Санкт-Пецярбург

Санкт-Пецярбу́рг (па-расейску: Санкт-Петербург; з 1914 да 1924 год — Петраград, з 1924 да 1991 году — Ленінград) — горад фэдэральнай значнасьці і другі паводле велічыні горад у Расеі, цэнтар Паўночна-Заходняй фэдэральнай акругі Расеі, месца знаходжаньня найвышэйшых органаў улады Расеі і адміністратыўны цэнтар Ленінградзкай вобласьці. Ляжыць на рацэ Няве на ўсходнім узьбярэжжы Фінскай затокі Балтыйскага мора. Насельніцтва гораду на пачатак 2019 складала 5 381 736 жыхароў, разам з аглямэрацыяю — каля 6 мільёнаў. Горад зьяўляецца самастойным суб’ектам Расейскае Фэдэрацыі, яго плошча складае 1439 км². Санкт-Пецярбург быў заснаваны царом Пятром I 27 траўня 1703 году, на месцы швэдзкай фартэцыі Нюэнсканс (Ніэншанц) і на працягу больш за дзьвесьце гадоў (1712—1728, 1732—1918) быў сталіцаю Расейскае імпэрыі. Падчас Першае сусьветнае вайны горад быў перайменаваны ў Петраград (па-расейску: Петроград), а ў часы савецкай улады — у Ленінград (па-расейску: Ленинград). Сёньня Санкт-Пецярбург зьяўляецца важным культурным цэнтрам і расейскім портам на Балтыйскім моры. Геаграфія Санкт-Пецярбург ёсьць найпаўночнейшым горадам сьвету з насельніцтвам болей за мільён чалавек. Ён разьмешчаны на паўночным захадзе Расейскае Фэдэрацыі, у межах Прынеўскае нізіны, на прылеглым да вусьця ракі Нявы ўзьбярэжжы Неўскае губы Фінскае затокі і на шматлікіх выспах Неўскае дэльты. Вышыня гораду над узноўнем мора: для цэнтральных раёнаў — 1—5 м, для пэрыфэрыйных раёнаў(поўнач) — 5—30 м, для пэрыфэрыйных раёнаў (поўдзень ды паўднёвы захад) — 5—22 м. Найвышэйшае месца ў межах гораду — раён Краснага Сяла (70—110 м) з Арэхавае гарой (176 м). Вадаёмы Агульная працягласьць усіх вадаёмаў на тэрыторыі Санкт-Пецярбургу дасягае 282 км, а іх водная паверхня складае каля 7% усёй плошчы гораду. За час існаваньня Санкт-Пецярбургу гідралягічная сетка гораду перажыла істотныя зьмяненьні. Будаўніцтва гораду ў нізкім балоцістым месцы запатрабавала будаваньня каналаў і сажалак для асушэньня. Выкапаная пры гэтым зямля выкарыстоўвалася для падвышэньня паверхні. Напрыканцы XIX ст. дэльта Нявы складалася з 48 рэчак і каналаў, што ўтваралі 101 востраў. Зь цягам часу (праз будаўніцтва гораду) шмат вадаёмаў згубілі сваё першаснае значэньне, забрудзіліся і былі засыпаныя. У XX ст. у выніку засыпкі каналаў, пратокаў і рукавоў колькасьць востраваў скарацілася да 42. Асноўная водная магістраль гораду — рака Нява, якая ўпадае ў Неўскую губу Фінскае затокі, якія належаць да Балтыйскага мора. Найвялікшыя рукавы дэльты: Вялікая ды Малая Нява, Вялікая, Сярэдняя ды Малая Неўкі, Фантанка, Мойка, Екацерынгофка, Крастоўка, Карпаўка, Жданаўка, Смаленка, Пражка, Кронвэркская пратока; каналы — Марскі канал , Абводны канал, канал Грыбаедава, Крукаў канал. Асноўныя прытокі Нявы ў межах гораду: леваруч — Іжора, Славянка, Мурзінка, праваруч — Охта, Чорная рэчка. Найвялікія востравы ў дэльце Нявы: Васільеўскі, Петраградзкі, Крастоўскі, Дзекабрыстаў; найвялікі востраў у Фінскае затокі — Котлін. Цераз водныя аб’екты гораду перакінуты