Աֆամեա

Աֆամեա (լատիներեն՝ Apamea, արաբ․՝ ‏أفاميا/‏آفاميا‎‎, Afāmya, հին հունարեն՝ Ἀπάμεια τῆς Συρίας), պատմական քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Ապամենե շրջանի գլխավոր քաղաքն էր, ավելի ուշ հռոմեական Երկրորդ Սիրիա (լատիներեն՝ Syria Secunda) պրովինցիայի կազմում էր։ Աշխարհագրական դիրք Քաղաքը տեղակայված է Սիրիայի հյուսիսում՝ Ալ-Ասի (Օրոնտես) գետի աջ ափին, Համայից 50 կմ հյուսիս։ Պատմություն Քաղաքը սկզբնական շրջանում կրում էր Փարնակես անվանումը։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու կողմից գրավվելուց հետո քաղաքն ստանում է մակեդոնական Պելլա անվանումը։ Մ.թ.ա. շուրջ 300 թվականին քաղաքն ամրացվում և ընդարձակվում է Սելևկիոս I Նիկատորի կողմից, ով քաղաքին տալիս է նոր անվանում՝ իր բակտրիացի կնոջ՝ Ապամայի անունով։ Այստեղ հատվում էին Սելևկյանների դրամներ։ Մ.թ.ա. 1–ին դարում Պոմպեոս Մեծն ավերում է Աֆամեան։ Քաղաքը վերակառուցվում է մ.թ. առաջին դարում Կլաուդիա Ապամեա անվանմամբ։ Այն Արևելքի խոշորագույն քաղաքներից էր։ Այստեղ էր գտնվում ստոիկների և պլատոնիկների փիլիսոփայական հայտնի դպրոցը, ինչպես նաև Ասորիքի թատրոններից մեկը։ Հուստինիանոս Ա-ի օրոք կառուցվում են քաղաքի նոր պարիսպները։ 540 թվականին քաղաքը կողոպտվում և ավերվում է պարսից արքա Խոսրով Ա Սասանյանի կողմից։ Հետագայում այն մասնակիորեն վերակառուցվում է, սակայն նորից ավերվում է 1152 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժից։ Խաչակրաց արշավանքների շրջանում Աֆամեան դեռ բարգավաճող կարևոր քաղաք էր, գտնվում էր Տանկրեդի իշխանության ներքո։ Այս շրջանում Աֆամեան նաև Լատինական եկեղեցու արքեպիսկոպոսական նստվայր էր։ Ներկայումս քաղաքի միջնաբերդի բլուրը զբաղեցնող ավերակները կոչվում են Կալաաթ ալ-Մադիկ։ Հին քաղաքից կանգուն է հատկապես Մեծ սյունաշարը, որը նմանատիպ հուշարձանների շարքում համեմատաբար լավ պահպանվածներից է։ Սիրիայում վերջերս տեղի ունեցած քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով հնագույն քաղաքի ավերակները վնասվել և կողոպտվել են։ 2017 թվականին ապրիլին Al-Masdar News-ն արբանյակային պատկերներ է հրապարակել, որոնք վկայում են, որ հնագույն քաղաքի տարածքը ծածկված է հնագիտական գտածոներ փնտրող կողոպտիչների կողմից փորված հարյուրավոր փոսերով։ Բնակչություն Մ.թ. 6-7 թվականներին անցկացված հաշվեհամարի տվյալներով Աֆամեայում ապրում էր 117 000 ազատ, ինչը նշանակում է, որ ընդհանուր բնակչությունը կազմում էր մոտ կես միլիոն, իսկ քաղաքը Հին Արևելքի խոշորագույն քաղաքներից էր։ Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