Rockall

Ynys fechan yng ngogledd ddwyrain Cefnfor yr Iwerydd yw Rockall. Saif rhwng Iwerddon a Gwlad yr Iâ - 430 km (270 milltir) i'r gogledd-orllewin o Iwerddon, 460 km (290 milltir) i'r gorllewin o'r Alban a 700 km (440 milltir) i'r de o Wlad yr Iâ. Sofraniaeth Ar 18 Medi 1955, disgynnwyd Lieutenant-Commander Desmond Scott RN, Brian Peel RM, Corporal AA Fraser RM, a James Fisher o hofrennydd, ar raff, ar yr ynys. Tridiau wedyn, ar 21 Medi, datganodd Llynges Lloegr ei bod wedi cyfeddiannu'r ynys, a'i bod felly ym meddiant y DU. Ar 7 Tachwedd 1955 dywedodd y Cynghorydd J. Abrach Mackay (84 oed), aelod o'r Clan Mackay, "Hawliai fy Nhad... fod yr ynys yn perthyn i'r teulu, a mynnaf fod Llynges Lloegr yn ei drosglwyddo'n ôl i'r teulu. 'Does ganddyn nhw ddim owns o hawl dros y lle!" ni wnaeth Llywodraeth y DU ymateb i'w gais. Mae Gweriniaeth Iwerddon wedi gwrthod hawl Prydain dros yr ynys, gan fynegi, "which would be the basis for a claim to a 12-mile territorial sea". Mewn diwylliant Canodd yr Wolfe Tones gân yn 1975 am yr ynys: Rock on, Rockall, a gyfansoddwyd gan B. Warfield. Oh the Empire it is finished No foreign lands to seize So the greedy eye of England Is stirring towards the seas Two hundred miles from Donegal There's a place that's called Rockall And the groping hands of Whitehall Are grabbing at it's walls. Corws: Oh rock on Rockall you'll never fall For Britain's greedy hands Oh you'll meet the same resistance Like you did in many lands. May the Seagulls rise and pluck your eyes And the water crush your shell And the natural gas will burn your ass And blow you all to hell. Cyfeiriadau Dolenni allanol Cân Rock on Rockall gan y Wolfe Tones