Ցարսկոյե Սելո (արգելոց-թանգարան)

Ցարսկոյե Սելո (ռուս.՝ Царское Село )՝ արգելոց-թանգարան Պուշկին քաղաքում, որը ներառում է XVIII-XIX դարերի պալատական այգիների անսամբլ, նախկին ցարական ծայրամասային բնակավայր, որը 1918 թվականի ազգայնացումից հետո վերածվել է թանգարանի։ Ժամանակակից անունը՝ արգելոց-թանգարան, ստացել է 1992 թվականին։ Արգելոց-թանգարանի կազմում մտնում են՝ Եկատերինյան զբոսայգին իր պալատով և տաղավարներով, Ալեքսանդրյան զբոսայգին իր պալատով և տաղավարներով և Բաբոլոնյան զբոսայգին իր պալատով։ Եկատերինյան զբոսայգի Զբաղեցնում է 107 հա։ Այն բաղկացած է կանոնավոր Հին այգուց (1717-1720 թթ․) և բնապատկերային Անգլիական այգուց, որոնք բաժանվում են Մեծ լճակով։ Անունն ստացել է կայսրուհի Եկատերինա I պատվին։ Պալատը ժամանակակից տեսքը ստացել է վերակառուցման հետևանքով, 1717-1723 թթ․ ճարտարապետ Ի․ Բրաունշտեյնի կողմից։ 1743-1756 թթ․ սկզբում աշխատանքները ղեկավարում էին ճարտարապետներ Միխայիլ Զեմցովը, Ա․ Կվասովը, Սավա Չևակինսկին, իսկ այնուհետև Ֆրանչեսկո Ռաստրելն։ Րաստրելլը հանդիսանում է հիմնական հեղինակը շենքերի ճարտարապետական նախագծերի, քանդակների ձևավորման, ինչպես նաև XVIII դարի սրահների ձևավորումը և ներքին դասավորությունը ռուսական բարոկկո ոճով։ Արևմուտքից հարում է տոնական բակը, զարդարված մեկ հարկանի կիսաշրջանաձև մասնաշենքերով և կեռ ոսկեզօծ պարիսպներով ու դարպասներով պալատի կենտրոնական հատվածում։ Պալատի երկու ճակատին հարում են շենքեր, որոնք կառուցվել են XVIII դարի վերջին։ Հյուսիսային կողմից դա չորս հարկանի շինություն է։ Հարավ-արևելքից հարում է Կամերոնովյան պատկերասրահի, սառը վաննաների և կախովի այգիների փաթեթը։ Մեծ Եկատերինյան պալատի ամենահայտնի տարածքներից է Սաթե սենյակը։ Պատկերասրահ Եկատերինյան պալատ Ալեքսանդրյան այգի Տարածքը ընդգրկում է 188 հա։ Բաղկացած է հիմնական մասից և Բնապատկերային զբոսայգուց երեք զբոսայգիներով և արհեստական բլրակներով։ Այգու արևմտյան մասում հոսում է Կուզմինկա գետը, արգելափակված պատնեշով։ Կառուցվել է 1792-1796 թթ․ իշխան Ալեքսանդր Պավլովիչի (Ալեքսանդր I) համար ճարտարապետ Ջակոմո Կվարենգիի կողմից դասական ոճով։ Պալատը ներկայացնում է երկհարկանի երկարությամբ ձգվող շինություն երկու կողմից շրջափակված շինություններով։ Հիմնական հյուսիսային ճակատի կենտրոնում երկու սյունակներ միասին կազմում են հիանալի սյունաշար։ Ալեքսանդրյան այգի Կազմակերպչական հարցեր 1987 թվականից 2008 թվականի օգոստոսի 1-ը մինչ հանկարծամահ լինելը թանգարանի տնօրենը Իվան Սաուտովն էր։ 2008 թվականին տնօրեն նշանակվեց նրա այրին՝ Ի․ Սաուտովան։ Գրականություն Ս․ Ն․ Վելչկովսկի «Ցարսկոյե սելո»; 1710-1910 թթ., վերատպվել է 1992 թ․ Ա․ Ն․ Պետրով, «Պալատներ և այգիներ», 1964 թ. Ճարտարապետական հուշարձաններ, 1983 թ. Եկատերինյան պալատ; հեղինակներ՝ Լ․ Դ․ Բարդովսկայա, Գ․ Դ․ Խոդասեվիչ, 2010 թ. Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Պետական արգելոց-թանգարան «Ցարսկոյե Սելո»։ Պաշտոնական կայք Վիրտուալ տուր Ցարսկի Սելոյում Արխիվացված 2012-11-06 Wayback Machine