Абдулла (ҡала)

Абдулла (рус. Абдулино) — Россия Федерацияһының Ырымбур өлкәһендә урынлашҡан ҡалаһы. Абдулла ҡала округы административ үҙәге Географияһы Ҡала Урал алды төбәгендә, Ыҡ йылғаһы ҡушылдығы Тиреҫ йылғаһы буйында, Башҡортостан сигенән йыраҡ түгел, Ырымбур ҡалаһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 280 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Тарихы Беренсе тапҡыр 1795 йылда 37 кешелек халҡы булған «яңы һалынған Абдулла ауылы» булараҡ телгә алына, исем ауылдың аҡһаҡалы Абдулла Яҡупов хөрмәтенә аталған булған. 1811 йылдан Абдулино тип атала башлай. Административ рәүештә Боғорослан өйәҙе составына инә. 1886—1888 йылдарҙа тимер юлы төҙөлгәндән һуң Һамар-Златоуст тимер юл станцияһы булып китә. 1895 йылда «Перов һәм Зуев» компанияһы Тиреҫ йылғаһы аръяғында ҡарабойҙайҙы ярма итеп эшкәртеү заводы төҙөй. Абдуллала ҡеүәтле пар тирмәне, элеватор төҙөлгән. 1923 йылда Абдулла ҡала статусы ала. Халҡы 2016 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халҡы буйынса ҡала Рәсәй Федерацияһының 1112 ҡалаһы араһында 375-се урында була 2019 йылдың 1 ғинуарына Рәсәйҙең 1115 ҡалаһынан 695-се урында була. 2016 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халҡы буйынса ҡала Рәсәй Федерацияһының 1112 ҡалаһы араһында 375-се урында була Сәнәғәте Сәнәғәтен, башлыса, аҙыҡ-түлек предприятиелары (икмәк , һөт комбинаттары) тәшкил итә. Тимер юл транспорты (юл машиналарын ремонтлау заводы, запас частәр заводы) һәм төҙөлөш материалдары предприятиелары. Һынамаҡ ауыл хужалығы машиналары заводы, башҡа предприятиелар. Һамар — Куйбышев тимер юлының Өфө линияһында тимер юл станцияһы. Транспорт Автомобиль юлдары бәйләнештәре Р239 Ҡаҙан — Ырымбур Тимер юл станцияһы хәрәкәте Абдулла аша тормошҡа ашырыла. Йөк ташыу Куйбышев тимер юлы (ААЙ Рәсәй тимер юлдары) буйлап башҡарыла . Иҫтәлекле урындары Автомат тимер юл тормозын уйлап табыусы Ф. П. Казанцевтың фатир-музейы Тыуған яҡты өйрәнеү музейы Архитектура ҡомартҡыһы — бинаның тимер юл вокзалы (1895). Бөйөк Ватан һуғышы геройҙары һәйкәле Һәләк булған яугир-интернационалист («афғандар») скверы Иҫкәрмә Әҙәбиәт Абдулино // Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 13. — 559 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6. Абдулино // Большая советская энциклопедия: В 66 томах (65 т. и 1 доп.) / Гл. ред. О. Ю. Шмидт. — 1-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1926—1947. С. М. Стрельников. Географические названия Оренбургской области. Топонимический словарь. — Кувандык, 2002. Һылтанмалар