Carska bara

Carska bara se nalazi u međurečju Tise i Begeja, udaljena oko 15 kilometara jugozapadno od Zrenjanina, Srbija. Prostire se južno od naselja Stajićevo, Lukino Selo i Ečka i sjeverno od naselja Perlez, na nadmorskoj visini od 73 m do 78 m. Svojim južnim i zapadnim dijelom naslanja se na magistralni pravac (M 24-1) Zrenjanin - Beograd, jugozapadnim delom se naslanja na rijeku Tisu, dok je kao sastavni dio rezervata obuhvaćen i tok Starog Begeja i Kanala Begej. Licitacijom održanom 1781. godine u Beču, cjelokupno područje od oko 30.000 lanaca kupio je trgovac Lazar Lukač i u obližnjem mjestu Ečki izgradio Kaštel. U tom zdanju održavani su i balovi za tadašnje plemstvo austrougarskog carstva na kojima je učestvovala i sama carska porodica. Carska bara svoj naziv duguje austrougarskim carevima koji su na ovom području organizovali brojne lovove na barsku i drugu divljač. Zaštićeno područje Južni dio Carske bare, poznat pod imenom Mala carska bara ili Vojtina mlaka, 1955. godine dobio je status zaštićenog prirodnog dobra, a 1965. godine i status močvare od međunarodnog značaja. U toku 1986. godine dolazi do proširenja granica zaštićenog prirodnog dobra u okviru domaće kategorizacije i područje stiče status Regionalnog parka "Stari Begej" i Strogog prirodnog rezervata "Carska bara". Usljed nove kategorizacije koja je izvršena 1994. godine, područje dobija status Specijalnog rezervata prirode pod imenom "Stari Begej - Carska bara", na površini od 1.676 ha. Rezervatom upravlja Ribarsko gazdinstvo "Ečka". Carska bara ima međunarodni ekološki prepoznatljiv status jer pripada: Ramsarskim područjima, kao močvara od međunarodnog značaja prema Ramsarskoj konvenciji iz 1996. godine. Emerald mreži staništa i vrsta značajnoj za očuvanje evropske divlje flore i faune na osnovu Bernske konvencije IBA (Important Bird Areas) područjima, značajnim područjem za ptice Evrope, površine od 9.300 ha i proglašeno je 1989. godine. IPA (Important Plant Areas), međunarodno botanički značajnim područja Centralne i Istočne Evrope sa površinom od 1.676 ha. Zaštićeno područje Uredbom Vlade Republike Srbije Carska bara proglašena je za specijalni rezervat prirode, kao prirodno dobro pokrajinskog značaja i svrstana u II kategoriju. Obuhvata površinu od 5.328,84 ha, od čega je 78,02 u državnom, a preostali dio u privatnom vlasništvu. Utvrđeni režimi zaštite su: I stepen, površine 167,60 ha II stepen, na površini 3.342,34 ha III stepena, površine 1.818,84 na preostalom dijelu rezervata. Na ovom močvarnom području nalaze se brojne autohtone brojne biljne vrste: vodeni griz, vodena paprat, bijeli lokvanj, vodeni ljiljan, trska i dr. Na livadama oko jezera prisutne su: vranjemil, hajdučka trava, šlez, pelin, livadska žalfija i dr. Ramsarsko područje Lokalitet, ostatak nekada poplavljenog područja u donjem dijelu rijeke Begej, predstavlja mozaik ribnjaka, močvara, šuma, livada i stepa ispresjecanih rijekama, kanalima i nasipima. Vegetaciju čine zajednice otporne na so, bogata zajednica vodenih cvjetnih biljaka i stepska vegetacija. Registrovano je 250 vrsta ptica, od kojih se 140 vrsta gnijezdi na lokalitetu, a 100 ih prolazi tokom seobe. Prisutne su i različite rijetke, ugrožene ili ranjive ribe, ptice, biljke, vodozemci, gmizavci i sisari. Za ljude je dozvoljena rekreacija, posmatranje ptica, sportski ribolov i neke tradicionalne poljoprivredne aktivnosti. U blizini se nalazi važan komercijalni ribolov. Na listi ramsarskih područja Carska bara se vodi sa podacima: Broj:819 Površina: 1.767 ha Datum upisa: 4.03.1996. Koordinate: 45°15'N 20°22'E Značajno područje za ptice Od 250 zabilježenih vrsta ptica na ovom zaštićenom području, 140 vrsta se gnijezdi na lokalitetu, a 100 ih prolazi tokom seobe. Značajno je da se svih osam evropskih vrsta čaplji (Ardeidae) i divljih guski (Anser anser) gnijezde na području Carske bare. Prisutni su i orao bjelorepan ili štekavac (Haliaeetus albicilla), eja močvarica, livadska eja, kobac (Accipiter nisus), orao mišar. Vanjske veze „Njeno veličanstvo - Caraska bara”. Etno. Arhivirano iz originala na datum 2025-03-23. Pristupljeno 22. mart. 2025. Izvori