Spomenik Kosmajskom partizanskom odredu

Spomenik Kosmajskom partizanskom odredu (poznat i kao Spomenik palim borcima Kosmajskog odreda) je spomenik koji se nalazi na Malom visu, jednom od tri vrha planine Kosmaj. Spomenik je izgrađen 1971. godine i posvećen je Kosmajskom partizanskom odredu, koji je u toku Narodnooslobodilačkog rata od 1941. do 1944. godine dejstvovao na ovom terenu. Nalazi se u selu Koraćica, u opštini Mladenovac i monumentalnih je dimenzija — osnova spomenika iznosi 18, a visina 30 metara. Autori spomenika su vajar Vojin Stojić i arhitekta Gradimir Medaković. Opis Spomenik predstavlja skulpturalno-arhitektonsku kompoziciju koja se sastoji iz pet betonskih krakova, visine 30 metara, koji simbolizuju slobodarsku i ustaničku iskru. S obzirom da se nalazi na jednom od dominantnih vrhova Kosmaja — Malom visu (576 metara) i da je visok 30 metara spomenik je ubrzo po izgradnji postao svojevrsni znak raspoznavanja Kosmajskog kraja i ovog dela Šumadije. Između stubova, na tlu se nalazi kružni postament koji simbolizuje večni plamen. Na vrhu postamenta se prvobitno nalazio bronzani poklopac, ali je on ukraden, pa je 2014. godine prilikom obnove na njegovo mesto postavljen mermerni poklopac. Po obodu bronzanog poklopca postamenta ispisan je tekst — Mladenovčani, Gročani, Smederevci, Podunavci, Jeseničani, Pomoravci, Beograđani, Posavci, Vračarci i Kosmajci, 2. juli 1941. godine, maj 1945. godine. Spomenik je izgrađen 1971. godine, a svečano je otvoren 3. jula iste godine na tridesetogodišnjicu formiranja Kosmajsko-posavskog partizanskog odreda. Takođe, na ovom mestu je 8. avgusta 1941. godine, prilikom nemačke ofanzive na Kosmaj vođena borba između grupe boraca Druge mladenovačke čete Kosmajskog odreda i Nemaca, prilikom koje su između ostalih poginuli — komandir čete Milan Milisavljević Žuća, kurir Valjevskog odred Milivoje Radosavljević i član Glavnog štaba NOP odreda Srbije Branko Krsmanović, narodni heroj. U neposrednoj blizini spomenika nalazi se kameni beleg sa natpisom: Drugog jula 1941. godine na ovom mestu formiran je Kosmajsko-posavski partizanski odred. Već krajem jula od ovog odreda nastala su dva nova Kosmajski i Posavski. Za sve četiri godine rata ovde na kapijama Beograda nije prestala da kuca slobodarska puška. Za slobodu je palo 5820 boraca i partizanskih saradnika među kojima 3411 mladića i devojaka. Šesnaest boraca je proglašeno za narodne heroje. Galerija Reference Literatura Popović, Razumenka Zuma (1981). Spomenici Narodnooslobodilačke borbe i revolucije SR Srbije 1941—1945. Beograd: NIRO Eksport Pres. ISBN. Spoljašnje veze Spomenik Kosmajskom partizanskom odredu (snimak iz vazduha) Spomenici mladenovac. rs