каля 800 мастоў (без уліку мастоў на тэрыторыях прамысловых прадпрыемстваў), у тым ліку 218 пешаходных ды 22 развадных. Сярод іх частка разьмешчаная ў колішніх прадмесьцях Санкт-Пецярбургу: ў Кранштаце — 5, Пушкіне — 54, Пецяргофе — 51, Паўлаўску — 16, Ламаносаве — 7 мастоў. Найдоўгі мост — Вялікі Абухоўскі (вантавы) мост церазь Няву (поўная даўжыня маставога пераходу — 2824 м), найшырокі мост — Сіні мост на рацэ Мойцы (99,5 м). Гісторыя Раньняя гісторыя У канцы XIII стагодзьдзя швэды замацавалі свой кантроль над Фінляндыяй і ў 1300 годзе на чале з маршалкам Тургільсам Кнутсанам заснавалі ў вусьці Нявы фартэцыю Ляндскруна, якая, аднак, ужо ў наступным годзе была разбураная наўгародцамі. У 1611 годзе прыкладна на тым самым месцы швэды заклалі фартэцыю Нюэнсканс, якая паступова стала горадам Нюэн, атрымаўшым гарадзкія прывілеі ў 1638 годзе і захопленым расейцамі 2 траўня 1702 году. Вялікая Паўночная вайна і заснаваньне места На месцы швэдзкага Нюэна Пётар вырашыў пабудаваць свой горад. Датай заснаваньня Санкт-Пецярбургу мяркуецца 27 траўня [ст. ст. 16 траўня] 1703 году. Гэтым днём датуецца заклад царом-рэфарматарам Петрапаўлаўскай крэпасьці — першага будынка гораду — у вусьці ракі Нявы на Заячай высьпе. Пётар I даў гораду імя, прысьвечанае яго заступніку на небе — Сьвятому апосталу Пятру. Паводле легенды, у той дзень пасьля літургіі цар явіўся з рыдлёўкай у руках для закладу гораду, і калі ён схапіўся за яго, з вышыні спусьціўся арол і пачаў круціцца над выспамі. Адышоўшы ў бок, Пётар I срубіў дзьве тонкія бярозкі і, зьяднаўшы і верхавіны, паставіў у выкапаныя працоўнымі ямы. Гэтыя дзьве бярозкі мусілі азначаць будучую браму крэпасьці. Арол, які круціўся ў небе, спусьціўся і сеў на «браму», пасьля чаго, перавязаўшы яму ногі, цар пасадзіў яго на плячо, усьцешаны шчасьлівай прыметай. Новая крэпасьці сваёй зброяй мусіла перакрываць фарватэры па двух найбольш буйных рукавах дэльты ракі — Няве і Вялікай Неўцы. У наступным, 1704 годзе для абароны марскіх рубяжоў Расеі на высьпе Котлін была заснаваная крэпасьць Кранштат. Новаму гораду Пётар I надаваў вялікае стратэгічнае значэньне для забесьпячэньня марскога шляху з Расеі ў Заходнюю Эўропу. Тут, на стрэлцы Васільеўскай выспы, пад прыкрыцьцём Петрапаўлаўскай крэпасьці, быў заснаваны першы гандлёвы порт Санкт-Пецярбургу. Першыя гады існаваньня места Пасьля закладу і пачатку будаваньня Петрапаўлаўскай крэпасьці працягвалася ўзьвядзеньне і іншых абарончых аб’ектаў. У сьнежні 1706 году Пётар I выдаў загад на будаваньне Кронвэрка з мэтай адгарадзіць Петрапаўлаўскую крэпасьць ад артабстрэлу з супрацьлеглага берагу, а двума гадамі раней было закладзенае Адміралцейства. У першыя дзесяць гадоў існаваньня галоўнай часткай места была Гарадзкая выспа (цяпер Петраградзкая выспа), тут знаходзіліся Гасьцінны двор, Траецкая царква, мноства службовых збудаваньняў, рамесныя слабоды і ваенныя часткі. Злучалася выспа зь Петрапаўлаўскай крэпасьцю праз пад’ёмны мост. Пазьней пачаў забудоўвацца Адміралцейскі бок (левы бераг Нявы), дзе знаходзіліся