Пенжакент

Пенжакент (тәж. Панҷакент) — Тәжікстанның Соғды облысы Пенджикент ауданының әкімшілік орталығы. Пенджикент халқының саны 43 300 адамды құрайды. Географиялық сипаттама Зеравшан өзенінің аңғарында орналасқан, Самарқанның оңтүстік-шығысында 68 км. Тарихы Қаланың атауы «Бес қоныс» деп аударылады. Қазіргі қаланың орнында бір кездері бес қоныс болған, бұл кейінірек Пенджикент тарихының бастамасы болған болуы мүмкін. Қазіргі Пенджакенттің оңтүстік-шығыс жағында ертедегі орта ғасырлық феодалдық мемлекет болған қаланың орны сақталған (5— 8 ғ-дың 1-ширегі). Көне Пенджикент (Қайнарсу) 14 га жерді алып жатыр. Мұсылман мәдениетіне дейінгі Орта Азиядағы тамаша ескерткішті археологиялық жүйелі зерттеуді 1946 жылдан бастап А.Ю.Якубовский, кейіннен А.М.Беленицкий жүргізді. Көне Пенджикент бірнеше бөліктен тұрған. Оның орталығы дуалмен қоршалған шахристанның көп пәтерлі 2 қабат үйлері, 2 ғибадатханасы болған. Пенджикент жайлы жазба деректер өте аз. Арабтың географиялық әдебиеттерінде Пенджикент Самарқан уәлаятына кірген және үлкен мешіті бар қала болғаны айтылады. Пенджикенттегі қоғамдық қатынастар және оның кейбір саяси тарихы 1932 ж. Муг тауынан соғда жазбалары, сол жерде соғылған мыңдаған тиын табылғаннан кейін толығырақ белгілі бола бастады. Бұл деректерге қарағанда, Пенджикент Чакин-Чур (691—706) және құдіретті Диваштич (706—722) билік еткен тұста гүлденіп өскен деседі. Экономикасы және инфрақұрылымы Қазіргі Пенджакент экономикасы сұранысқа ие өнімдер шығаратын бірнеше табысты кәсіпорындарға негізделген. Оларға кірпіш зауыты, шарап зауыты, құс фабрикасы, агроөнеркәсіптік кешен, ет өңдеу зауыты, консервілеу зауыты және кокос кептіру қондырғысы кіреді. Қала шекарасында вольфрам, фосфат, гипс, қиыршық тас, құм және сынап сияқты пайдалы қазбалардың кен орындары бар. Пенджакенттің ауылшаруашылық кәсіпорындары жүгері мен темекі, көкөніс және бақша дақылдарын өсіреді. Сондай-ақ, мол өнім беретін бақшалар мен жүзім плантациялары бар. Зарафшан өзенінің жағалауы абаттандырылған және керемет демалыс аймағын ұсынады. Қалада ғылыми мекемелер, әуежай және автомобиль жолдары бар. Дереккөздер