Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Դերբենդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Ամենափրկիչ (այլ կիրառումներ) Դերբենդի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Святого Всеспасителя), հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Դերբենդ քաղաքում։ Համարվում է Դաղստանի և Ռուսաստանի ամենախոշոր հայկական եկեղեցիներից մեկը, որը ներառված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Պատմություն Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին կառուցվել է հայ գրող, թատերագիր Գաբրիել Սունդուկյանի նախագծմամբ՝ Դերբենդի հայկական թաղամասում։ Այն կառուցվել է 1870 թվականին (մեկ այլ աղբյուրում նշվում է 1871 թվականին) հայկական թաղամասում գտնվող մատուռի տեղում։ 1888 թվականին ավելացվել է Դերբենդի հայկական եկեղեցու զանգակատունը։ Սուրբ Ամենափրկիչ հայկական եկեղեցին մեծապես վնասվել է Դաղստանում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում։ Քոչվորները ոչնչացրել են զանգակատունը և վնասել գմբեթը։ Ռուսաստանի Դաշնության նախարարական խորհրդի որոշմամբ այն ճանաչվել է ճարտարապետական հուշարձան և հայտնվել պետության հատուկ պաշտպանության ներքո։ 1976-ից 1982 թվականներին կառույցը վերանորոգվել է։ Գրանցված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյակտների ցանկում, որպես պատմաճարտարապետական հուշարձան։ 2009 թվականից եկեղեցում սկսել են անցկացվել մկրտության և հարսանեկան արարողություններ։ Ճարտարապետություն Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին կառուցվել է հայկական ճարտարապետական ոճով։ Ունի խաչաձև գմբեթ։ Եկեղեցին ունի 15,7 մետր բարձրություն։ Կառուցված է տաշած կրաքարային ժայռերից, իսկ պատերը գաջից են։ Եկեղեցու գմբեթի վրա կանգնացված է հայկական խաչ, որը ցույց է տալիս հայ առաքելական եկեղեցուն պատկանելությունը։ Մուտքի մոտ պատկերված է հսկայական խաչ։ Ունի խաչաձև պատուհաններ, որոնք հանդիսանում են լուսավորության գլխավոր միջոցներ։ Տես նաև Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Կալինինգրադ) Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Մոսկվա) Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Եկեղեցու լուսանկարներ(չաշխատող հղում)