Suediako Kirol eta Osasun Zientzien Eskola

Suediako Kirol eta Osasun Zientzien Eskola (Gymnastik och Idrotts Högskolan, GIH) Stockholmen Gorputz Hezkuntzan, Kirol Entrenamenduan eta Osasun Prebentiboan goi-mailako hezkuntza eskaintzen duen erakundea da. Gorputz Hezkuntza irakasten hasi zen munduko lehen ikastetxea izan zen, 1813 urtean. Historia Ikastetxea 1813an abiatu zen, Kungliga Gymnastiska Central Institutet izenarekin («Gimnastikako Errege Institutu Zentrala», GCI). Bultzatzaile nagusia Pehr Henrik Ling izan zen. 1862a arte haren oinordeko Lars Gabriel Branting irakasleak zuzendu zuen, Hipokrates-Galeno eta Lingen arteko aurrekariak "garbituz" eta fisioterapiaren praktika bide zientifikoagoetatik eramanez. 1864an emakumeak ikasle bezala onartzen hasi ziren. Ikastetxeak irakasle ospetsuak izan ditu, hala nola Viktor Balck (1844-1928), lehen Nazioarteko Olinpiar Batzordeko kidea izan zena. 1966an izena aldatu zitzaion: aurrerantzean Gymnastik och Idrotts Högskolan izan zen. Goi mailako hezkuntzaren erreformarekin, 1977an Stockholmeko Hezkuntza Institutu unibertsitarioan sartu zen; 2008an erakunde hau Stockholmeko Unibertsitatean integratu zen. Gaur egun, GIH-k 1000 bat ikasle ditu, eta 140 bat langile. Eskolaren eraikina Kungliga nationalstadsparken ("Hiri Parke Nazionala") deritzon naturgunean kokatua dago. Ikerketa 1942an, ikastetxearen ikerketa-jarduerari bultzakada handia eman zion Erik Hohwü-Christensen irakasle daniarrak, Kopenhageko Lindhard Eskolan formatuak. Eskolako irakasleen ikerketa nabarmenenak kirol-fisiologia arloan izan dira: Per-Olof Åstrand (1922-2015) irakasleak ekarpen handiak egin zituen. Bengt Saltin (1935-2014) irakaslea ere arlo berean nabarmendu zen, eta eskolak bere omenez ""Bengt Saltin irakaslearen Memoria Funtsa" sortua du. Baita Peter Schantz ere; oso ezaguna da 1978an 1500 kmtako fondoko eski proba batean egin zuen ikerketa. Azkenaldian, Kent Sahlin irakasleak mitokondrien funtzioak ariketa fisikoan duen eraginari buruz eginiko ikerketek ere sona handia izan dute. Kirol pedagogiaren arloaren garapenean Lars-Magnus Engström (1938-2014) irakasleak paper esanguratsua jokatu zuen. Besteak beste, eskola, kirola eta osasunaren azterketa integrala egin zuen Suzanne Lundvall proiektuaren arduradunarekin batera. Bere oroimenez, GIH-k "Lars-Magnus Engström irakaslearen Memoria Funtsa" sortu du. Egun martxan dauden ikerketa lerroen artean aipa daitezke: sedentarismoa eta osasuna aztertzen duena; suediarren ohitura fisikoen eta mugimendu ereduen azterketa; 30.000 suediarren gainean egiten ari dena kardiopatia arrisku faktoreak aurkitzeko; eta biriketako gaixotasunen eta adinekoen ariketa fisikoaren arteko erlazioa aztertzen dituena. GCI zaharra Hamngatan eta Sveavägen kaleen gurutzean egon zen, gaur egun, Kultur Etxearen parean eskultura oroigarri bat dagoen lekuan. Eskultura hori ikastetxearen 175. urteurreurrenean ezarri zen, 1988an; orduantxe aldatu zen eskola orain dagoen lekura. Zuzendariak 1813-1839 - Pehr Henrik Ling 1839-1862 - Lars Gabriel Branting 1862-1887 - Gustaf Nyblæus 1887-1907 - Lars Mauritz Törngren 1907-1909 - Viktor Balck 1909-1924 - Nils Sellén 1924-1927 - Sten Drakenberg 1927-1930 - Karl Rignell 1930-1937 - Gerhard Winroth 1937-1945 - Adolf H. Johnsson jul-sep 1945 - Bertil G:son Uggla 1945-1946 - Nils Hellsten 1946-1956 - Erik Hohwü-Christensen 1956-1977 - Paul Högberg 1977-1989 - Stina Ljunggren 1989-1992 - Gustaf Hansson 1992-1996 - Arne Ljungqvist 1996-2002 - Ingemar Wedman 2002-2004 - Per Nilsson 2005-2009 - Mats Ericson 2009-2018 - Karin Henriksson-Larsén 2018 - Per Nilsson Ikasle ospetsuak Bertatik ateratakoak dira, besteak beste: Truls Johan Hartelius (1818-1896). Thure Brandt (1819-1895). Sigfrid Ulrich (1826-1889). Henrik Kellgren (1837-1916). Signe Brunnström (1898-1988). Erreferentziak Ikus, gainera Fisioterapia Suedian Kanpo estekak Webgune ofiziala