Murten

Murte (dütsch: Murten, frz. Morat, Patois ) isch e Schtadt im Schwiizer Kanton Fryburg. S isch dr Hauptort vom Seebezirk u het e wunderschöni Altschtadt. Es historischs Ereignis, d Schlacht bi Murte, isch für d Gschicht vo dr Eidgnosseschaft wichtig gsi: Doderbi hei d Eidgenosse gäge dr Burgunderchünig Karl gwunne u de Machtglüscht vo de Burgunder i dr Region es Änd gsetzt. Geographii Mùùrte lyyt ùf 453 m ü. M., 14 km nördlich va dr Kantonshùùptstadt Fryybùrg am Südoschtufer vam Mùùrtesee. Zu Murte ghööre d Döörffer Altavilla, Büchsle, Burg, Courlevon, Galmiz, Gempenach, Jeuss, Lurtigen und Salvenach, drzue ane d Wyyler Clavaleyres, Eri, Leuebärg, Prehl und Siechematt – die si alli zwüsche 1975 und 2022 yygmiindet woorde. Nachbargmeinde sin Courtepin, Greng, Grissach, Gurmels, Gurwolf, Merlach, Muntelier, Ried, Ulmiz un Wischtelach im Kanton Fryburg un Münchewiler un Müntschemier im Kanton Bärn. Gschicht S eerschti Mol isch Murte in ere Urkund im Johr 515 gnennt. Derte isch vo eme Hof mim Näme Muratum d Red, wo em Chloschter vo Saint-Maurice gschenkt worde-n-isch. Us em Johr 1228 isch d Bezeichnig Murat überlifert. Nach de Völcherwanderig het Murte zum Königriich Burgund ghört, 1127 sin d Rächt i de Region bi de Zähringer gläge. De Berthold IV. het d Schtadt zwüsche 1157 un 1177 in de typische zähringische Rechteckform ufbaue laa. Wo d Zähringer 1218 usgschtorbe sin, isch d Ziit für Murte nöd eifach gsi. D Schtadt isch zwar riichsfrei worde, aber uf em Gränzgebiet zwüsche de Savoyer un de Kyburger isch d Herrschaft über d Schtadt immer umschtritte gsi. Zur Sicherig vo de Schtadt het Murte ab em Johr 1238 e Ringmuur übercho. Vo 1255 bis 1475 isch Murte mit wenige Usnahme unter de Schutzherschaft vo de Savoyer gsi, het sich aber es Schtück Selbschtändigkeit könne erhalte. Ei Grund defür isch sis Bündnis mit de Schtadt Bärn im 1351 gsi. So het Murte sit 1353 als Zugwandter Ort vo de Eidgenossenschaft ghört. Mit dr Mediationsakte isch d Schtadt 1803 gege de Wille vo de meiste Schtadtbewohner zum Kanton Fryburg cho. Jüngsti Gschicht Am 1. Jänner 1975 isch die bis dänn sälbständig Gmeind Burg und uf Aafang 1991 di ehemolig Gmeind Altavilla noch Murte iigmeindet worde. Per 1. Jänner 2013 het Büchsle mit de Stadt Murte zur Gmeinde Murte fusioniert, sitm 1. Jänner 2016 ghöre o Courlevon, Jeuss u Salvenach zu Murte, u am 1. Jänner 2022 si Gämpene, Gaumiz u s früecher bärnische Klavaleire drzue cho. Yywoner Quela: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateel isch 2010 bi 16,8 % gläge. Religion 55,6 % va de Yywoner si im Jaar 2000 evangelisch-reformiert gsii, 26,7 % römisch-katholisch. Spraach und Tialäkt Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 6965 Yywoner 80,1 % Tüütsch aus Hùùptspraach aaggää, 10,8 % Franzöösisch ù 9,1 % anderi Spraache. De seislertüütsch Tialäkt va Mùùrte ghöört zum Hööjschtalemannisch. Panorama Vorlage:Panorama/Wartung/Para4 Literatur Denis Ramseyer, Hermann Schöpfer: Murten (Gemeinde).. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Weblink Di offizielli Website vo dr Schtadt Murte Fuessnote