Капэла (Пецяргоф)

Царква святога Аляксандра Неўскага — не працуючы праваслаўны храм у Пецяргофе, у парку Александрыя. Ва ўжытку вядомы як Капэла. Гісторыя У 1829 годзе, пасля завяршэння будаўніцтва катэджа, паўстала неабходнасць у дамавой царкве. Месца для будучай хатняй малельні ў заходняй частцы Александрыі абраў сам Мікалай I. Праекты фасадаў і планы былі выкананы вядомым нямецкім архітэктарам К.-Ф. Шынкелем, а непасрэднае назіранне за будаўніцтвам ажыццяўляў архітэктар А. А. Менелас, пасля скону якога, з верасня 1831 года гэтая роля была ўскладзена на архітэктара І. І. Шарлеманя. Урачыстую закладку царквы здзейсніў 24 мая 1831 года духаўнік Імператара протапрэсвітар Мікалай Музоўскі ў Вышэйшай прысутнасці. Улетку 1834 года будаўніцтва было скончана, і 3 ліпеня 1834 года адбылося ўрачыстае асвячэнне царквы ў імя святога дабравернага вялікага князя Аляксандра Неўскага, здзейсненае тым жа протапрэсвітэрам Мікалаем Музоўскім ў Вышэйшай прысутнасці. Храм з'яўляўся дамавой царквой імператарскай сям'і, набажэнствы ў ім праводзіліся толькі ў летні перыяд. У 1918 годзе царква была зачынена. У 1920 у будынку быў адкрыты музей, неўзабаве закрыты, і толькі пасля капітальнага рамонту, у 1933 годзе ў ёй была адкрыта выстава па гісторыі парку «Александрыя». Будынак моцна пацярпеў у перыяд Вялікай Айчыннай вайны. Пасля заканчэння праведзеных у 1970—1999 гадах рэстаўрацыйных работ у будынку царквы быў зноў адкрыты музей. Будынак быў асвечаны, але набажэнствы ў ім не праводзіліся. У 2003 годзе ў будынку царквы ізноў быў пачаты рэстаўрацыйны рамонт, пасля заканчэння якога, 4 чэрвеня 2006 года царква была ўрачыста асвечана мітрапалітам Санкт-Пецярбургскім і Ладажскім Уладзімірам (Катляровым). 26 і 27 верасня 2006 года ў храме некалькі дзён была выстаўлена труна з целам імператрыцы Марыі Фёдараўны, дастаўленая з Даніі для наступнага перапахавання ў Петрапаўлаўскай крэпасці Санкт-Пецярбурга. Архітэктура, унутранае ўбранне Царква размешчана на адкрытым узвышаным месцы. Будынак пабудаваны ў неагатычным стылі. Адсюль яе другое звычайнае найменне — Капэла. Квадратны ў плане будынак мае трохграневы выступ алтарнай апсіды, па кутах — дваццаціметровыя васьмігранныя вежы са шпілямі з чыгуну, завершаныя пазалочанымі крыжамі. Храм аформлены парадку тысячай мастацкіх дэталяў, адлітымі ў 1832 годзе на Аляксандраўскім ліцейным заводзе з чыгуну па мадэлях М. Сакалова. З медных лістоў былі выбітыя 43 статуі па мадэлях скульптара В. І. Дэмут-Маліноўскага. Над кожным парталам ўладкована круглае акно-ружа з вітражом, выкананым на Санкт-Пецярбургскім шкляным заводзе, над якімі размешчана па постаці анёла. Каляровае шкло устаўлена ў стральчатыя вокны. У аздабленні інтэр'еру былі выкарыстаны матывы готыкі. Унутраны роспіс царквы быў выкананы мастаком А. Нефам. Літаратура Автономов А. А. Историко-статистическое описание Императорских придворных церквей в г. Петергофе и его окрестностях. СПб, 1888 М. И. Путеводитель по Петергофу, СПб, 1909 Памятники архитектуры пригородов Ленинграда, Л., изд. «Стройиздат», 1985, сс. 450—451 Сурков С. А. Судьбы храмов, духовенства, и мірян Петергофа в годы испытаний. СПб, 2005, сс. 13- 18 Imperial Palaces in the vicinity of Saint Petersburg. Peterhof. Paris, 1992, p.65 Спасылкі Народны каталог праваслаўнай архітэктуры