Աստվածածնի գոտու տաճար

Աստվածածնի գոտու տաճար (արաբ․՝ كاتدرائية السيدة العذراء أم الزنار‎‎‎) կրոնական կառույց Սիրիայի Հոմսի մարզի համանուն մարզկենտրոնում։ Հանդիսանում է ասորի ուղղափառ եկեղեցու Հոմսի և Համայի ասորի ուղղափառ արքեպիսկոպոսի նստավայրը, իսկ 20-րդ դարի կեսերին եկեղեցին Անտիոքի պատրիարքի նստավայրն էր՝ նախքան նրա նստավայրը Դամասկոս՝ սուրբ Գևորգ տաճար տեղափոխվելը: Աստվածածնի գոտու տաճարն աշխարհի ամենահին եկեղեցիներից մեկն է, հիմքերը կառուցված են 1-ին դարում և անվանակոչվել է Աստվածածնի գոտու անունով, որի մի մասը պահվում է այնտեղ: Ճարտարապետություն Եկեղեցին հայտնի է իր յուրահատուկ ճարտարապետական ​​ոճով, կառուցված է սև բազալտից, ինչպես մոտակա Խալիդ իբն ալ-Վալիդի անունով կոչվող մզկիթը: Ներկայիս կառույցը թվագրվում է 19-րդ դարի կեսերին, բայց այն կառուցվել է մ.թ. 59 թվականի ավելի հին եկեղեցու տեղում՝ ստորգետնյա հատվածի վերևում, որտեղ քաղցրահամ ջրի աղբյուր նույնպես գտնվում է մինչև 20 մետր խորության վրա: Ռոս Բըրնսի խոսքերով՝ եկեղեցու տակ մնացել են Արևելյան Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանի կառույցների հիմքերի մասերը։ Ջոզեֆ Նասրալլահի խոսքերով՝ Հոմսում Կույս Մարիամին նվիրված եկեղեցու գոյությունը վկայվում է դեռևս 478 թվականին։ Եկեղեցում պահվում է Սուրբ գոտու մի մեծ կտոր, որը, ենթադրաբար, Սուրբ Կույս Մարիամի գոտու մի մասն է։ Ամեն տարի օգոստոսի 15-ին՝ Սուրբ Կույս Մարիամի Վերափոխման տոնի ժամանակ, այն հանվում է եկեղեցուց, և շրջակա փողոցներով երթ է տեղի ունենում: Եկեղեցին մի քանի անգամ վերականգնվել է, որոնցից ամենածավալունը տեղի է ունեցել 19-րդ դարի վերջին և կրկին՝ 1953 թվականին՝ Անտիոքի պատրիարք Իգնատիոս Ափրեմի օրոք: Ըստ ավանդույթի՝ Աստվածածնի թաղման ժամանակ Թովմաս առաքյալը ներկա չի եղել: Աստվածածնի թաղումից հետո նրան Հնդկաստանից Երուսաղեմ են բերել և պնդել, որ Աստվածածնի մարմինը գերեզմանում չէ: Երբ առաքյալները բացեցին գերեզմանը՝ հաստատելու Աստվածածնի թաղումը, Աստվածածնի մարմինը այնտեղ չէր։ Այնուհետև Թովմասը պատմեց Աստծո Մայրի երկինք բարձրանալու տեսիլքի մասին և խնդրեց նրա օրհնությունը։ Այնուհետև Աստվածածինը գցեց իր գոտին։ Մոտ 400 տարի գոտին մնաց Հնդկաստանում, որտեղ, ըստ կենսագրության, նահատակվել է Սուրբ Թովմաս առաքյալը։ 476 թվականին գոտին բերվեց Ասորիք և թաքցվեց հին եկեղեցու խորանում։ Պատմություն Ստորգետնյա եկեղեցու կառուցումը թվագրվում է մ.թ. 59 թվականին և նման էր ստորգետնյա նկուղի, որտեղ գաղտնի ծառայություններ էին մատուցվում՝ վախենալով հեթանոս հռոմեացի կառավարիչների կողմից հալածանքներից։ Այն բանից հետո, երբ Էմեսան դարձավ եպիսկոպոսի նստավայր, եկեղեցին դարձավ նրա նստավայրը։ Առաջին եպիսկոպոսը պաշտոնավարեց քառասուն տարի մինչև իր մահը՝ 312 թվականին։ 313 թվականին Էմեսայի քրիստոնյաները սկսեցին մեծ վերգետնյա եկեղեցու կառուցումը՝ անմիջապես հին ստորգետնյա եկեղեցու վրա։ Պատերը կառուցված էին սև քարից, իսկ տանիքը՝ փայտից, սակայն մենք բավարար տեղեկություններ չունենք դրա երկարության և լայնության մասին. խցերը տեղափոխվել են 6-7-րդ դարերում։ Քրիստոնեական ավանդույթի համաձայն՝ Թովմաս առաքյալը ապրել է խցերում և Սուրբ գոտին տեղափոխել Հնդկաստան, որտեղ այն մնացել է չորս դար։ Այնուհետև այն տեղափոխվել է Եդեսիա՝ Սուրբ Թովմասի մասունքների հետ, իսկ 476 թվականին՝ Էմեսա, երբ վանական Ավիդ ալ-Տուռաբդինին գոտու մի կտոր է բերել եկեղեցի։ 1852 թվականին եպիսկոպոս Հուլիոսը վերակառուցել է եկեղեցին։ Փայտե տանիքը և պատերի մի մասը հեռացվել են։ Ներկայիս եկեղեցին ունի տասնվեց հսկայական սյուներ, որոնցից ութը գտնվում էին եկեղեցու կենտրոնում, իսկ մնացածը՝ պատերի ներսում։ Կենտրոնում կար զարդարված կիսագլանաձև գմբեթ։ Գոտին տեղադրվել է խորանի կենտրոնում գտնվող բազալտե դագաղի մեջ, որի վերևում տեղադրվել է քար և գարշունիի վրա փորագրվել է եկեղեցու վերանորոգման ամսաթիվը և նվիրատուների անունները՝ հիշեցնելով, որ եկեղեցին թվագրվում է 59 թվականին։ 1901 թվականին ավելացվել է ներկայիս զանգակատունը, 1910 թվականին՝ օսմանյան սուլթան Մեհմեդ V-ի հրամանով, եկեղեցին վերանորոգվել է, իսկ 1953 թվականին՝ Իգնատիոս Ափրեմի պատրիարքության օրոք, նավը զգալիորեն փոփոխվել է. 1954 թվականին պատրիարքը ընդարձակել է եկեղեցին դեպի արևմուտք և ավելացրել թև։ Ներկա Եկեղեցին վնասվել է Սիրիայում 2011-2012 թվականներին տեղի ունեցած անկարգությունների՝ ապստամբների և անվտանգության ուժերի միջև բախումների ժամանակ։ 2012 թվականին, ըստ հաղորդումների, բախումները զգալի վնաս են հասցրել եկեղեցու արտաքին տեսքին։ Եկեղեցին վերականգնվել է հավատացյալների լայնածավալ ջանքերի շնորհիվ, որից հետո մատուցվել է պատարագ։ Ծանոթագրություններ