Čegem

Čegem (ven.: Чеге́м, kar. da balk.: Чегем, kab. da čerk.: Шэджэм) om Venäman lidn Kabardinijan da Balkarijan Tazovaldkundan keskuses, Nal'čikan pohjoine ezilidn. Se om Čegeman rajonan administrativine keskuz da üks'jäine lidn. Istorii Eländpunktan aluz om pandud vl 1822 kuti Kundetovo-külä (kab. da čerk.: Къундетей) elänzoitmaha tahod alištunuzil Venäman tobmudele sijaližil heimoil. Vl 1920 udesnimitihe žilod Ezmäižeks Čegemaks (ven.: Чегем Первый) toižiden eländpunktoiden kartte ruhtinasiden da bajarišton kanzannimidenke. Vl 2000 žilo sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke. Čegem šingotase stökoltegimel (butulkad, om rekonstruiruidud vodele 2022), gofrokartonpakuitesen pästandal, nahktegimel, sömtegimišton edheotandoil (maidtegim). Kazmuzhonusiden i fruktsaduiden pind ližadub, kalankazvatusen edheotand radab. Geografijan andmused Lidn sijadase rajonan pohjoižpäivnouzmas, Čegem-jogen oiktal randal (Terekan bassein), 493 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl, korktused vajehtadas 150 m röunoiš. Matkad Nal'čikan röunhasai om koume kilometrad suvhe. Tobmuz Čegem om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind om 77,85 km², sidä kesken lidnfartalad ottas koumandest, toine om ezilidan territorii. Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Sijaližen administracijan pämez'. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Leonid Makoev (uhoku 2016 — kül'mku 2021). Eläjad Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 18 019 ristitud, rajonan nelländez, vn 2021 — 20 736 ristitud. Kaik 18 043 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Rahvahad (enamba 1 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): kabardalaižed — 78,6 %, balkarijalaižed — 15,9 %, venälaižed — 2,7 %, toižed rahvahad — 2,8 %. Kaik koume islaman pühäpertid om saudud lidnas: üläpalas, keskmäižes palas (Abu Hanifan nimed) i alapalas. Openduz Lapsiden opendusen aluzkundad oma viž augotižškolad-päivkodid (nomer 1..5), viž keskškolad (nomer 1..5), gimnazii nomer 1, lapsiden sädamižen pert', muzikškol, rajonan olimpižen varan sportškol, rajonan noriden tehnikanradajiden stancii, rajonan noriden londusentedajiden stancii. Kabardinijan da Balkarijan «Stroitel'»-kolledžan (Nal'čik) filial om avaitud lidnas. Galerei Homaičendad Irdkosketused Lidnankundan tobmuden sait (adm-chegem.ru). (ven.)