Hbjelsk

Hbjelsk (němsce Gebelzig) je cyrkwinska wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž přisłuša gmejnje Wysoka Dubrawa. Leži 187 m nad mórskej hładźinu a ma 472 wobydlerjow. Hbjelšćanska gmejna bu w lěće 1928 z gmejnow Horni a Delni Hbjelsk stworjena. Geografija Wjes leži sewjernje awtodróhi A 4 mjez Wósporkom na juhu a Wysokej Dubrawu na sewjeru. Susodne wsy su Jerchecy na sewjerowuchodźe, Wuježk na juhozapadźe, Hrodźišćanski Wudwór na zapadźe a Borštka na sewjerozapadźe. Ležownostne mjena Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Wachna hora, Wosenki, Łaz, Lěhancy, Dźěłošća, Bělowki, Patoki, Hilbjeńcy, Truha, Pjeńki, Winowa hora, Šibjeńčna hora, Dubiny, Bukonc, Tachćicy, Na zaklatym. Stawizny Prěnje historiske naspomnjenje jako Gebelczk sta so w lěće 1365. Wobydlerstwo a rěč W lěće 1884 měješe Horni Hbjelsk po Mukowej statistice 472 wobydlerjow, mjez nimi 312 Serbow (66 %). W Delnim Hbjelsku běchu mjez 127 wobydlerjemi 93 Serbow (73 %). W cyłej wosadźe chodźachu tehdy 698 wosadnych k serbskej a 540 k němskej spowědźi. Paćerske dźěći lěta 1884 běchu hižo wšitke němske. Po pruskim ludličenju 1910 běchu tomu wotpowědujo hišće 39,9 % Hbjelšćanskich wobydlerjow Serbja. Arnošt Černik zwěsći 1956 w Hbjelsku serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 11,3 %. Wosobiny Matej Jokiš (1668–1735), jedyn z přełožerjow prěnjeho cyłkowneho wudaća biblije w serbskej rěči, skutkowaše wot 1698 hač do swojeje smjerće w lěće 1735 w Hbjelšćanskej wosadźe jako farar. Jeho restawrowana narowna plata nadeńdźe so wot lěta 2005 při zachodźe cyrkwje. Literatura Niedergebelzig/Hbjelsk. W: Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (= Werte der deutschen Heimat. Zwjazk 67). 1. nakład. Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2005, ISBN 978-3-412-08903-0, str. 354. Žórła Wotkaz