Նուրուլլայի մզկիթ

Նուրուլլայի մզկիթ (թաթ.՝ Нурулла мәчете, «Сенная» и «Седьмая соборная мечеть»), պաշտամունքային շինություն, կառուցված Կազանի պատմական Հին Թաթարական ավանի Խոտի շուկայի կենտրոնում, Մոսկովյան փողոցում, 1845-1849 թվականներին ճարտարապետ Ա. Ի. Պեսկեի կողմից, առևտրական խորհրդատուներ Յունուսով եղբայրների, Իբրահիմի (1806-1886 թթ.) և Իսահակի (1810-1884 թթ.) աջակցությամբ և նրանց հոր, առաջին գիլդիայի առևտրական Գուբայդուլլա Յունուսովի (1776-1849 թթ.) կտակած միջոցներով։ Նախագծի հեղինակն է Ա. Կ. Լոմանը։ Ճարտարապետություն Մզկիթը երկհարկանի է, ունի գմբեթավոր դահլիճ և հարավային մուտքի կողմից եռահարկ գլանաձև մինարե։ Մզկիթի նկարազարդումները նման են միջնադարյան Վոլգյան Բուլղարիայի և Մերձավոր Արևելքի համանման շինությունների նախշազարդերին։ Պատմություն 1890-1908 թվականների իմամ-խաթիբի պարտականությունները կատարել է հայտնի հասարակական և քաղաքական գործիչ «Ազատ» թերթի հրատարակիչ Գաբդուլլա Աբդուլքարիմովիչ Ապանաևը։ Մզկիթը փակվում է 1929 թվականի նոյեմբերի 16-ին Թաթարստանի ինքնավար հանրապետության կենտգործկոմի որոշմամբ, իսկ մինարեթը ապամոնտաժվում է։ Մինչև 1992 թվականը մզկիթը օգտագործվում էր, որպես բնակարան և գրասենյակ։ Թաթարական ԱԽՍՀ նախարարների խորհրդի 23.01.1981 թվականի № 601 որոշմամբ մզկիթը ճանաչվել է որպես ճարտարապետան հուշարձան։ 1992 թվականին մզկիթն անվանափոխվեց «Նուրուլլա» և վերադարձվեց հավատացյալներին։ 1990-1995 թվականներին վերակառուցվել է Ռ. Վ. Բիլալովի կողմից, միաժամանակ վերականգնվել է նաև մինարեթը։ Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Мечеть «Нурулла» на портале «Мечети России»