Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Սանկտ Պետերբուրգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հարություն եկեղեցի (այլ կիրառումներ) Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց (ռուս.՝ Церковь Святого Воскресения)։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի դաշնային նշանակության քաղաք Սանկտ Պետերբուրգում։ Համակարգում է տեղի առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։ Գտնվում է հայկական գերեզմանատան մոտ։ Ներկա դրությամբ վանքի առաջնորդը Սարգիս Չոփուռյանն է։ Հիմնադրում Սանկտ Պետերբուրգում առաջին հայերը հաստատվել էին դեռ Պետրոս I կայսեր օրոք։ Մինչև 1791 թվականը նրանց թաղվում էին Սմոլենսկի գերեզմանատանը, սակայն 1791 թվականից Եկատերինա II կայսրուհու հրամանով բացվում է առանձին հայկական գերեզմանատուն։ Միաժամանակ՝ 1791 թվականի մայիսի 4–ին գերեզմանին կից կառուցվում է Սուրբ Հարություն եկեղեցին։ Եկեղեցու շինարարությունը սկսվել է Պետերբուրգի հայ համայնքի առաջնորդ Հովհաննես Լազարյանի նախաձեռնությամբ։ 1791 թվականին ռուս-շվեդական պատերազմում զոհվում է իր միակ որդին՝ Արտեմը, և եկեղեցին սկզբնական շրջանում կառուցվում է որպես ընտանեկան դամբարան։ 1793 թվականին տեղի է ունեցել եկեղեցու օծումը։ Եկեղեցու նախագծի հեղինակն է Յուրի Ֆելտենը, ով հայկական եկեղեցիներ էր կառուցել Սանկտ Պետերբուրգում (Սուրբ Կատարինե) և Մոսկվայում (Սուրբ Խաչ). Եկեղեցին կառուցել են ճարտարապետներ Եգոր Սոկոլովը, Պորտոն և Բերնիկովը։ 1901 թվականին ճարտարապետ Ալեքսանդր Կոչետովի նախագծով նրան կից կառուցվել է եկեղեցական տուն, որի պատերը զարդարված են հայկական ճարտարապետական նախշերով ու քանդակներով։ Խորհրդային շրջան 1930–ական թվականներին եկեղեցին փակվել է և օգտագործվել որպես քանդակագործության արհեստանոց։ Միայն 1988 թվականին եկեղեցին վերադարձվել է հավատացյալներին։ Արդի շրջան 1994 թվականին եկեղեցու դիմաց կանգնեցվել է երևանցի վարպետ Ա․Հովսեփյանի կողմից պատրաստված խաչքար։ Տես նաև Սուրբ Կատարինե եկեղեցի (Սանկտ Պետերբուրգ) Հայերը Սանկտ Պետերբուրգում Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմի կայքը Արխիվացված 2013-09-03 Wayback Machine HAVATAMK թերթի կայքը Արխիվացված 2014-12-19 Wayback Machine «Հայկական եկեղեցի» թերթի կայքը