วัดปงสนุกใต้

วัดปงสนุกใต้ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง ที่ดินตั้งวัด มีเนื้อที่ 4 ไร่ 2 งาน 44 ตารางวา มีที่ธรณีสงฆ์จำนวน 1 แปลง เนื้อที่ 1 ไร่ 2 งาน 34 ตารางวา วัดปงสนุกใต้ เดิมชื่อ วัดศรีจอมเมือง สร้างขึ้นพร้อมเมืองลำปาง ต่อมากลายเป็นวัดร้าง พระมหาเมืองแปงและเจ้าผู้ครองนครลำปางบูรณะสร้างขึ้นใหม่เมื่อ พ.ศ. 2320 วัดนี้ยังเป็นที่ฝังหลักเมืองหลักแรกเมื่อ พ.ศ. 2400 ในสมัยเจ้าวรญาณรังษี เจ้าผู้ครองนครลำปาง ต่อมาได้รับการบูรณะและยกฉัตรขึ้นเมือง พ.ศ. 2502 อาคารเสนาสนะประกอบด้วย อุโบสถ วิหารประดิษฐานพระพุทธรูปจตุรพิธ 4 องค์ ศาลาการเปรียญ กุฏิ หอสมุด และหอพระไตรปิฎก ปูชนียวัตถุที่สำคัญมีเจดีย์ 1 องค์ ปราสาทหรือมณฑป 1 หลัง และวิหารพระนอน 1 หลัง ลักษณะรูปทรงมณฑปหรือปราสาทเป็นสถาปัตยกรรมทรงไทยใหญ่ ศิลปะล้านนาผสมพม่าและจีน เป็นลักษณะรูปทรงจัตุรมุข 4 ทิศ ฝาผนังบรรจุพระพุทธรูปโลหะ 1000 องค์ มีพระประธานในมณฑปหันหน้าออกทั้ง 4 ทิศส่วนองค์เจดีย์มีกำแพงแก้วล้อมรอบ ฐานสี่เหลี่ยมจตุรัส มีฐานปัทม์ย่อเก็จบนฐานเขียงชั้นล่างเหนือเรือนธาตุขึ้นไปเป็นชั้นฐานปัทม์ทรงกลมรองรับองค์ระฆัง เหนือองค์ระฆังเป็นชั้นบัลลังค์รองรับปล้องไฉน ปลียอดประดับปลายยอดด้วยโลหะฉลุลวดลาย อ้างอิง