បាទីស្ទ

បាទីស្ទ គឺជាសាខានៃ សាសនាគ្រឹស្ត ដែលត្រូវបានសម្គាល់ដោយការធ្វើពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹកតែចំពោះអ្នកជឿគ្រីស្ទានប៉ុណ្ណោះ ( ពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹករបស់អ្នកជឿ ) ហើយធ្វើដូច្នេះដោយ ការជ្រមុជ ពេញលេញ។ ព្រះវិហារបាទីស្ទ ជាទូទៅជាវ គោលលទ្ធិ នៃ សមត្ថភាពព្រលឹង (ទំនួលខុសត្រូវ និងទំនួលខុសត្រូវរបស់មនុស្សគ្រប់រូបនៅចំពោះ ព្រះ ), sola fide (ការសង្គ្រោះដោយគ្រាន់តែមានជំនឿតែប៉ុណ្ណោះ), sola scriptura (គម្ពីរ ព្រះគម្ពីរ តែមួយគត់ដែលជាច្បាប់នៃសេចក្តីជំនឿ និងការអនុវត្ត) និង រដ្ឋាភិបាលក្រុមជំនុំក្រុមជំនុំ ។ បាទីស្ទជាទូទៅទទួលស្គាល់ ពិធីបរិសុទ្ធ ពីរ៖ ពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹក និង ការរួបរួម ។ មានភាពខុសប្លែកគ្នាតាំងពីដើមដំបូងមក អ្នកដែលកំណត់ថាជាអ្នកបាទីស្ទសព្វថ្ងៃនេះអាចខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំងពីគ្នាទៅវិញទៅមកនៅក្នុងអ្វីដែលពួកគេជឿ របៀបដែលពួកគេថ្វាយបង្គំ អាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេចំពោះគ្រីស្ទបរិស័ទដទៃទៀត និងការយល់ដឹងរបស់ពួកគេអំពីអ្វីដែលសំខាន់នៅក្នុងភាពជាសិស្សរបស់គ្រីស្ទបរិស័ទ។ អ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាបាទីស្ទបានផ្សព្វផ្សាយព្រះវិហារបាទីស្ទផ្សេងៗទៅគ្រប់ទ្វីប។ ក្រុមជំនុំបាទីស្ទធំជាងគេគឺ សម្ព័ន្ធពិភពលោកបាទីស្ទ ហើយមានក្រុមជំនុំបាទីស្ទ និងក្រុមជំនុំបាទីស្ទខុសៗគ្នាជាច្រើន។ ប្រវត្ដិវិទូបានតាមដានព្រះវិហារបាទីស្ទដំបូងបំផុតដល់ឆ្នាំ 1609 នៅ ទីក្រុង Amsterdam ដោយមាន អ្នកបំបែកខ្លួនជាភាសាអង់គ្លេស ចនស្មីត ជាគ្រូគង្វាលរបស់ខ្លួន។ ស្របតាមការអាន គម្ពីរសញ្ញាថ្មី របស់គាត់ គាត់បានបដិសេធ ពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹករបស់ទារក ហើយបានបង្កើតពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹកសម្រាប់តែមនុស្សពេញវ័យដែលមានជំនឿប៉ុណ្ណោះ។ ការអនុវត្តបាទីស្ទបានរីករាលដាលដល់ប្រទេសអង់គ្លេស ជាកន្លែងដែលពួក បាទីស្ទទូទៅ បានចាត់ទុកដង្វាយធួនរបស់ព្រះគ្រីស្ទដើម្បី ពង្រីកដល់មនុស្សទាំងអស់ ខណៈដែលពួក បាទីស្ទពិសេស ជឿថាវាបន្តដល់តែ អ្នករើសតាំង ប៉ុណ្ណោះ។ ថូម៉ាស ហេលវីស បានបង្កើតសំណើដោយឡែកពីបាទីស្ទ ដែលថា ព្រះវិហារ និងរដ្ឋត្រូវបានរក្សាដោយឡែកពីគ្នា នៅក្នុងបញ្ហាច្បាប់ ដូច្នេះបុគ្គលអាចមាន សេរីភាពខាងសាសនា ។ ហេវីស បានស្លាប់នៅក្នុងគុកជាផលវិបាកនៃជម្លោះសាសនាជាមួយអ្នកប្រឆាំងភាសាអង់គ្លេសនៅក្រោម យ៉ាកុបទី១ ។ ប្រភពដើម ប្រវត្តិវិទូបាទីស្ទ Bruce Gourley គូសបញ្ជាក់ពីទស្សនៈសំខាន់ៗចំនួនបួននៃប្រភពដើមនៃបាទីស្ទ៖ ការយល់ស្របរបស់អ្នកប្រាជ្ញសម័យទំនើបដែលចលនានេះតាមដានប្រភពដើមរបស់វាដល់សតវត្សទី 17 តាមរយៈ ពួកបំបែកខ្លួនអង់គ្លេស ។ ទស្សនៈដែលថាវាជាការរីកចម្រើននៃចលនា អាណាបាទីស្ទ នៃ បាទីស្ទអ្នកជឿ បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1525 នៅលើទ្វីបអឺរ៉ុប។ ទស្សនៈនៃ ភាពស្ថិតស្ថេរ ដែលសន្មត់ថា ជំនឿ និងការអនុវត្ត បាទីស្ទ មានតាំងពីសម័យនៃព្រះគ្រីស្ទ ហើយ ទស្សនៈបន្តបន្ទាប់គ្នា ដែលលើកហេតុផលថា ព្រះវិហារ បាទីស្ទពិតជាមាននៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ដែលមិនបែកបាក់ចាប់តាំងពីសម័យនៃព្រះគ្រីស្ទ។ មនុស្សមួយចំនួនមុនពេលកំណែទម្រង់ទទួលស្គាល់អត្ថិភាពនៃបាទីស្ទ និងការបំបែកចេញពីក្រុមជំនុំ។ លោក អ៊ីសាក ញូតុន បាននិយាយ បាទីស្ទគឺជារូបកាយតែមួយគត់នៃគ្រីស្ទបរិស័ទដែលគេស្គាល់ ដែលមិនធ្លាប់តំណាងឱ្យទីក្រុងរ៉ូម"។