такія важныя збудовы, як Зімні палац і Летні палац Пятра I зь Летнім садам. З 1712 году горад быў абвешчаны сталіцай Расеі, а ў 1713 годзе ўсе асобы, прыналежныя да царскага двара, мусілі былі сяліцца ў Пецярбургу, сюды ж пераехаў і Сэнат. У 1712 годзе Пётар I выдаў указ аб стварэньні Генэральнага пляну Санкт-Пецярбургу, згодна якому цэнтрам гораду абіраецца Васільеўская выспа. Менавіта тут будуюцца партавыя збудаваньні, маякі, а таксама будынак Дванаццаці калегіяў, Кунсткамэра і іншыя будынкі (да таго моманту на высьпе быў толькі знакаміты Меншыкаўскі палац). У 1725 годзе заснаваная Пецярбурская Акадэмія навук, дзе 2 студзеня 1728 году была выдадзеная першая расейская газэта — «Санкт-Петербургские ведомости» (першы рэдактар — Герхард Фрыдрых Мілер). Пецярбург у сярэдзіне і другой палове XVIII стагодзьдзя У выніку пажараў і разводзьдзяў многія будынкі пятроўскага Пецярбургу да сярэдзіны XVIII стагодзьдзя апынуліся ў лядашчым стане ці былі зьнішчаныя. Так, улетку 1736 і 1737 гадоў у Пецярбургу адбыліся два пажары (выгарэла ўся драўляная Марская слабада і значная частка Адміралцейскай выспы). У 1737 годзе ўказам імпэратрыцы Ганны Іванаўны ствараецца Камісія аб Санкт-Пецярбурскім будаваньні (якую ўзначальваў Пётар Ерапкін), якая працавала над генэральным плянам гораду. Па гэтым пляне зацьвярджалася ідэя трохпромневага разьвіцьця Пецярбургу ад Адміралцейства, які мусіў стаць кампазыцыйным цэнтрам, а ролю галоўнай магістралі аддавалася Неўскаму праспэкту. У 1762 годзе на зьмену гэтай камісіі прыйшла Камісія аб каменным будаваньні Санкт-Пецярбургу і Масквы, якая рэгулявала забудову малых узьбярэжных малых рэк і каналаў, фармаваньне архітэктурных ансамбляў цэнтральных плошчаў. 29 ліпеня 1731 году адкрыўся Кадэцкі корпус, а ў 1759 — Паскі корпус. Ствараўся цэлы шэраг вучэльняў — Горная вучэльня і гэтак далей. Санкт-Пецярбург становіцца адным з найбуйнейшых навуковых цэнтраў у Расеі. Разьвіваецца і культурнае жыцьцё ў Паўночнай сталіцы Расеі. 30 жніўня 1756 году выдаецца ўказ аб стварэньні першага ў краіне дзяржаўнага тэатру, 4 лістапада 1764 году лічыцца датай заснаваньня Імпэратарскай Акадэміі мастацтваў. Напрыканцы XVIII стагодзьдзя насельніцтва гораду перавысіла 200 тысячаў чалавек, у горадзе дзейнічалі больш за 60 праваслаўных цэркваў і 15 цэркваў іншых канфэсіяў. На 1780 год налічвалася 1200 вуліцаў і завулкаў, 3,3 тысячы хатаў, уся цэнтральная частка гораду ўжо цалкам брукаваная і пакрытая папярочнымі дошкамі. Санкт-Пецярбург у XIX стагодзьдзі Да гэтага часу ўжо адбываецца бурнае разьвіцьцё прамысловасьці — ужо да сярэдзіны 1830-х гадоў у Санкт-Пецярбургу дзейнічае каля 300 фабрык і заводаў. Адкрываюцца новыя водныя сыстэмы — Марыінская і Ціхвінская, у 1828 годзе — Паўночна-Дзьвінскі канал. Істотнай падзеяй становіцца адкрыцьцё першай чыгункі ў 1836 годзе паміж Пецярбургам і Царскім Сялом. Пецярбуржцы апрабавалі новы водны транспартны сродак: параход. Працягваецца разьвіцьцё Пецярбургу як палітычнага і навуковага цэнтру дзяржавы. У 1802 годзе заснаваныя міністэрствы і Дзяржаўны савет, узьведзены будынак Сэнату і Сынода, абноўленая Акадэмія навук (у 1803 годзе быў прыняты новы статут), створаны Пэдагагічны інстытут, утвораныя некалькі гімназіяў і дазволеныя вольныя тыпаграфіі. Адкрываецца Пулкаўская абсэрваторыя, у 1845 годзе — Расейскае геаграфічнае таварыства. 