Uedineniya adası

Uedineniya — Kara dənizinin mərkəzi hissəsində yerləşən ada. Adanın maksimal hündürlüyü 25 metrdir. Ada ətrafında olan dillə birlikdə sahəsi 20 km²-dir. Uedineniya adasının uzunluğu 11.5 km, eni isə 5.2 km-dir. Ada qum suxurlarından ibarətdir. Üzəri tundra bitkiləri ilə örtülüdür. Adanın qərb hissəsi hündürdür. Qərb sahilləri həm də sıldırımlıdır. Adanın şərq hissəsinə doğru hündürlük azalır. Kiçik axarların böyük hissələri Severnaya laqununa tökülür. Ən uzun axar İoqansendir. Onunsa uzunluğu 2,5 km-dir. İnzibati baxımından Rusiya Federasiyası Krasnoyarsk diyarı ərazisinə daxildir. Uedineniya adası ilk dəfə 26 avqust 1878-ci ildə norveçli kapitan Edvard Yohannesen (norv. Edvard Holm Johannesen) tərəfindən «Nordland» şxununda kəşf edilir. O adanı norv. Ensomheden olaraq (tənhalıq) adlandırmışdır. Bu adanın yerləşdiyi mövqe ilə izah olunur. Belə ki, ada Kara dənizinin mərkəzi hissəsində digər adalardan kifayət qədər aralıda yerləşməsi ilə seçilir. Ona ən yaxın yuru parşaları:şərqdə İsaçenko adası, cənubda İzvestiy Tsik adaları (150 km), qərbdə Yeni Torpaq (340 km). Ada ilə materik arasında məsafə təxminən 280 km-dir. Ada paxlava formasına malikdir. Cənub-şərqə doğru bir qumlu burun uzanır. Adanın cənubunda payak yerləşir. Cənubunda yerləşən Medvejye gölü dənizdən qumdan təşkil olunmuş bərzəxlə ayrılır. Qütb stansiaysı adanın şimal-qərb, radiostansiya isə cənub-qərb istiqamətində yerləşir. Ada üzərində ilk dəfə rus bayrağı Uedeniya adasında 1915-ci ilin payızında Otto Sverdrupun təşkil etdiyi ekspedisiya zamanı dalğalandırılır. 7 sentyabr 1934-cü ildə «Sadko» (kapitan Artur Karloviç) və «Ermak» buzqıran gəmilərində adaya yan alan ekspedisiya üzvləri burada qütb stansiyası inşa edirlər. Onların hədəfi Şimal Torpağının Olovyannıy burnunda stansiya qurmaq olmuşdur. Ancaq bu mümkün olmamışdır. Uedineniya adasında stansiya təşkil edilir. Ekspedisiya üzvü olan 18 nəfər adada qışlayır. Ekspedisiyanın rəhbəri S. V. Şmanev olur. Böyük Vətən müharibəsi dönəmində, 8 sentyabr 1942-ci ildə alman sualtı U-251 (komandir kapitan-leytenant Henrix Timm alm. Timm‎) qayığından açılan atəşlə stansiyanın binası və saxlama anbarı dağıdılır. Qütb stansiyalarının əməkdaşları arasında itki olmur. Rabitə stansiyası zərər çəkmir. Stansiya fəaliyyətini davam etdirir. Bu Vunderland əməliyyatının son hücumu olur. Stansiya 1996-ci ildə fəaliyyətini dayandırır. Mənbə Hamradio Arxivləşdirilib 2007-07-10 at the Wayback Machine Sverdrup Expedition investigations on Uyedinenya Island