Luz (lidn)

Luz (ven.: Лу́за) om Venäman lidn da lidnankund Kirovan agjan lodehližes čogas. Se om Luzan rajonan administrativine keskuz. Istorii Ezmäine eländpunkt oli olmas 17. voz'sadaspäi. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1897 kuti žilo sauvomha da holitamha «Perm' — Kotlas»-raudted, nimitihe jogen mödhe. Luz-raudtestancii radaškanzi passažiroiden täht vn 1899 1. (13.) päiväl vilukud. Žilo stancijanno šingotihe mecan sirdandan bazaks vedespäi raudtehe i kändihe radnikžiloks vl 1935, sai lidnan statusad vl 1944. Kätihe rajonan keskuseks vn 1963 uhokus. Luz šingotase mecan ümbriradmižel (pilindkombinat, klejatud brusan i pertiden tegim) i sömtegimištol (leibänkombinat). Geografijan andmused Lidn sijadase rajonan päivlaskmas, Luz-jogen alajoksmusen oiktal randal tobjimalaz (Pohjoižen Dvinan bassein), 95 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Vologdan agjan röunhasai om vižtoštkümne kilometrad päivlaskmha orhal, agjan Kirov-pälidnhasai om 263 km suvipäivnouzmha orhal, 383 km «Vätk»-avtotedme vai 298 km raudtedme. Lähembaižed lidnad oma Sur' Ustüg (Vologdan agj) 54 km päivlaskmha orhal, 71 km avtotedme vai 160 km raudtedme, Kotlas (Arhangel'skan agj) 77 km pohjoižhe-lodeheze orhal, 140 km avtotedme vai 88 km raudtedme, i Koräžm (Arhangel'skan agj) 76 km pohjoižhe orhal vai 152 km avtotedme. Tobmuz Hristoforovo-žilo (412 rist. vl 2010) da 35 küläd mülüdas lidnankundha Luzan ližaks, sidä kesken 13 küläd seištas kaikenaigaižeta ristitištota. Eläjad Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 11 260 ristitud, lidnankundan — 12 283 ristitud, vn 2021 lidnan — 9 122 ristitud. Kaik 10 359 ristitud elihe lidnas i 11 414 ristitud kaikes lidnankundas vl 2017, rajonan seičeme kümnendest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli läz 14 tuhad eläjid vll 1970−1979 (14 033 eläjad vl 1970). Ortodoksižen hristanuskondan ezmäine pühäpert' om sauvomas vn 2022 tal'vkuspäi Jumalanmaman Smolenskan jumalaižen oiktastuseks. Toine lähembaine pühäpert' sijadase Ozörad-küläs. Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškol. Professionaližen opendusen aluzkund om Kirovan äiprofil'žen tehnikuman Luzan filial. Galerei Homaičendad Irdkosketused Lidnankundan oficialine sait (admluza.ru). (ven.)