Stara wosadna cyrkej (Radwor)

Stara wosadna cyrkej při nawsy njedaloko wot hrodu je jedna wot třoch cyrkwjow w Radworju a běše hač do lěta 1896 farska cyrkej. Po poswjećenju noweje wosadneje cyrkwje swj. Marije kralowny róžowca njebu wjace za bože słužby wužiwana. Wona je najstarši zdźeržany twar we wsy. Stawizny Prěnja drjewjana cyrkej steješe hižo wokoło 1270 na městnje dźensnišeje stareje cyrkwje při nawsy. Kamjentny Boži dom z tonowym wjelbom a drjewjanej zwonicu bu w lěće 1489 pod fararjom Hrjehorjom Korchom natwarjeny a tři razy rozšěrjeny a přetwarjeny, k poslednjemu razej 1816. Při sewjernym boku je so hišće mólba z lěta 1680 wobchowała. Při cyrkwi namakaše so tež stary Radworski kěrchow, na kotrymž bě posledni pohrjeb 1883. Hłowne pohrjebnišćo za wšěch wosadnych bě pak hižo wot 16. lětstotka při Křižnej cyrkwi we wuchodźe wsy. W lěće 1874 bu šula pódla cyrkwje natwarjena. W druhej połojcy 19. lětstotka njebě 400 lět stara cyrkej hižo wulka dosć, zo by wosadnym dale słužić móhła. Po tym, zo běchu eksperća w posudku hubjenu twarsku situaciju zwěsćili, rozsudźi so komisija wosady a gmejny dnja 18. julija 1888 za twar noweho Božeho domu, dokelž bychu kóšty za restawraciju stareje cyrkwje wyše byli hač płaćizna za nowotwar. 1889 swjećeše hišće w starej cyrkwi Jurij Kral swoju primicu. Po poswjećenju noweje cyrkwje swj. Marije kralowny róžowca wottorha so cyrkwinska łódź Božeho domu w lětomaj 1896/97 hač na wołtarnišćo a sakristiju, kotrejž hač do dźensnišeho na starym městnje stejitej. Pišćele z lěta 1882 so do noweje cyrkwje přeměstnichu. W lěće 1905 zarjadowa farar Jakub Nowak we wobchowanym dźělu twarjenja cyrkwinski muzej ze zběrku postawow a dalšich objektow z cyrkwje. W 1930tych lětach wottwari so wustajeńca a někotre drohoćinki – mjez druhim „Njeswačanska mać boža“ a postawa Hany samotřećeje – so do noweje cyrkwje donjesechu. Poslednja restawracija stareje cyrkwje sta so w lětomaj 1995/96. Galerija Žórła Cornelius Gurlitt: Radibor. W: Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Königreichs Sachsen. 32. Zwjazk: Amtshauptmannschaft Bautzen (II. Teil). C. C. Meinhold, Dresden 1908, str. 235. Hańža Winarjec-Orsesowa: Wobraz Radworja něhdy a dźens. W Rozhledźe 2/1993 [43], str. 45–49 Wotkaz