Nebotičnik

Nebotičnik je soliter smješten u centru Ljubljane, Slovenija. Predstavlja jednu od najprepoznatljivijih gradskih znamenitosti. Sa svojih trinaest spratova dostiže visinu od 70,35 m. Projektovao ga je slovenski arhitekt Vladimir Šubic za potrebe Penzionog zavoda, koji je bio investitor zgrade. Gradnja je započela 19. aprila 1931, a zgrada je otvorena 21. februara 1933. godine. U trenutku završetka gradnje, bila je to najviša zgrada u Kraljevini Jugoslaviji i deveti najviši neboder u Evropi. Također je neko vrijeme bila najviša stambena zgrada na evropskom kontinentu. Iako je prvenstveno poslovni prostor, neboder Nebotičnik u prizemlju i na prvom spratu ima brojne prodavnice, dok se na spratovima od drugog do petog nalaze različite kancelarije. Spratovi od šestog do devetog rezervisani su za privatne stanove. Na tri posljednja sprata smješteni su kafić, bar i vidikovac. Kafić je ponovo otvoren u julu 2010, dok su bar i novi restoran počeli s radom 2. septembra 2010. godine. Arhitektura i dizajn Zgrada Nebotičnik, prvobitno zamišljena kao osmospratnica, djelo je arhitekte Vladimira Šubica, kojem su asistirali Ladislav Kham, Ivo Medved (paviljon na terasi), Marjan Mušič (tempietto na vrhu), Marjan Sever i Bojan Stupica (oprema kafića). Zgrada je ukrašena skulpturama Lojze Dolinara (ženska figura na bočnoj fasadi u visini šestog sprata), Borisa Kalina (reljef iznad glavnog ulaza) i Franca Goršea (četiri bronzane glave u glavnom holu). Dizajn objekta zasnovan je na neoklasičnom i art-deco stilu, a gornji spratovi su krunisani pilastrima. Arhitektonsko rješenje prati klasičnu trodijelnu podjelu visokih zgrada koju je uveo američki arhitekt Louis Sullivan – sastoji se od baze dizajnirane za interakciju s ulicom i pješacima, homogenog trupa i krune, na čijem se vrhu nalazi cilindrična kolonada s jarbolom za zastavu, dodanim nakon završetka tornja. Fasadu karakterišu ravnomjerno raspoređeni pravougaoni prozori uokvireni kamenom, naglašeno prizemlje i prvi sprat, te polukružni prozori kafića na jedanaestom spratu. Ulaz u prizemlju vodi u lobi obložen kraškim mramorom. Gornjim spratovima se pristupa liftom ili spiralnim stepeništem u središtu zgrade. Dva lifta su brza i voze posjetioce do kafića na gornjim spratovima, dok je treći sporiji i vodi do stambenih nivoa. Stepenište se završava na desetom spratu. Fasadu krasi četiri metra visoka skulptura žene, rad slovenskog vajara [[Lojze Dolinar|Lojze Dolinara[], postavljena kako bi se ublažio prelaz između tornja i nižeg krila zgrade. Skulpture u lođi dizajnirao je slovenački vajar France Gorše. Zapadno od Nebotičnika nalazi se šestospratna stambena zgrada koju je projektovao isti arhitekt. Reference