Сĕвер

Сĕвер Ен (выр.Швеция, анк.Sweden) — Çурçĕр Европӑри Скандинави çурутравӗнчи патшалӑх. Тĕп хули - Стокгольм (сĕв.Stockholm) Тĕп чӗлхи — сĕвер чӗлхи, керман чӗлхисенчен пӗри, вӑл нумай диалекта пайланать; Çӗршывӑн ҫурҫӗр пайӗнче самар чӗлхипе те калаҫаҫҫӗ. Çĕр пайĕ - 447 435 км², халӑх йышӗ 10,5 млн ҫынран иртет — ҫак кӑтартусем тӑрӑх Сĕвер Ен чи пысӑк Скандинави ҫӗршывӗ шутланать. Европӑри ҫӗршывсем хушшинче вӑл территорипе 5-мӗш вырӑнта тӑрать. Балтика тинӗсӗн шывӗпе ҫуса тасатнӑ. Норвегипе тата Самар Енпе (Финляндия) ҫӗр ҫинчи чиккисем пур. Этимологи Чолман (Кама) енчи чăвашсем Çурçер енчи Вырăсĕсене (Скандинавские Русы) - Сĕвер е Сивĕр тесе чĕнеççĕ, вырăс чĕлхинчи Север - сăмахран пулма пултарат е Сивĕ Ен (Холодный край) сăмахран. Ваттисем каланă тăррăх вăл енчи Сĕвер халăхĕсем чăвашсемпе ĕлĕк-авал çапăçнă та, туслашнă та, суту-илÿ те иртернĕ. Вĕсем Чăвашсен патшипе калаçса татăлса Атăл-Чолман хĕрринче хăйсене валли пĕчĕк Ял-хула туса лартнă, ăна вĕсем Сĕвер ят панă, хăйсене сĕверсем тесе чĕннĕ. Çав халăхран чăваш юмахĕпе Сĕве (Свияга) çырми ячĕ пуçланса каят.