Murod posho masjidi

Murad posho masjidi (arabcha: جَامِع مُرَاد بَاشَا‎‎; turkcha: Murat Paşa Camii) – Usmoniylar davrida bunyod etilgan masjid va maqbara, Suriyaning Damashq shahri al-Midan mahallasining Suvayqa qismida joylashgan. 1568–1569-yillar oraligʻida Damashqning Usmoniy hokimi sifatida xizmat qilgan Murad posho nomi bilan atalgan. 1568-yilda bunyod etilgan. Shuningdek, Naqshbandiya masjidi nomi bilan ham tanilgan. Meʼmorchiligi Masjid arab oʻlkalari uchun xos boʻlgan va keng tarqalgan fors uslublaridan farqli oʻlaroq, Usmoniy masjidlari uslubida qurilgan. Bino Damashqdagi boshqa Usmoniylar davri masjidlari, jumladan, Sulaymoniya takyasi va keyinroq bunyod etilgan Darvish posho masjidi bilan oʻxshashliklarga ega. Masjid devorlari qora va oq tosh qatlamlari almashib turadigan tartibda qurilgan. Masjid katta hovli (sahn) atrofida bunyod etilgan boʻlib, hovlining oʻrtasida tahorat olish (vudu) uchun moʻljallangan bezakli favvora joylashgan. Hovli atrofini gumbazli xonachalardan iborat ravoq (ravoq) oʻrab turadi. Bu xonalar masjidda tahsil olgan talabalar va ulamolar uchun yotoqxona sifatida xizmat qilgan. Inshoot devorlari nafis koshinkor panellar bilan bezatilgan. Toʻrtburchak shakldagi ichki ibodat zali gumbaz bilan yopilgan. Yirik olti burchak shaklidagi minora arab oʻlkalari minoralari qiyofasida qurilgan yagona unsur sifatida alohida taʼkidlanadi. Masjid burchaklaridan birida Murod posho dafn etilgan maqbara joylashgan. Masjidning bosh darvozasi uning qurilish sanasi va homiysi nomi tilga olingan kufiy yozuvlari bilan bezatilgan. Makka yoʻli 1260-yildan 1516-yilgacha davom etgan Mamluklar hukmronligi davrida Damashq mintaqa hojilarining besh haftalik Makka safariga jamlanadigan bosh shahri boʻlgan. Hudud Umaviyyin masjidida saqlanib qolgan qoldiqlar tufayli muqaddas shahar sifatida qaralgan. Damashq bu rolini Usmoniylar hukmronligi (1516–1918) davrida ham saqlab qoldi va „Haj darvozasi“ deb atalgan. Har yili taxminan 30 000 hoji Eski shaharning gʻarbiy devorlari tashqarisida yigʻilib, shu yerdan safarini boshlagan. Murod posho masjidi Makka yoʻli boʻylab qurilgan Usmoniylar meʼmorchiligi uslubidagi binoning ilk namunasi boʻlgan. Galeraya Yana qarang Suriyada islom Suriyadagi masjidlar roʻyxati Manbalar Havolalar Vikiomborda „Al-Naqashbandi Mosque“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.