18 жніўня 1851 году зь Пецярбургу ў Маскву адправіўся першы цягнік, хутка зносіны паміж двума гарадамі стане рэгулярным. Ужо ў 1850-х пабудаваныя Маскоўскі (Мікалаеўскі), Варшаўскі, Балтыйскі, а ў 1870 годзе — Фінляндзкі вакзалы. Разьвіваецца і судаходзтва. У 1885 годзе скончылася збудаваньне Марскога канала і Марскога порту. Горад трох рэвалюцыяў. Грамадзянская вайна XX стагодзьдзе ўчыніла для Пецярбургу як шмат цяжкіх выпрабаваньняў, так і грандыёзныя зьдзяйсьненьні. Па выніках перапісу 1897 году насельніцтва гораду складала 1265 тыс. жыхароў, а на пачатак Першай сусьветнай вайны перавысіла 2 мільёны (3-е месца ў Эўропе пасьля Лёндану і Парыжу). 29 верасьня 1907 году пачаў курсаваць Санкт-Пецярбурскі трамвай. Першым выпрабаваньнем стала расейская рэвалюцыя 1905—1907 гадоў, пачаткам якой лічыцца Крывавая нядзеля, а вынікамі якой стала стварэньне першага ў гісторыі Расеі парлямэнту. Пачаўшаяся Першая сусьветная вайна моцна паўплывала на лёс Санкт-Пецярбургу. Ужо ў жніўня 1914 году на хвалі антынямецкіх настрояў горад пераназваны ў Петраград, а да 1917 году пачаліся праблемы з аснадай — звычайнай зьявай становяцца чэргі. Хваляваньні 23—27 лютага 1917 году ў горадзе зробяцца адной з галоўных прычынаў Лютаўскай рэвалюцыі. У гонар загінуўшых працоўных на Марсавым полі ў 1956 годзе быў запалены Вечны агонь. Пасьля кастрычніцкага перавароту, падчас Грамадзянскай вайны з-за блізкасьці антырэвалюцыйных арміяў урад Леніна зьяжджае ў Маскву. Петраград часова пазбаўлены статусу сталіцы (5 сакавіка 1918 году), які пераходзіць да Масквы. Увесну 1919 году, пры падтрымцы ангельскага флёту, пачаўся першы наступ арміі Мікалая Юдзеніча з Эстляндыі на Петраград, а пасьля паразы, ужо ў кастрычніку, другі, які таксама будзе спынены. 22 студзеня 1920 году Юдзенич абвясьціў пра роспуск Паўночна-Заходняй арміі. 26 студзеня 1924 году, пасьля сьмерці Ўладзімера Леніна Петраград рашэньнем ЦК УКП(б) пераназываецца ў Ленінград. Савецкі Петраград-Ленінград Пасьля катастрафічных падзеяў 1917—1919 гадоў насельніцтва гораду скарачаецца, да 1920 году яно складае толькі 722 000 чалавек, але дзякуючы НЭПу жыцьцё ў горадзе паступова паляпшаецца. Працягваецца актыўная жытловая забудова. Так у 1924 годзе ствараецца праект цэнтру Нарваўскага раёну, паводле якога мусілі быць створаныя дзьве плошчы — Стачак, дзе была ўзьведзеная трыюмфальная арка ў гонар перамогі над Напалеонам і плошчу, якую яшчэ мелася стварыць (цяпер Кіраўская плошча). Па ўсім горадзе ствараюцца Палацы культуры — да сярэдзіны 1930-х гадоў яны маюцца ўжо ва ўсіх прамысловых раёнах. Гераізм і стойкасьць ленінградцаў выявіліся ў часы Вялікай Айчыннай вайны. Амаль 900 дзён ва ўмовах поўнай блякады гораду жыхары ня толькі выжылі, але і дапамаглі фронту. Так у выніку сустрэчнага наступу Ленінградзкага і Волхаўскага франтоў 18 студзеня 1943 году блякаднае кальцо было прарванае, але толькі 27 студзеня 1944 году блякада гораду была цалкам зьнятая. З 1947 году ў Ленінградзе разьвіваюцца як аднаўляльныя, гэтак і інтэнсіўныя будаўнічыя працы. 