มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา (อังกฤษ: Nakhon Ratchasima Rajabhat University; อักษรย่อ: มร.นม. หรือ NRRU) เป็นสถาบันอุดมศึกษาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มีรากฐานมาจากการฝึกหัดครูในมณฑลนครราชสีมา ซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2457 ก่อนพัฒนาเป็นโรงเรียนฝึกหัดครู วิทยาลัยครู สถาบันราชภัฏ และได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 ปัจจุบันเป็นสถาบันอุดมศึกษาที่มีบทบาทสำคัญในการผลิตบัณฑิต พัฒนางานวิจัย และให้บริการวิชาการแก่สังคม โดยยึดมั่นในปรัชญา “แหล่งวิชาการ สร้างสรรค์คนดี มีคุณธรรม นำสังคม” ประวัติความเป็นมา พ.ศ. 2457 การฝึกหัดครูในมณฑลนครราชสีมาเริ่มขึ้น เมื่อกระทรวงธรรมการเปิดสอนหลักสูตรประโยคครูมูลสามัญ (ป.) ณ โรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลนครราชสีมา โดยรับผู้สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เข้าศึกษาในหลักสูตร 2 ปี และเมื่อสำเร็จการศึกษาจะได้รับการบรรจุเข้ารับราชการครู พ.ศ. 2466 กระทรวงธรรมการจัดตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูมูลกสิกรรม ณ บริเวณข้างวัดโพธิ์ ตำบลโพธิ์กลาง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา เปิดสอนหลักสูตรประโยคครูมูลสามัญ (ป.) และประโยคครูประกาศนียบัตรจังหวัด (ว.) ต่อมาใน พ.ศ. 2478 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนฝึกหัดครูประกาศนียบัตรจังหวัดนครราชสีมา” และเปิดสอนเฉพาะหลักสูตรประโยคครูประกาศนียบัตรจังหวัด (ว.) พ.ศ. 2481 โรงเรียนย้ายไปตั้ง ณ อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา โดยใช้สถานที่เดิมของโรงเรียนฝึกหัดครูประถมกสิกรรม และใน พ.ศ. 2485 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนฝึกหัดครูมูลโนนสูง” เปิดสอน 3 หลักสูตร ได้แก่ ประโยคครูประกาศนียบัตรจังหวัด (ว.) ประโยคครูประชาบาล (ป.บ.) และประโยคครูมูล (ม.) พ.ศ. 2490 โรงเรียนย้ายมายังที่ตั้งปัจจุบันในอำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา และเปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนฝึกหัดครูนครราชสีมา” ต่อมาใน พ.ศ. 2495 ได้ยกเลิกหลักสูตรเดิมทั้ง 3 หลักสูตร และเปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรประโยคครูประถม (ป.ป.) จนถึง พ.ศ. 2497 จึงเปลี่ยนมาเปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาการศึกษา (ป.กศ.) แทน พ.ศ. 2502 ได้รับการยกฐานะเป็น “วิทยาลัยครูนครราชสีมา” และเปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาการศึกษาชั้นสูง (ป.กศ. ชั้นสูง) ต่อเนื่องจากระดับประกาศนียบัตรวิชาการศึกษา (ป.กศ.) พ.ศ. 2507 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรกิจการของวิทยาลัยครูนครราชสีมา ทรงรับฟังคำกราบบังคมทูลรายงานความก้าวหน้าของการฝึกหัดครูไทย และทอดพระเนตรนิทรรศการผลงานทางวิชาการของนักศึกษา พ.ศ. 2518 วิทยาลัยครูนครราชสีมาได้รับการยกฐานะเป็นสถาบันอุดมศึกษาสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ตามพระราชบัญญัติวิทยาลัยครู พุทธศักราช 2518 และเริ่มเปิดสอนหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต (ค.บ.) ในระดับปริญญาตรี พ.ศ. 2520 เริ่มดำเนินโครงการอบรมครูและบุคลากรทางการศึกษาประจำการ (อคป.) เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรทางการศึกษา ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นโครงการจัดการศึกษาเพื่อปวงชน (กศ.ปช.) พ.ศ. 2527 ขยายบทบาททางการศึกษาโดยเริ่มเปิดสอนสาขาวิชาชีพอื่นนอกเหนือจากสาขาวิชาการศึกษาในระดับอนุปริญญา และพัฒนาไปสู่การจัดการศึกษาระดับปริญญาตรีในเวลาต่อมา อันเป็นการตอบสนองต่อความต้องการกำลังคนในหลากหลายสาขาวิชาชีพ พ.