Ярмәкәй

Ярмәкәй — авыл, Ярмәкәй районының (1935—63 елларда һәм 1968 елдан алып) һәм Ярмәкәй авыл советы үзәге. Уфадан көньякка 235 км һәм Приют тимер юл станциясеннән төньяк-көнбатышка таба 31 км еракта, Бәләбәй—Ярмәкәй—Приют, Октябрьски—Ярмәкәй автомобиль юлларында, Рә елгасы буенда урнашкан. Халкы (мең кеше): 1906 елда — 1,5; 1920 — 2,0; 1939 — 2,4; 1959 — 2,6; 1989 — 3,5; 2002 — 4,2; 2010 — 3,9. ПУ, урта һәм балалар музыка мәктәбе, 2 балалар бакчасы, үзәк район дәваханәсе һәм китапханәсе, мәдәният йорты (4 үзешчән сәнгать халык коллективы, шул ис. “Ярмәкәй”), балалар китапханәсе, тарих туган якны өйрәнү музее, мәчет бар. Тарихи белешмә Авылга Казан даругасы Кыр-Елан вулысы Әбделкәрим авылы башкортларының асаба җирләрендә 1742 елда кердәшлек килешүе буенча ясаклы татарлар (алар соңыннан типтәрләр катламына күчә) нигез сала. Тәүге төпләнүче Ярмәкәй Сөендековның (икенче мәгълүматләр буенча, Ярмәк Бәйкәшевнең) исеме белән аталган. 1749 елда биредә кердәш башкортлар, 18 гасыр азагында — шул ук вулысның Исламбакты авылы татарлары (дәүләт игенчеләре) килеп утыра. 1795 елда 11 йортта 59 кеше яшәгән, 1865 елда Ярмәкәй (Бәйкәй) исеме белән теркәлгән, 140 йортта — 749 кеше. Игенчелек, терлекчелек, умартачылык белән шөгыльләнгәннәр. вулыс идарәсе урнашкан, мәчет, училище, 4 су тегермәне булган. 1906 елда мәчет, 3 бакалея кибете, мөгәзи теркәлгән; авылда вулыс идарәсе урнашкан була. А.Х.Галләмов, Ф.Г.Гыйләжев, З.М.Янекәева, Г.М.Золоева, Э.А.Имелбаева, М.Х.Садыйкова шул авылда туган. Авыл белән бәйле шәхесләр Марат Шәрәфетдинов (1975), 2017 елдан БР урман хуҗалыгы министры. Башкортстанның атказанган урманчысы (2020). Марат Шәрәфетдинов Мөкәрәмә Садыйкова Әбүзәр Зарипев Искәрмәләр Чыганаклар Башкорт энциклопедиясе(үле сылтама) (башк.)