7 кастрычніка 1955 году ў мэтро быў запушчаны першы абкатачны электрапоезд, а ўжо 5 лістапада быў падпісаны акт аб здачы ў эксплюатацыю першай чаргі ленінградзкага мэтрапалітэну. У 1990 годзе гістарычны цэнтар гораду ўнесены ў Сьпіс сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО. Постсавецкі пэрыяд У 1991 годзе па выніках рэфэрэндуму 54% ленінградцаў выказаліся за вяртаньне спрадвечнай назвы гораду Санкт-Пецярбург. 6 верасьня 1991 году ўказам Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету РСФСР яна была адноўленая, 21 красавіка 1992 году ўнесеная ў Канстытуцыю РФ. 26 чэрвеня 1991 году быў абраны першы і апошні мэр Санкт-Пецярбургу, 13 сакавіка 1996 году выканаўчая ўлада была перададзеная Адміністрацыі Санкт-Пецярбургу, якая ствараецца губэрнатарам Санкт-Пецярбургу, пасада мэра была скасаваная. Істотнай падзеяй для Пецярбургу сталі Гульні добрай волі 1994 году, якія праходзілі ў складаны для гораду час. У 1991—2007 гадах было ўсталявана шмат помнікаў, сярод якіх — Фёдару Дастаеўскаму, маршалу Георгію Жукаву, Сяргею Ясеніну і іншыя. Адрэстаўраваныя і адноўленыя — Канстантынаўскі палац, храм Спасу-на-Крыві і шмат якія іншыя. Упершыню 25 траўня 1991 году, пасьля вялікага перапынку, царкоўная служба адбылася ў Казанскім саборы. У 2001 годзе пачынаецца будаўніцтва Кальцавой дарогі вакол Пецярбургу, 15 сьнежня 2004 году адкрываецца Вялікі Абухаўскі мост, вядомы як «Вантавы мост». Працягваецца разьвіцьцё мэтрапалітэну: у 1998 годзе ўведзены ў эксплюатацыю ўчастак Правабярэжнай лініі ад станцыі «Чкалаўская» да станцыі «Старае Сяло», у 2005-м адкрытая станцыя «Камэнданцыкі праспэкт» і іншыя. У 2000 годзе быў пабудаваны Лядовы палац, у якім прайшоў чэмпіянат сьвету па хакеі 2000 году. У 2008 годзе пецярбурскі футбольны клюб «Зэніт» выйграў прэстыжны Кубак УЭФА і Супэркубак УЭФА. Узнагароды Званьне Горад-герой (8 траўня 1965 году) з уручэньнем мэдалі «Залатая зорка» — «за выбітныя заслугі перад Айчынай, мужнасьць і гераізм, праяўленыя працоўнымі Ленінграду ў барацьбе зь нямецкімі захопнікамі ў цяжкіх умовах працяглай варожай блякады, і ў азнаменаваньне 20-годзьдзя перамогі савецкага народу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» Ордэн Леніна (26 студзеня 1945 году) — «за мужнасьць і адвагу ва ўмовах блякады і барацьбы супраць фашысцкіх захопнікаў». Ордэн Леніна (21 чэрвеня 1957 году) — «у азнаменаваньне 250-годзьдзя Ленінграду». Ордэн Кастрычніцкай рэвалюцыі (21 лістапада 1967 году) — «у азнаменаваньне 50-годзьдзя Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі». Ордэн Чырвонага Сьцягу РСФСР (5 сьнежня 1919 году) — «за гераізм і самадданасьць петраградзкага пралетарыяту, за абарону Петраграду ў Грамадзянскую вайну». Эканоміка Санкт-Пецярбург — адзін з