Sassònia

Vos an lenga piemontèisa Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. La Sassònia (Sachsen an alman, Sakska an sorab) a l'é un dij 16 stat federaj (Bundesländer) dla Gërmania. A conta anviron 4.050.000 abitant (2022) e a l'ha na surfassa ëd 18.415,51 km². Soa capital a l'é Dresda. Geografìa La Sassònia as treuva ant la part oriental dla Gërmania. A confin-a a nòrd con ël Brandeborgh, a nòrd-òvest con la Sassònia-Anhalt, a òvest con la Turingia, a sud-òvest con la Baviera, a sud con la Repùblica Ceca e a est con la Polònia. Ël teritòri a l'é motobin varià: a nòrd a l'é pian, con dij lagh e bòsch (la region ëd la Lausitz); al sènter a-i son le colin-e dël Saxon Switzerland (ël parch nassional dla Svìssera Sàssone); a sud a-i son le montagne dij Mont Metalìfer (Erzgebirge) e dle Montagne Lusatian. Ël fium prinsipal a l'é l'Elba, ch'a traversa la capital. Stòria La Sassònia a l'ha na stòria longa e rica. A l'era stàita un ducà ant ël Mediev e peui un eletorà (kurfürstentum) dël Sacrà Roman Imperi. Dël 1806 a l'é dventà un regn sota Frederich August I. Dòp la Sconda Guèra Mondial, a l'é stàita part dla Repùblica Democràtica Alman-a (RDA). Dòp l'unificassion alman-a dël 1990, la Sassònia a l'é stàita arcostituìa coma stat federal dla Gërmania unìa. Aministrassion La Sassònia a l'é na repùblica parlamentar. Ël parlament regional (Landtag) a l'ha 119 mèmber. Ël minìster-president (Ministerpräsident) dal 2022 a l'é Michael Kretschmer (CDU). Lë stat a l'é partagià an 10 distret (Landkreise) e 3 sità sensa distret (kreisfreie Städte). Sità pì importante Sità Abitant (2022) Lipsia 616.093 Dresda 563.311 Chemnitz 248.563 Zwickau 87.516 Plauen 63.981 Economìa La Sassònia a l'é un dij sènter econòmich pì amportant dl'Almagna oriental. Storicament a l'era famosa për l'estrassion mineraria (argent, carbon, urani) e për j'industrie (tèssil, mecànica, otomobilìstica). Al di d'ancheuj a l'ha un'anfluensa motobin ancreusa an dzor la microeletrònica, la siensa dij materiaj, l'automassion e j'energie rinovàbij. A l'é 'dcò 'n pòst amportant për l'arserca e l'educassion superior, con d'università prestigiose a Lipsia, Dresden e Chemnitz. Cultura La Sassònia a l'é arnomà për soa tradission musical: a l'é la tèra d'Johann Sebastian Bach, ëd Richard Wagner e dël Coro ëd San Tomà ëd Lipsia. A Dresden as treuva la Zwinger Gallery e la Semperoper (teatr ëd l'òpera). La lingua soraba, na lenga slava, a l'é proteta e a l'é parlà ant la region dla Lausitz. La Sassònia a l'ha 'dcò 'd tradission artigianaj, com ij presepi natalissi 'd Mont Metalìfer e le ceràmiche 'd Meissen. Anliure esterne Sit istitussional dël govern dla Sassònia Aiuto per la lettura Ayuda para la lectura Help for Reading Rintré ant la Piòla Contaté j'Aministrator Lìber për Amprende Coression ortogràfica Tastadura piemontèisa Portaj e Proget Agiut pr'ij Contributor Travajòt sempi