Gurmels

Gurmus oder Gurmuz (französisch Cormondes, Patois , amtl. Gurmels) isch a Teil vam Schwyzer Kanton Fryburg, gnau gsiit isch Gurmus a politischi Gmiin im Seebezirk (franzöösisch District du Lac), im Gebiet va Dütschfryburg. Geografy Gurmus lyt ùf 542 m ü. M., 6 Kilometer südöschtlich vam Bezirkshùùptort Mùùrte südlich va de Bibere. Zue de Gmiin ghööre ds Doorf Gurmus mit Düreberg ù Monterschu, Guschlemuet mit Grossguschlemuet ù Chlynguschlemuet, Liebistorf ù Wallebuch. Va de Gmiinflechi si 71 Prozent landwirtschaftlichi Flechi, 20 Prozent Waud u 8 Prozent Sidligsflechi. D Nachpuurgmiine va Gùrmùs si Chliibösige, Düdinge, Courtepin, Cressier, Murte, Uumiz ù ds Gebiet Staatswald Galm im Kanton Fryybùrg ù Loupe, ù de na Chriechwiu ù Ferebaum im Kanton Bärn. Gschicht Gurmus (d Pfarry) het mengs hundert Jahr zu de Alte Landschaft va Fryburg kört. 1848 na de nüüe Organisation va de Schwyz het o de Staat Fryburg sich nüüi Strukture gä. I däm Zämehang isch di Alti Landschaft ufglöst cho u demit isch Gurmus im nüe Bezirk See zuetöut cho. D Bevöukerung va Gurmus redt e Varianta vam Fryburgerdütsch. So isch Gmiin Gurmus gäge ire Wille im Seebezirk zuetöut cho. D Region Gurmus het i der damalige Zyt giing umhi probiert zum Seisebezirk z cho, will ali Verbindige uber Jahrunderte zu de Dörfer im Seisebezirk eng zäme gwachse u ser guet gsi si. Nume so näbebi: de gröschti Tüu va de Pfarri Gurmus het zwüsche 1803 u 1848 zum Dütsche Bezirk kört mit de Stadt Fryburg als Houptort. D Gmiin Gurmus bestiid hüt (2026) us de Dörfer Cordast, Gurmus, Guschlemuet, Chligurmus, Liebischtorf, Monterschu, Ùumiz u Wallebuch. Name De Name Gurmus chunnt urschprünglech us em frankorpovänzalische Cormunt, was uf Dütsch so vüu hisst wi "Der Hof va Mundi". Mit de Zit het mu de Cormunt agfange Gurmuols u später Gurmus z säge. Lüüt Yywoner Quela: Bundesamt für Statistik, 2005 De Uusländeraateel isch 2010 bi 6,7 Prozente gläge. Religion 59 Prozent va de Yywoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 31 Prozent evangelisch-reformiert. Spraach und Tialäkt Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 3311 Yywoner 93 Prozent Tüütsch aus Hùùptspraach aaggää, füüf Prozent Franzöösisch ù zwöehalb Prozent anderi Spraache. De Tialäkt va Gùrmùs stììt zwüsche dem Seislertüütsch ùn em Bäärntüütsch, ghöört aber zum Hööjschtalemannisch. Gmiinrat De Gmiinrat vo Gurmus setzt sich us dene Lüüt zäme (Stand 2017): Daniel Riedo (Amman), Jean-Marc Sciboz, Pascal Aeby, Manfred Bäriswyl, Thomas Fontana, Beat Meuwly u Markus Wüstefeld. Bilder Literatur Olivier Aebischer: Gurmels.. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Olivier Aebischer: Cordast.. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ursula Birchler: Guschelmuth.. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Olivier Aebischer: Kleingurmels.. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Hermann Schöpfer: Liebistorf.. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Eveline Seewer: Monterschu.. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Weblink d Websyte va de Gmiin Gurmus Fuessnote