Ֆուկսովսկի այգի

Ֆուկսովսկի այգի (Ֆուկսով այգի), պուրակ Կազանի Վախիտովսկի շրջանում։ Անվանվել է Կազանի Դաշնային համալսարանի ռեկտոր Կարլ Ֆուկսի պատվին։ Դիրք Պուրակը գտնվում է Կազանկա գետի հարևանությամբ՝ ձախ ափի կտրուկ լանջի վրա։ Արևմտյան կողմում, Սուլթան Գալիևի և «Կազան» ազգային մշակութային կենտրոնի տարածքում Ֆուկսովսկի այգին սահմանափակվում է Մալայա Կրասնայա փողոցով, հարավից`Ադամյուկ փողոցով, արևելյան կողմում՝ Ժուկովսկայա և Պոդլուժնայա փողոցներով։ Ներկայումս Ֆուկսովսկի այգու ստորին մասում ափամերձ 121,962 մ ² տարածքում կա ողողատ, որը ապահովում է պուրակի լանջին լանդշաֆտի կազմի փոփոխությունը։ Այստեղ նախատեսվում է ավտոկանգառի շինարարություն 2,5 հազար ավտոմեքենաների համար, համերգասրահ, ինչպես նաև տարածք սրճարանի, ռեստորանների, առևտրի օբյեկտների համար։ Պատմություն 1896 թվականի ապրիլի 24-ին, կազանցի գիտնական, բժիշկ, բուսաբան, մարդաբան, պատմաբան, հնագետ ու դրամագետ Կարլ Ֆեոդորովիչ Գուկսի մահից 50 տարի հետո Կազանի քաղաքային խորհրդի Հնագիտության, պատմության և ազգագրության միության նախաձեռնությամբ (որի կազմակերպիչներից մեկն էլ եղել է Կարլ Ֆուկսը) որոշվել է հավերժացնել նրա հիշատակը։ Բացի Արսկոե գերեզմանատան լյութերական հատվածում նրա գերեզմանի վրա կանգնեցված հուշաքարի և Կարլ Ֆուկսի անվան փողոցի վերանվանմանը, որոշվեց նաև Կազանկայի բարձր գոտում վերակառուցել այգի-պուրակ։ «Ֆուկսովսկի այգին» հանդիսավոր բացվեց 1896 թվականի մայիսի 11-ին։ Այգու տարածքում տնկվեցին հազվագյուտ ծառեր և թփեր (կեռիկավոր եղևնիներ)։ Խորհրդային տարիներին այգու անունը գրեթե դուրս է եկել կիրառումից։ 1996 թվականին Կազանը տոնել է Կարլ Ֆուկսի ծննդյան 220 և մահվան 150-ամյա տարելիցները։ Այդ կապակցությամբ քաղաքի գերմանական համայնքի (Կազանի Կարլ Ֆուկսի անվան գերմանական միություն) նախաձեռնությամբ իրականացվել են մի շարք միջոցառումներ, այդ թվում Ֆուկսովսկի այգու բարելավումը։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 11-ին պուրակում բացվել է Կարլ Ֆուկսի բրոնզե հուշարձանը (քանդակագործներ` Անդրեյ Բալաշով, Իգոր Կոզլով)։ Պուրակում հուշարձանի բացման տոնական միջոցառմանը մասնակցել է Ռուսաստանում Գերմանիայի դեսպան Էրնստ-Յորգ ֆոն Շտուդնիտցը։ Հետաքրքիր փաստեր 1997 թվականին Ֆուկսովսկի այգուց գողացել են լիբանանական մայրու տնկիները, ինչպես նաև գավազանը, որը Կարլ Ֆուկսի հուշարձանի մաս էր կազմում։ Կա կարծիք, որ Կարլ Ֆուկսի հուշարձանի ձեռնափայտի վրա պատկերված է Կազանի քաղաքապետ (1989-2005 թթ.) Կամիլ Իսխակովի դեմքը։ Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