Levice

Levice, hungare Léva, germane Lewenz estas urbo en Slovakio, regiono Nitra, en distrikto Levice, kies distriktejo estas. Situo La urbo situas en valo de Hron, laŭ ĉefvojo Nitra-Zvolen, laŭ fervojo Nové Zámky-Martin. La ĉefurbo troviĝas 110 km malproksime. Historio Ĝermo de la urbo estis fortikaĵo de la keltoj. La hungaroj konstruis pli novan fortikaĵon el la 12-a jarcento kaj la imponan fortikaĵon en la sekva jarcento. Tiun vane sieĝis en 1270 Otokaro la 2-a, sed Mateo Csák (ĉAk) ankaŭ tion okupis kaj tenis ĝis 1321. Tiam la reĝo nomumis la fortikaĵon departementejo de Bars. En 1544 Menyhért Balassa heroe defendis la fortikaĵon de la turkoj. Poste okupis ĝin reĝo Ferdinando. Fortikaĵestro István Dobó pli sube konstruis burgon nun videblan. En 1605 Stefano Bocskai ne povis okupi la fortikaĵon, sed la komunumon faris ruina. Sekva princo de Transilvanio Gabrielo Bethlen sukcese sieĝis la fortikaĵon, kiu omaĝis al la turkoj en 1663. Sekvontjare militestro De Souches reokupis ĝin, poste la turkoj vane sieĝis ĝin. En 1678 la sekvaj konkerintoj estis Emeriko Thököly kaj Francisko Rákóczi la 2-a en 1703. Poste preskaŭ en ĉiu jaro ĝi ŝanĝis posedanton, fine en 1709 oni faris ĝin ruina. En 1910 loĝis en la urbo 9 675 da homoj: (8752 hungaroj, 688 slovakoj kaj 199 germanoj). Ĝis 1919 la urbo apartenis al Bars, kie estis distriktejo. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Dume inter 1938-1945 la regiono rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La urbo iĝis departementejo de restdepartementoj Bars kaj Hont kaj samtempe limotrapasejo al Slovakio. Post la 2-a mondmilito granda parto de la hungareco estis deportita, la restaĵo iĝis senrajta laŭ dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en la urbo 33 991 da homoj (28 126 slovakoj, 5156 hungaroj, 438 ĉeĥoj, 159 ciganoj kaj 11 rutenoj). Vidindaĵoj baroka paroĥa katolika preĝejo baroka kalvinana preĝejo renesanca katolika preĝejo kaj klostro, poste barokiĝis fortikaĵo-ruinoj sur monteto el la 12-a j.c. aliaj fortikaĵo-ruinoj sur monteto el la 13-a j.c. Famuloj en la iama Léva naskiĝis: hungara akademia instruisto Kálmán Ruffy Varga hungara arkivisto Klára Dóka hungara cisterciana monaĥo Alán Gyula Kalocsay hungara esploristo-ĉasisto de Afriko Kálmán Kittenberger en 1884 hungara filozofo Imre Szepesi hungaraj jezuitoj, profesoroj János Kazy kaj Ferenc Kazy hungara kantisto Anna Kelly hungara komikisto Géza Steinhardt hungara komponisto kaj pianisto Pál Kadosa hungaraj piaristaj monaĥoj László Agárdi, Elek Dobay, István Pállya kaj Ker. János Valentini hungara poeto István Gyöngyösi en 1620 hungara politikisto Zoltán Szilassy hungara verkisto Géza Féja en Levice naskiĝis: hungara antropologo Gyula Henkey hungara operkantisto Béla Turpinszky hungara pentristo Lajos Szabó hungara verkisto Lajos Grendel en la iama Léva mortis hungaraj piaristoj Ferenc Bokross kaj Elek Dobay Ĝemelurbo Ruda Śląska, Pollando