найважнейшых эканамічных цэнтраў Расейскай Фэдэрацыі. Эканоміка гораду базуецца ў асноўным на прамысловасьці і турызьме. Па выніках 2004 году горад заняў чацьвертае месца ў Расеі (пасьля Масквы, Цюменскай і Маскоўскай вобласьці) па аб’ёме сукупнага рэгіянальнага прадукту (СРП). У 2007 годзе гэты паказчык склаў 1109,3 млрд руб. (38 млрд даляраў), ці 3,92% ад агульнарасейскага СУП. У 2011 годзе, па прагнозах, СРП складзе 2 трыльёны 413 мільярдаў 6 мільёнаў рублёў. У 2006 годзе ў Санкт-Пецярбургу адбыўся саміт «Вялікай васьмёркі». Саміт праходзіў у Канстантынаўскім палацы ў Стрэльне з 15 па 17 ліпеня 2006 году. З 1997 году ў Санкт-Пецярбургу праводзіцца штогадовы эканамічны саміт Расеі і краінаў СНД — Пецярбурскі міжнародны эканамічны форум — найважнейшае міжнароднае эканамічнае і палітычнае мерапрыемства ва Ўсходняй Эўропе, якое атрымала неафіцыйную назву «Расейскі Давос». Культура Тэатры Марыінскі тэаатр Міхайлаўскі тэатар Вялікі драматычны тэатар імя Г. А. Таўстаногава Музэі Эрмітаж Кунсткамэра Расейскі дзяржаўны музэй Арктыкі і Антарктыкі Дзяржаўны Расейскі музэй Дзяржаўны Літаратурна-мэмарыяльны музэй Ф. М. Дастаеўскага Пляніроўка і архітэктура Пётр I задумваў горад паводле эўрапейскага ўзору: з прамымі пэрпэндыкулярнымі вуліцамі, шырокімі «прашпэктамі». Такая пляніроўка бачна на прыкладзе Васільеўскага востраву і «трызубцы» Адміралтэйства — Неўскі праспэкт, Гарохавая вуліца, Вазьнясенскі праспэкт. Самы шырокі мост — Сіні. Храмы і манастыры Троіца-Ізмайлаўскі сабор Казанскі сабор Ісакіеўскі сабор Смольны манастыр Уладзімерскі сабор Царква Прападобнай Еўфрасіньні Полацкай Швэдзкая царква Сьвятой Катарыны Вуліцы, праспэкты, пляцы Сяньны пляц Пляц Паўстаньня Пляц Перамогі Беларуская вуліца Віцебскі праспэкт Ліцейны праспэкт Уладзімерскі праспэкт Транспарт Санкт-Пецярбургскі мэтрапалітэн Санкт-пецярбургскі трамвай Санкт-Пецярбургскі тралейбус Санкт-Пецярбургскі аўтобус Чыгуначныя вакзалы Балтыйскі вакзал Віцебскі вакзал Ладаскі вакзал Маскоўскі вакзал Фінляндзкі вакзал Адукацыя Санкт-Пецярбурская дзяржаўная мастацка-прамысловая акадэмія імя А. Л. Штыгліца Санкт-Пецярбурская дзяржаўная кансэрваторыя імя М. А. Рымскага-Корсакава Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны політэхнічны ўнівэрсытэт Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны ўнівэрсытэт Пецярбурскі дзяржаўны ўнівэрсытэт шляхоў зносін Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны тэхналягічны інстытут Беларусы ў Санкт-Пецярбургу. Гісторыя. Асобы Пецярбург стаў важным цэнтрам беларускай культуры яшчэ ў XIX стагодзьдзі. У 1844-46 гг. Ян Баршчэўскі піша тут знакаміты твор Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданьнях. У 1893 годзе тут нарадзіўся Антон Неманцэвіч. Паводле расейскага перапісу 1897 г. у Пецярбургу пражывала 66,5 тысячаў беларусаў. У пачатку XX стагодзьдзя яны сталі другой паводле колькасьці іншаэтнічнай супольнасьцю ў горадзе. У 1906-12 гг. тут вучылася выбітная альголяг Вольга Акімава. У 1906-16 гг. працавала Загляне сонца і ў наша аконца, у 1914 