Hamor

Hamor (prjedy tež Hamory; němsce Boxberg/O.L.) je wjes a gmejna na sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc. Leži 129 m nad mórskej hładźinu we Łužiskim brunicowym rewěrje a ma wokoło 4400 wobydlerjow, z kotrychž bydli něhdźe tysac we hłownej wsy Hamorje. Dalše wulke gmejnske dźěle su Delni Wujězd (627 wob.), Rychwałd (508) a Klětno (459). Gmejna je stejišćo Hamorskeje milinarnje, jedneje z najwjetšich brunicowych milinarnjow w Němskej. Hamor słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma. Geografija Hamor nadeńdźe so něhdźe dwanaće kilometrow južnje Běłeje Wody, 25 km wuchodnje Wojerec a 28 km sewjernje Budyšina při wuchodnej kromje Łužiskeje jězoriny. Hamorska gmejna je najwjetša w Sakskej nimo wulkoměstow Drježdźan, Lipska a Kamjenicy a města Grima. Wulki podźěl gmejnskeho teritorija njeje pak wobsydlene, dokelž wobsteji pak z aktiwneje abo něhdyšeje brunicoweje jamy (Wochožanskeje a Rychwałdskeje), pak z wodźiznow. Najwjetši jězor w Hamorskej gmejnje je Bjerwałdski, něhdyša brunicowa jama. Južny dźěl gmejny – wokoło Klětnoho — leži hižo w Hornjołužiskej holanskej a hatowej krajinje. Susodne gmejny su Běła Woda a Wuskidź na sewjeru, Rěčicy a Chrjebja-Nowa Wjes na wuchodźe, Wysoka Dubrawa, Malešecy a Wulka Dubrawa na juhu, Radwor na juhozapadźe kaž tež Łaz a Sprjewiny Doł na zapadźe. Stawizny Prěnje historiske naspomnjenje jako Boksberg pochadźa z lěta 1366. Přez lětstotki podsteješe wjes, wobstejaca z dweju kulowcow, Mužakowskemu stawowemu knjejstwu. We 18. lětstotku wukonješe tež Rychwałdske ryćerkubło ležownostne knjejstwo nad dźělom Hamora. Přez wobzamknjenja Wienskeho kongresa přidźěli so dotal k Sakskej słušacy sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy z Hamorom w lěće 1815 Pruskej. Wobydlerstwo Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 237 wot cyłkownje 337 Hamorčanow serbsce. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 jenož hišće snadny serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 7,8 %. Gmejnske dźěle Hamorska gmejna wobsteji ze slědowacych wsow: Politika Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 (Zhorjelc 1) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157 (Zhorjelc). Infrastruktura Přez Hamorsku gmejnu wjedu zwjazkowa dróha 156 (Budyšin–Mužakow) a statnej dróze S 131 (z Hamora do Rěčic a Niskeje) a S 108 (z Wujězda přez Łaz do Wojerec). Nimo toho ma gmejna dwě zastanišći při železniskej čarje Wojerecy–Zhorjelc, a to w Delnim Wujězdźe a Klětnom. Dźensa maja w Hamorskej gmejnje jenož hišće jeničku zakładnu šulu we hłownej wsy. Šula w Delnim Wujězdźe bu hižo do zagmejnowanja zawrjena, Klětnjanska po 2003. Wotbagrowane wsy w gmejnje Jazowa (Jasua) Łućo‎ (Merzdorf) Šepšecy (Schöpsdorf) Hlej tež: Lisćinu wotbagrowanych wsow Hlej tež Kulturne pomniki w Hamorje Žórła Wotkaz