Bratislava

Bratislava (slovakcha: Bratislava) — Slovakiya Respublikasining poytaxti, Avstriya va Vengriya chegarasiga yaqin joyda. Mamlakatning yirik iqtisodiy va madaniy markazi. Aholisi 452 ming kishi (1997). Bratislava X asr boshlarida Buyuk Moraviya knyazligidagi qalʼa sifatida tilga olinadi. Bu knyazlikni vengerlar tormor etgach (907), Bratislava Pozsony nomi bilan Vengriyaga qoʻshildi. Oʻrta asrlarda esa nemislar qoʻliga oʻtib, Pressburg deb nomlangan. 1536-yilda gabsburglarning Vengriyadagi markaziga aylandi. 1541—1784-yillarda Bratislava Vengriya qirolligi poytaxti, XVIII asr oxiridan Slovakiya milliy ozodlik harakatlari markazi boʻlgan. 1918-yilda Chexoslovakiya tashkil topgandan soʻng, Slovakiya Respublikasining, 1992-yildan mustaqil Slovakiya Respublikasi poytaxti. Bratislava transport yoʻllari tuguni. Dunay boʻyidagi yirik portlardan. Aniq mashinasozlik va stanoksozlik, elektrotexnika, yogʻochsozlik, toʻqimachilik, oziq-ovqat, poligrafiya, qurilish materiallari ishlab chiqarish sanoati rivojlangan. Kimyo va neft kimyosi sanoati markazi. Slovakiya Fanlar akademiyasi (1953), Slovakiya muzeyi, unt, politexnika instituti, iqtisod, badiiy va teatr institutlari bor. Meʼmoriy yodgorliklardan gotika uslubidagi sobor (1221), Mixaylov darvozasi (XIV—XVIII asrlar) va boshqa saqlangan. Adabiyotlar OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil