Кугу Нурмо

Кугу Нурмо (рушла Большая Нурма) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Тошто Торъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 121 еҥ (2010 ий). Верланыме вер Тошто Торъял сола деч 6 километр кечывалвел могырно верланен. Ял воктене Нурмо эҥер йоген эрта. Ял лӱм Яллан лӱмым Нурмо эҥер пуэн. Эртымгорно «О,шочмо вер! Улат мылам тый шерге...» Чынак вет, кажне айдемылан шке шочмо кундемже эн шерге, эн кылешан. Мыят шке ялемым моткоч чот йӧратем. Ялем Йошкар Ола деч 80 км. умбалне верештын. А Торъял деч 10км. деч ӧрдыжтӧ кия. Шочмо пыжашем пӱртӱс дене мыйым куандара: яндар вӱдан кужу памаш йога, кок ялым ушен эҥер кия, салма гай тӧр олык, ужар сывыным чийше чодыра-влак шогат...моткоч тиде сылне! Ялем изижак огыл, витле утла пӧрт уло, кевыт, тӱвыра пӧрт...урем икыт гынат, мый ом вожыл тидым ойлаш, молан манаш гын мыйын ялем эше воктекыже 6 ялым поген. Иктым чаманен каласаш логалеш, колхоз ден школ уке, чыла пытареныт.кызыт ял покшеке миен шогаламат, шинчавӱд толеш. Чыла пытен: паша уке, тидлан верчын ялым кудалтен вес эллашке пашам кычалын каят...калык шагал кодеш. Ойлыде ом керт, мыйын ялем моткоч легенде ден преданийлан поян. Мутлан, мылам моткоч ик легенде келша. Тыландат лудеш темлем: Шукерте ий ожно, мотор шошо кечын рвезе ден ӱдыр вашлийыныт. Нуно келшаш тӱҥалыныт, кажне кастене пырля лийыныт. Калык тидым ужын, куаненыт...А качын йӧратыме сем ӱзгарже лийын-шӱвыр. Эре тудын дене пырля коштын. А ик гана ӱдыр вашлиймашыш толын огыл, каче вучен. Икана толын огыл, вес гана, кумшо ганат толын огыл...кече почеш кече эртен, арня арням авалтен, а ӱдыр тыгакак толын огыл. Рвезе ойгыраш тӱҥалын, шуко шоныде, каче шке шӱвырым кидыш кучен да тыге ойлен: Мыйын шинчавӱдем гай яндар памаш лекше... Каче тидым гына ойлен шуктен, воктеныже памаш лектын. Кызытат тиде памаш уло «Шӱвырзӧ памаш». Тыгайрак преданий ял нерген. Пелед, тӱзлане, шочмо ялем! Кылвер-влак Муниципальное образование «Новоторъяльский муниципальный район», д. Большая Нурма (Кугу Нурмо). Литератур История сел и деревень Республики Марий Эл. Новоторъяльский район: Сборник документальных очерков.— Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Новоторъяльский район», 2005 г. — 304 с. ил. (ISBN 5-87898-297-8). С. 198. Важ-влак