Narodna biblioteka Srbije

Narodna biblioteka Srbije osnovana je 15. februara 1832. u knjižari Gligorija Vozarovića na mestu savremene Osnovne škole kralj Petar Prvi. Inicijalni fond činili su pokloni Vozarevića i drugih srpskih kulturnih poslenika. Knez Miloš je naredio da se jedan primerak od svake štampane knjige ustupi biblioteci. Tako je ustanovljena institucija obaveznog primerka. Zbog nedostatka prostora biblioteka je 1838. premeštena u zgradu Liceja Knjažestva serbskog u Kragujevcu ali je vraćena u Beograd 1841. godine kada je grad stekao status glavnog grada Srbije. Funkcija državnog bibliotekara stvorena je kneževskom odlukom 1953. godine, a biblioteka je ime narodne biblioteke ponela prema predlogu Đure Daničića. Od 1838. pa sve do 1871. godine biblioteka je bila pod direktnom upravom Ministarstva prosvete, a samostalna institucija postala je 1871. godine dok je 1881. usvojen i Zakon o Narodnoj biblioteci koji je propisao da će institucija da sakuplja sve materijale vezane za jugoslovensku istoriju, jezik, nauku i geografiju. Prvi svetski rat doveo je do prvog bombardovanja biblioteke, uništenja i gubljenja građe i premeštanja građe na alternativne lokacije u gradu i ostatku Srbije. 1919. godine institucija je postala depozitorna biblioteka za celu Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca. Zgrada biblioteke pogođena je 6. aprila 1941. prilikom nemačkog bombardovanja Beograda i veliki deo dragocenog knjižnog fonda je tada uništen uključujući vredne srednjovekovne rukopise i retke knjige. Bibliografsko odeljenje biblioteke kao i Arheografsko odeljenje osnovani su 1960. godine. Postojeća zgrada Narodne biblioteke na Vračaru izgrađena je 1973. godine i otvorena 6. aprila te godine na godišnjicu uništenja u Drugom svetskom ratu. Zgradu je projektovao arhitekta Ivo Kurtović . 1976. godine biblioteka je počela da koristi međunarodni ISBD standard katalogizacije. Biblioteka je 2003. godine postala punopravna članica Konferencije evropskih nacionalnih biblioteka. Upravnici Upravnici Narodne biblioteke bili su: 1853-1856. - Filip Nikolić (1830-1867) 1856-1859. - Đuro Daničić (1825-1882) 1861-1869. - Janko Šafarik (1814-1876) 1869-1874. - Stojan Novaković (1842-1915) od 1875. - Jovan Bošković (1834-1892) 1880-1886. - Nićifor Dučić (1832-1900) od 1886. - Milan Đ. Milićević (1831-1908) do 1900. - Dragiša Stanojević (1844-1918) 1900-1901. - Stojan Protić (1857-1923) 1901-1903. - Ljubomir Jovanović (1865-1928) 1903-1927. - Jovan Tomić (1869-1932) 1927-1935. - Miloš Zečević (1880-1955) 1935-1941. - Dragoslav Ilić (1889-1973) 1941-1945. - Đorđe Radojčić (1905-1970) 1945-1960. - Dušan Milačić (1892-1979) 1960-1965. - Čedomir Minderović (1912-1966) 1965-1968. - Milorad Panić-Surep (1912-1968) 1968-1977. - Svetislav Đurić (1919-2004) 1977-1979. - Vladimir Stevanović (1930-1979) 1980-1983. - Vaso Milinčević (1928-) 1983-1988. - Milan Milutinović (1942-) 1988-2001. - Milomir Petrović (1934-) 2001-2012. - Sreten Ugričić (1961-) 2012-2013. - Dejan Ristić (1972-) 2013-2015. - Svetlana Jančić (1948-) 2015-2021. - Laslo Blašković (1966-) od 2021. - Vladimir Pištalo (1960-) Povezano Biblioteka grada Beograda Reference Vanjske veze Zvanični sajt Hronologija 200 godina bibliotekarstva u Srbije Sećanje na 6. april 1941. Arhivirano 2011-10-19 na Wayback Machine-u Čitaonica beogradska Arhivirano 2008-05-02 na Wayback Machine-u Stožer srpske učenosti (feljton, „Večernje novosti“, 18. jun 2010) Kasni otvaranje Narodne biblioteke („Politika“, 31. mart 2011) Obnovljena Narodna biblioetka („B92“, 24. maj 2011) Posle četiri godine otvara se Narodna biblioteka („Politika“, 30. avgust 2011)