Яңа Балакатай

һәм Яңа Балакатай — Башкортстанның Балакатай районында урнашкан авыл. Район үзәге. Урнашуы Урал тау итәгендә Олы и елгасына Васелга елгасы кушылган урында, Уфадан төньяк-көнчыгышка таба 210 км (автоюллар буенча 341 км) һәм Ункурда тимер юл станциясеннән Көнбатышка таба 30 км ераклыкта урнашкан. Ерак түгел Белокатай сусаклагычы һәм Белокатай тыюлыгы бар. Тарих Авылга Красноуфимск һәм Көңгәр өязләреннән күчеп килгән руслар нигез сала. Документларда беренче тапкыр 1804 елда телгә алына. Авыл Кызыл Тау урамыннан башлана, элек анда Малухина авылы барлыкка килгән, соңрак ул яңа Балакатайга әверелгән . Авыл Емаш, Иске Балакатай (1886 елдан) волостьларына кергән. XIX гасырның икенче яртысында авылда тимерчелек, тегермән, күн заводы һәм май сугу урыны булган. 1896 елда билгеләп үтелгәнчә, Яңа Балакатай анда чиркәү барлыкка килү аркасында авылга әверелгән . XX гасыр башында авыл Златоуст өязендә, Уфа губернасында иң зур һәм иң бай авылларның берсе була. Гражданнар сугышы елларында авылда 1918-1919 елларда сугышлар була. Яңа Белокатайда Совет хакимиятенең тәмам урнашуы 1919 елда була. 1930 елда авыл яңа төзелгән районның үзәгенә әверелә, һәм анда күп санлы район җитәкчелек органнары һәм учреждениеләре урнаша. Бөек Ватан сугышы елларында 600 дән артык кеше фронтка китә, шуларның 200 дән артыгы һәлак була . Демография Халык саны динамикасы: Халык саны буенча руслар өстенлек итә, башка районнардан аермалы буларак, башкортлар һәм татарлар азрак. 2002 елгы җанисәп буенча, күпчелек милләтләр — руслар (63,3%), башкортлар (29,6 %). 2020 елгы җанисәп буенча, күпчелек милләтләр — руслар (59,6%), башкортлар (34,3 %). Икътисад Авылда май-сыр җитештерү комбинаты урнашкан. Авыл хуҗалыгы һәм промышленность өлкәләре: азык-төлек, агач әзерләү, урман эшкәртү тармаклары һәм сөт-ит терлекчелеге үсеш алган. Мәгариф ДБҺБУ филиалы Дыуан күппрофильле көллияте 1 нче урта мәктәп 2 нче урта мәктәп Дин Михаил Архангел Чиркәве Мәчет Истәлекле урыннар Һәйкәл «Азат итүче сугышчыларга, Ватан өчен сугышта һәлак булган герой-якташларга Дан»һәйкәле. «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышы башлану " истәлекле билгесе. «Фронтка киткән Яңа Балакатай мәктәбе укытучыларына " истәлекле стела. «Новобелокатайның беренче яшәүчеләренә " истәлекле таш. Туганнар каберләре «1918-1920 елларда Совет власте өчен көрәшчеләр " туганнар кабере..». Археологик һәйкәлләр Яңа Балакатай I стоянкасы Авыл үзәгендә, Олы и елгасының сул ярында 16 метрлы текә яр нигезендә. Яңа Балакатай II стоянкасы Мөгаен, бозлану чоры кешеләренең тагын бер тукталышы бардыр, чөнки яр буе урамында траншея салганда мамонт бивены табыла. Яңа Балакатай курганы Авылдан 1,5 км төньяк-көнчыгыштарак, Васелга елгасының уң ярындагы терраса, «Күккәй» күпере янында. Яңа Балакатай I курганнары Яңа Балакатай II курганнары Балакатай курганнары 1864 елда 1,5 вердәге хәбәре буенча. Авылдан Олы и елгасы ярында ике курган бар. 1992 елда курганнар эзләү нәтиҗә бирми. Шәхесләр Фёдор Крохалёв (1902–1989), совет галиме-икътисадчы, икътисад фәннәре докторы, К.А. Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе профессоры. Леонид Кузнецов (1947), 1998 елдан Россия Федераль иминлек хезмәтенең Красноярск крае буенча идарә начальнигы, генерал-лейтенант (1999). Павел Малухин (1936–1996), Совет һәм Россия спортчысы. СССР спорт мастеры чаңгы узышлары буенча. Татьяна Никанорова (1966), опера җырчысы (контральто), БР халык артисты (2008). Искәрмәләр Сылтамалар Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.