Медиана (археологиялық орын)

Медиана (серб. Медијана) — Сербияның Ниш қаласында орналасқан археологиялық орын. Оған римдік вилла, моншалар, астық қоймасы және су мұнарасы кіреді. Тарихы Ұлы Константин (280–337) Найсс қаласында туып-өскен. Константин император ретінде туған қаласына жиі барып, өзіне сәнді сарай салдырған. Найсс қаласында мемлекеттік істерді жүргізген, әсіресе өмірінің соңғы жылдарында бірнеше жарлық шығарылған. 337 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның ұлдары II Констанций мен Констанс резиденцияны өз қолдарына алды. Найсстегі императорлық вилла тағы бір тарихи бөлінудің орнына айналды: 364 жылы Валентиниан мен Валенс ағайындылары империяны бөлісу үшін сол жерде кездесіп, Валентиниан император болып жарияланды. Бірақ билікті ағасымен бөлісуді шешіп, империяның батыс бөлігін өзіне алып, шығыс бөлігін оған берді. IV ғасырдың аяғында Медиана өрттен қатты зардап шекті, содан кейін 441 жылы ғұндар шапқыншылығы кезінде жойылды. Елді мекен қалпына келтірілді, бірақ бұрынғы сән-салтанатын қайтара алмады. V-VI ғасырларда салынған нашар материалдан жасалған қарапайым өлшемді ғимараттар Рим императорларының сәнді сарайларымен тең келмеді. 1970 жылдардың аяғынан бастап Медиана Сербиядағы ерекше маңызды археологиялық орын болып табылады. Нишава өзенінің жағасында орналасқан бұл қазба орны ежелгі Найстың қалдықтарының орнын білдіреді. Сипаттама Медиана — Ништегі Рим дәуірінің соңындағы ең маңызды археологиялық орын, ол Ұлы Константиннің туған жерінде салынған. Ол Ништен термалды моншаларға баратын жолдың бойында, шығыс маңында орналасқан. Бір кездері ол жоғары деңгейде ұйымдастырылған экономикасы бар сәнді резиденция болған. Онда тек римдік вилла ғана емес, сонымен қатар астық қоймасы, термалды моншалар және су мұнарасы да болған. Резиденция 400 000 шаршы метр аумақты алып жатқан үстіртте, биік жағалауда, бірақ өзеннен біршама қашықтықта салынған. Жақын жерде термалды бұлақ болған. Вилладан 150 метр қашықтықта астық қоймасы орналасқан. Вилланың ортасында нимфа мен моншалар, ал басқа қосалқы ғимараттар оңтүстікте орналасқан. Мәрмәрмен, мозаикамен және фрескалармен безендірілген монолитті бағаналары бар. Вилланың жалпы ауданы 6000 шаршы метрді құрайды. Оның бүкіл солтүстік бөлігі жылытылған, ал ғимараттың өзі парапеттермен, оюлармен және рельефтермен, түрлі-түсті мәрмәрмен және тағы басқалармен безендірілген. Геометриялық өрнегі бар мозаикалық едендер портиканың бүкіл аумағын қамтыды. Кіреберісте бейнелі мозаикалар көрінетін көрермендер залы жақсы сақталған. Орталық бөлігінде алтыбұрышты субұрқақ орналасқан, оның сыртқы жақтауы стильдендірілген лотос гүлдерімен безендірілген. Моншалар, вилламен байланысты болған және оларды тек иелері ғана пайдаланған, олар өз бөлмелерінен тікелей кіре алған. Моншаға апаратын дәліз гүлді өрнектер мен геометриялық өрнектер бейнеленген мозаикалармен безендірілген. Астық қоймасында зәйтүн майы мен шарапты сақтау үшін тереңдігі 1,5 м болатын бассейндер қарастырылған. Су мұнарасы 10 м биіктік айырмашылығына байланысты құдықтарға, субұрқақтар мен термалдарға су берді. Медиана 1979 жылы ең жақсы сақталған және мемлекет қорғайтын ерекше маңызды археологиялық орындар тізіміне қосылды. Галерея Дереккөздер