ศ. 2537 เปลี่ยนสถานภาพเป็น “สถาบันราชภัฏนครราชสีมา” ส่งผลให้สามารถขยายการจัดการศึกษาในระดับที่สูงกว่าปริญญาตรี และเพิ่มบทบาทในการพัฒนาท้องถิ่นและสังคมอย่างกว้างขวางยิ่งขึ้น พ.ศ. 2541 เริ่มเปิดสอนหลักสูตรระดับปริญญาโท สาขาการบริหารการศึกษา นับเป็นจุดเริ่มต้นของการจัดการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาของสถาบัน ต่อมาในช่วง พ.ศ. 2542–2545 ได้ขยายการจัดการศึกษาในระดับปริญญาโทเพิ่มเติมอีก 6 สาขา ได้แก่ สาขาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา สาขาระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ สาขาการส่งเสริมสุขภาพ สาขาหลักสูตรและการสอน สาขาสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา และสาขาการพัฒนาสุขภาพชุมชน พ.ศ. 2547 ได้รับการยกฐานะเป็น “มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา” ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 อันเป็นก้าวสำคัญของการพัฒนาสถาบันสู่การเป็นมหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ. 2548 ขยายการจัดการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา โดยเปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิตเพิ่มเติม พ.ศ. 2549 เปิดสอนหลักสูตรระดับปริญญาเอก สาขาภาวะผู้นำทางการบริหารการศึกษา ซึ่งเป็นหลักสูตรปริญญาเอกหลักสูตรแรกของมหาวิทยาลัย พร้อมทั้งเปิดสอนหลักสูตรระดับปริญญาโท สาขาเทคโนโลยีการจัดการสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2556 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งทรงดำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอาคารยุพราชเบญจมงคล ซึ่งนับเป็นเหตุการณ์สำคัญที่สะท้อนถึงพัฒนาการและความเจริญก้าวหน้าของมหาวิทยาลัย สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัย ตราสัญลักษณ์ รูปพระราชลัญจกรประจำพระองค์ รัชกาลที่ 9 ซึ่งเป็นรูปพระที่นั่งอัฐทิศ ประกอบด้วยวงจักร กลางวงจักรมีอักขระเป็น "อุ" หรือเลข "๙" รอบวงจักรมีรัศมีเปล่งออกโดยรอบ เหนือจักรเป็นรูปเศวตฉัตร 7 ชั้น ตั้งอยู่บนพระที่นั่งอัฐทิศ แปลความหมายว่า มีพระบรมเดชานุภาพในแผ่นดิน โดยที่วันบรมราชาภิเษกตามโบราณราชประเพณี ได้เสด็จประทับเหนือพระที่นั่งอัฐทิศ สมาชิกรัฐสภาถวายน้ำอภิเษกจากทิศทั้งแปด รอบนอกของตราด้านบนมีตัวอักษรภาษาไทยว่า “มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา” ด้านล่างมีตัวอักษรภาษาอังกฤษว่า “NAKHON RATCHASIMA RAJABHAT UNIVERSITY” ความหมายสีทั้ง 5 สีในตราสัญลักษณ์ สีน้ำเงิน แทนค่า สถาบันพระมหากษัตริย์ผู้ให้กำเนิด และพระราชทาน “สถาบันราชภัฏ” สีเขียว แทนค่า แหล่งที่ตั้งของมหาวิทยาลัยราชภัฏทั้ง 41 แห่งในแหล่งธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่สวยงาม สีทอง แทนค่า ความเจริญรุ่งเรืองทางภูมิปัญญา สีส้ม แทนค่า ความรุ่งเรืองทางศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ที่ก้าวไกลใน 41 มหาวิทยาลัยฯ สีขาว แทนค่า ความคิดอันบริสุทธิ์ของนักปราชญ์แห่งพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย ต้นราชพฤกษ์ (Cassia fistula) เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง มีความสูง 10-20 เมตร ดอกขึ้นเป็นช่อยาว 20-40 เซนติเมตร แต่ละดอกมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 4-7 เซนติเมตร มีกลีบดอกสีเหลืองขนาดเท่ากัน 5 กลีบ ผลยาว 30-62 เซนติเมตร และ กว้าง 1.5 -2.5 เซนติเมตร มีกลิ่นฉุน และมีเมล็ดที่มีพิษเป็นจำนวนมาก สีประจำมหาวิทยาลัย สีเขียว - สีเหลือง คณะและหน่วยงานในสังกัด คณะ คณะครุศาสตร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สิรินาถ จงกลกลาง เป็นคณบดี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รองศาสตราจารย์ ว่าที่ร้อยตรีพงษ์ศักดิ์ จิตตบุตร เป็นคณบดี คณะวิทยาการจัดการ รองศาสตราจารย์ ดร.