Яңы Балаҡатай

Яңы Балаҡатай (рус. Новобелокатай) — Башҡортостан Республикаһының Балаҡатай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 5961 кеше булған. Почта индексы — 452580, ОКАТО коды — 80210822001. География Урал тау итәгендә Оло Эйек йылғаһы Буйында Васелга йылғаһы Ҡушылған урында, Өфөнән төньяҡ-көнсығышҡа табан 210 км алыҫлыҡта (автомобиль юлдары буйлап 341 км) һәм Ункурда тимер юл станцияһынан көнбайышҡа табан 30 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Яҡында Ғына һәм Балаҡатай заказнигы урынлашҡан Балаҡатай һыуһаҡлағысы Һәм Балаҡатай заказнигы. Тарих Ауылға Красноуфимск һәм Көңгөр өйәҙҙәре күсеп килгән урыҫтар нигеҙ һала. Тәүге тапҡыр документтарҙа 1804. унда Элек Малухина ауылы барлыҡҡа килгән, һуңынан ул яңы балаҡатайға әйләнгән . XX быуат башында ауыл иң ҙур һәм бай ауылдарҙың береһе була Златоуст өйәҙе, Өфө губернаһы. Граждандар һуғышы йылдарында ауылда 1918-1919 йылдарҙа була. Яңы Балаҡатайҙа Совет власы 1919 йылда тулыһынса урынлаштырыла. 1930 йылда ауыл яңы ойошторолған райондың үҙәге була, һәм унда күп һанлы район етәкселек органдары һәм учреждениелары урынлаша Йылдар Бөйөк Ватан һуғыш 600-ҙән ашыу кеше фронтҡа китә, шуларҙың 200-ҙән ашыуы һәләк була. һаны Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше) Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ. 1939 йыл — бар булған халыҡ һаны. 1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны Иҫтәлекле урындар Һәйкәлдәр *«Азат Итеүсе Яугирҙарға, Ватан өсөн һуғышта һәләк булған яҡташ геройҙарға Дан»һәйкәле. * 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы Башланыуы иҫтәлекле билдәһе. * «Фронтҡа киткән Яңы Балаҡатай мәктәбе Уҡытыусыларына " иҫтәлекле стела. * "Яңы Балаҡатайҙың Тәүге халҡына" иҫтәлекле таш. Туғандар ҡәберҙәре * 1918-1920 йылдарҙа Совет власы өсөн көрәшселәрҙең туғандаш ҡәбере..». Археологик ҡомартҡылар Яңы Балаҡатай I туҡталышы Ауыл үҙәгендә, Оло Эйек йылғаһының һул ярында 16 метрлыҡ йырын нигеҙендә. Яңы Балаҡатай II туҡталышы Бәлки, боҙланыу осоро кешеләренең тағы бер торағы барҙыр, Сөнки Яр буйы урамында траншея һалғанда мамонт бивены табылған. Яңы Балаҡатай ҡурғаны Ауылдан төньяҡ-көнсығышҡа табан 1,5 км Алыҫлыҡта, Васелга йылғаһының уң ярындағы терраса, «Кукуй» күпере. Яңы Балаҡатай I ҡурғандары Яңы Балаҡатай II ҡурғандары Балаҡатай ҡурғандары 1864 йылда, 1,5 вер. Ауылдан Оло Эйек йылғаһы буйында ике ҡурған бар. 1992 йылда ҡурғандарҙы эҙләү һөҙөмтә бирмәй. Билдәле шәхестәре Крохалёв Фёдор Сергеевич — совет ғалимы-иҡтисадсыһы, иҡтисад фәндәре докторы, профессор. Кузнецов Леонид Иванович — именлек органдары һәм дәүләт хеҙмәте ветераны. 1998 йылдан Рәсәй Федераль именлек хеҙмәтенең Красноярск крайы буйынса идаралығы начальнигы, генерал-лейтенант (1999); 2001—2006 йылдарҙа Рәсәй Президентының Урал федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары. Контрразведканың почётлы хеҙмәткәре. Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» ордендары кавалеры. Никанорова Татьяна Леонидовна — опера йырсыһы (меццо-сопрано), Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы, 2007 йылдан Екатеринбург дәүләт академия опера һәм балет театрында эшләй. Малухин Павел Матвеевич — совет һәм рәсәй спортсыһы. САҢҒЫ ярыштары буйынса СССР-ҙың спорт мастеры. Саңғы ярыштары һәм башҡалар буйынса башҡортостан чемпионы. Иҫкәрмәләр Әҙәбиәт Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. (рус.) (Тикшерелеү көнө: 25 сентябрь 2019) Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. (рус.) (Тикшерелеү көнө: 25 сентябрь 2019) Һылтанмалар Яңы Балаҡатай // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: БР ДАҒУ «Башҡорт энциклопедияһы», 2015—2024. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 25 сентябрь 2019) Новобелокатай. Сайт «Генеалогия и архивы» (рус.) (Тикшерелеү көнө: 25 сентябрь 2019)