റോഗൺ ഡാം

സോവിയറ്റ് റിപ്പബ്ളിക്കായ താജിക്കിസ്ഥാനിലെ ഉയരം കൂടിയ കൃത്രിമ അണക്കെട്ടുകളിൽ ഒന്നാണ് റോഗൺ ഡാം. വാക്ഷ് നദിയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ചരിത്രം 1959-ലാണ് റോഗൺ അണക്കെട്ട് പദ്ധതി തുടങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ചത്. 1965-ൽ അതിന്റെ രൂപരേഖ തയ്യാറാക്കി. നിർമ്മാണം തുടങ്ങാൻ പിന്നെയും 11 വർഷമെടുത്തു.1991-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻറെ തകർച്ചയോടെ നിർമ്മാണം തടസ്സപ്പെട്ടു. വീണ്ടും പണിയാരംഭിച്ചപ്പോൾ പ്രകൃതിയാണ് വില്ലനായി രംഗത്തെത്തിയത്.1993-ൽ നിർമ്മാണം വെള്ളപ്പൊക്കം കാരണം തടസ്സപ്പെട്ടു. 2007-ൽ ഈ പദ്ധതി പൂർത്തിയാക്കാൻ പുതിയ കരാറുണ്ടാക്കി. അതും പക്ഷെ നടപ്പായില്ല. താജിക്കിസ്ഥാൻ ഇപ്പോഴും റോഗൺ അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമ്മാണം നടത്തിവരുന്നു. വാക്ഷ് നദിയിലുള്ള ഈ അണക്കെട്ട് ഇതിനകംതന്നെ 335 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ നിർമ്മിച്ചുകഴിഞ്ഞു. വൈദ്യൂതി ഉത്പ്പാദനത്തിന് ആറ് ടർബൈൻ അണക്കെട്ടിൽ സ്ഥാപിക്കാനാണ് പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്നത്. 3600 മെഗാവാട്ട് ആയിരിക്കും ഇവയിൽനിന്നുള്ള വൈദ്യൂതി ഉത്പ്പാദനം. അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശ്നം അണക്കെട്ടിനെപ്പറ്റി പഠനം നടത്താൻ അയൽരാജ്യമായ ഉസ്ബക്കിസ്ഥാൻ ഈയിടെ താജിക്കിസ്ഥാനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടണ്ട്. ഉസ്ബക്കിസ്ഥാനിലെ പരുത്തികൃഷിയ്ക്ക് ഈ അണക്കെട്ടിൽ നിന്ന് ജലസേചനം സാധ്യമാകമോ എന്നും എന്തെങ്കിലും പരിസ്ഥിതിപ്രശ്നങ്ങൾ വരാനിടയുണ്ടോയെന്നും മനസ്സിലാക്കാനാണ് ഈ പഠനം. 2010 ഒക്ടോബറിൽ ഉസ്ബക്കിസ്ഥാൻ പ്രസിഡന്റ് ഇസ്ലാം കരിംമോവ് റോഗൺ ജല വൈദ്യൂത പദ്ധതിയെ 'സ്റ്റുപ്പിഡ് പ്രൊജക്ട്' എന്നാണ് വിളിച്ചത്. അവലംബം പുറം കണ്ണികൾ