Սուրբ Հուլիանոս եկեղեցի

Սուրբ Հուլիանոս եկեղեցի (արաբ․՝ كنيسة مار اليان‎‎, քանիսաթ մառ էլիան), կրոնական կառույց Սիրիայի Հոմսի մարզի համանուն մարզկենտրոնում։ Հանդիսանում է քաղաքի հույն ուղղափառ երկու եկեղեցիներից մեկը՝ սրբոց Քառասնից Մանկանց տաճարի հետ միասին, որոնք պատկանում են Անտիոքի հույն ուղղափառ եկեղեցուն։ Գտնվում է Տարաֆա բին ալ-Աբդ փողոցի երկայնքով՝ Պալմիրայի դարպասների մոտ: Սուրբ Հուլիանոսի տոնը ամեն տարի նշվում է եկեղեցում փետրվարի 6-ին և գրավում է մեծ թվով ուխտավորների ամբողջ Սիրիայից: Սուրբ Հուլիանոսի անունով կոչված աշխարհում միակ այլ ուղղափառ քրիստոնեական եկեղեցին գտնվում է ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի Բրաունսվիլ քաղաքում և կոչվում է Սուրբ Հուլիանոս Անտիոքյան Ուղղափառ Եկեղեցի, որը կառուցվել է 1917 թվականին։ Պատմություն Եկեղեցին անվանակոչվել է Սուրբ Հուլիանոսի անունով, որը բնիկ էր Էմեսա քաղաքից (այժմ՝ Հոմս), և նահատակվել է քրիստոնեությունը չմերժելու համար 284 թվականին իր հոր՝ հռոմեացի սպայի ձեռքով։ Արաբերեն նրա անունը հնչում է «Էլիան»։ Սուրբ Հուլիանոսը մասնագիտությամբ բժիշկ էր, և նրան են վերագրվում բուժման տարբեր հրաշքներ։ Եկեղեցին հիմնադրվել է 432 թվականին Սուրբ Հուլիանոսի մահվան վայրում, իսկ նրա մասունքները դրվել են եկեղեցու գլխավոր դամբարանի աջ կողմում գտնվող փոքրիկ մատուռի սարկոֆագում։ 1969-1970 թվականներին եկեղեցին վերանորոգվել է։ Վերանորոգման ընթացքում հեռացվել է դամբարանի ներքին պատերը ծածկող սվաղը, որի արդյունքում հայտնաբերվել են Հիսուսի, Մարիամի, Առաքյալների և տարբեր Աստվածաշնչյան մարգարեների որմնանկարները պատկերող հին որմնանկարներ: Որմնանկարները թվագրվում են առնվազն 12-րդ դարով, սակայն լայնորեն համարվում է, որ թվագրվում են 6-րդ դարով, ինչը դրանք դարձնում է Սիրիայում պահպանված ամենահին եկեղեցական որմնանկարները։ Այսօր դրանք լրացվում են եկեղեցու գլխավոր նավի և կողմնային նավերի նոր որմնանկարներով, որոնք նկարվել են երկու ռումինացի պատկերագրողների կողմից և պատկերում են Սուրբ Հուլիանոսի կենդանության օրոք տարբեր տեսարաններ։ Տես նաև Սուրբ Հուլիանոս վանք Ծանոթագրություններ Աղբյուրներ