Жашыл-Өзөн

Жашыл-Өзөн (орус. Зеленодольск, тат. Яше́л Үзә́н) — Орусиянын Татарстан Республикасындагы шаар. 1958-жылдан Зеленодольск районунун административдик борбору. Өзүнүн курамында бирден-бир калктуу конуш катары шаардык поселка статусу менен Зеленодольск шаарынын муниципалитетин түзөт. ОФ Өкмөтүнүн 2014-жылдын 29-июлундагы № 1398-р токтому менен (2016-жылдын 13-майындагы өзгөртүүлөр жана толуктоолор менен) "Моношаарлардын тизмесин бекитүү жөнүндө" бирдиктүү шаарлардын тизмесине киргизилген. Орусия Федерациясынын эң оор социалдык-экономикалык абалы менен өнөр жай шаарлары. Этимологиясы Заманбап Жашыл-Өзөн жакын жерде пайда болгон алгачкы конуштардын бири документтерде жазылган Жашыл-Өзөн деген расмий аталышка ээ болгон. Бул Чоң Парат кыштагынан 1802-жылы пайда болгон конуш болгон. Тургундар аны Гари деп аташкан, анткени конуш үчүн жер токой күйгөн аймакка бөлүнгөн. 1893-жылы курулган темир жол вокзалы да жакынкы айылдын расмий аталышы Жашыл-Өзөндүн атынан аталган. 1932-жылы Парат айылы шаар статусун алып, Жашыл-Өзөн деп аталган. Тарыхы Шаар Чоң Парат жүзүнүн бир бөлүгү болгон Параттын Мари айылынын ордунда пайда болгон. 1865-жылы Кабачищи кыштагы (парат дыйкандарынын айдоо жер участогунун «Кабачищенский поляны» аталышы менен) деп аталган. 1897-жылдан айыл Парацкий Затон (Парат), 1928-жылдан Жашыл-Өзөн жумушчу айылы деп аталып калган. 1932-жылы Жашыл-Өзөн шаарына айландырылган. 19-кылымдын аяк ченинен тартып арткы суулар кыштай турган жана дарыя кемелерин оңдоочу жайга айланган, бул Зеленодольск кеме куруучу заводдун (азыркы Горький атындагы Жашыл-Өзөн заводу) башталышы болгон. Куйбышев суу сактагычынын суунун децгээли-нин жогорулашынын жана жээк зонасын суу каптап кетишинин натыйжасында Куйбышев ГЭСинин курулушунда жээк сызыгы абдан өзгөргөн. 1958-жылы 16-июлда Жашыл-Өзөн районунун борбору болуп калды. Азыр эң ири мамлекеттик-жеке инвестициялык долбоор 2025-жылга чейин агломерациянын чегинде Жашыл-Өзөн менен Казан ортосундагы М-7 федералдык жолунун боюнда 3,64 миң га аянтта жаңы спутниктик шаар "Грин Дол" түзүлө баштады. болжолдуу калкы 100 (келечекте 157) миң адам, турак жай фонду 4,1 млн м², курулуштун баасы 140 млрд рубль. Айшанын жанындагы аллювиалдык жарым саздак жерлерде жана андан ары Ореховка аркылуу пландалган Жашыл-Өзөн кичи-районунан «Эдил Венециясы» кичирайонунан көп кабаттуу имараттарга айланган негизинен аз кабаттуу имараттар менен Келечекте Жашыл-Өзөндү Казанга кошууга мүмкүндүк берген Залесныйдын Казан айылы. Акбалы Акбалы мелүүн континенттик, Казандын акбалына окшош. Калкы Росстаттын маалыматы боюнча, 2024-жылдын 1-январына карата калкынын саны боюнча шаар Орусия Федерациясындагы 1119 шаардын ичинен 173-орунда турган. Шаардын калкы мурда 100 миң адамга жеткен. Фотогалереясы Булактар