Saborna crkva u Novom Sadu

Saborna crkva je najznačajniji pravoslavni hram u Novom Sadu i predstavlja glavnu episkopsku crkvu u Bačkoj. Nalazi se u blizini Vladičanskog dvora. Saborna crkva se prvi put pominje 1720. godine kada je bila manji hram koji je ubrzo (1734. godine) zamenjen novim. Vremenom je i ova crkva oronula zbog čega je krajem 19. veka doneta odluka o njenoj drugoj, sveobuhvatnoj obnovi (prva obnova je bila 1851. godine, kada su sanirana oštećenja od bombardiranja 1849). Današnji izgled crkva dobija u velikoj obnovi početkom 20. veka za vreme vladike Mitrofana Ševića, jedna od glavnih izmjena je bila dogradnja kitnjastog baroknog krova zvonika, umjesto dotadašnjeg niskog i jednostavnog kvadarnog. Na ikonama u crkvi je najviše radio slikar Paja Jovanović. Izradio je sve ikone na ikonostasu (ukupno 33), zatim i istorijske slike iznad obe pevnice, «Krunisanje Stefana Prvovenčanog» i «Sveti Sava miri zavađenu braću Vukana i Stefana». Jovanović je uradio i dve velike ikone na tronovima (bogorodičin – levo, i arhijerejski – desno), kao i zidnu ornamentiku. U prozorima prema uličnoj strani se nalaze vitraži, od kojih jedan umesto svetačkih likova prikazuje Oliveru, kćer kneza Lazara prinudno udanu za sultana Bajazita. U porti crkve nalazi se najstariji sačuvani spomenik Novog Sada - Bogojavljenski krst od ružičastog mermera, koji se do prvih poslijeratnih godina nalazio ispred Vladičanskog dvora na mjestu današnjeg spomenika Jovanu Jovanoviću Zmaju a pre 1911. na raskršću Zmaj Jovine i Miletićeve ulice. Galerija