Kirovo-Čepeck

Kirovo-Čepeck (ven.: Ки́рово-Чепе́цк) om Venäman lidn da lidnümbrik Kirovan agjan keskuzpalas. Se om Kirovan suvipäivnouzmaine ezilidn da aglomeracijan pala, agjan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Kirovo-Čepeckan rajonan administrativižeks keskuseks mugažo (vspäi 1960), ei mülü rajonha. Istorii Ezmäižed venälaižiden eländpunktad mainitasoiš 15. voz'sadaspäi. Ust'-Čepeckoje-žilo mainitase 18. voz'sadaspäi, nimitihe jogen mödhe. Virifabrik radaškanzi siš-žo, Ust'-Čepc-žilos (ven.: село Усть-Чепца) vl 1873. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1935 sauvomha da holitamha Kirovan lämuzelektrostancijad turbhan sijaližel löudmižsijal. Vl 1938 himižen tegimen sauvomine zavodihe, nügüd' kaikiš suremb edheotand. Vl 1941 11-kilometrine raudtesarak Čepeckai-lopstancijanke (ven.: Чепецкая) tuli lidnha «Kirov — Perm'»-raudtespäi, stancii radab vemha jüguid vaiše. Kirovo-Čepeckii-radnikžilo sai oficiališt statusad vn 1942 keväz'kus. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1955 nügüdläiženke nimitusenke, Ust'-Čepc-žilo da lähižed küläd oliba mülütadud lidnha sil-žo aigal. Lidn ühtni NSTÜ:n atombomban projektha, i tegimištzonan pala (läz 0,7 km²) om alištunu radioaktivižele redustoitandale. Vspäi 1990 Karintorf-žilo om lidnan palaks, vl 1993 ühtištadihe lidnanke völ kümne eländpunktad (küläd). Kirovo-Čepeck šingotase himižel tegimištol (polimerad, mineraližed heretused, agrohimikatad, kodihimii), mašinansauvomižel (kommutacine mašiništ aviacijan täht, pressmašiništ, elektrolämbitimed, kolonnad himižtegimiden täht, tegesed ftoroplastaspäi i himižikš seižujiš materialoišpäi), sauvondmaterialiden pästandal (savič, lämuzizoläcii, iknad), sömtegimištol, mugažo meblin (viž), kengiden da sobiden omblendan (kuz') i medicinižprotezoiden (üks') edheotandad ratas lidnas. Geografijan andmused Lidn sijadase Vätk- i Čepc-jogiden huril randoil, Čepcan lanktendanno Vätkha huralpäi, 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad agjan admnistrativižen Kirov-keskusen röunhasai om vižtoštkümne kilometrad päivlaskmha orhal, keskuzpalhasai om 23 km päivlaskmha-lodeheze orhal, 40 km avtotedme vai 42 km raudtedme, se-žo om lähembaine lidn. Tobmuz Kirovo-Čepeck om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Duman ezimez'. Edeline Duman ezimez' om Jelena Savina (kül'mku 2016 — kül'mku 2024). Lidnan Administracijan pämez' om Stanislav Kovalenko vn 2024 tal'vkuspäi. Edeližed lidnan Administracijan pämehed oma Ol'ga Zikina (Ольга Зыкина, kezaku 2023 — eloku 2024), Igor' Gagarinov (sügüz'ku 2022 — kezaku 2023, uhoku-kezaku 2021), Vladislav Mohov (kezaku 2021 — sügüz'ku 2022). Eläjad Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 80 921 ristitud, vn 2021 — 66 651 ristitud. Kaik 73 279 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 95..100 tuhad eläjid vll 1989−1994 (100 tuh. rist. vl 1994). Rahvahad (2002): venälaižed — 94,7 %, totarlaižed — 1,6 %, udmurtalaižed — 1,2 %, toižed rahvahad — 2,5 %. Ortodoksižen hristanuskondan nell' jumalanpertid i ph. Mikulai-čudonsädajan naižjumalankodi (vspäi 2004) oma saudud lidnas. Openduz Lapsiden opendusen aluzkundad oma 22 nomeruidud päivkodid (nomer 1..11, 13..15, 17..20, 22, 24, 26, korrekcine), Karintorf-žilon aluzškol, ühesa keskškolad (nomer 4..7, 10, openduzkeskuz A. Nekrasovan nimed, kaks' ehtališt školad, korrekcine škol), kaks' gimnazijad (nomer 1 i 2), kaks' liceid (muite i äiprofil'ne), lapsiden sädamižen Raduga-keskuz («jumalanbembel'»), čomamahtoiden škol, čomamahtoine škol, kaks' olimpižen varan sportškolad (nomer 1 i Olimpija). Vätkan avtotegimištoline kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks. Galerei Homaičendad Irdkosketused Lidnümbrikon oficialine sait (k4gorod.gosuslugi.ru). (ven.) Lidnan informacine portal (chepetsk.ru). (ven.)