เอกรัตน์ เอกศาสตร์ เป็นคณบดี คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ รองศาสตราจารย์ ดร.ศิริวดี วิวิธคุณากร เป็นคณบดี คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม อาจารย์ ดร.สุรชัย วงษ์ฟูเกียรติ เป็นคณบดี คณะสาธารณสุขศาสตร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ทิวากรณ์ ราชูธร เป็นคณบดี คณะพยาบาลศาสตร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุรีย์ ธรรมิกบวร เป็นคณบดี บัณฑิตวิทยาลัย ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นสำนักการเรียนรู้ตลอดชีวิต สำนัก สำนักงานอธิการบดี ดร.โกสินทร์ ชำนาญพล รักษาราชการแทนผู้อำนวยการ สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ นางสาวจารุพรรณ จันทร์แรม เป็นผู้อำนวยการ สำนักศิลปะและวัฒนธรรม ผู้ช่วยศาสตราจารย์พิทักษ์ชัย จัตุชัย เป็นผู้อำนวยการ สำนักส่งเสริมวิชาการและงานทะเบียน อาจารย์ ดร.วีรอร อุดมพันธ์ เป็นผู้อำนวยการ สถาบันวิจัยและพัฒนา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วาสนา ภานุรักษ์ เป็นผู้อำนวยการ สำนักคอมพิวเตอร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สายสุนีย์ จับโจร เป็นผู้อำนวยการ สถาบันวิจัยไม้กลายเป็นหิน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณัฏฐินี ทองดี เป็นผู้อำนวยการสำนัก สำนักการเรียนรู้ตลอดชีวิต ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภาคภูมิ บวบทอง เป็นผู้อำนวยการ สถาบันภาษา อาจารย์ ดร.แวววลี แววฉิมพลี เป็นผู้อำนวยการ ศูนย์ ศูนย์วิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ประยุกต์ ศูนย์สุขภาพชุมชน ศูนย์ศึกษาการพัฒนาครู ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สมเกียรติ มานอก เป็นผู้อำนวยการ ศูนย์ข้อมูลท้องถิ่นเพื่อการพัฒน หน่วยงานอื่นๆ สำนักตรวจสอบภายใน โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา (ฝ่ายประถมศึกษา) โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา (ฝ่ายมัธยมศึกษา) โครงการสหกิจศึกษา คลินิกเทคโนโลยี องค์การนักศึกษา องค์การบริหารนักศึกษาภาคปกติ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา สภานักศึกษาภาคปกติ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา คลินิกกฎหมายและศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา อาคารสถานที่ อาคารยุพราชเบญจมงคล (อาคาร 31) ประกอบด้วยพื้นที่โล่งสำหรับทำกิจกรรม ห้องจัดแสดงนิทรรศการ ห้องประชุม ห้องบรรยาย และห้องเรียนรวม มีวัตถุประสงค์ในการก่อสร้างเพื่อให้เป็นอาคารเรียนรวมสำหรับนักศึกษา รองรับจำนวนนักศึกษาที่มีเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากมหาวิทยาลัยได้มีการเปิดหลักสูตรเพิ่มหลายสาขาวิชา เริ่มจากการเชิญชวนผู้บริหาร คณาจารย์ ทั้งอดีตและปัจจุบัน ศิษย์เก่า และนักศึกษาปัจจุบัน ตลอดจนผู้มีจิตศรัทธาร่วมบริจาค ดำเนินการออกแบบและขอรับการสนับสนุนงบประมาณแผ่นดินในการก่อสร้าง และงบประมาณรายได้ของมหาวิทยาลัยเพิ่มเติม โดยเมื่อรับมอบอาคารเรียบร้อยแล้ว มหาวิทยาลัยได้ดำเนินการขอพระราชทานชื่ออาคารจากสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เพื่อความเป็นสิริมงคล ซึ่งพระองค์มีพระมหากรุณาธิคุณ พระราชทานชื่ออาคารเรียนรวมของมหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2554 ว่า “อาคารยุพราชเบญจมงคล” มีความหมายว่าเป็นอาคารเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในมหามงคลทรงเจริญพระชนมพรรษา 5 รอบ แห่งสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร และ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จฯ เปิดอาคารยุพราชเบญจมงคล เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2556 นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณแก่ชาวมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาอย่างยิ่ง