะเดียวกันเมื่อช่วงปี 2563 ทอท. ได้อนุมัติสัญญาเช่าระยะยาวให้แก่บริษัท เชียงราย เอเวชั่น โฮลดิ้ง จำกัด (Chiang Rai Aviation Holding Co., Ltd. : CAH) เพื่อก่อสร้างศูนย์ซ่อมอากาศยาน (Maintenance Repair and Overhaul : MRO) เครื่องบินลำตัวแคบ (Narrowbody) ประกอบด้วยอาคารซ่อมบำรุงอากาศยาน จำนวน 2 หลัง แต่ละหลังมี 4 หลุมจอด, ลานจอดอากาศยานภายนอก 7 หลุมจอด, อาคาร Workshop และอาคารสำนักงาน บนพื้นที่ 50 ไร่ บริเวณด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือของ ทชร. ภายใต้กรอบการพัฒนาร่วมของ ทอท. โดยได้มีการเริ่มดำเนินการปรับพื้นที่เพื่อก่อสร้างเมื่อวันที่ 1 เม.ย. 65 และในปี 2568ได้ผ่าน การจัดรับฟังความคิดเห็นครั้งที่ 2 ในกระบวนการ EIA เพื่อชี้แจงผลกระทบสิ่งแวดล้อมและรับฟังข้อเสนอแนะจากชุมชน เช่น เรื่องเสียง แรงสั่นสะเทือน การระบายน้ำ และการจัดการของเสีย ล่าสุด เมื่อ 20 ม.ค. 69 ทางคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ได้มีหนังสือถึง ผู้อำนวยการใหญ่ ทอท. ให้มีการทำรายงาน EIA ใหม่อีกครั้งเนื่องจากมีการปรับแบบก่อสร้าง คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้หลังจากเสร็จสิ้นกระบวนการ EIA ดูเพิ่ม รายชื่อท่าอากาศยานในประเทศไทย โครงการพัฒนาท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย เก็บถาวร 2021-05-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น ข้อมูลท่าอากาศยาน เก็บถาวร 2010-12-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ตารางการบินประจำฤดูกาล เก็บถาวร 2010-12-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน