Başlıkənd (Dağıstan)

Başlıkənd (qum. Башлыгент) — Dağıstanın Qayakənt rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Tarixi Təqribən üç yüz il ərzində (XVI əsrin ortalarından XIX əsrin ortalarına qədər) Başlı Qaytaq hakimləri olan usmilərin iqamətgahı olmuşdur. 1818-ci ildə kənddə Başlı döyüşü kimi tanınan böyük bir döyüş baş verdi. Bu döyüş zamanı Şeyxəli xanın rəhbərlik etdiyi birləşmiş qoşunlar Başlıdan Rusiya İmperator Ordusunun qüvvələrini çıxardı. 1877-ci ildə Dağıstanda Rusiyaya qarşı böyük bir üsyan başladı və Başlı kəndi bu üsyanın mərkəzlərindən biri oldu. İtaətsizliyinə görə kənd general Komarov tərəfindən tamamilə dağıdıldı. Daha sonra, keçmiş kəndin əhalisinə 5 il ərzində əvvəlki yerlərində məskunlaşmağa icazə verilmədi. Yalnız 1882-ci ildə keçmiş sakinlərə qayıtmağa icazə verildi, lakin bir kənd əvəzinə üç kənd yaradıldı: Yuxarı Başlı (sonradan Qapqaykənd), Orta Başlı (sonradan Cavankənd) və Aşağı Başlı (sonradan İmperator III Aleksandrın şərəfinə Aleksandrkənd adı verildi). İnqilabdan sonra kənd inqilabçı və görkəmli dövlət xadimi Cəlaləddin Qorxmazovun şərəfinə Cəlalkənd adlandırıldı . 1937-ci ildə Qorxmasov repressiya edildi və kənd yenidən Başlıkənd adlandırıldı. Coğrafiyası Cavandağ dağının ətəyində, Başlıçay vadisində, İzberbaş şəhərindən 33 km cənub-qərbdə yerləşən Qaytaq və Qumuqiya tarixi-coğrafi rayonlarına aiddir. Keçmişdə Qaytaq rayonunun mərkəzi olmuşdur. Əhalisi 2021-ci il Ümumrusiya Əhali Siyahıyaalmasına əsasən, burada əsasən qumuqlar yaşayır. Tanınmış şəxsləri Hacıyeva, Səkinət Şıxəmmədovna - etnoqraf, tarix elmləri doktoru, professor, Rusiya Federasiyasının və Dağıstan Respublikasının əməkdar elm xadimi. Balaşov, Balaş Kurbanmaqomedoviç - Rusiya Federasiyası Aşağı Palatasının (Duma) 6-cı çağırış deputatı. İstinadlar Həmçinin bax Başlı döyüşü