Apameya (Suriya)

Apameya (Oront üzərində) və ya Suriya Apameyası (lat. Apamea, ərəb. ‏أفاميا/‏آفاميا‎, Afāmya, q.yun. Ἀπάμεια τῆς Συρίας, ərəbcə müasir adı Qal’at al-Mudik) şimali Suriyada, Oront çayı üzərində antik şəhərdir. Apamene bölgəsinin əsas şəhəri idi, daha sonra Romanın İkinci Suriya əyalətinin (lat. Syria Secunda) tərkibinə daxil idi. Tarixi Əvvəlcə Farnakes (qədim yunan mənbələrində Φαρνάκης) adlanırdı. Makedoniyalı İsgəndərin fəthindən sonra şəhər Pella (Πέλλα, Makedoniyanın əsas şəhərinin şərəfinə) adlandırıldı. Şəhərə yeni ad I Selevk Nikator (312–281) tərəfindən e.ə. 324-cü ildə evləndiyi arvadı Apamanın adını verilmişdir. O, İsgəndərə qarşı müharibədə soqdların başçısı Spitamenin qızı idi. Burada Selevkilərin sikkələri kəsilirdi. Böyük Pompey eramızdan əvvəl I əsrdə şəhəri dağıtmışdır. Eramızın 1-ci əsrində Claudia Apamea adı ilə şəhərin yenidən əsası qoyulmuşdur. 6–7 illər ərzində Suriya hökmdarı (lat. Publius Sulpicius Quirinius) tərəfindən aparılan siyahıyaalma zamanı, Apameyada 117.000 azad insan yaşayırdı, bu o deməkdir ki, şəhərin ümumi əhalisi təxminən yarım milyon sakin idi və Qədim Şərqin ən böyük şəhərlərindən biri idi. Orta Platonçuların (Numenius) və Stoiklərin (Posidoni) məşhur fəlsəfi məktəbi burada idi. I Yustinianın dövründə şəhər ətrafında yeni istehkam divarları tikildi. Müqəddəs Pavsikaki Sinadski şəhər sakinlərindən idi. 540-cı ildə şəhər farslar tərəfindən yağmalanmış, 7-ci əsrdə (636–638) isə müsəlmanlar tərəfindən dağıdılmışdı. Qədim şəhərdən möhtəşəm sütunlar qorunub saxlanılmışdır. Ədəbiyyat Janine Balty (ed.): Apamée de Syrie : bilan des recherches archéologiques, 1965–1968 ; actes du colloque tenu à Bruxelles les 29 et 30 Avril 1969. Bruxelles 1969 Jean Ch. Balty: Guide d'Ápamée. Bruxelles 1981 Janine Balty (ed.): Apamée de Syrie : bilan des recherches archéologiques 1973–1979 ; aspects de l’architecture domestique d’Apamée; actes du colloque tenu à Bruxelles les 29, 30 et 31 mai 1980. Bruxelles 1984