Εκκλησία του Αγίου Θωμά (Λειψία)

Η ευαγγελική εκκλησία του Αγίου Θωμά (γερμ. Thomaskirche) στη Λειψία είναι μαζί με την εκκλησία του Αγίου Νικολάου μία από τις δύο κύριες εκκλησίες της πόλης, παγκοσμίως γνωστή ως ο τόπος όπου εργάστηκε ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ αλλά και για την περίφημη χορωδία αγοριών (Thomanerchor) που ιδρύθηκε το 1212, καθιστώντας την μία από τις παλαιότερες χορωδίες αγοριών της Γερμανίας. Πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα κτίρια στο κέντρο της πόλης. Tο αξίωμα του Κάντορα του Αγ. Θωμά κατείχαν πολυάριθμοι διακεκριμένοι συνθέτες και μουσικοί. Στα μέσα του 12ου αιώνα, μια τρίκλιτη βασιλική με πεσσούς —χωρίς εγκάρσιο κλίτος αλλά με έναν τεράστιο, φαρδύ δυτικό πύργο— πιθανότατα βρισκόταν στη θέση της σημερινής εκκλησίας του Αγίου Θωμά. Το 1212, ο Μαργράβος Θεοδώριχος Α΄ του Μάισσεν (από τον Οίκο των Βέττιν) την παραχώρησε σε Αυγουστινιανούς μοναχούς, που σύμφωνα με παπικό έγγραφο του 1218 αναγώριζαν τον Απόστολο Θωμά ως προστάτη τους. Γύρω στα μέσα του 13ου αιώνα, ένας πύργος ανεγέρθηκε πάνω από το ανατολικό άκρο του νότιου πλευρικού κλίτους. Στη συνέχεια, ο κυρίως ναός υπερυψώθηκε. Οι καθαγιασμοί της Αγίας Τράπεζας που χρονολογούνται από τον 14ο αιώνα υποδηλώνουν ότι οι δομικές τροποποιήσεις στον κυρίως ναό ολοκληρώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Ένα σκευοφυλάκιο, που χτίστηκε κατά τον Μεσαίωνα, είναι πιθανό να υπήρχε βόρεια της χορωδίας, ενσωματωμένο στην ανατολική πτέρυγα του μοναστηριού. Προς τα τέλη του 15ου αιώνα, η Λειψία γνώρισε μεγάλη ευημερία χάρη στις ανακαλύψεις αργύρου στα Μεταλλοφόρα Όρη. Αυτό κατέστησε δυνατή την ανοικοδόμηση ή επέκταση των εκκλησιών της Λειψίας μέσα σε περίπου σαράντα χρόνια. Κατά συνέπεια, ο παλιός κυρίως ναός κατεδαφίστηκε το 1482 και ανακατασκευάστηκε στη μορφή που διατηρεί σε μεγάλο βαθμό μέχρι σήμερα, και αποτελεί εξαιρετικό δείγμα της ύστερης γοτθικής αρχιτεκτονικής της Άνω Σαξονίας. Με καθαρό πλάτος 25 μέτρων, μέσο μήκος 39 μέτρων και πυλώνες από ψαμμίτη που υψώνονται 14 μέτρα, η κατασκευή ξεπερνούσε κατά πολύ τον προκάτοχό της σε κλίμακα. Στο εσωτερικό ξεχώριζε ένας εντυπωσιακός δικτυωτός θόλος. Η κατασκευή της νέας εκκλησίας του Αγίου Θωμά επιβλέφθηκε από τον αρχιτέκτονα Κλάους Ρόντερ μέχρι το 1489, ακολουθούμενος από τον Κόνραντ Πφλούγκερ, ο οποίος οδήγησε το έργο στην ολοκλήρωσή του το 1496. Την πρώτη Κυριακή μετά το Πάσχα το 1496, η εκκλησία καθαγιάστηκε από τον Τίλο φον Τρότα, επίσκοπο του Μέρζεμπουργκ. Το 1537, ο δήμαρχος της Λειψίας, Λούντβιχ Φαχς, διέταξε την κατασκευή ενός νέου πύργου. Χτίστηκε μια οκταγωνική κατασκευή με τρούλο ιταλικού ρυθμού, φανάρι και αστέρι στην κορυφή. Για να σηματοδοτήσει την έναρξη της Μεταρρύθμισης στη Λειψία, ο θεολόγος και μεταρρυθμιστής Μαρτίνος Λούθηρος (1483–1546) κήρυξε στην εκκλησία στις 25 Μαΐου 1539 (Κυριακή της Πεντηκοστής). Μετά τη διάλυση της Μονής του Αγίου Θωμά το 1541, μετατράπηκε σε προτεσταντική εκκλησία. Το 1570, ο δήμαρχος Ιερώνυμος Λότερ ανήγειρε μια νέα αναγεννησιακή πύλη μπροστά από τον πύργο, η οποία, έδωσε αργότερα τη θέση της σε μια νεογοτθική πύλη, κατά την ανακαίνιση του ναού τον 19ο αιώνα. Κατά την πολιορκία της Λειψίας στον Τριακονταετή Πόλεμο, η εκκλησία υπέστη σοβαρές ζημιές, η έκταση των οποίων είναι εμφανής μέχρι σήμερα. Το 1773, το εκκλησιαστικό όργανο της εκκλησίας υπέστη τροποποιήσεις, και σε αυτό έπαιξε ο Βόλφγκανκ Αμαντέους Μότσαρτ (1756–1791) στις 22 Απριλίου 1789, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στη Λειψία. Ο ναός υπέστη και πάλι φθορές στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο κατά την αεροπορική επιδρομή στη Λειψία στις 4 Δεκεμβρίου 1943. Μεγάλα τμήματα των κτιρίων που κάποτε περιέβαλλαν την εκκλησία καταστράφηκαν επίσης στην επίθεση, καθιστώντας απαραίτητες περαιτέρω τροποποιήσεις στις προσόψεις κατά την μεταπολεμική ανοικοδόμηση. Το 1949, τα υποτιθέμενα λείψανα του Μπαχ —ο οποίος διετέλεσε Κάντορας του Αγίου Θωμά από το 1723 μέχρι τον θάνατό του το 1750— μεταφέρθηκαν σε αυτή από την κατεστραμμένη εκκλησία του Αγίου Ιωάννη (Johanniskirche). Περαιτέρω ανακαινίσεις πραγματοποιήθηκαν τις περιόδυς 1961-1964 και 1973-1975, καθώς και μετά την επανένωση της Γερμανίας. Η ιστορία των οργάνων στην εκκλησία του Αγίου Θωμά χρονολογείται από τον 14ο αιώνα. Μέχρι τον 15ο αιώνα, διέθετε ήδη δύο όργανα. Από το 1889, ένα όργανο ρομαντικού στιλ που κατασκευάστηκε από τον Βίλχελμ Ζάουερ —με τρία μανουάλια και ένα πεντάλ— βρίσκεται στο δυτικό εξώστη. Το όργανο αυτό επεκτάθηκε σε 88 συστοιχίες (ρεγκίστρα) το 1908 και είναι το τρίτο μεγαλύτερο όργανο στη Σαξονία. Ένα δεύτερο όργανο με τέσσερα μανουάλια και 61 συστοιχίες κατασκευάστηκε από τον Gerald Woehl το 2000. Παραπομπές Διαδίκτυο Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Εκκλησία του Αγίου Θωμά (Λειψία) στο Wikimedia Commons https://www.thomaskirche.org/