Szwédzkô

Szwédzkô (Sverige) je państwã w Nordowi Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùniji. Greńczë z Norweską, Fińską a téż z Dëńską przez mòst nad cesniną Öresund. Stolecznym garda je Sztokhòlm. Geògrafiô Wiéchrzëzna całownô: 450,295 wiéchrzëzna lądu: 410,335 wiéchrzëzna wòdów: 39,960 Lądowé grańce òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,211 km państwa, z jaczima mô grańce: Fińskô 545 km; Norweskô 1,666 km Brzegòwô liniô 3,218 km Klimat Ùmiarkowany na pôłniu, z zëmną, chmùrzëstą zëmą, chmùrzëstim dzélowo chłodnym latã, subartkiczny na nordze. Ùsztôłcenié terenu Przédno plasczi lub łagódnie grzëpowe nizënë; na pòrénku góry. Wësokòsc terenu strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m. nôniższô wësokòsc: -2,4 m. n.r.m. (Roztoka jezera Hammarsjon, òbòk Kristianstad) nôwëższi czëp: 2,100 m. n.r.m. (Kebnekaise) Gruńtë wedle ùżiwaniô rolné gruńtë 7.3% (w tim 6.2% òrnëch gruńtów) lasë 68.6% Demografiô Pòpùlacjô wielëna lëdztwa: 10,610,485 (wôrtoscë szacowóné na pazdzérznik 2025) Etniczné karna Szwédë 79.6%, Syrëjczëcë 1.9%, Irakijczicë 1.4%, Finowie 1.3%, jinni 15.8% Òficjalne nôrôdné mniejszosci: Żëdzë, Cëgónie, Samowie, Finowie, Tornedalianie. Jãzëczi Òficjalny jãzëk je szwédzczi, ùznawane sã też jãzëczi mniejszosci: Jidisz, cëgóńsczi, lapońsczi, fińsczi, meänkieli. Religijné karna 53% - lëteranie, mni niż 6% - zaòstałë chrzescëjańsczé wëznania, 8,1% - mùzułmónie. Ùrbanizacjô mieskô pòpùlacjô: 88.7% (2023) wikszé miesczé westrzódczi: Sztokhòlm – 995,574 mieszkańców w 2025 Pòliticzny system Szwédzkô je kònstitucyjną mònarchią, przédnikã kraju òd 1973 je król Karól XVI Gùstôw. Szefem rządu je premiéra Ulf Kristersson. Parlameńt - Rikgsdag ma 349 członków, sã wëbierani na 4 lata. Òd 1 stëcznika 1995 Szwédzkô je krôjem Eùropejsczi Ùniji, a òd 25 strëmiannika 2001 je członkiem cony Schengen. Òbaczë téż Sztokhòlm Przëpisë Bùtnowé lënczi Commons: Szwédzkô – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons