Շումարիցեի հուշայգի

«Կրագուևացյան հոկտեմբեր» հուշայգի (սերբ.՝ Spomen-park „Kragujevački oktobar", Спомен-парк „Крагујевачки октобар"), հայտնի է նաև Շումարիցեի հուշայգի (Memorijalni park Šumarice, Меморијални парк Шумарице) անվանումով, վայր Սերբիայի Կրագուևաց քաղաքի մերձակայքում, որտեղ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամնակ՝ 1941 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, գերմանացի զավթիչները կոտորել են շուրջ 2800 սերբ տղամարդկանց ու պատանիների, այդ թվում՝ հարյուրավոր դպրոցականների և ուսանողների։ Կոտորածի վայրում ճարտարապետ Իվան Անտիչի պատրաստած նախագծով կառուցվել է «Հոկտեմբերի 21-ի թանգարանը»։ Հուշայգում տեղադրված են զոհված դպրոցականների և ուսուցիչների հիշատակը հավերժացնող, ինչպես նաև՝ պայքարը, ընդվզումը, ազատությունը, վիշտն ու ցավը պատկերող հուշարձաններ ու քանդակներ, որոնց հեղինակները ճանաչված քանդակագործներ են՝ Միոդրագ Ժիվկովիչը, Նանդոր Գլիդը, Անտե Գրժետիչը, Նեբոյշա Դելյան և այլք։ Հուշահամալիրում ներառված են նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմում զոհված սլովակների հուշարձանը, հին գերեզմանատունը՝ սերբ զինվորի հուշարձանով հանդերձ։ 1979 թվականի դեկտեմբերի 27-ին հուշայգին հռչակվել է համազգային նշանակության մշակութային արժեք։ Թանգարանը Թանգարանի շենքի դետալները խորհրդանշական իմաստ ունեն և արտացոլում են 1941 թվականի հոկտեմբերի 21-ի մեծ ողբերգությունը, զոհվածների տառապանքն ու հրաշքով փրկվելու հույսը։ Իսկ ներսում՝ բազմաթիվ ցուցանմուշների շարքում ներկայացված են հոկտեմբերի 21-ի կոտորածի հետ առնչվող պատմական փաստաթղթեր, լուսանկարներ, նկարիչ Պետար Լյուբարդի, քանդակագործ Դրագան Պանիչի աշխատանքների հավաքածուներ։ Գործում են գրադարանը և ընթերցասրահը։ 2020 թվականի դեկտեմբերին թանգարանում կազմակերպվել է թեմատիկ հատուկ ցուցադրություն Յասենովացի համակենտրոնացման ճամբարի վերաբերյալ։ Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Šumarice Memorial Park - Museum of October 21 Virtual tour to area, monuments and buildings Արխիվացված 2021-05-17 Wayback Machine