Abaty Sweetheart

Abaty yn Dumfries a Galloway yw Abaty Sweetheart (Gaeleg: An Abaid Ur), a leolir 8 milltir (13 km) i'r de o Dumfries ger aber Afon Nith yn ne-orllewin yr Alban. Abaty Sistersiaidd ydyw, a sefydlwyd yn 1275 gan Dervorguilla o Galloway, merch Alan, Arglwydd Galloway, er cof am ei ŵr John Balliol, Brenin yr Alban o 1292 i 1296. Cafodd calon berarogledig de Balliol ei chladdu mewn coffr o ifori ac arian wrth ochr Devorguilla pan fu farw honno ac ailenwyd yr abaty gan y mynachod er anrhydedd iddi. New Abbey oedd yr enw gwreiddiol, a chedwir yr enw hwnnw yn enw pentref bychan New Abbey, ger adfeilion yr abaty. Mae'r safle yng ngofal Historic Scotland Dolenni allanol (Saesneg) Abaty Sweetheart Archifwyd 2015-12-08 yn y Peiriant Wayback ar wefan Historic Scotland