Սինան փաշա մզկիթ (Դամասկոս)

Սինան փաշա մզկիթ, Դամասկոս քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց (արաբ․՝ جَامِع السِّنَانِيَّة‎‎, թուրքերեն՝ Sinan Paşa Camii)։ Այն տեղակայված է Սիրիայի մայրաքաղաք Դամասկոսի Սուկ Սինանիա փողոցի երկայնքով։ Վաղ օսմանյան ժամանակաշրջանի մզկիթը գտնվում է հին քաղաքի բաբ ալ-Ջաբիա դարպասի մոտ: Պատմություն Մզկիթը կառուցվել է 1590 թվականին Սինան փաշայի կողմից, ով օսմանների կողմից նշանակվել է Դամասկոսի օսմանյան կառավարիչ («վալի») 1589-1593 թվականներին։ Այն գտնվում է Բասալի մզկիթ կոչվող ավելի հին մզկիթի տեղում՝ պարսպապատ քաղաքի հարավ-արևմուտքում։ Սինան փաշան, որը նաև ծառայել է որպես Կահիրեի նահանգապետ և սուլթանի մեծ վեզիր, հայտնի էր Եմենի օսմանյան նվաճման գործում իր դերով: Ճարտարապետություն Սինան փաշա մզկիթը կառուցված է սև և սպիտակ քարերի հերթագայմամբ։ Բացի մզկիթից, կա նաև մադրասա և լվացման աղբյուր: Արևմտյան մուտքի կամարակապ մուտքը ծածկված է ապակեպատ սալիկապատ վահանակով, որը կազմված է ծաղկային մոտիվներից՝ մարմարե վահանակի վերևում, արաբական արձանագրություններով, որոնք ամրացված են երկու կողմերում քառակուսի խճանկարային վահանակներով: Շրջանաձև, կանաչ էմալապատ աղյուսե մինարեթը բարձրանում է մուտքի հարավային սյան վերևում, որը տեղադրված է սև և սպիտակ քարե շրջանաձև քարե հիմքի վրա: Դրա միակ պատշգամբը հենվում է մուքարանների երեք շարքերի վրա և պաշտպանված է փայտե քիվերի տակ գտնվող փորագրված քարե ճաղաշարով: Մինարեթն ավարտվում է սրածայր կոնաձև պսակով: Ներքին տեսք Մզկիթը բաղկացած է աղոթասրահից, որը ծածկված է մեծ գմբեթով, որը գտնվում է բակի հարավային կողմում, մուտք գործելու համար նախատեսված է երկու աստիճանով բարձրացված սյունասրահով և ծածկված է մարմարե սյուների վրա հենված յոթ փոքր գմբեթներով: Կենտրոնական ծոցի սյուները ունեն պարուրաձև ձևավորում: Կամարակապ մուտքը շրջապատված է մարմարե խճանկարային վահանակներով, իսկ սյունասրահի ճակատային մասի երկու պատուհանները, ինչպես նաև երկու կողմնային մուտքերը ծածկված են կամարներով, որոնց թմբկանները ցուցադրում են դամասկոսյան սալիկներ: Մուտքի աջ կողմում գտնվող միհրաբի խորշը ծածկված է կիսագմբեթով, որը հենվում է մարմարե սյունաշարերի վրա: Ամբողջ սյունասրահի ճակատային մասը կառուցված է դեղին, սպիտակ և մոխրագույն քարերի հերթագայող շերտերով: Միհրաբը գտնվում է հարավային պատին՝ մուտքին նայող: Նրա խորշը ծածկված է քարե խճանկարներով, իսկ կիսագմբեթը ցուցադրում է սև և սպիտակ քարերի բարդ զիգզագաձև շերտավորում: Սալիկներից և քարե ժապավեններից կազմված շրջանակի վերևում կա Ղուրանի արձանագրություն: Համալիրը ծածկված է երկու կամարակապ պատուհաններով և վիտրաժային վարդակով: Միհրաբի ձախ կողմում գտնվող մինբարը պատրաստված է մարմարից, որը փորագրված է ծաղկային մոտիվներով և արձանագրություններով, և ծածկված է կոնաձև գմբեթով: Բակ Աղոթասրահից առաջ կա բակ, որին մուտք են գործում արևմտյան պատի վրա գտնվող բարձր մուքարանս դարպասով, որը մի ժամանակ շրջապատված էր լոգարանով և խանութներով: Բակ մուտք գործելու համար անհրաժեշտ է մտնել Սուկ ալ-Սաքքանիյա փողոցից՝ հյուսիսից: Բակը մոտավորապես ուղղանկյուն է և կենտրոնում ունի ութանկյուն լվացարան: Նրա հատակը սալարկված է գունավոր քարերով, որոնք դասավորված են երկրաչափական դասավորությամբ: Բակի հյուսիսարևմտյան անկյունում գտնվում է երկսայրի իվան, որն ունի փողոցին նայող երկու կամարակապ պատուհաններ: Բակի հյուսիսային պատն ունի Սուք ալ-Սուկկարիյա տանող կամար և բարձր վահանակ, որը շրջապատում է ջրային աղբյուրը աջ կողմում: Աղբյուրը կամարակապ խորշի տեսքով է, որը զարդարված է փորագրված մարմարե վահանակներով և ապակեպատ սալիկներով և վերանորոգվել է 1893 թվականին, ըստ կամարի վերևում գտնվող արձանագրության: Փայտե ծածկը ծածկում է բակի արևմտյան և հարավային կողմերը, որոնք պահվում են փորագրված քարե հենարանների վրա: Բակի արևելյան և հյուսիսային պատերը ծածկված են ատամնավոր պարապետով: Ծանոթագրություններ