1908 na Insidente sa Tunguska

An 1908 na Insidente sa Tunguska sinasabing mga 12-megaton na pagboag nangyari sa Salog Podkamennaya Tunguska sa Yeniseysk Governorate (ngonyan Krasnoyarsk Krai), Rusya, kan aga nin Hunyo 30, 1908. An pagboag sa taway na lugar na mahimpis an populasyon na iyo an Eastern Siberian Taiga pigrunot an tinatantyang 80 million kakahoyan sa hiwas na 2,150 km2 (830 sq mi) nin kadlagan, asin mga usipon nin mga testigo na sikyera tolo katawo an nagkagaradan sa insidente. An pagputok na daing siring pig'atribuir sa sarong pagwasak nin meteor: an atmosperikong eksplosyon nin mala'gapong asteroid na may sukol 50–60 metres (160–200 feet) sa pagkadakula. An inaapod na asteriod naghale sa bandang subangan-sur'subangan, asin may darang rikas 27 km/s (60,000 mph) (~Ma 80). Ini klasipikadong sarong insidenteng paghugmak, dawa totoo mayo man nakuang pilwak na nakalabot; an bagay hinuhuna na nagputok sa altitud na 5 to 10 kilometres (3 to 6 miles) imbes na naglagpak sa ibabaw kan daga. An Tunguska'ng insidente iyo na an konsideradong pinakadakulang insidente nin paghugmak sa Kinaban sa historyang nakarekord, dawa totoo igwa man nin mas darakulang paghugmak sa Kinaban kan mga pre-historyang anoy. An arog kaining pagboag sa siring na magnitud kayang runoton an dakulang metropolitan na kahiwasan. An pangyari sa Tunguska nasambit pira nang beses sa kultura popular, asin nagtolod sa tunay na diskusyon sa kinaban kan paglikay sa hugmak nin asteroid. Deskripsyon Kan 30 Hunyo 1908 (N. S.) (natumoyan sa Rusya kan 17 Hunyo 1908, O. S., an implementasyon kan kalendaryo Sobyet kan 1918), mga 07:17 lokal na oras, Mga Evenki katutubo asin mga dayong Ruso sa bulod norte-sulnopan kan Danaw Baikal nakamasid nin mala-asul na ilaw, siring haros kan masulang silyab nin Saldang, na nagsumpit sa kalangitan na nagwawalat nin gira. Harani sa katugkaran, igwang kurab na nagbunga nin tambook na aso, na nasundan nin nagtitindog na kalayo nagtaong pulang liwanag sa kapalibotan. An posteng kalayo nagbaak sa duwa dangan nagwara na nagin nang itom. Pakalihis mga 10 minuto, igwang tanog nakaagid sa putok nin artileriya. Mga testigo harani sa ginikanan kan ta nog nagsabi na ini nagbyahe nhaleng subangan pasiring norte. An mga tanog nasundan nin shock wave na nagpukan sa mga tawo asin nagpasa nin mga saalming mga pirang gatos na kilometro an rayo. An pagboag nagrehistro sa mga seismikong estasyon sa kahiwasan in Eurasia, asin an huyop na makusog resulta kan putok narisa pa sa Alemanya, Denmark, Croatia, asin sa Reyno Unido—asin sa mga taway pang Batavia, Dutch East Indies, asin Washington, D.C. Pigtatanya na, sa ibang mga lugar, an nagresultang shock wave katumbas sa linog may darang 5.0 sa Richter magnitude scale. Mga pirang aldaw, an bangging panganoron sa Asya asin Europa nagbabanaag na gayo sa liwanag. Mga kamera sinarabi sa mga report pwede gamiton na dai na kaipohan an flashbulbs maski matanga na sa Sweden asin sa Scotland. May teoriya na ining sustenidong banaag na epekto huli sa liwanag nag'aagi sa mga yelong baraak-baak sa altitud na halangkaw asin ini huli naporma sa temperaturang sobra kababa' resulta kan pagboag— sarong penomeno na naprodyusir mga pirang dekada kan mga Space Shuttle. Sa Estados Unidos, an programa kan Smithsonian Astrophysical Observatory sa Mount Wilson Observatory sa California namasdan an binulan na pag'ina kan atmosperikong pagkasilag na nagsususog sa pagdagdag kan mga suspendidong mga alpog na partikul. Toltolan