วัดชมภูเวก

วัดชมภูเวก เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกายในตำบลท่าทราย อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี ประวัติ สันนิษฐานชาวมอญ ที่ลี้ภัยจากพม่าในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลายประมาณ พ.ศ. 2300 โบราณสถานแห่งแรกคือ พระมุเตา (เจดีย์แบบมอญ) สร้างราว พ.ศ. 2225 ถัดมาใน พ.ศ. 2460 ได้ทำการบูรณะสร้างพระมุเตาให้สูงใหญ่กว่าเดิมและสร้างเจดีย์รายที่มุมพระมุเตาทั้งสี่ของฐาน ต่อมาได้มีการสร้างวัดขึ้นในชื่อ วัดชมภูเวก อันหมายถึง ขอสรรเสริญเนินสูงที่มีความวิเวก (เงียบสงบ) วัดแห่งนี้ได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2517 อาคารเสนาสนะ อุโบสถหลังเดิมทรงมหาอุด จัดเป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมแบบวิลันดา อยู่หลังเจดีย์ที่มีรูปแบบเดียวกับเจดีย์ที่เมืองหงสาวดี ปลายผนังสอบเข้าเพื่อรับน้ำหนักแทนเสา ด้านหน้ามีพาไลหน้าบันประดับปูนปั้นลายดอกพุดตานกลางดอก เป็นเครื่องถ้วยลายครามและเบญจรงค์ ซุ้มประตูและหน้าต่างเป็นปูนปั้นลายพฤกษาบนผนังทั้งสี่ด้านมีภาพจิตรกรรมสีฝุ่นผสมกาวตามแบบอยุธยาตอนกลาง ฝีมือช่างสกุลนนทบุรีในยุคนั้นแสดงเรื่องราวทศชาติชาดกและพุทธประวัติโดยมีรูปพระแม่ธรณีบีบมวยผมในท่วงท่าที่อ่อนช้อยงดงามอยู่ในซุ้มเรือนแก้วยอดแหลม กรมศิลปากรยกย่องและรับรองว่าเป็นแบบอย่าง ภาพเขียนแม่พระธรณีที่งดงามที่สุดในโลก อุโบสถหลังใหม่ ลักษณะเป็นทรงไทย สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2520 เป็นลักษณะทรงไทยใต้ถุนสูง 2 ชั้น หลังคาลดหลั่น 3 ชั้น มีช่อฟ้า ใบระกา และหางหงส์ หน้าบัน ซุ้มหน้าต่าง และประตูประดับด้วยกระจก จิตรกรรมฝาผนังภายในอุโบสถหลังใหม่นี้ เป็นภาพเขียนเกี่ยวกับเรื่องราวพุทธประวัติ ตามบานประตูหน้าต่างเขียนลายเทพพนม เป็นที่ประดิษฐานพระประธานศิลปะสุโขทัยและพระพุทธรูปยืนอีก 2 องค์ พระมุเตา หรือ เจดีย์ทรงมอญ มีเจดีย์รายที่มุมพระมุเตาทั้งสี่ของฐาน นอกจากนั้นได้สร้างเจดีย์อีกสององค์ด้านหลังพระมุเตาเพื่อบรรจุอัฐธาตุอดีตเจ้าอาวาส ส่วนพระมุเตาสันนิษฐานว่าสร้างเพื่อบรรจุพระบรมธาตุ วิหาร ตั้งอยู่หลังอุโบสถเก่า มีลักษณะคล้ายอุโบสถหลังเก่ามีขนาดไล่เลี่ยกัน แต่ผนังวิหารเป็นแนวตั้งตรง หลังคาไม่มีกันสาด ไม่มีพาไล มีประตูทางด้านหน้าและหลัง หน้าบันและซุ้มประตูหน้าต่างประดับด้วยลวดลายปูนปั้นพันธ์พฤกษาแบบลายฝรั่ง ลายดอกพุดตานหรือดอกโบตั๋น วัดมีเสาหงส์อันเป็นเอกลักษณ์ของวัดมอญ อ้างอิง