Pur çayı

Pur — Yamalo-Nenets Muxtar Dairəsinin Pur rayonu ərazisindən axan çay. Çayın uzunluğu 389 km təşkil edir. Əsas qolu olan Pyakupur çayı ilə birlikdə uzunluğu 1024 km, hövzəsinin sahəsi 112 000 km² təşkil edir. Coğrafiyası Pyakupur və Ayvasedapur çaylarının birləşməsindən meydana gəlmişdir. Başlanğıcları Sibir Uvalının şimal yamaclarından başlayır. Qərbi-Sibir düzənliyi ilə axaraq Tazov estuarisinə tökülür. Qutaracağında 21 km uzunluğa malik deltaya sahibdir. Qolları: sağ: Böyük Xadıryaxa çayı sol: Xadutte, Tabyaxa, Yaqenetta, Yamsovey Mənsəbinə qədər olan məsafədə axan çaylar 15 km: axar adsızdır 15 km: Toya-Syo (Xore-Nıyvo-Porod) 27 km: Kiçik Pur 56 km: Pantormalr-Yaxa 70 km: Xamelova-Yaxa 77 km: Eqode-Par-De 84 km: Samburq-Yaxa 93 km: axar adsızdır 114 km: Nado-Salinskaya 140 km: Malxoy-Yaxa 144 km: Nadosale-Xadıta 150 km: axar adsızdır 153 km: Toumbi-Yaxa 164 km: Nqarka-Xadıta-Yaxa 169 km: axar adsızdır 170 km: axar adsızdır 173 km: axar adsızdır 194 km: Pırey-Yaxa 211 km: Nevo-Yaxa 223 km: Evo-Yaxa 225 km: axar adsızdır 228 km: Kiçik Yar-Yaxa 231 km: axar adsızdır 243 km: Kiçik Xadır-Yaxa 247 km: Böyük Xadıryaxa 266 km: axar adsızdır 268 km: Aymal-Yava 282 km: Yarey-Yaxa 286 km: axar adsızdır 296 km: Pırey-Yaxa 308 km: Trıb-Yaxa 312 km: Soku-Moros 313 km: axar adsızdır 316 km: Panne-Yaxa 332 km: Yaqenetta 350 km: Arka-Paruta 355 km: Nensya-Yaxa 357 km: Xadıryaxa 364 km: Taya-Yaxa 375 km: Senzyayaxa 383 km: Xılmıq-Yaxa 389 km: Ayvaseda 389 km: Ayvaseda-Pur Hidrologiya Çayın qidalanmasının əsası qar və yağış suları təşkil edir. Onun illik su sərfiyyatı 1040 m³/s, ən böyük sərfiyyat isə 10 000 m³/s-dir. Çay noyabr ayında donur və may ayında buzdan azad olunur. 1970-ci illərdə yay ayları belə çay tam dondan azad olmamışdır. Yaşayış məntəqələri Pyakupur və Ayvasedapur çaylarının birləşməsində Tarko-Sale şəhəri, çay boyu aşağıya doğru Urenqoy və Korotçaevo qəsəbələri mənsəbdə isə Samburq kəndi yürləşir. Əhəmiyyəti Çay gəmiçilik üçün əl verişlidir. Çay hövzəsində Urenqoy qaz yatağı və Qubkin neft yatağı vardır. Həmçinin bax Aqan İstinadlar Mənbə Pur çayı Реки Ямала. Пур Arxivləşdirilib 2014-11-10 at the Wayback Machine