Թայդուն

Թայդուն (չին.|臺東||Táidōng, Կաղապար:Lang-zh-min-nan), Չինաստանի Հանրապետության գավառներից մեկը։ Վարչական կենտրոնը Թայդուն քաղաքն է։ Բացի Թայվան կղզու տարածքից, գավառին են պատկանում նաև Լյու և Լան փոքր կղզիները։ Պատմություն Լեռնային ռելիեֆի և անհարմար ափի պատճառով այս հողերը չինացիների կողմից չեն գաղութացվել մինչև 19-րդ դարը։ 1874 թվականին այս վայրերում կործանված ռյուկյուկի նավի ձկնորսները սպանվեցին աբորիգենների կողմից, ինչը հիմք հանդիսացավ Ճապոնա-Թայվանական արշավի համար։ Այս իրադարձությունից հետո կղզու արևելյան ափին ստեղծվեց Բեյնանի կոմիսարիատը (卑南廳), որը ենթակա էր Թայվանի կառավարությանը (臺灣府): 1886 թվականին Թայվան նահանգի ստեղծումից հետո Բեյնանի կոմիսարիատը վերածվեց Թայդունի ուղղակիորեն կառավարվող շրջանի (臺東直隸州, ժամանակակից Թայդուն և Հուալյան նահանգների տարածք)։ 1895 թվականին Թայվանը հանձնվեց Ճապոնիային, իսկ ճապոնացիները հաստատեցին վարչատարածքային բաժանման իրենց համակարգը։ Նախկին Թայդունի ուղղակիորեն կառավարվող տարածքը իջեցվել է կարգավիճակով և դարձել է Տայնան պրեֆեկտուրայի (臺南縣) ստորաբաժանում։ 1897 թվականին Տայնան գավառից առանձնացվել է առանձին տայտո Գավառ (臺東廳)։ 1909 թվականին Տայտո գավառից առանձնացվել է Կարենկո գավառը (花蓮港廳)։ 1920 թվականին Թայվանում տարածվեց բուն ճապոնական կղզիների վարչական բաժանման կառուցվածքը, և ներդրվեցին պրեֆեկտուրաները՝ Սյու (州) և գավառները՝ Գուն (郡), սակայն Տայտոն այդպես էլ մնաց Գավառ-տե, Գավառ-Գուն այն վերափոխվեց միայն 1937 թվականին։ 1945 թվականին Ճապոնիայի հանձնվելուց հետո Թայվանը վերադարձվեց Չինաստանի իրավասությանը, իսկ ճապոնական Տայտո շրջանը (臺東郡) դարձավ Չինաստանի Թայդուն շրջանը։ Սպիտակ ահաբեկչության տարիներին Լյու կղզին քաղբանտարկյալների պահման վայր էր։ Վարչական բաժանում Թայդուն գավառի կազմի մեջ են մտնում մեկ գավառային ենթակայության քաղաք, 2 քաղաքային համայնք և 13 գյուղական համայնք։ Գավառական ենթակայության քաղաք Թայդուն Քաղաքային համայնքներ Չենգուն (成功鎮) Գուանշան (關山鎮) Գյուղական համայնքներ Բեյնան (卑南鄉) Չանբին (長濱鄉) Չիշան (池上鄉) Դաժեն (達仁鄉) Դաու (大武鄉) Դունհե (東河鄉) Հայդուան (海端鄉) Ցզինֆեն (金峰鄉) Լուե (鹿野鄉) Լյույդաո (綠島鄉) Լանյույ (蘭嶼鄉) Թայմալի (太麻里鄉) Յանպին (延平鄉) Ծանոթագրություններ