Ալեքսանդրի սյուն (Դոնի Ռոստով)

Ալեքսանդրի սյուն (ռուսերեն՝ Александровская колонна), հուշարձան, որը գտնվում է Դոնի Ռոստովի Վիտյա Չերևիչկինի անվան մանկական զբոսայգում։ Հուշարձանը բացվել է 1894 թվականին Նոր Նախիջևանում (1928 թվականին Նոր Նախիջևանը միացվել է Դոնի Ռոստովին)։ Ալեքսանդրի սյունը համարվում է քաղաքի մինչհեղափոխական միակ հուշարձանը։ Սյունն ունի տեղական նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։ Պատմություն Ալեքսանդրի սյան հանդիսավոր բացումը կայացել է 1894 թվականի սեպտեմբերի 18-ին (այդ օրը բացվել է նաև Եկատերինա Երկրորդի հուշարձանը)։ Հուշարձանը նվիրված է Ալեքսանդր Երկրորդի գահակալման 25-ամյակին։ Հենց այդ պատճառով էլ սյունը ստացել է «Ալեքսանդրի» անվանումը։ Հուշարձանը իրենից ներկայացնում է 11 մետրանոց սյուն, որը պատրաստված է գրանիտի մեկ ամբողջական ապառաժից` Ռուսաստանի գերբով պսակված։ Սյունը կանգնեցված է քառակուսի պատվանդանի վրա։ Հուշարձանի զբաղեցրած տարածքը շրջափակված է շղթայակապ պատնեշով։ Հուշարձանի հեղինակը համարվում է նորնախիջանցի հայտնի ճարտարապետ Նիկոլայ Դուրբախը։ Սյունը պատրաստվել է Ս.Ա. Տոնիտոյի անվան արհեստանոցում։ Մինչև տեղադրվելը հուշարձանը կրում էր «Ալեքսանդր Երկրորդի հուշարձան` նորնախիջևանցի հայերի կողմից» անվանումը։ Խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո հուշարձանը չի հանվել։ Ապամոնտաժվել են միայն պատվանդանի հուշատախտակները և վերևում գտնվող երկգլխանի արծիվը։ 1994 թվականի վերանորոգման ընթացքում սյան վրա կրկին տեղադրվել են երկգլխանի արծիվ և պատվանդանի հուշատախտակներ, որոնց վրա գրված էին, «Հուշարձանը նվիրված է Ալեքսանդր Երկրորդի գահակալման 25-ամյակին» և «Նորնախիջևանցի հայերի կողմից. 25.09.1894»: Ծանոթագրություններ Գրականություն Энциклопедия старого Ростова и Нахичевани-на-Дону. — Р-н-Д, 1993. — Т. 1. — С. 39. Արտաքին հղումներ Ալեքսանդրի սյուն Արխիվացված 2013-09-17 Wayback Machine