Хайпăç районĕ

Хайпăç муниципаллă районĕ(тут. Кайбыч муниципаль районы, Qaybıç munitsipal' rayonı) Тутарстан Республикин анăç енче вырнаçнă муниципаллă район. Район центрĕ — Мăн Хайпăç чиркӳ ялĕ. Тавралăхĕ Район Чăваш Республикипе, Апас, Тури Услон тата Ешĕл Айлăм муниципаллă районсемпе чикĕ тытать. Район территоринче Кĕтне, Сĕвепе Берля шывсем юхаççĕ. Районăн тухăç енче — Сĕве — Чĕмпĕр чукун çул (Куланга чарăну) пырать. Района 1991 çулта, Апас районĕнчен уйăрса йĕркеленĕ. Район территорин лаптăкĕ — 995,4 км². Кун-çулĕ 1920 çулчен район çĕрĕсем Сĕве тата Теччĕ уесĕсене кĕнĕ пулнă, 1920-1927 çулсенче Сĕве кантонне кĕртнĕ. 1927 çулхи нарăсăн 14-мĕшĕнче Ульяново районне (центрĕ — Ульянково ч. ялĕ) кĕртнĕ, 1927 çулхи çурлан 1-мĕшĕнче район тĕпне Пысăк Кайпаçине куçарнă та район ячĕ Кайпаçи районĕ пулса танă. 1956 çулхи çăвăн 17-мĕшĕнче Подберезинский района пĕтернипе унăн территорине Кайпăç районĕ çумне хушнă. 1963 çулхи кăрлачăн 4-мĕшĕнче Кайпăç районне пăрахăçланă, унăн çĕрĕсене Пăва районне панă. 1991 çулхи акан 19-мĕшĕнче Кайпăç районне каллех туса хунă. Пурăнан халăх Районта 17 ял тăрăхĕ, 56 пурăнан вырăн. Халăх йышĕ — 14 866 çын (2010). Наци йышĕ: тутарсем 67,7% , вырăссем 26,2% , чăвашсем 5,3%. Экономика Районти промăçлăх: GQ «Хайпăç вăрхуçĕ»; УАО «Хайпăç пулхуçĕ»; УАО «Хайпăçагрохимсервис»; Хайпăç райповĕ; Куланга сĕт-çу савучĕ (УАО «Вамин Татарстан» филиалĕ); УАО «Куланга çăкăр предприятие». Пысăк ял хуçалăх йĕркелĕвĕсем: Агрофирма «Ылтăн пучах», Агрофирма «Кубня»; ООО «Золотая нива». Районра «Кайбыч Таңнары» хаçат тутарла тата вырăсла («Кайбицкие зори») тухать. Транспорт Районăн тухăç пайĕнче «Сĕве — Чĕмпĕр» чукун çулпа (Куланга чарăну) Р-241 автоçул пур. Асăрхавсем Каçăсем Кайпăç муниципаллă районăн порталĕ(ĕçлемен каçă) Кайпăç районĕ TatCenter.Ru порталра 2007 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 10-мӗшӗнче архивланӑ.