Դամասկոսի միջազգային օդանավակայան

Դամասկոսի միջազգային օդանավակայան (արաբ․՝ مَطَار دِمَشْق الدَّوْلِيّ‎‎, IATA՝ DAM, ICAO՝ OSDI) Սիրիայի գլխավոր օդային դարպասներից մեկը և ազգային ավիափոխադրող Syrian Air ավիաընկերության գլխավոր բազան։ Գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Դամասկոսում և հանդիսանում է երեք խոշորագույն և ծանրաբեռնված օդանավակայաններից մեկը՝ Հալեպի և Լաթակիայի հետ միասին։ Բացվել է 1970-ականների կեսերին։ Պատմություն Հիմնադրում և վաղ տարիներ 1965 թվականին օդանավակայանի շինարարությունը վստահվեց ֆրանսիական ընկերությունների խմբին (SCB, CSF, Spie և Cegelec), որոնք գլխավորում էր SCB-ն։ Դամասկոսի օդանավակայանը բացվել է 1960-ականների վերջին՝ փոխարինելով հին Մազզե ռազմական օդանավակայանին, որը նախկինում ծառայում էր որպես քաղաքի գլխավոր ավիացիոն կենտրոն։ Օդանավակայանը կառուցվել է աճող օդային երթևեկությունը սպասարկելու և Սիրիայի կապը աշխարհի մնացած մասի հետ բարելավելու համար։ 1980-ականներին օդանավակայանը սպասարկվել է ավելի քան 30 ավիաընկերությունների կողմից և ունեցել է ուղիղ չվերթներ դեպի Եվրոպա, Հյուսիսային Աֆրիկա, Մերձավոր Արևելք և Հարավային Ասիա։ Այն նաև կանգառ էր «Pakistan International Airlines»-ի Կարաչիից և Իսլամաբադից դեպի Նյու Յորք և Տորոնտո երթուղում։ Հաջորդ տարիներին Դամասկոսի օդանավակայանը ենթարկվել է մի շարք ընդլայնման և արդիականացման նախագծերի՝ միջազգային և ներքին ճանապարհորդների աճող պահանջները բավարարելու համար։ Կառուցվել են նոր տերմինալներ, թռիչքուղիներ և հարմարություններ՝ ուղևորների սպասարկումը բարելավելու և գործառնական արդյունավետությունը բարելավելու համար։ 2007 թվականի մարտին «Iran Air»-ը բացեց Թեհրանից դեպի Կարակաս չվերթ Դամասկոսի միջով։ Նրա կոդային համատեղ չվերթների գործընկեր «Conviasa»-ն յոթ ամիս անց ստանձնեց երթուղին։ Քաղաքացիական պատերազմ Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի սկսվելուն պես օդանավակայանը և մոտեցման ճանապարհները պարբերաբար փակվեցին, և միջազգային ավիաընկերությունների մեծ մասը դադարեցրեց թռիչքները։ «Կոնվիասան» դադարեցրեց իր ուղիղ սպասարկումը դեպի Կարակաս 2012 թվականի օգոստոսին։ 2022 թվականի հունիսին Դամասկոսի միջազգային օդանավակայանը լուրջ վնասներ կրեց, այդ թվում՝ թռիչքուղիներին, Իսրայելի կողմից իրականացված հրթիռային հարձակումից հետո, որի թիրախը ենթադրաբար իրանական զենքի տեղափոխումն էր։ Օդանավակայանից թռիչքները երկու շաբաթով դադարեցվեցին ենթակառուցվածքների մեծ վնասի պատճառով։ 2023 թվականի հունվարի 2-ին Դամասկոսի միջազգային օդանավակայանը ժամանակավորապես դադարեցրեց իր գործունեությունը Իսրայելի կողմից իրականացված մեկ այլ հրթիռային հարվածից հետո, որի հետևանքով զոհվեց առնվազն 2 զինվոր, նախքան վնասի վերականգնումից 7 ժամ անց վերադառնալը։ Հայտարարվում է, որ «Սիրիական ավիաուղիները» նախատեսում է համատեղ ձեռնարկություն