ДегӀастанан пачхьалкхан университет

ДегӀастанан пачхьалкхан университет — ДегӀастанара яккхийчех лакхара дешаран меттигех цхьаъ, йоккха Ӏилманан а, оьздангаллин а йукъ. Кхоьллина 1931 шарахь ДегӀастанан пачхьалкхан хьехархойн институт аьлла, 1957 шо кхаччалц лелийна ДегӀастанан халкъан поэтан Стальский Сулейманан цӀе. ДПУ йукъайогӀу 16 Ӏилманан-дешаран центр, 18 факультет, 97 кафедр, 4 филиала, 2 музей (биологин а, историн а), фундаментан библиотека, биологин станци а, планетарий а. Университетехь болх бо 3000 гергга хьехархочо а, белхалочо а. Йукъара хаамаш Университетан чуйогӀу: 18 факультет; 2 институт; 9 филиал; 86 кафедра; 2 музей: биологин а, историн а; гербарий чохь 2,5 млн том йолу Ӏилманан библиотека; биологин станци; планетарий. Истори 1931 шеран 8 октябрехь ДАССР Халкъан комитетан кхеташоно тӀеийцира «ДагӀастанан агро-хьехархойн институт дӀаелларх» сацам. Институт даздарца дӀайиллира Октябран революцин 14 шо кхочуш. 1931 шеран ноябрехь — хьехархойн институтехь дешар дӀадолийра. Институтан хьалхарчу курсе дӀаийцира 75 студент, уьш Ӏамош вара 10 штатера хьехархо. 1931 шарахь институтехь дӀадиллира 3 дакъа: йукъараллин-литературин, химин-биологин физикин-техникин. Хала материалан хьал долушехь, дешаран майданаш а, йукъара дахаран меттигаш а йоцушехь, дукхаха болчу студенташа хьалхара дешаран шо дика чекхдаьккхира. Экзаменаш дӀа а йелла студенташ дӀасабахара республикин кӀошташкахула, эвланашкахь жигара болх бе институте керлачу шерна студенташ гулбеш аьлла тӀебиллина болх а болуш. ТӀаьхьа гӀарабевлла студенташ Алиев Муху — ДегӀастанан хьалхара президент. Бройтман Самсон — Ӏилманча-филолог. Зайналов Шамиль — ДегӀастанан хилла премьер-министр. Магомедов, Мухьаммад Гаджиевич — ДегӀастанан Лакхара суьдан президиуман декъахо. Магомедов Мухьаммадсалам — ДегӀастанан шолгӀа президент. Магомедов Мухьаммад-Султан — ДегӀастанан халкъан гуламан председатель а, футболан клуб Анжи кхоьллинарг а. Мунчаев Рауф Магомедович — РӀА хьехамча, историн Ӏилманийн доктор, профессор, РӀА декъахо-корреспондент. Нажмудинов Хьаьжи — гӀараваьлла оьздангаллаӀамориг а, философ а. Батыров Мавлет — паргӀата кепара охьатохарх латарехь шозза Олимпийн чемпион, Дуьненан чемпион, Европин чемпион. Керимов Сулейман — Россин Федералан Гуламан Федерацин Кхеташонан сенатор, хьуьнарча а, меценат а. Тарланов Замир — Ӏилманча-филолог, Россин Федерацин хьакъ долу Ӏилманан гӀуллакххо. Нурбагандов, Мухьаммад Нурбагандович — Россин Турпалхо Билгалдахарш Хьажоргаш Официальный сайт ДГУ