Գրոս Վոնսդորֆի դղյակ

Գրոս Վոնսդորֆի դղյակ (գերմ.՝ Burg Groß Wohnsdorf), 13-րդ դարի տևտոնական օրդենի դղյակ, որը գտնվում է համանուն բնակավայրում (այժմ՝ Կալինինգրադի մարզի Կուրորտնոե ավան)։ 1830 թվականի հրդեհից հետո ավերվել է և չի վերականգնվել։ Պահպանվել են 1356 թվականին կառուցված աշտարակի ավերակները։ Պատմություն Գրոս Վոնսդորֆի փայտե և հողե դղյակը կառուցվել է Տևտոնական միաբանության կողմից 13-րդ դարում, նվաճված հին պրուսական Կապոստետե (գերմ.՝ Capostete) ամրոցի տեղում։ 1319 թվականին դղյակն ավերվեց լիտվական զորքերի կողմից։ Մեկ տարի անց դղյակը վերականգնվեց նախկին տեսքով, սակայն նորից նվաճվեց և հրդեհվեց լիտվացիների կողմից 1347 թվականին, որից հետո էլ որոշվեց այն վերակառուցել քարից։ 1348 թվականին Գրոս Վոնսդորֆը դարձավ կամմերմատի կենտրոնը, Ինստերբուրգի կոմտուրի ենթակայությամբ։ Քարե դղյակի շինարարությունը սկսվեց 1356 թվականին և ավարտվեց 1372 թվականին։ 1391 թվականին Գրոս Վոնսդորֆը կրկին վերակառուցվեց։ 1450 թվականին դղյակ այցելեց Տևտոնական միաբանության մագիստր Լյուդվիգ ֆոն Էրլիխսհաուզենը։ Շուտով Տասներեքամյա պատերազմի ավարտից հետո 1468 թվականին միջոցների բացակայության պատճառով միաբանությունը դղյակը հանձնեց Հանս ֆոն Վոյրին։ 1525 թվականին դուքս Ալբրեխտը հայտարարեց Տևտոնական միաբանության աշխարականացման մասին և դղյակը հանձնեց Էդելման Գրեյնո ֆոն Դյոբերիտցին։ 1552 թվականին դղյակն անցավ Անդրեաս ֆոն Ֆլանսին։ 1590 թվականին իրականացվեց կապիտալ վերակառուցում։ 1688 կամ 1702 թվականին ամրոցը համարվում էր Ֆոն Շրյոտտեր ընտանիքի կալվածքի մի մասը։ Այստեղ իր մանկությունն է անցկացրել Պրուսիայի գավառի ապագա նախարար և պետական խորհրդի անդամ Ֆրիդրիխ Լեոպոլդ ֆոն Շրյոտտերը։ Դղյակ հաճախակի էր այցելում ընտանիքի բարեկամ Իմանուիլ Կանտը։ 1790 թվականին դղյակում մեծ հրդեհ է բռնկվում, որից հետո ճարտարապետ Ֆրիդրիխ Ժիլլին վերակառուցում է այն, վերականգնվում է նաև աշտարակը։ 1830 թվականին դղյակում ավելի խոշոր չափերի հրդեհ է բռնկվում, որից այն ամբողջությամբ ավերվում է բացի աշտարակից։ Ներկայիս վիճակ Կալինինգրադի մարզի կառավարության 2007 թվականի մարտի 23-ի № 132 որոշմամբ դղյակի ավերակներին շնորհվում է տարածքային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։ Ծանոթագրություններ