Loreta kapelo (Friburgo)

La Loreta kapelo en Friburgo (Svislando) estas barokstila preĝejeto sur la supro de la Sarina klifo, super la malnova urbo. Ĝi estis finkonstruita en la jaro 1648 de la friburga artisto Jean-François de Reyff. Ĝi estas konsiderata, unu el la plej ravaj lokoj por spekti Friburgon. Tiu Maria sanktejo estas reprodukto de la Sankta Hejmo troviĝanta en Loreto (Italujo), kaj kiu estus la domo mem en kiu Jesuo Kristo vivus sian tutan junaĝon. Ĝi fariĝis en la fino de mezepoko tre fama pilgrimloko, kaj tio klarigas, kial la Friburganoj ekdeziris imiti tiun sanktejon en sia urbo. Tiun kapelon oni ankaŭ konstruis kiel dankesprimo por la paco, kiun ĝuis Svisujo en la 16-a jarcento, tiam kiam flamadis tra Eŭropo la teruraĵoj de la Tridekjara milito. Loko kaj aspekto La sanktejo troviĝas supre de la vojo al Bourguillon, kiu estas kvartalo de Friburgo. Proksime al ĝi troviĝas ankaŭ unu el la mezepokaj remparaj pordegoj de la urbo, la Bourguillon-a pordego. Pli malsupre troviĝas Montorge (germane: Bisemhügel), kie staras monaĥinejo la kapuceninoj. La kapelon mem oni konstruis sur artefarita pavimita teraso, tiel ke de ĝi oni povu vidi la tutan historian urbon kaj la kvartalon Schönberg. Sur la muroj de la kapelo estas molasaj statuoj reprezentatntajn la kvar evangeliistojn (Sanktaj Mateo, Luko, Johano, Marko), Jakobon, Joakimon, Saloman kaj Annan. La eksteraj organizo kaj ornamaĵoj tipas por la stilo de Ludoviko la 13-a (transirstilo de renesanco al baroko). La eno de la kapelo estas arĥitekte simpla kvarangula spaco kun kelko da benkoj kaj altaro; de 1890 krado dividasla kapelon en du partojn, kio aspektigas ĝin kvazaŭ ĝi posedus ĥorejon kaj navon. La muroj estas kovritaj per eksvotoj (dankesprimaj plakoj, atestantaj pri miraklo, kiun ricevis homo preĝante al Nia Sinjoro de Loreto). Historio La kunteksto de la konstrudecido estas tiu de tuj post la Tridekjara milito kaj la protestanta skismo. Friburgo, kiu elektis resti katolika kaj ne transiri al la Reformacio malkiel siaj najbaroj Berno, Neŭŝatelo kaj Vaŭdo, estas tiam tre aktiva urbo en la kampo de Kontraŭreformacio, ĝi eĉ bonvenigos Sankta Petro Kanizio, kiu tie fondos katolikan jezuitan gimnazion. Friburgo mem ne multe suferis pro la teruraĵoj, bruligoj, epidemioj kaj detruoj, kiuj furiumis tra la Malnova Kontinento en tiu epoko. Tial la tiama predikanto de la kapitula preĝejo Sankta Nikolao Wilhelm Gumppenberg (kiu interalie aŭtoris la Atlas Marianus, atlaso kie ĉiuj Mariaj lokoj estas kolektitaj) proponis al la urba registaro konstrui dankomonumento al Nia Sinjorino, ke ŝi protektis la urbon. La 18-an de aŭgusto 1648, la preposto de Sankta Nikolao benis la konstruaĵon, kiun konsekris la 11-an de oktobro de la sama jaro la episkopo de Laŭzano-Ĝenevo-Friburgo Johano de Wattewille. Eklezihierarkie, la preĝejeto apartenas al la urba friburga paroĥaro, sed la konstruaĵo mem estas posedaĵo de la Kantono Friburgo. Ĝi estas protektata monemento. Referencoj