Ալ-Թաքիա ալ-Սուլեյմանիա

Ալ-Թաքիա ալ-Սուլեյմանիա (արաբ․՝ التكية السُّلَيْمَانِيَّة‎‎) կրոնական կառույց Սիրիայում։ Այն տեղակայված է մայրաքաղաք Դամասկոսում՝ Բարադա գետի աջ ափին։ Թաքիան օսմանյան դարաշրջանի արաբերեն անվանումը մզկիթի համալիրի համար, որը ծառայել է որպես սուֆիական վանք։ Համալիրի արևմտյան շենքը կառուցվել է Օսմանյան կայսրության սուլթան Սուլեյման I-ի կողմից՝ Միմար Սինանի նախագծերի համաձայն, 1554-1559 թվականների միջև։ 1566 թվականին դրանից արևելք ավելացվել է մեկ այլ շենք՝ որպես մադրասա օգտագործելու համար (որը հայտնի դարձավ որպես Սալիմիա Մադրասա, անվանակոչվել է Սուլեյմանի որդու՝ Սելիմ II-ի անունով, չնայած այս շենքը նույնպես կարող է պատվիրված լինել Սուլեյմանի կողմից նրա մահից առաջ)։ Չնայած այն Դամասկոսի առաջին օսմանյան շենքը չէ (որը համարվում է Ալ-Թաքիա ալ-Սալիմիան ալ-Սալիհիայում), Ալ-Թաքիա ալ-Սուլեյմանիան համարվում է օսմանյան ճարտարապետական ​​ոճի Դամասկոս ներմուծման սկիզբը։ Կառուցումից հետո դարերի ընթացքում Ալ-Թաքիա ալ-Սուլեյմանիան դարձավ Մեքքա ուխտավորների «սիրիական ճանապարհի» կարևոր կանգառ, և մինչ օրս այն համարվում է Դամասկոսի «ամենակարևոր օսմանյան մշակութային շենքը»։ Համալիրի գերեզմանատանը թաղված է վերջին օսմանյան սուլթանը՝ Մեհմեդ VI-ը, որը 1922 թվականին Օսմանյան սուլթանության վերացումից հետո ստիպված էր աքսորվել։ Հետագայում համալիրը ծառայել է որպես հավաքատեղի ուխտավորների համար, ովքեր ցանկանում էին պատրաստվել ամենամյա Հաջի։ Կառույցներ Սուլթան Սուլեյման I-ը, որը վերջերս կորցրել էր երկու որդիների, երբ մահապատժի էր ենթարկել իր որդուն՝ Շահզադե Մուստաֆային, որին հաջորդել էր վշտից մահացած Շահզադե Ջիհանգիրը, ցանկանում էր մզկիթ հիմնել իր հոգու փրկության համար, ուստի նա ընտրեց իր հոր՝ Սելիմ I-ի նախկին պալատի տեղը Դամասկոսում։ Արևմտյան շենքի կառուցումը սկսվել է 1554-1555 թվականներին՝ նահանգապետ Շեմսի փաշայի օրոք, մինչև դրա ավարտը 1558–59 թվականներին։ Այս շենքը նախագծվել է Միմար Սինանի կողմից և կառուցվել է տեղացի արհեստավորների կողմից, Բայբարսի Աբլակ պալատի տեղում, որը ոչնչացվել էր Լենկթեմուրի ուժերի կողմից Դամասկոսի պաշարման ժամանակ։ Այն բաղկացած է բակի հարավարևմտյան կողմում գտնվող մեծ մզկիթից, որը շրջապատված է քարե կամարաշարի մեկ շարքով, և բակի հյուսիսարևմտյան կողմում գտնվող ապուրի խոհանոցից (թուրքերենով հայտնի է որպես իմարաթ), որը շրջապատված է հոսպիսային շենքերով։ Մզկիթն ունի երկու մինարեթ և օսմանյան ոճի գմբեթներ։ Այն նաև ունի պատեր՝ հերթագայող բաց և մուգ շերտերով, ճարտարապետական ​​​​առանձնահատկություն, որը հայտնի է որպես աբլաք և սիրիական ծագում ունի։ Մզկիթը նկարագրվել է որպես «Դամասկոսի օսմանյան ճարտարապետության լավագույն օրինակը»։ Առաջին շենքից բացի և դրանից արևելք, 1566-67 թվականներին կառուցվել է մադրասա։ Հնարավոր է՝ այն պատվիրել է Սուլեյմանը իր մահից անմիջապես առաջ՝ 1566 թվականին, քանի որ որոշ աղբյուրներում այն ​​անվանվել է Սուլեյմանիա մադրասա՝ ավարտից հետո, սակայն ժամանակի ընթացքում այն ​​հայտնի է դարձել որպես Սալիմիա մադրասա (Սուլեյմանի որդու՝ Սելիմ II-ի անունով) և ենթարկվել է Հանաֆիական դպրոցին։ Մզկիթի կողքին գտնվող գերեզմանոցը վերջին օսմանյան սուլթան Մեհմեդ VI-ի թաղման վայրն է, որը գահընկեց արվեց և ստիպված եղավ աքսորվել, երբ Օսմանյան սուլթանությունը վերացվեց 1922 թվականին։ Նա մահացավ 1926 թվականի մայիսի 16-ին Իտալիայի Սան Ռեմո քաղաքում և թաղվեց Ալ-Թաքիա ալ-Սուլեյմանիայի գերեզմանատանը։ Մզկիթը ընտրվել է, քանի որ այն գտնվում էր Թուրքիային ամենամոտ մուսուլմանական մեծամասնությամբ երկրում և կառուցվել է նրա նախնիների կողմից։ Օսմանյան դինաստիայի գրեթե երեսուն այլ գերեզմաններ կան, որոնք մահացել են աքսորում և այդ ժամանակ նրանց թույլ չեն տվել թաղվել Թուրքիայի Հանրապետությունում: Տես նաև ալ-Թաքիա ալ-Սալիմիա Ծանոթագրություններ Գրականություն Darke, Diana (2010). Syria. Bradt Travel Guides. ISBN 978-1-84162-314-6. Dumper, Michael; Stanley, Bruce E.; Abu-Lughod, Janet L. (2007). Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia. ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-919-5. Necipoğlu, Gülru (2005). The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. London: Reaction Books. ISBN 1-86189-244-6. Արտաքին հղումներ