พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ

พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (อังกฤษ: Queen Sirikit Museum of Textiles) ตั้งอยู่ในพระบรมมหาราชวัง โดยการบูรณะหอรัษฎากรพิพัฒน์ กระทรวงการคลัง ที่สร้างในปี พ.ศ. 2416 ตามพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อปี พ.ศ. 2546 ประวัติ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำริที่จะจัดตั้งระบบการจัดเก็บภาษีแบบรวมศูนย์ขึ้นในสยาม พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าฯ ให้ก่อตั้งหอรัษฎากรพิพัฒน์ เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2416 เพื่อปรับปรุงการจัดเก็บภาษีให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งในเวลาต่อมาคือกรมศุลกากร การบริหารงานมีประสิทธิภาพมากขึ้นภายใต้การดูแลของกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงแต่งตั้งให้สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์ พระอนุชาเป็นผู้รับผิดชอบ โดยทรงว่าจ้างชาวอิตาลีออกแบบและก่อสร้างอาคาร และดูแลโดยสำนักงานพระคลังข้างที่ ซึ่งแต่เดิมทำหน้าที่จัดเก็บทรัพย์สินของพระมหากษัตริย์ จุดประสงค์ประการหนึ่งก็คือ เพื่อต่อต้านอิทธิพลของตระกูลบุนนาคที่ควบคุมการจัดเก็บทรัพย์สินมาตั้งแต่ต้นอาณาจักรรัตนโกสินทร์ ในปี พ.ศ. 2418 มีการสถาปนากระทรวงพระคลังมหาสมบัติขึ้น ณ หอรัษฎากรภิพัฒน์ พิพิธภัณฑ์ผ้า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้บูรณะหอรัษฎากรพิพัฒน์ ซึ่งถูกปล่อยทิ้งร้างหลังจากกระทรวงการคลังย้ายไปตั้ง ณ ที่ใหม่แล้ว ให้เป็นพิพิธภัณฑ์ผ้า เปิดให้บริการเมื่อปี พ.ศ. 2546 ดูเพิ่ม Calico Museum of Textiles อ้างอิง บรรณานุกรม Hantrakun, Phonphen (2014). Tulathon, Chaithawat (บ.ก.). พระพรหมช่วยอํานวยให้ชื่นฉ่ำ: เศรษฐกิจการเมืองว่าด้วยทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์หลัง 2475. ฟ้าเดียวกัน. ISBN 978-616-7667-28-7.