Müqəddəs Xaç kilsəsi (Drezden)

Müqəddəs Xaç kilsəsi (alm. Kreuzkirche‎) — Drezden şəhərində yerləşən Lüteran kilsəsi. Kilsə Saksoniya Yevangelist-Lüteran kilsəsinin Landsbişofunun əsas kilsəsi və iqamətgahıdır, həmçinin Saksoniya Azad Dövlətinin ən böyük kilsə binasıdır. Kilsə "Drezdner Kreuzchor" oğlan xorunun da əsas binasıdır. Tarixi XII əsrdən Drezden bazarının cənub-şərq küncündə Müqəddəs Nikolaya həsr olunmuş Romanesk bazilikası mövcud idi. Müqəddəs Xaça həsr olunmuş yan kilsə Meysen markqrafı Babenberqli Konstansın (1212–1243) vəsiyyət etdiyi bir relikviya ilə əlaqədar olaraq ilk dəfə 1319-cu ildə qeyd edilmişdir. Onilliklər ərzində bu, bütün kilsənin adına çevrildi və 10 iyun 1388-ci ildə rəsmi olaraq Müqəddəs Xaça həsr edildi. 1401-ci ildən etibarən Alman Sonderqotik üslubunda qabarıq qərb işi olan bir zal kilsəsi kimi yenidən quruldu. Peter Parlerin (1330–1399) memarlıq əsərləri əsasında tikinti, sonradan Annaberq-Buxholzun Müqəddəs Anna Kilsəsi və ya Şneberqin Müqəddəs Volfqanq Kilsəsi kimi Yuxarı Saksoniyadakı bir çox kilsə binası üçün model rolunu oynadı. Təxminən 1447/49-cu illərdə tamamlanan kilsə 1491-ci ildə yandı və bu növbəti əsrlərdə baş verəcək beş yanğından ilki idi. 1464-cü ildən Drezdendə yaşayan Saksoniya elektorları, 1499-cu ildən etibarən Konrad Pflügerin memarlıq rəhbərliyi altında Qotik zal kilsəsini yenidən qurdular. 1579–1584-cü illərdə qərb işi İntibah üslubunda bərpa edildi. Kilsə Yeddiillik müharibə zamanı Prussiya toplarının atəşi nəticəsində ağır ziyan gördü və qotik xor demək olar ki, tamamilə məhv edildi. Müharibədən sonra Drezden usta memarı Yohan Georq Şmidt (1707–1774) Barokko yenidənqurma planları hazırladı, lakin bu planlar Zaxarias Lonqelyunun (1669–1748) ardınca gedən Neoklassikist memarlar tərəfindən rədd edildi. Saksoniya şahzadəsi Frans Xaver Şmidti dəstəklədi və 1764-cü ildə təməl daşını qoydu, lakin 1765-ci ildə qorunmuş qərb işi uçduqdan sonra Şmidt, Neoklassikist baş memar Fridrix Avqust Krubzasiusu (1718–1789) məsləhətçi kimi qəbul etməli oldu. Xor və qüllə 1788-ci ildə tamamlandı, yeni kilsə 1792-ci ildə təqdis edildi. Tikinti işləri 1800-cü ildə başa çatdı. 1897-ci ildə binanın yanğından zərər görməsindən sonra, kilsənin daxili hissəsi Drezden memarları Şilling və Qrebnerin planları əsasında, Hans Hartmann-MakLinin əsərləri də daxil olmaqla, Art Nouveau (Yugendstil) elementləri ilə yenidən tərtib edildi. Müqəddəs Xaç Kilsəsi 13 fevral 1945-ci ildə Drezden bombardmanı zamanı yenidən yandırıldı. Hazırkı formada sadə sıva interyeri ilə 1955-ci ildə yenidən açıldı. Yaxınlıqdakı Frauenkirxanın yenidən qurulması prosesində müharibə öncəsi dizaynın bərpası ilə bağlı müzakirələr yarandı, lakin 2000–2004-cü illərdə daxili hissə 1955-ci il vəziyyətinə uyğun şəkildə təmir edildi. Xorun direktoru Kreuzkantor kimi tanınır. Roderix Krayle, Reformasiyadan bəri 28-ci Kreuzkantordur. Qalereya İstinadlar Xarici keçidlər Kreuzkirche Dresden Dresdner Kreuzchor Evangelisches Kreuzgymnasium Pictures