Берза-Боьра

Берза-Боьра, Берза-Буьйре йа Хошкалда — Нохчийчоьнан Гуьмсан кӀоштара эвла. ЦӀе Нохчийн Ӏилманхочо и.Ӏ.к. А. А. Адилсултановс хаам-бо, «Хошкалда» хьалха нохчийн цӀе «Берза-Буьйре» хилар. Кошкельды тюркийн маттахь «Диканца догӀийла» бохург ду. Истори Берза-Боьра йиллина нохчмахкахоша — дукху болу бахархой а бу уьш. Берза-Боьрахь Ӏина сийлахь устаз Юсуп‑Хьаьжа, цуна зират ду и дӀавоьллинчу кешнашкахь. 1944 шеран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, иштта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Герга аьлла хийцина. Эвла бахкина ДегӀастанера бахархой. 1957 шеран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна, иштта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу бахархойн дезна шайн махка юхаберза. Бахархой нохчий — 5,207. (99,8 %), оьрсий — 3. (0,1 %), гӀалгӀай — 1. (0,1 %). Топонимаш ГIези Iин Саьмбин отар Атлангири ваьхна меттиг Паьммарзайн мохк Лили ирзеш Энаш боьра ГIонтин къулло Айча ирзи ГIирмин ирзи Дамти боьра Мохьмадан боьра Аьлчин къулло Хесаман къулло Шаьржа хи БичIин къулло Хьочин ара МостагIийн боьра Усмар ирзи Аьлтимир ваьхна меттиг Саьмбин отар кешнаш Накхарий дагийнчу МазлагIаш ягийнчу Балча-аул Балча-отар лаьттинчу Хьусин хьера лаьттинчу Даркас хьераш ехкинчу Ленин кха ЦIогин кха Эла ваьхна боьра. Билгалдахарш Литература Кеп:Яззам