ստեղծել մասնավոր ընկերության հետ՝ իր և օդանավակայանի գործունեությունը ներդրումներ կատարելու, կառավարելու և իրականացնելու համար։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Դամասկոսի միջազգային օդանավակայանը ժամանակավորապես փակվեց՝ Իսրայելի կողմից և՛ դրա, և՛ Հալեպի միջազգային օդանավակայանի վրա հրթիռային հարձակումներից հետո վնասված թռիչքուղու պատճառով, որոնք տեղի ունեցան Ղազայի պատերազմի հետ կապված սահմանի երկայնքով տեղի ունեցած բախումների ժամանակ: Օդանավակայանը վերականգնվեց շահագործման հոկտեմբերի 18-ին: Հոկտեմբերի 22-ին Հալեպի և Դամասկոսի օդանավակայանները միաժամանակ հարվածվեցին, ինչը երկու շաբաթվա ընթացքում երկրորդ անգամ դադարեցրեց դրանք շահագործումը: Հարձակման ժամանակ զոհվեց երկու աշխատող: 2023 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ նախորդ հարձակումից հետո օդանավակայանի շահագործման վերագործարկումից մի քանի ժամ անց, Իսրայելը հրթիռներով թիրախավորեց օդանավակայանը՝ պատճառելով նյութական կորուստներ և կրկին դադարեցնելով օդանավակայանի շահագործումը: Ասադի ռեժիմից հետո Օդանավակայանը փակվեց Դամասկոսի վրա ընդդիմության հարձակման ժամանակ՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 8-ին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին առևտրային գործունեությունը վերսկսվեց՝ առաջին չվերթով, որը մեկնեց Հալեպ՝ 32 ուղևորով: 2025 թվականի հունվարի 4-ին Սիրիայի անցումային կառավարությունը հայտարարեց, որ միջազգային չվերթները կվերսկսվեն հունվարի 7-ից՝ Ասադի ռեժիմի անկումից հետո առաջին անգամ։ Ծառայությունները վերսկսվեցին հունվարի 7-ին՝ Դոհայից Qatar Airways-ի չվերթի ժամանմամբ։ Չվերթները դեպի ուղղությունների մեծ մասը շարունակում են կասեցված մնալ։ 2025 թվականի փետրվարին, Թուրքիայի կառավարության օգնությամբ, օդանավակայանը սկսեց իր վերանորոգումը։ Քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչությունը ստորագրեց 4 միլիարդ դոլարի ներդրում օդանավակայանի վերանորոգման, այդ թվում՝ նոր 5-աստղանի հյուրանոցի կառուցման համար։ 2026 թվականի հունվարին Թուրքիան տեղադրեց նոր ռադարային համակարգ՝ քաղաքացիական ավիացիայի ենթակառուցվածքները արդիականացնելու, անվտանգության չափանիշները բարելավելու և օդանավակայանի շուրջ օդային տարածքի կառավարման արդյունավետությունը բարձրացնելու համար։ Ենթակառուցվածք Օդուղի Ներկայիս թռիչքուղիները թույլ են տալիս վայրէջք կատարել գրեթե բոլոր տեսակի ինքնաթիռների համար, որոնք ներկայումս օգտագործվում են (ներառյալ Airbus A380, Boeing 787 Dreamliner և Boeing 747-8): Օդանավակայանն ունի երկու զուգահեռ թռիչքուղի (05R/23L և 05L/23R), երկուսն էլ 3600 մետր երկարությամբ, որոնք ամբողջությամբ վերանորոգվել են 2010-ական թվականներին։ Տերմինալներ Օդանավակայանը իսլամական ճարտարապետության ոճով է և ունի երկու տերմինալ՝ մեկը միջազգային չվերթների, մյուսը՝ ներքին չվերթների համար։ Օդանավակայանն ունի երկու անմաքս առևտրի կետ։ Մեկնման սրահը ներառում է նաև սրճարան, մի քանի հուշանվերների խանութներ, երեք ռեստորան և առաջին և բիզնես դասի ուղևորների համար նախատեսված սրահ։ Օդանավակայանի հարավային հատվածն ունի ամրացված ինքնաթիռների ապաստարաններ և հրետանային ծածկույթներ։ Երկրորդ տերմինալը կարող է սպասարկել 25 միլիոն ուղևոր։ 2025 թվականի օգոստոսի 4-ին Սիրիան և Կատարը ստորագրեցին 4 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի համաձայնագիր երրորդ ուղևորային տերմինալի կառուցման համար։ Նախագիծը ֆինանսավորվում է Կատարի UCC Holding-ի կողմից և նպատակ ունի ընդլայնել օդանավակայանի հզորությունը և արդիականացնել դրա ենթակառուցվածքները։ Դրա երկրաչափական ձևը ոգեշնչված է Դամասկոսի սրից։ Տերմինալ 3-ը կկառուցվի ներկայիս Տերմինալ 1-ի հարևանությամբ՝ օգտագործելով առկա թռիչքուղու և թռիչքուղու ենթակառուցվածքները։ Երրորդ տերմինալը նախատեսված է օդանավակայանի հզորությունը տարեկան հասցնել 31 միլիոն ուղևորի։ Ավիաուղիներ և ուղղություններ Հետևյալ ավիաընկերությունները կանոնավոր կանոնավոր և չարտերային չվերթներ են իրականացնում Դամասկոս և հակառակ ուղղությամբ. Երթևեկություն և վիճակագրություն Ստորև ներկայացված են Դամասկոսի միջազգային օդանավակայանի պատմական վիճակագրության աղյուսակները: Ցամաքային տրանսպորտ Մայրուղի Գտնվելով Դամասկոսից 30 կիլոմետր հարավ-արևելք, օդանավակայանը գտնվում է Ռիֆ Դիմաշկ մարզում: Հաստատությունը քաղաքին միացված է M5 մայրուղով: Ավտոբուս Քաղաքի կենտրոնի և օդանավակայանի միջև գործում է միկրոավտոբուս: Ավտոբուսային ուղևորությունը տևում է մոտավորապես 30 րոպե։ Royal Jordanian-ը ցամաքային ավտոբուսային ծառայություններ է մատուցում Դամասկոսի միջազգային օդանավակայանից դեպի Ամմանի «Թագուհի Ալիա» միջազգային օդանավակայան: Երկաթուղի Նախատեսվում է օդանավակայանում երկաթուղային գծի և տերմինալի ավտոբուսային կայարանի՝ առևտրի կենտրոնի հետ միասին կառուցում, որը կկապի այն Հիջազ կայարանի հետ։ Վթարներ և միջադեպեր 1975 թվականի օգոստոսի 20-ին ČSA-ի 540 չվերթի ինքնաթիռը վթարի ենթարկվեց Դամասկոսի միջազգային օդանավակայանին մոտենալիս: Ինքնաթիռում գտնվող 128 ուղևորներից և անձնակազմի անդամներից միայն երկուսն էին կենդանի մնացել։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Airbus A320-232 ինքնաթիռով շահագործվող «Սիրիական արաբական ավիաուղիներ» ընկերության 501 չվերթի ինքնաթիռը բախվեց Սիրիայի ռազմաօդային ուժերի Mil Mi-17 ուղղաթիռին, որի արդյունքում ուղղաթիռի ռոտորը պոկեց ինքնաթիռի ուղղահայաց պոչի կեսը: Ինքնաթիռը հաջողությամբ վայրէջք կատարեց օդանավակայանում, մինչդեռ ուղղաթիռը վթարի ենթարկվեց՝ զոհելով անձնակազմի չորս անդամների։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Դամասկոսի միջազգային օդանավակայան Ֆեյսբուքում Accident history for DAM Aviation Safety Network կայքում Airport at the flightradar24.com