Tatarstan

Tatarstan edo Tartaria (errusieraz: Респу́блика Татарста́н, translit.: Respublika Tatarstan, tatareraz: Татарстан Республикасы, Tatarstan Respublikası) Errusiako subjektu federal bat da, errepublika bat zehazki, Volgako Barruti Federalean kokaturik dagoena. 68.000 km²ko eremua du eta 2010ean 3.786.488 biztanle zituen. Hiriburua Kazan da. Geografia Tatarstan Ekialdeko Europako ordokian dago, Volga ibaiaren arroaren erdialdean, ibai honen eta Kamaren arteko bilgunearen inguruan. Iparraldean Kirov oblastarekin du muga, Udmurtiarekin iparralde eta ipar-ekialdean, Baxkortostanekin ekialde eta hego-ekialdean, Orenburg oblastarekin hego-ekialdean, Samara oblastarekin hegoaldean, Ulianovsk oblastarekin hegoalde eta hego-mendebaldean, Txuvaxiarekin mendebaldean, eta Mari El Errepublikarekin mendebalde eta ipar-mendebaldean. Volgak iparraldetik hegoalderantz zeharkatzen du errepublikaren mendebaldea; Kamak, berriz, ekialde-mendebalde norabidea dauka. Viatka eta Belaia dira Kamaren ibaiadar nagusiak. Paisaia, gehienbat, zabaldi apal eta ondulatua da. Ekialdean Volgaren goi-ordokiaren iparraldeko muturra dago (235 m) eta hegoaldean Uralen oinaldea. Klima kontinentala dago, negu luze eta gogorrak eta uda beroekin. Urteko prezipitazioa 420–510 mm artekoa izaten da, gehiena udan. Errepublikaren zati handiena zuhaizdun esteparen eremuan dago. Basoek lurraldearen seiren bat estaltzen dute. Ibaien bazterretan larre hezeak daude. Hiri nagusiak Kazan, hiriburua, Naberezhnye Txelny, Almetievsk, Zelenodolsk, Jelabuga eta Nizhnekamsk dira. Historia XIII. mendean kokatu ziren tatariarrak Volga aldeko lurretan eta Kazango khanerria sortu zuten. 1522an konkista hartu zuen lurraldea Ivan Izugarria tsarrak. 1917an nagusitu ziren boltxebikeak Kazanen eta 1920an sortu zen Tartariako Errepublika Autonomoa. Ekonomia Oso lurralde emankorra (laboreak, patatak, tabakoa, azukre kanabera) eta menditsua da. Petrolioa dago. Industria gune garrantzitsua da: kimika industria, mekanika industria, janari industria, zura. Demografia 2010ean Tatarstanek 3.786.488 biztanle zituen; %53,2 tatariarrak ziren eta %39,7 errusiarrak. Ordu eremua Tatarstan Moskuko ordu-eremuan dago. UTC nazioarteko orduarekin ezberdintasuna +0300 (MSK) edo +0400 (MSD) ordukoa da. Ikus, gainera Sabantui Erreferentziak Kanpo estekak