พิพิธภัณฑ์เมืองนครราชสีมา (อาคาร 10) เป็นพิพิธภัณฑ์สาธารณะที่มีการบูรณาการความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรมของจังหวัดนครราชสีมา ควรค่าที่คนโคราชจะได้รับรู้และภาคภูมิใจ โดยมุ่งหวังที่จะกระตุ้นให้เยาวชนชื่นชอบและสนใจที่จะศึกษาค้นคว้าในประวัติศาสตร์ ศิลปะและมรดกทางวัฒนธรรมที่บรรพชนไทยได้สั่งสมสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน นับได้ว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยวอีกแห่งหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมาที่นักท่องเที่ยวจะได้รับข้อมูล ความรู้ และความเข้าใจเกี่ยวกับสถานที่ท่องเที่ยวบริเวณจังหวัดนครราชสีมาก่อนที่จะไปชมยังสถานที่จริง ศาลเจ้าพ่อขุนศักรินทร์ เป็นเทวสถานประจำมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ภายในประดิษฐานประติมากรรมปูนปั้นขุนศักรินทร์ สิ่งศักสิทธิ์ที่ชาวราชภัฏนครราชสีมาเชื่อว่าท่านคอยปกป้องคุ้มครองให้ทุกคนมีความแคล้วคลาดปลอดภัย ซึ่งมีพิธีบวงสรวงอย่างยิ่งใหญ่อลังการต่อเนื่องทุกปี หอประชุมราชภัฏรังสฤษฏ์ (อาคาร 35) เป็นหอประชุมใหญ่ของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 พระราชทานชื่ออาคารแห่งนี้ว่า "ราชภัฏรังสฤษฏ์" หมายความว่า มหาวิทยาลัยราชภัฏสร้าง ปัจจุบันหอประชุมราชภัฏรังสฤษฏ์ เป็นสถานที่ในการจัดพิธีพระราชทานปริญญาบัตรสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ในปี พ.ศ 2567 ทรงโปรดเกล้ากระหม่อมให้พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ ประธานองคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ ในการพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษา ในปี พ.ศ.2568 ทรงโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ ในการพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษา หลักสูตรที่เปิดทำการสอน ครุศาสตรบัณฑิต (ค.บ.) ครุศาสตร์อุตสาหกรรมบัณฑิต (ค.อ.บ.) สาขาวิชาอุตสาหกรรมศิลป์ ศิลปศาสตรบัณฑิต (ศศ.บ.) วิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.) สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต (สธ.บ.) สาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน รัฐศาสตร์บัณฑิต (ร.บ.) • สาขารัฐศาสตร์ นิติศาสตรบัณฑิต (น.บ.) สาขาวิชานิติศาสตร์ นิเทศศาสตรบัณฑิต (นศ.บ.) สาขาวิชานิเทศศาสตร์ รัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต (รป.บ.) สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ บริหารธุรกิจบัณฑิต (บธ.บ.) อุตสาหกรรมศาสตรบัณฑิต (อส.บ.) สาขาวิชาออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม สาขาวิชานวัตกรรมเซรามิกส์ สาขาวิชาการจัดการอุตสาหกรรม(ต่อเนื่อง) สาขาวิชาเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และโทรคมนาคม(ต่อเนื่อง) ศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต (ศป.บ.) สาขาวิชาออกแบบนิเทศศิลป์ สาขาวิชาทัศนศิลป์ เศรษฐศาสตรบัณฑิต (ศ.บ.) สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ บัญชีบัณฑิต (บช.บ.) สาขาวิชาการบัญชี (4 ปี) สาขาวิชาการบัญชี (ต่อเนื่อง) สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (สถ.บ.) สาขาวิชาสถาปัตยกรรม (5 ปี) วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต (วศ.บ.) สาขาวิชาวิศวกรรมการจัดการอุตสาหกรรม สาขาวิชาวิศวกรรมการก่อสร้าง สาขาวิชาวิศวกรรมไฟฟ้าอุตสาหกรรม ระดับประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา สาขาวิชาการศึกษา ระดับปริญญาโท ระดับปริญญาเอก สาขาวิชาบริหารการศึกษา (ปร.ด.) สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน (ปร.ด.) สาขาวิชาการเมืองการปกครองภาครัฐและเอกชน (ปร.ด.) ทำเนียบผู้บริหาร อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา