Әнжәләй

Әнжәләй (рус. Анжелы) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Кәҫле районындағы күл. Этимологияһы Силәбе өлкәһе географы, топонимист Шувалов Николай Иванович үҙенең «От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь» тигән һүҙлегендә ошондай фаразды килтерә: «Анжелы, озеро, Каслинский район. От распространенного прежде у башкир тюркского мужского имени Анжелы». Башҡорт телендә Йәләй, Жәләй исеме бар (мәҫәлән, Мәжитов Хөсәйен Йәләй улы. Күрәһең, заманында ул Әнйәләй — Әнжәләй вариантында ла булған. Силәбе башҡорттарының һөйләшендә Йәләй — Жәләй рәүешендә лә ҡулланылыуы билдәле. Географияһы Әнжәләй Силәбе өлкәһенең Кәҫле районындағыСинара күлдәре төркөмөнә ингән һыу ятҡылығы. Географик координаттары: киңлеге — 56°8′56.41″N (56.149004), оҙонлоғо — 60°56′7.23″E (60.935342). Ярындағы тораҡ пункттар: көньяғында — Клеопино, төньяғында Григорьевка ауылдары. Иң яҡын һыу ятҡылыҡтары: Оло Ям, Кесе Ям, Травяное, Ҡарағош, Сиркәшкүл күлдәре һәм Щербаковка йылғаһы. Ярымтигеҙлек һыҙатында, Урал аръяғы пенепленында урынлашҡан. Екатеринбургҡа тиклем араһы — 90 км, Силәбегә — 120 км. Трассанан күлгә тиклем — 1,3 км Тасуирламаһы Максималь тәрәнлеге: 2м Максималь оҙонлоғо һәм киңлеге (км): 1,85*1,65 км Һыуҙың үтә күренеүсәнлеге, сафлығы: һыуы болғансыҡ. Күлдән ағып сыға: һыуы Щербаковка йылғаһына төшә. Диңгеҙ кимәленән бейеклеге: 242м Майҙаны: 2,44км2 Күл төҙөк тиерлек түңәрәк һыҙатлы. Урманлы далала урынлашҡан. Ныҡ һаҙлыҡлы. Төбө ҡомло, ылымыҡ менән ҡапланған Флораһы һәм фаунаһы Төбө ылымыҡлы. Ярҙарындағы үҫемлектәр урман-дала һыҙатына хас. Күлдә ротан, табан балыҡ, карп бар. Элек табан балыҡ менән карп күп булған, әммә ротан килеп сығып, уларҙы бик ныҡ кәметкән тигән мәғлүмәт бар Шул уҡ ваҡытта был күлдә тотолған балыҡта радиоактив матдәләр булыуы бар тиҙәр Шулай уҡ ҡара Силәбе өлкәһе күлдәре исемлеге Һылтанмалар Реки-Озера/Рыбалка в Челябинской области/Озера Челябинской области/Анжелы Озеро Анжелы Иҫкәрмәләр Сығанаҡтар Т. Кусимова, С. Бикҡолова. Башҡорт исемдәре. — Өфө, 2006—223 бит