วัดไชยชุมพลชนะสงคราม

วัดไชยชุมพลชนะสงคราม เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำแม่กลอง ในตำบลบ้านใต้ อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี พื้นที่ที่ตั้งวัดมีเนื้อที่ 44 ไร่ 2 งาน 81 ตารางวา วัดไชยชุมพลชนะสงคราม หรือ วัดใต้ เพราะอยู่ใต้ของกำแพงเมือง ตามเรื่องเล่าจากผู้สูงอายุเล่าว่า พระยาตาแดงเป็นผู้สร้าง แต่จะเป็นการสร้างขึ้นใหม่ หรือซ่อมแซมบูรณะต่อเติมจากของเดิมซึ่งมีอยู่มาก่อนแล้วก็ได้ เป็นเพียงเรื่องเล่าที่ยังหาหลักฐานไม่ได้ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุว่าตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2328 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2484 พระเจดีย์เก่าแก่ที่ตั้งอยู่ใกล้พระอุโบสถหลังเก่า กรมศิลปากรได้จัดขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานไว้ ตามประกาศครั้งที่ 1 ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 52 ลงวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2478 ในสมัยโบราณกองทัพไทยได้เคยชุมพลเหล่าทหารที่ทะแกล้วร่วมพิธีตั้งศาลเพียงตาบวงสรวงเทพารักษ์ทางไสยศาสตร์ ก่อนที่จะออกไปรบประจันกับเหล่าศัตรู โดยชุมชุมร่วมพิธีกัน ณ ตรงที่ตั้งพระเจดีย์องค์นี้ และได้สร้างเจดีย์นี้เพื่อเป็นนิมิตฉลองชัย ชื่อ ไชยชุมพล แสดงว่าพระเจดีย์นี้สร้างขึ้นในที่ชุมพล ต่อมาขนานนามวัดให้เหมาะสมตามชัยนิมิตนี้ อาคารเสนาสนะทีสำคัญ ได้แก่ พระอุโบสถหลังเก่า สร้างประมาณ พ.ศ. 2370 มีภาพจิตรกรรมฝาผนัง เช่น ภาพพรหมลูกฟัก ภาพเทวดา ภาพพระราหูอมจันทร์ และผนังด้านข้างเขียนภาพประวัติขุนแผนย่างกุมารทอง ตามบทประพันธ์เสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน พระอุโบสถหลังใหม่ กว้าง 8 เมตร ยาว 20 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2500 หลังคา 3 ชั้น มุงกระเบื้องเคลือบ มีช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ ทำพิธีผูกพัทธสีมา เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2507 ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปศิลาแลง ปางตรัสรู้ ขนาดหน้าตัดกว้าง 4 ศอก 1 คืบ สูง 5 ศอก 1 คืบ สร้างสมัยทวารวดี และศาลาการเปรียญ กว้าง 17 เมตร ยาว 60 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2500 หลังคา 3 ชั้น มุงกระเบื้องเคลือบ มีช่อฟ้า ใบระกา ภายในเขียนภาพจิตรกรรม รายนามเจ้าอาวาส พระอธิการสวด พระอธิการเกด พระอธิการคง พระครูวิสุทธิรังสี (ช้าง) พระวิสุทธิรังสี (หลวงปู่เปลี่ยน อินฺทสโร) พระปลัดจู จนฺทโชติ พระครูวัตตสารโสภณ (พระอาจารย์ก้าน) พระธรรมคุณาภรณ์ (ไพบูลย์ กตปุญฺโญ) พระเทพปริยัติโสภณ (ปัญญา วิสุทฺธิปญฺโญ ป.ธ.9 พธ.บ. M.A) อ้างอิง