Донишгоҳи Претория

Донишгоҳи Претория (UP) (африкаанс Universiteit van Pretoria, англ. University of Pretoria, венда Yunivesithi ya Pretoria) — донишгоҳи давлатӣ дар шаҳри Преторияи Африқои Ҷанубӣ. Шумораи донишҷӯёни Донишгоҳи Претория 38,934 нафар, шумораи тадқиқотчиён зиёда аз 3600 нафар (дар соли 2008) мебошад. Таълим бо забонҳои гуногуни халқҳои Африқои Ҷанубӣ сурат мегирад. Донишгоҳ ҳамчун Мактаби баъдидипломӣ дар 1908 таъсис дода шудааст, ки бо забони африкаанс таълим медиҳад. Дар соли таъсисёбӣ дар ин ҷо 32 донишҷӯ таҳсил мекарданд, ки аз онҳо 4 профессор ва 3 омӯзгор дарс мегуфтанд. Дар соли 1930, Мактаби баъдидипломӣ мақоми донишгоҳро мегирад. Аз соли 1994 Донишгоҳи Претория бо забонҳои гуногун, аз ҷумла аҳолии сиёҳпӯсти Африқои Ҷанубӣ таълим медиҳад. Фоизи занон дар байни донишҷӯён баланд аст ва аз 50% зиёд аст. Биноҳои таълимии донишгоҳ ҳам дар худи Претория ва ҳам дар атрофи он дар як майдони калон парокандаанд. Донишгоҳ боғи ботаникӣ, амфитеатр барои 3000 ҷой ва як деҳа барои 120 ҷой дорад, ки дар он намоишномаҳои театрӣ ва консертҳо баргузор мешаванд. Коллексияҳои осорхона таърих ва фарҳанги халқҳои Африқои Ҷанубиро аз асри биринҷӣ дар бар мегиранд. Инчунин коллексияҳои бойтарини ашёи рӯзгори сокинони ҳолландӣ дар асрҳои 17-18 пайдо шудаанд. Галереяи санъати донишгоҳ ҳам кори рассомони Африқои Ҷанубӣ ва ҳам устодони наққошӣ ва ҳайкалтароширо ба мисли Рембрандт ван Рейн, Марк Чагалл, Макс Пехштейн, Георг Грос, Кете Коллвиц, Отто Мюллер, Томас Бентон ва дигарон муаррифӣ мекунад. Он дорои бузургтарин коллексияи керамикаи қадимаи чинӣ дар Африқои Ҷанубӣ мебошад. Дар донишгоҳ таълим дар 9 факултет гузаронида мешавад: истеҳсоли саноатӣ фанҳои таълимӣ илмҳои гуманитарӣ илмҳои муҳандисӣ тиббӣ илмҳои табиӣ қонунӣ диншиносӣ тибби байторӣ Хатмкардагони маъруф ва донишҷӯён Десмонд Туту (таваллуд 1931) - усқуфи англикании Кейптаун, аввалин усқуфи сиёҳ дар Африқои Ҷанубӣ, муборизи зидди апартеид, барандаи Ҷоизаи Сулҳи Нобел (1984). Фредерик Бота (таваллуд 1932) — ходими давлатӣ ва сиёсатмадор аст. Антйе Крог (таваллуд 1952) —нависанда ва рӯзноманигори Африқои Ҷанубӣ. Бонгани Кумало (таваллуд 1987) — футболбоз. Годфри Хотсо Мокоена (таваллуд 1985) — варзишгар, қаҳрамони ҷаҳон, барандаи медали нуқраи олимпӣ. Мбулаени Мулаудзи (таваллуд 1980) — даванда, қаҳрамони ҷаҳон. Оскар Писториус (таваллуд 1986) — варзишгари Африқои Ҷанубӣ, қаҳрамони паралимпӣ. Кастер Семеня (таваллуд 1991) — даванда, қаҳрамони ҷаҳон. Йоханнес Стрейдом (1893-1958) — арбоби давлатӣ ва сиёсатмадор. Констанд Филюне — фармондеҳи кулли нирӯҳои дифои Африқои Ҷанубӣ. Магнус Малан (1930-2011) — вазири мудофиаи Африқои Ҷанубӣ аз солҳои 1980-2011. Винанд Оливйе (таваллуд 1983) — регбист, қаҳрамони ҷаҳон. Узви Толори варзишии Донишгоҳи Претория аз соли 2008.