ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်

ဒွန်မောင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် (အင်္ဂလိပ်: Don Mueng International Airport, ထိုင်း: ท่าอากาศยานดอนเมือง) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊​ ဘန်ကောက်မြို့တော်၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှစ်ခုမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် မတိုင်းခင်အထိ ဘန်ကောက်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။​ ​လေဆိပ်သစ်မှာ သုဝဏ္ဏဘူမိအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ဖြစ်သည်။ ဒွန်မောင်းလေဆိပ်သည် အာရှတွင်သာမက ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဖွင့်လှစ်လျက်ရှိသော သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းတော်ဝင်လေတပ် အသုံးပြုရန်အတွက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ခရီးသည်တင် လေယာဉ်များသည် ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ဆင်းသက်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ခရီးသည်တင်လေယာဉ်မှာ တော်ဝင် ဒတ်ချ် လေကြောင်းလိုင်း (KML Royal Dutch Arilines) ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် သုဝဏ္ဏဘူမိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ဖွင့်လှစ်ပြီး ပိတ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ပြီး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ဒေသတွင်း လေကြောင်းလိုင်းများ၏ အဓိကအခြေဆိုက်ရာ ဖြစ်လာသည်။ အဓိကအားဖြင့် တန်ဖိုးနည်း လေကြောင်းလိုင်းများ ဆိုက်ရောက်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကြီးဆုံး တန်ဖိုးနည်းလေကြောင်းလိုင်း ဆိုက်ရောက်ရာ လေယာဉ်ကွင်း အဖြစ်သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဒွန်မောင်းလေဆိပ်သည် သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ် မဖွင့်မှီအချိန်အထိ ထိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေကြောင်းလိုင်း (Thai Airways International) ၏ အဓိက အခြေဆိုက်ရာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် လေကြောင်းလိုင်းပေါင်း ၈၀ ကျော်၊ လေယာဉ်အစီးရေ ၁၆၀,၀၀၀ နှင့် ခရီးသည် ၃၈ သန်း ကျော် ကို ကိုင်သွယ်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့အလုပ်အများဆုံး လေယာဉ်စာရင်းတွင် နံပါတ် ၁၄ ချိတ်ခဲ့ဖူးသည်။ ယခုအခါ နော့လေကြောင်းလိုင်း (Nok Air)၊ ထိုင်းအဲအေးရှား လေကြောင်းလိုင်း (Thai AirAsia)၊ ထိုင်းလိုင်းရင်း လေကြောင်းလိုင်း (Thai Lion Air) တို့၏ အဓိက အခြေဆိုက်ရာအဖြစ် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ ဒွန်မောင်းလေဆိပ်တွင် ယခင်က BKK လေဆိပ်ကုဒ်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်အသစ်ကို တည်ဆောက်ပြီးစီးသည့်အခါ BKK ကုဒ်ကို သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး၊ ဒွန်မောင်းလေဆိပ်အတွက်တော့ ယခု DMK ဟုခေါ်သော ကုဒ်နံပါတ်ကို အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ သမိုင်း အစောပိုင်းနှစ်များ ဒွန်မောင်း လေယာဉ်ကွင်းသည် ဆပ် ပဟမ် လေယာဉ်ကွင်းပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လေယာဉ်ကွင်းဖြစ်သည်။ ဆပ် ပဟမ် လေယာဉ်ကွင်းသည ယခုအခါ မြင်းပြိုင်ကွင်း ဖြစ်နေပြီး တော်ဝင်ဘန်ကောက် အားကစားကလပ် အဖြစ် လူသိများသည်။ ပထမဦးဆုံး လေယာဉ်ဆင်းသက်မှုကို ၁၉၁၄ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၃ နှစ်ခန့်စော၍ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ဝန်ထမ်း ၃ ဦးကို ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ စေလွှတ်၍ လေယာဉ်မောင်း သင်ကြားခဲ့သည်။ သင်ကြားမှုများ ပြီးဆုံးပြီးနောက် ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် လေယာဉ် ၈ စီး ဝယ်ယူခဲ့သည်။ အဆိုပါ လေယာဉ် ၈ စီးသည် တော်ဝင်လေတပ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း၏ အစဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဒွန်မောင်လေယာဉ်ကွင်းသည် ဂျပန်လေတပ် အခြေချရာ စခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ စစ်အတွင်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရခဲ့သည်။ စစ်ကြီးပြီးဆုံးသွားသည့် ၁၉၄၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဗြိတိသျှ တော်ဝင်လေတပ်က ၁၉၄၆ မတ်လအထိ တပ်ဆွဲထားခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲအတွင်းတွင်လည်း ဒွန်မောင်းလေဆိပ်သည် အမေရိကန်လေတပ်၏ အဓိက အခြေချစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သုဝဏ္ဏဘူမိ လေဆိပ် မဖွင့်မှီအချိန်ထိ ITAT လေဆိပ်အမှတ်ကို BKK အဖြစ် အသုံးပြုပြီး ဒွန်မောင်အဖြစ် စာလုံးပေါင်းသည်။ သုဝဏ္ဏဘူမိ လေဆိပ် ဖွင့်လှစ်အပြီး ITAT လေဆိပ်အမှတ်ကို DMK အဖြစ်ပေါင်းလဲခဲ့ပြီး သုဝဏ္ဏဘူမိက BKK အဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပိတ်သိမ်းခြင်း ၂၀၀၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ဟာ ဒွန်မောင်းလေဆိပ် လည်ပတ်ခြင်းရဲ့ နောက်ဆုံးရက်ဆွဲ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးဝင်ရောက်ခဲ့သော ခရီးသည်တင် လေယာဉ်များမှာ ပြည်ပထွက်ခွာ - ကူဝိတ်လေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ်အမှတ် ကေယူ၄၁၄ ကူဝိတ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာချိန် ၀၂:၅၀၊ ကွန်းတိပ်စ် လေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ်အမှတ် ကျူအက်ဖ်၃၀၂ ဆစ်ဒနီသို့ ထွက်ခွာချိန် ၀၃:၁၂ (ပုံမှန်ထွက်ခွာချိန်ထက် ၉ နာရီကျော် နောက်ကျ) ပြည်ပဆိုက်ရောက် - ကူဝိတ်လေကြောင်းလိုင်း ဂျာကာတာမှ ဆိုက်ရောက်ချိန် ၁:၃၀ ပြည်တွင်းထွက်ခွာ - ထိုင်းလေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ်အမှတ် တီဂျီ၁၂၄ ချင်းမိုင်သို့ ထွက်ခွာချိန်၂၂:၁၅ ပြည်တွင်ဆိုက်ရောက် - ထိုင်းလေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ်အမှတ် တီဂျီ၂၁၆ ဖူးခတ်သို့ ဆိုက်ရောက်ချိန် ၂၃:၀၀ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်း သုဝဏ္ဏဘူမိ လေဆိပ် ဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် ဒွန်မောင်းလေဆိပ်ကို ပိတ်ခဲ့သော်လည်း လေဆိပ်သစ်တွင် ကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားခြင်း၊ လေဆိပ်ပြေးလမ်း အက်ကွဲလာခြင်းတို့ကြောင့် ခရီးသည်တင်လေယာဉ်အချို့ကို ဒွန်မောင်လေဆိပ်သို့ ပြန်လည်ဆင်းသက်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ တန်ဖိုးနည်း လေကြောင်းလိုင်းများ ပြန်လည်ဆင်းသက်ခြင်းနှင့်အတူ ဒွန်မောင်း လေဆိပ်ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဒွန်မောင်းလေဆိပ် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ သုဝဏ္ဏဘူမိ လေဆိပ် ဒုတိယအဆင့် တိုးချဲ့ခြင်းမှ ရှောင်ရှားရန်ဟု ဆိုသည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန သည် ဒွန်မောင်းလေဆိပ်ကို ခေတ္တဖွင့်လှစ်ပြီး သုဝဏ္ဏဘူမိ လေဆိပ်ရှိ အက်ကွဲလေယာဉ်လမ်းကြောင်းများ ပြုပြင်ရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါ အကြံပြုချက်ကို ထိုင်းနိုင်ငံ အစိုးရမှ လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဒွန်မောင်းလေဆိပ်ကို ပြည်တွင်းလေယာဉ်အချို့ ပြန်လည်ဆင်းသက်မှုနှင့်အတူ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ရေကြီးခြင်းနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရမှုတွင် ဘန်ကောက်မြို့ပါ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ရေကြီးမှုကြောင့် ဒွန်မောင်းလေဆိပ်၏ လေယာဉ်ပြေးလမ်း နစ်မြှုပ်ခဲ့ပြီး မီးအချက်ပြစနစ် ချို့ယွင့်ခဲ့ကာ ခေတ္တပိတ်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ယင်လတ် သည် တန်ဖိုးနည်းလေကြောင်းလိုင်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ပျံသန်းမှု မရှိသည့် လေယာဉ်များကို ဒွန်မောင်းသို့ရွေ့ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ညွှန်ကြားမှုနှင့်အတူ လေဆိပ်တစ်ခုထဲ မူဝါဒမှာ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ထိုင်းလေကြောင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့ကလည်း သုဝဏ္ဏဘူမိ လေဆိပ်တွင် ခရီးသည်များပြားလာမှုကို လျော့ချရန် တန်ဖိုးနည်း လေကြောင်းလိုင်းများကို ဒွန်မောင်းသို့ရွေ့ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်သည် တစ်နှစ်ကို ခရီးသည် ၄၅ သန်း ဝန်ဆောင်မှုပေးရန် တည်ဆောက်ထားသော်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ခရီးသည် ၄၈ သန်းအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ခရီးသည် ၅၃ သန်းထိ ရောက်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လေကြောင်းလိုင်း ၁၀ခု ခန့် ဒွန်မောင်းလေဆိပ်သို့ ရွေ့ခဲ့သည်။ တန်ဖိုးနည်း လေကြောင်းလိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် နော့ လေကြောင်းလိုင်းမှာ ဒွန်မောင်းသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ နော့လေကြောင်းလိုင်းမှာ ၁ နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၁၀ သန်းခန့် ရှိသည်။ ထို့နောက် အောရီးရန် ထိုင်း လေကြောင်းလိုင်းနှင့် အဲအေးရှား လေကြောင်းလိုင်းတို့သည်လည်း ဒွန်မောင်းသို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ယခုအခါ လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၁) မှာ နှစ်စဉ် ခရီးသည် ၁၈.၅ သန်းခန့် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၇ ရက်နေ့တွင် ထိုင်လေဆိပ်အာဏာပိုင်က လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၂) ကို ပြင်ဆင်ရန် ထိုင်းဘတ်ငွေ သန်း ၃၀၀၀ ကို အသုံးပြုပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလတွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည်ဟု ကြော်ငြာခဲ့သည်။၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဒွန်မောင်းလေဆိပ်တွင် ခရီးသည် ၁၆ သန်းခန့် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့ပြီး လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၂) ပြီးစီးပါက နှစ်စဉ် ခရီးသည် သန်း ၃၀ ခန့် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ လေဆိပ်အဆောက်အဦး ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် လေဆိပ်အဆောက်ဦး (၂) ခု ရှိသည်။ လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၁)ကို ပြည်ပလေယာဉ်များအတွက် လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၂)ကို ပြည်တွင်းလေယာဉ်များအတွက် အသုံးပြုသည်။ လေဆိပ်အဆောက်အဦး(၂) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီး လေဆိပ်သည် တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် သန်း ၃၀ ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ လေကြောင်းလိုင်းများနှင့် လမ်းကြောင်းများ ခရီးသည်အရေအတွက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဒွန်မောင်းလေဆိပ်၏ ခရီးသည်အရေအတွက်မှာ ၄၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ၃၀.၃ သန်းအထိ ရောက်ခဲ့သည်။ ပြည်ပခရီးသည် ၉.၁၇ သန်း နှင့် ပြည်တွင်းခရီးသည် ၂၁.၁ သန်း ရှိခဲ့သည်။ လေယာဉ်စုစုပေါင်း ၂၉.၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ပြီး ပြည်ပလေယာဉ် ၆၅၂၇၀ စီး နှင့် ပြည်တွင်းလေယာဉ် ၁၅၈၈၀၄ စီး စုစုပေါင်း ၂၂၄၀၇၄ စီး ရှိခဲ့သည်။ ကိုးကား