Дағстан дәүләт университеты

Дағстан дәүләт университеты — Дағстанла иң эре юғары уҡыу йорттарының береһе, ҙур фәнни һәм мәҙәни үҙәк. 1931 йылда Дағстан дәүләт педагогия институты булараҡ нигеҙ һалына, 1957 йылға тиклем Дағстандың халыҡ шағиры Сөләймән Стальский исемен йөрөтә. ДДУ үҙ эсенә 16 фәнни-белем биреү үҙәген, 18 факультетты, 97 кафедра, 4 филиалы, 2 музей (биологик һәм тарихи), фундаменталь китапхананы, биологик станцияны һәм планетарийҙы ала. Коллективта яҡынса 3000 уҡытыусы һәм хеҙмәткәр эшләй. Тарихы 1931 йылдың 8 октябрендә ДАССР Халыҡ Комиссарҙары Советы «Дағстан агро-педагогика институтын асыу тураһында» ҡарар ҡабул итә. Институтты асыу тантанаһы Октябрь революцияһының 14 йыллығына арналған була. 1931 йылдың ноябрендә институтында педагогика дәрестәр башлана. Институттың беренсе курсына 75 студент ҡабул ителгән, уларҙы 10 штаттағы уҡытыусы уҡытҡан. 1931 йылда институтта 3 бүлек, социаль-әҙәби, химия-биология үҙәге һәм физик-техник бүлеге асыла. Ауыр матди шарттарға, уҡыу майҙандары һәм дөйөм торлаҡ булмауға ҡарамаҫтан, күпселек студенттар беренсе уҡыу йылын уңышлы тамамлаған. Студенттар имтихандарҙы тапшырып республика райондары буйынса конкрет эш менән ауылдарҙа институтҡа яңы студенттар туплау буйынса әүҙем эш алып барырға таралышалар. 1935 йылда беренсе уҡыуҙы тамамлай торған була. Дағстан юғары белемле 39 уҡытыусы алған. Ул ваҡытта университетта 260 студент белем ала. 1954 йылда институт акттар һәм спорт залдары, яҡты аудиториялар һәм кабинеттар булған 6 мең м2 артыҡ майҙанда корпус ала. Дәрестәр бер сменала үткәрелә башлай. Үткән уҡыу корпусы дөйөм торлаҡ өсөн күсерелә. 1957 йылда педагогик институт Дағстан дәүләт университеты итеп үҙгәртелә. Стационар бүлектә тарих-филология, физика-математика, тәбиғәт белеме, сит телдәр, инженер-техник факультеттары раҫлана. 1964 йылда күпселек факультеттарҙың структураһы үҙгәртелә, яңы кафедралар булдырыла. Эшсе ҡулдар урынына яңы ғына 8 факультет эшләй башлай. Студенттар контингенты 4691 кеше тәшкил итә. 1967 йылда университетҡа өлкә партия мәктәбе йорто тапшырыла, ҙур спорт залы һәм дөйөм торлаҡ төҙөлөшө тамамлана. 1971 йылда университет планетарий төҙөү эштәре тамамланған. 1970 йылда Дағстан политехник институтының инженер факультеттары базаһында ойоштороу тураһында ҡарар сыға. 1972 йылда университетта иҡтисади-хоҡуҡи факультет ойошторола, ул 1973 йылда иҡтисад һәм юридик факультеттарына бүленә. 1974 йылдан Совет сауҙа факультеты асыла. Яңы бина файҙаланыуға тапшырыла. 1980 йылда университетта 7487 кеше белем ала. Шул ваҡытҡа университет китапханаһының китап фонды 993864 том тәшкил итә, университетта 11 факультет һәм 49 кафедра эшләй. Кафедра мөдирҙәре Мәхмүтова Светлана Муса ҡыҙы (28 июнь1960 йыл) — филология фәндәре докторы профессор, Дағстан дәүләт университетының дағстан телдәре кафедраһы мөдире, рутул телендәге «Рутул яңылыҡтары» республика гәзитендә рутул теле бүлеге мөхәррире Иҫкәрмәләр Һылтанмалар Официальный сайт ДГУ