Щучье (Ҡурған өлкәһе)

Щучье — ҡала. Рәсәй, Ҡурған өлкәһе Щучье районының административ үҙәге. 1750 йылда барлыҡҡа килгән; 1945 йылда ҡала статусын алған. Административ-территориаль ҡоролош сиктәрендә район ҡарамағындағы ҡала булып тора. Муниципаль ҡоролош сиктәрендә ҡала биләмәһе статусына эйә Щучье ҡалаһы муниципаль берәмек барлыҡҡа килтерә, ҡала уның составында берҙән-бер тораҡ пункт булып тора. Халҡы 9476 кеше (2020). Этимологияһы Оло быуын хәтерләүенсә, уларҙың ата-бабалары Тамбов, Пермь, Курск һәм Орел губернаһынан, алпауыттарҙың ҡанһыҙлығынан ҡотолоу өсөн Урал тауын артылып, билдәһеҙ күл янында төпләнгәндәр. Күлдә суртан күп булған, шуға күрә Щучье (Суртанлы) тип исем бирелгән. Географияһы Ҡурған ҡалаһынан 176 саҡрым көнбайышҡараҡ һәм «Иртыш» Р254 федераль автомобиль юлынан көньяҡҡа табан 3 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан. Ҡала аша Транссиб тарихи юлы үтә. Көньяҡ-Урал тимер юлының Щучья тимер юл станцияһы бар. Тарихы 1750 йылда барлыҡҡа килгән. Немец ғалимы, энциклопедист, тәбиғәт фәндәре белгесе Петер Симондың (Пётр Симон) маршруты Урал аръяғы Сумләк биҫтәһе Пивкино ауылында башланған һәм был төбәк тураһында иҫтәлектәр баҫып сығарған («Путешествие по разным местам Российского Государства». Часть вторая. Книга вторая. 1770 г.) 1837 йылдың 7 июнендә Силәбе аша үтеп барышлай император Александр II булып киткән. Уның свитаһында билдәле шағир Василий Андреевич Жуковский ҙа булған, ул ошо төбәктәрҙе бик күп һүрәткә төшөрөп алған. 1923 йылға тиклем Щучье ауылы Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙенең Сухобор улусы составына ингән. 1924 йылдың 28 февралендә Урал өлкәһенең Силәбе өйәҙе Щучье районы ойошторола, ә Щучье ауылы район үҙәгенә әйләнә. 1929-1930 йылда Көньяҡ Уралда тәүге Щучье МТС-ы төҙөлә. 1941 йылда Щучье ҡасабаһына Брянск һәм Прилуки ҡалаларынан ике заводтың ҡорамалдары эвакуациялана. Завод Щучье МТС-ы бинаһында урынлашҡан. Һуғыш ваҡытында танкылар һәм самолёттар өсөн ут һүндергестәр, шулай уҡ миномёттар өсөн мина сығарыу яйға һалына. Һуғыштан һуңғы осорҙа ул Рәсәй Эске эштәр министрлығының янғынға ҡаршы машиналар эшләү заводы була. Ут һүндергестәр 34 илгә етештереп һатыла. Хәҙер завод эшләмәй. Бөйөк Ватан һуғышына райондан 9324 яугир фронтҡа китә, 5217 һалдат һәм офицер һуғыш яланынан ҡайта алмаған. 1942 йылдың йәйендә Щучье эшселәр ҡасабаһы булып китә. 1945 йылдың 16 майында Щучье ҡасабаһына ҡала статусы бирелә. 1974 йылда Сүмләк станцияһы Көньяҡ Урал тимер юлының Щучье станцияһы тип атала башлай. Халҡы 2019 йылдың 1 ғинуарына ҡарата ҡала халыҡ иҫәбе буйынса Рәсәй Федерацияһының 1115 ҡалаһынан 941-се урында була. Шулай уҡ ҡарағыҙ Арыҫлан (Ҡурған өлкәһе) Алакүл (Ҡурған өлкәһе) Иҫкәрмәләр Һылтанмалар Официальный сайт Администрации города Щучье Курганской области (билдәһеҙ). 2013 йыл 31 март архивланған.. «Борьба за власть в Шадринском уезде Пермской губернии в 1917—1920 гг.» А. А. Пашков. « От Тюмени до Америки». Типикина Л. А.. * Газета « Союзная мысль» от 9 апреля 1917 года. * Энциклопедия города Челябинска. *"Великий поворот в деревне" Юж. Ур.кн.изд.1965 год. «Жертвы политического террора в СССР» (2007 г.). *Газета"Коммерсант" № 81 от 15 мая 2019 года. Книга «Щучанскому району — 95 лет». «Церковно-приходские школы Оренбургской епархии (1864—1917 г.г.)…стр.3».