Тус (Тәжікстан)

Тус (тәж. Тус, 2024 жылға дейін - Шахритус) — қала үлгісіндегі елді мекен, Тәжікстанның Хатлон облысы Шахритус ауданының әкімшілік орталығы. Географиялық сипаттама Тәжікстанның оңтүстік-батысындағы үлкен ауыл. Ол Кафирниган өзенінің оң жағалауында, аттас өзен аңғарында орналасқан. Елді мекен маңынан Термез-Бохтар-Душанбе теміржолы өтеді, ал ауыл арқылы дәл осы бағыттағы тас жол өтеді. Ауыл облыс орталығынан 112 шақырым, ал ел астанасы Душанбеден 230 шақырым қашықтықта орналасқан. Тарихы Кафирниган өзенінің құнарлы төменгі ағысы тарихи Балх аймағының құрамына кіретін ежелгі ауыл шаруашылығы аймағы болып табылады. Орта ғасырларда бұл аймақ Құбадиян деп аталып, Саманидтер мемлекетінің, кейінірек Ғазнавилер мемлекетінің солтүстік провинцияларының бірі болды. Алқапта бірнеше бай қалалар, соның ішінде XII ғасырдың басында тарихи жазбаларда аталған Шахритус қаласы болған. Кейінірек ол Бұхара әмірлігіне тиесілі болды, ал XIX ғасырдың соңында Ресей протекторатына өтті. 1938 жылы 28 қарашада Шахритус ауылы қалалық типтегі елді мекен мәртебесін алды. 1955 жылы бұрынғы Шаартуз ауданының аумағы Микоянабад ауданының құрамына енгізілді. Аудан орталығы Микоянабад ауылынан Шахритус ауылына көшіріліп, ол Микоянабад болып өзгертілді. 1957 жылы Микоянабад ауылы Шахритус ауылы болды. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Теміржол вокзалы және мақта тазалау зауыты бар. Шахритус өзенінің аңғары Тәжікстанның ең ірі мақта өсіру аймақтарының бірі. Бұл аймақта асқабақ, қауын, дәнді дақылдар, сары қызылша, пияз және картоп та өсіріледі. Мақта ауыл шаруашылығының негізгі экспорттық өнімі болып табылады. Дереккөздер