V. V. Txapsayev adına Şimali Osetiya Dövlət Akademik Teatrı

V. V. Txapsayev Adına Qırmızı Əmək Bayrağı Ordenli Şimali Osetiya Dövlət Akademik Teatrı (Oset: Dəmir Teatrı) — Vladiqafqaz şəhərində milli dram teatrıdır. 1935-ci ildə açılmışdır. Bədii rəhbəri ən yüksək kateqoriyalı sənətçi, Şimali Osetiya-Alaniyanın əməkdar artisti Valiyev Qivi Datoyeviçdir. Teatr binası federal əhəmiyyətli mədəni irsin memarlıq abidəsidir. Tarix 1935-ci il noyabrın 10 -da Şimali Osetiya Dövlət Dram Teatrı açıldı. Teatr Rus Akademik Dram Teatrının binasında yerləşirdi. 1968-ci ildə Regional Partiya Komitəsinin birinci katibi B. Kabaloyevin səyləri ilə Kosta prospektinin arxasında, Karl Marks küçəsində Osetiya teatrı üçün müasir böyük bir bina açıldı. Görkəmli aktyorların, Moskva İncəsənət Teatrının rejissorlarının və müəllimlərinin şagirdləri V. Stanitsin, İ. Rayevski, E. Markova, ilk Osetiyalı peşəkar aktyor Boris İvanoviç Totrov milli teatrın əsasını qoyanlar oldu. Hazırladıqları məzuniyyət tamaşaları A. Korneiçukun "Platon Kreçet", K. Goldoninin "Yalançı", Fransız Farse "Vəkil Patlen", J.B. Moliere, tamaşaçılar tərəfindən coşğuyla qarşılandı və bir müddət sonra teatr, Osetiyanın mədəni məkanına daxildu və ən çox bəyənilən məkan oldu. Buna ilk peşəkar teatr aktyorları kömək etdi: Solomon Tautiyev, Vladimir Ballaeyv, Serafima İkayeva, Boris Borukayev, Pyotr Tsirixov, Mairbek Tsalikov, Anna Dzukayeva, İsai Kokayev, Afassa Djuqkoyeva, Vladimir Makiyev, Vasilisa Komayeva və başqaları. Burada Vladiqafqaz şəhərində Rus Teatrının studiyasında peşə təhsili alan Vladimir Txapsayev və Varvara Karqinova çıxış etdilər. Sonralar xalq və əməkdar artistlər olan Osetiya teatr studiyasının şagirdləri Nikolay Salamov, Tamara Kariaeva, Yuri Merdenov, Konstantin Slanov, Elena Tumenova, İsaak Goqiçev, Vera Urtayeva, David Temiryaev, Boris Kaloev, Zoya Kochisova, Viktor Qalazov, Beksoltan Tulatov və digərləri də burada səhnə almışdı. Burada rejissor kimi fəaliyyət göstərən Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti E. Markova, Osetiya teatrının müəllimi və ilk direktoru, rejissor-pedaqoqlar: Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti Mairbek Tsalikov və Arsen Makeev qəhrəmanlıq-romantik ənənələrin formalaşmasında böyük töhfələr vermiş, uzun müddət Osetiya teatrının görünüşünü və yaradıcılıq yolunu müəyyənləşdirdi. Rejissor, RSFSR Xalq artisti Zərifə Britayeva uzun illər teatr səhnəsində çalışdı, əfsanəvi Şekspirin "Otello" əsərini, eləcə də Molyerin "Tartuffe" əsərini, Plievin "Chermen" əsərini səhnələşdirdi. SSRİ -də ilk dəfə səhnələşdirilən V. Şekspirin "Afinalı Timon" pyesi əsasında hazırlanan tamaşa 1984 -cü ildə Rusiya Federasiyası Dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür. K. S. Stanislavski və Qeorqi Xuqayev, Vladiqafqazda Şimali Qafqazda "Sərhədsiz səhnə" adlı nüfuzlu bir teatr festivalı yaratmaq və keçirmək ideyası ilə çıxış etdi. Milli teatrın inkişafına sonrakı nəsillərin rejissorları olan Rusiya Federasiyasının Əməkdar İncəsənət Xadimləri, Şimali Osetiya -Alaniya Respublikasının Əməkdar İncəsənət Xadimləri və Dövlət Mükafatı laureatları tərəfindən böyük töhfə verildi. K. Xetaqurova Roza Bekoyeva, Rusiya Federasiyasının Əməkdar İncəsənət Xadimi və adına Dövlət Mükafatı laureatı K. Xetagurova Anatoli Dzivaev, Şimali Osetiya-Alaniya Respublikasının Xalq Artisti, Dövlət Mükafatı laureatı. K. Xetaqurova Anatoli Qalaov və başqalarını bu sıralara aid etmək olar. İstinadlar