ဗရတ္တဳသလာဗာ

ဗရတ္တဳသလာဗာ (အၚ်္ဂလိက်: Bratislava) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ ရ။ ဍုင် ဏအ် ဝွံ နွံ ပ္ဍဲကဵု လပါ် နေရတိ အလုံ ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ တုဲ၊ ဍေံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် နကဵု ပထဝဳဝင် မတၞဟ်ခြာ ရ။ ဍုင် ဗရတ္တဳသလာဗာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင်ဇၞော် မွဲ ဓဝ် ပ္ဍဲ ဂၠးကဝ် မနွံ ပ္ဍဲ ပယျဵု မဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ဍုင် ၜါ ဍုင် မတွဟ်ဂး ဍုင် အဝ်သထရဳယျာ ကေုာံ ဍုင် ဟန်ဂေရဳ ရ။ ဍုင် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ပရေင် ယေန်သၞာင်၊ ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် သွက် ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ ရ။ ၁။ ပထဝဳ ကေုာံ သဘာဝ တိဍာ် ဍုင် ဗရတ္တဳသလာဗာ ဝွံ ဍေံ တန်တဴ ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဇိုင် ၜဳ ဇၞော် မကျေဝ်ဂေါဝ် ကေုာံ ဒေသ ဓရိုင်ဒဵု ရ။ ဒဵု ကေုာံ ၜဳ: ၜဳ ဒါန်ညု မဒှ် ၜဳ ကိစ္စဇၞော် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ဥရောပ ဂှ် ဇွောဝ် ဖြတ် လဒေါဝ် ဍုင် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် ၜဳ မဝ်ရာဗာ လေဝ် ဇွောဝ် လုပ် ပံင်ကောံ ကု ၜဳ ဒါန်ညု ပ္ဍဲ ပယျဵု ဍုင် ဏအ် ကီု ရ။ လပါ် သၟဝ်ကျာ ဍုင် ဂှ် နွံ ကု ဓရိုင်ဒဵု ကာပါသဳယေန် သၟတ် (Little Carpathians) မဒှ် ဒၞာဲ မၞုံကဵု သဘာဝ ဂြိုပ်ဆု မကျေဝ်ဂေါဝ် ရ။ ရာသဳဥတု: ဍေံ နွံ ကု ဥတု ကမ္တဴ လဒေါဝ် တုဲ၊ ကသီု မ္ဂး ဂံက်သြိုဟ် တုဲ ကျာ ထတ် စ နွံ ရ။ ကညင် မ္ဂး ကမ္တဴ တုဲ ဗြဲ ဂူ အခိင် လဒေါဝ် တ္ၚဲ နွံ စ ညိနာင် ရ။ ၂။ သယံဇာတ သဘာဝ ဍာ် ကေုာံ တဵုလွဳ: ဟိုတ်နူ ၜဳ ဒါန်ညု ကေုာံ ၜဳ မဝ်ရာဗာ နွံ တုဲ၊ သယံဇာတ ဍာ် သွက် ပရေင် သွံရာန် ဆက်စၠောအ် ဍာ် ဂှ် ဒှ် ကဏ္ဍ အဓိက ရ။ ဒေသ မဆက်စပ် ကု ဓရိုင်ဒဵု လပါ် သၟဝ်ကျာ ဂှ် ဍေံ ပြာကတ် နကဵု ပရေင် တဵုလွဳ ကၠအ် ဇဗျေတ် ကေုာံ ကမၠောန် ပတိတ် ဍာ်ဇဗျေတ် (Wine) ရ။ ဂြိုပ်ဆု: သယံဇာတ ဂြိုပ်ဆု ပ္ဍဲ ဒေသ ဒဵု တအ် ဂှ် ဒှ် တမ်ရိုဟ် သွက် ပွဳပွူသဘာဝ ကေုာံ ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ ရ။ ၃။ ကဆံင် မင်မဲ ပွဳပွူသဘာဝ ဥယျာဉ် ဍုင်: ဗရတ္တဳသလာဗာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ဥယျာဉ် ကေုာံ သဘာဝ သ္ၚေက် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ ဂြိုပ် ဥယျာဉ် ဗရတ္တဳသလာဗာ (Bratislava Forest Park) ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ ဇၞော် အိုတ် သွက် မှာဇန် တအ် ပြာပ် အာ ဇူဒီု၊ တိုန် ဒဵု ကေုာံ ဍိုက် ကွဳလိုန်ဓါတ် ရ။ ပရေင် ဍာ် သ္အးဇ္ၚး: အလဵုအသဳ ဍုင် ဂစာန် မင်မဲ ဍာ် ၜဳ ဒါန်ညု ညံင် ဟွံဂွံ ဒးဒုင် ဘဲ ဓါတ်ဂျိ နူကဵု ကမၠောန် စက်ယန္တရား တအ် ရ။ ၄။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဝင် ဍုင် ဗရတ္တဳသလာဗာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဝင် မပံင်နှဴ ဒၟံင် ကု ဍုင် မဆက်စပ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ ယၟု တြေံ ကေုာံ အေန်ပါယာ: ကိုပ်ကၠာ သၞာံ ၁၉၁၉ တေအ်၊ ဍုင် ဏအ် ဍေံ ပြာကတ် လဝ် နကဵု ယၟု "ပရက်သ်ဗာက်" (Pressburg - ဘာသာ ဂျာမနဳ) ကေုာံ "ပဝ်ဇောန်" (Pozsony - ဘာသာ ဟန်ဂေရဳ) ရ။ ပ္ဍဲ အကြာ သၞာံ ၁၅၃၆ စဵုကဵု ၁၇၈၃ ဂှ်၊ ဍုင် ဏအ် ဒှ်လဝ် ဍုင်ဇၞော် သွက် ကၟိုန်ဍုင် ဨကရာဇ် ဟန်ဂေရဳ ရ။ ချေက်သလဝ်ဗာကဳယျာ: ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ပထမ၊ ဍုင် ဏအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ကၟိုန်ဍုင် ချေက်သလဝ်ဗာကဳယျာ ကေုာံ ဒှ် ကၠုင် ဍုင်ဇၞော် သွက် တွဵုရး သလဝ်ဗာကဳယျာ ရ။ ခေတ် သၠးပွး: ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၃ အခိင် ဍုင် ချေက်သလဝ်ဗာကဳယျာ ပါ်တိတ် အာ ၜါ ဂှ်၊ ဍုင် ဗရတ္တဳသလာဗာ ဏအ် လေဝ် ဒှ် ကၠုင် ဍုင်ဇၞော် အဓိက သွက် ကၟိုန်ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ သၠးပွး တၟိ ဏအ် ရ။ ၅။ မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် မှာဇန် ကေုာံ သာသနာ: လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် အိုတ် ဂှ် ဒှ် ဂကူ သလဝ်ဗာကဳယျာ တုဲ သၟေဟ် တအ် ဂှ် ဒှ် ဂကူ ဟန်ဂေရဳ၊ ဂကူ ချေက် ကေုာံ ဂကူ ဂျာမာန် တအ် ရ။ သာသနာ ခရေတ်ယာန် ကဲသလိတ် ဂှ် ဒှ် သာသနာ မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ ဂၠိုင် အိုတ် ရ။ လဒက်ပ္တန် ဗိသုကာ: နန် ဗရတ္တဳသလာဗာ (Bratislava Castle) မနွံ လတူ က္ဍဟ် ဒဵု မရံင် စှ်ေ ဆဵု ၜဳ ဒါန်ညု ဂှ် ဍေံ ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက အိုတ် သွက် ဍုင် ဏအ် ရ။ ဘာကျာ် မာတင် (St. Martin's Cathedral) လေဝ် ပြာကတ် နကဵု ဝင် မစဝ် အဘိသိက် ဨကရာဇ် ဟန်ဂေရဳ တအ် ကီု ရ။ ၆။ ပရေင်ပညာ တက္ကသိုလ်: ဍုင် ဏအ် ဂှ် ဒှ် ဗဟဵု ပရေင်ပညာ မဇၞော် အိုတ် သွက် ဍုင် ရ။ "တက္ကသိုလ် ကဝ်မဳနဳယတ်သ်" (Comenius University) မဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၉ ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် အလဵုအသဳ မတြေံ အိုတ် ကေုာံ ဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ ရ။ ကွတ်ပညာ: "တက္ကသိုလ် ကွတ်ပညာ သလဝ်ဗာကဳယျာ" လေဝ် ဒှ် တက္ကသိုလ် အဓိက သွက် ကမၠောန် အေန်ဂျေန်နဳယျာ ကေုာံ ကွတ်ပညာ သၟတ် ရ။ ၇။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗရတ္တဳသလာဗာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒေသ မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကဆံင် သၠုင် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ဥရောပ လဒေါဝ် တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် သဇိုင် သြန်ဘဏ္ဍာ သွက် ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ ရ။ ကမၠောန် အဓိက: ကမၠောန် ပတိတ် ကွဳစက် ဂှ် ဒှ် ကမၠောန် အဓိက အိုတ် ရ။ ရုင်စက် ပတိတ် ကွဳစက် Volkswagen မဇၞော် ဗွဲမလောန် ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် ကမၠောန် ကွတ်ပညာ သၟတ် (IT Sector) ကေုာံ ကမၠောန် ရုင်သြန် တအ် လေဝ် ဇၞော်မောဝ် ဗွဲမလောန် ရ။ ပရေင် ဆက်စၠောအ်: ဟိုတ်နူ ဍုင် ဏအ် နွံ ကြပ် ကု ဍုင်ဇၞော် ဗဳယေန်နာ (အဝ်သထရဳယျာ) ဗွဲမလောန် (ၜိုတ် ၆၀ ကဳလဝ်မဳတာ ဓဝ်) တုဲ၊ ပရေင် ဆက်စၠောအ် သွံရာန် ကေုာံ ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ အကြာ ဍုင် ၜါ ဏအ် ဂှ် ဇၞော်မောဝ် တုဲ မၞိဟ် အာကၠုင် ဒၟံင် ရေင်သ္ကအ် လၟိုန် တ္ၚဲ ရ။ မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ ချေက်သလဝ်ဗာကဳယျာ ဟန်ဂေရဳ အဝ်သထရဳယျာ ဗဳယေန်နာ ဥရောပ နိဿဲ "Bratislava". Encyclopedia Britannica. "History of Bratislava". Bratislava City Official Website. Bratislava, Wikipedia.