г. — Акцыйная суполка друкарскай штукі, у 1914 годзе выйшаў нумар часопісу «Раніца». У 1918 дзейнічала Таварыства ахвотнікаў беларускага народнага штукарства. У 1930-37 вучыўся беларускі мастак Яўген Зайцаў. У 1926-36 гг. дзейнічала Беларускае студэнцкае зямляцтва. У 1938-39 гадох рэктарам Ленінградзкага ўнівэрсытэту быў беларускі вучоны Канстанцін Лукашоў. У 1938 г. у Ленінградзе нарадзіўся беларускі геахімік Валянцін Лукашоў. Зь першых дзён Вялікай Айчыннай вайны беларусы ўдзельнічалі ў абароне Ленінграду, сярод іх — Фядосій Смалячкоў. У 1973-75 гг. у горадзе над Нявой працуе беларускі мастак Аляксандар Ісачоў. Дзейнічае Беларускае грамадзка-культурнае таварыства (Санкт-Пецярбург). Андрэй Вількіцкі Эдвард Вайніловіч Ёсіф Гашкевіч Валянцін Грыцкевіч Пятро Драчоў (1937—2005) — беларускі графік Вацлаў Іваноўскі Барыс Кіт (1910—2018) — беларускі і амэрыканскі грамадзкі дзяяч, настаўнік, матэматык, фізык, хімік Марыя Косіч Янка Купала Сьцяпан Некрашэвіч Пётар Стэфаноўскі Аляксандар Шыманоўскі Браніслаў Эпімах-Шыпіла Пятро Шалахонаў Асобы Міхаіл Баярскі (1949) — савецкі і расейскі актор тэатра і кіно, сьпявак, тэлевядучы Мікалай Гарын-Міхайлоўскі (1852—1906) — расейскі пісьменьнік і інжынэр Георгі Грэчка (1931) — савецкі касманаўт, двойчы Герой Савецкага Саюзу Мікалай Гумілёў (1886—1921) — расейскі паэт, перакладчык і літаратурны крытык Аляксандар Кандратаў (1937—1993) — лінгвіст, біёляг, журналіст і паэт Леанід Кантаровіч (1912—1986) — савецкі матэматык і эканаміст, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі па эканоміцы (1975) Анатоль Кірпічнікаў (1929) — савецкі і расейскі археоляг, доктар гістарычных навук, прафэсар Кірыла (1946) — Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Міхаіл Кутузаў (1745—1813) — расейскі палкаводзец, генэрал-фэльдмаршал, сьвятлейшы князь. Герой вайны 1812 году Фёдар Літке (1797—1882) — расейскі мараплавец, географ, дасьледнік Арктыкі, адмірал Дзьмітры Ліхачоў (1906—1999) — савецкі і расейскі філёляг, мастацтвазнаўца, сцэнарыст Дзьмітры Меражкоўскі (1865—1941) — расейскі пісьменьнік, паэт, крытык, перакладчык, гісторык, рэлігійны філёзаф, грамадзкі дзяяч. Дзьмітры Мядзьведзеў (1965) — расейскі дзяржаўны і палітычны дзяяч, Прэзыдэнт Расейскай Фэдэрацыі ад 2008 да 2012 году Максім Панскі (н. 1974), экс-кіраўнік «Сібантрацыт» Дзьмітры Патрушаў (н. 1977), палітык, дзяржаўны служачы Уладзімер Пуцін (1952) — расейскі дзяржаўны дзяяч, прэзыдэнт Расейскай Фэдэрацыі Пятро Шалахонаў (1929—1999) — актор тэатру і кіно, заслужаны артыст РСФСР Дзьмітры Шастаковіч (1906—1975) — расейскі савецкі кампазытар, піяніст, пэдагог і грамадзкі дзяяч Аляксандар Шыманоўскі (1850—1918) — беларускі этнограф і фальклярыст Аляксей Ягудзін (1980) — расейскі фігурыст Мікалай Яжоў (1895—1940) — савецкі дзяржаўны і палітычны дзяяч Глядзіце таксама Санкт-Пецярбурскі саборны мячэт Ладаскі вакзал Крыніцы Вонкавыя спасылкі Экскурсія па беларускім Пецярбургу (фотарэпартаж) Афіцыйны партал адміністрацыі Санкт-Пецярбургу (рас.) http://www.youtube.com/@europiter2024/