Ynysoedd y Shiant

Grŵp o ynysoedd sydd mewn eiddo preifat yn y Minch, i'r dwyrain o Harris yn yr Ynysoedd Heledd Allanol, yr Alban ydy'r Ynysoedd y Shiant (Gaeleg: Na h-Eileanan Seunta neu Na h-Eileanan Mòra). Fe'u lleolir pum milltir i'r de-ddwyrain o Lewis. Geirdarddiad Daw'r "Shiant" (yngannir "Shant") o Gaeleg yr Alban: Na h-Eileanan Seunta pronounced [nə ˈhelanən ˈʃiant̪ə] (gwrando)pronounced [nə ˈhelanən ˈʃiant̪ə] (gwrando), sy'n golygu "hudol", "sanctaidd," neu'r "ynysoedd swynol". Mae'r clwstwr hefyd yn cael ei adnabod fel Na h-Eileanan Mòra, "yr ynysoedd mawr" [nə ˈhelanən ˈmoːɾə]. Y prif ynysoedd yw Garbh Eilean (Ynys Garw) ac Eilean yn Taighe (Ynys Tŷ), sydd yn cael eu uno gan guldir, ac Eilean Mhuire (Ynys y Forwyn Fair) i'r dwyrain. Galwyd Eilean an Taighe yn Eilean na Cille (Ynys yr Eglwys) cyn y 19g.[./Shiant_Isles#cite_note-4 [Nodyn 1]] Mae siart gan John Adair o'r 17eg-ganrif yn galw Garbh Eilean Ynys Nunaltins, Eilean Mhuire yn Ynys Santes Fair ac Eilean an Taighe yn Ynys Santes Columba. Awgrymir bod capel ar Ynys Eilean an Taighe wedi ei gysegru i Santes Columba, (John E. Moore, "John Adair's Contribution to the Charting of the Scottish Coasts: A Re-Assessment", Imago Mundi, cyf. 52 (2000), tt. 43-65). Daeareg a daearyddiaeth Mae Ynysoedd y Shiant yn gorwedd i'r dwyrain o Swnt Shiant. Mae Garbh Eilean ac Eilean an Taighe yn ymestyn hyd at 143 hecter (350 o aceri),