Блэд

Блэд (па-славенску: Bled, па-нямецку: Veldes) — горад у паўночна-заходняй часцы Славеніі, каля граніцы з Італіяй і Аўстрыяй. Знаходзіцца на беразе возера Блэйско, у Юлійскіх Альпах на ўсходзе ад нацыянальнага парку Трыглаў. Папулярны сярод турыстаў. У 2019 годзе ў горадзе жыло 4929 чалавек. Геаграфія і транспарт Блэд разьмешчаны за 45 кілямэтраў на паўночны захад ад сталіцы краіны Любляны і за 10 кілямэтраў на паўднёвы ўсход ад Есэніцэ. Прыблізна за 8 кілямэтраў на поўнач ад гораду праходзіць аўстрыйская граніца, за 40 кілямэтраў на захад — італьянская. Горад стаіць непадалёк на чыгуначнай і аўтадарожнай магістралі Любляна-Філях. Яшчэ некалькі аўтадарог з Блэду вядуць у горы, у нацыянальны парк Трыглаў. Гісторыя Славяне пасяліліся тут у VII стагодзьдзі. Блэдзкі замак упершыню згаданы пад сваёй нямецкай назвай Фэльдэс у 1004 годзе, калі ён быў падараваны імпэратарам Генрыхам II Альбуіну, Брыксэнскаму біскупу. У 1278 годзе ён разам з усёй Крайнай перайшоў да Рудольфа I пасьля Бітвы ля Сухіх Крут і з тых часоў уваходзіў у склад дзяржавы Габсбургаў ажно да канца Першай сусьветнай вайны, за выключэньнем пэрыяду 1809-1816 гадоў, калі ён належаў напалеонаўскім Ілірыйскім правінцыям. Пасьля падзелу Аўстра-Вугоршчыны Блэд стаў перайшоў да Югаславіі і ператварыўся ў летнюю рэзыдэнцыю манархаў дому Карагеоргіевічаў, а пасьля Ёсіпа Броз Ціта. З 1991 году — у складзе незалежнай Славеніі. Славутасьці Блэдзкі замак — замак, пабудаваны на верхавіне 130-мэтровай стромкай скалы над возерам. Упершыню згаданы ў 1004 годзе, з тых часоў шмат разоў перабудаваны і пашыраны. Царква сьв. Марціна. Гатэль «Віла» — былая летняя рэзыдэнцыя І. Броз Ціта Крыніцы