Γιακούτσκ

Το Γιακούτσκ (ρωσικά: Яку́тск) είναι πόλη της Σιβηρίας και πρωτεύουσα της ρωσικής Δημοκρατίας των Σαχά, η οποία συνήθως αναφέρεται ως Γιακουτία. Είναι επίσης το σημαντικότερο λιμάνι του πλωτού ποταμού Λένα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2024, ο πληθυσμός του ανέρχεται σε 367.667 κατοίκους. Βρίσκεται στα μόλις 450 χιλιόμετρα νοτιότερα από τον Αρκτικό Κύκλο. Είναι η πολυπληθέστερη πόλη στη βορειοανατολική Ρωσία και η τρίτη μεγαλύτερη πόλη στην Άπω Ανατολή όσον αφορά τον πληθυσμό, μετά το Βλαδιβοστόκ και το Χαμπάροφσκ. Από τη Μόσχα απέχει σε ευθεία γραμμή 4.880 χιλιόμετρα και η διαφορά ώρας είναι έξι ώρες. Η πόλη ιδρύθηκε το 1632 ως φρούριο από Κοζάκους, οι οποίοι εξερευνούσαν τη Σιβηρία για λογαριασμό του Ρωσικού Βασιλείου. Παρέμενε όμως άσημη έως τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, όταν ανακαλύφθηκαν στον Λένα αποθέματα πολύτιμων μετάλλων και άρχισαν να συρρέουν χρυσοθήρες απ' όλη τη χώρα. Ο ορυκτός πλούτος αποτέλεσε τη βάση για την εκβιομηχάνιση της περιοχής, ιδιαίτερα κατά τη σοβιετική χρονική περίοδο. Δεδομένου ότι το 1/4 της παγκόσμιας παραγωγής διαμαντιών εξορύσσεται στη Γιακουτία, μπορεί να καταλάβει κανείς γιατί η πρωτεύουσά της θεωρείται ως μία από τις παγκόσμιες πρωτεύουσες του κλάδου. Μία ιδιαιτερότητα της πόλης είναι ο τρόπος που επικοινωνεί οδικά με την απέναντι (ανατολική) όχθη του Λένα, άρα συνεπώς και με όσες περιοχές της Ρωσίας βρίσκονται ανατολικά της. Ελλείψει γέφυρας (επειδή ο Λένας είναι πολύ πλατύς και ορμητικός, σε τέτοιο βαθμό που σε ολόκληρη τη Γιακουτία δεν τον διασχίζει ούτε μία γέφυρα) το καλοκαίρι χρησιμοποιείται πορθμείο, ενώ το χειμώνα η επιφάνεια του ποταμού παγώνει και τα αυτοκίνητα κινούνται επάνω της! Στα ενδιάμεσα διαστήματα, όταν το στρώμα του πάγου είναι λεπτό, δεν μπορούν να κινηθούν ούτε τα πορθμεία ούτε τα αυτοκίνητα, με αποτέλεσμα να διακόπτεται πλήρως η επικοινωνία. Κλίμα Το κλίμα στην πόλη είναι βαρύ ηπειρωτικό, με τεράστιες ετήσιες θερμοκρασιακές αντιθέσεις. Οι κλιματολογικές συνθήκες στο Γιακούτσκ είναι ιδιαίτερα αντίξοες και μάλιστα είναι η πιο κρύα μεγάλη πόλη στον κόσμο. Ο χειμώνας στο Γιακούτσκ είναι εξαιρετικά μακρύς και δριμύς, τα καλοκαίρια είναι σύντομα, αλλά θερμά, ενώ η άνοιξη και το φθινόπωρο είναι εξαιρετικά σύντομα. Ενδεικτικό του σκληρού κλίματος, είναι ότι η μέση ετήσια θερμοκρασία του είναι στους -8,0 °C και τον χειμώνα ακόμα και οι μέγιστες ημερήσιες θερμοκρασίες είναι σταθερά πολύ κάτω από τους -20 °C, ενώ τον Ιανουάριο η μέση θερμοκρασία είναι στους -37,0 °C. Επίσης, η μέση ετήσια υγρασία είναι 69% και μάλιστα παρά τις λίγες ετήσιες βροχοπτώσεις (συνολικά 235 χιλιοστά, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της βροχόπτωσης πέφτει κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου), Αντιθέτως οι άνεμοι συνήθως είναι ασθενείς ή ανύπαρκτοι και η μέση ετήσια ταχύτητα ανέμου είναι μόλις 1,7 m/s. Σχεδόν κάθε χειμώνα, η θερμοκρασία πέφτει και στους -50 °C, ενώ κάποιες φορές στο παρελθόν είχαν ξεπεράσει ακόμα και το όριο των -60 βαθμών Κελσίου, αν και κάτι τέτοιο δεν έχει καταγραφεί στη σύγχρονη ιστορία, καθώς η τελευταία φορά που παρατηρήθηκαν τέτοιες θερμοκρασίες, από τους -60 °C και κάτω, ήταν στις 2 Ιανουαρίου 1951. Το θερμοκρασιακό αρνητικό ρεκόρ της πόλης είναι -64,4 °C και καταγράφηκε στις 5 Φεβρουαρίου 1891. Ακόμα χαμηλότερα ρεκόρ στη Σιβηρία και γενικώς σε οικισμούς με μόνιμο πληθυσμό έχουν καταγραφεί μόνο στο Βερχογιάνσκ και στο Οϊμιάκον, και ειδικότερα το δεύτερο με ρεκόρ στους -67,7 °C, που καταγράφηκε στις 6 Φεβρουαρίου 1933, φέρει τον τίτλο του πιο παγωμένου οικισμού στη Γη, κατέχοντας το χαμηλότερο νούμερο σε μόνιμα κατοικημένη περιοχή (υπάρχει επίσης αναφορά πως τον Ιανουάριο του 1924 στο Οϊμιάκον καταγράφηκε θερμοκρασία −71,2 °C, αλλά η ένδειξη ήταν ανεπίσημη). Για την ιστορία, μόνο στη Γροιλανδία (με ρεκόρ −69,6 °C) και στην Ανταρκτική έχουν καταγραφεί χαμηλότερες θερμοκρασίες και το παγκόσμιο αρνητικό ρεκόρ θερμοκρασίας που «χτύπησε» ποτέ τη Γη καταγράφηκε στον ρωσικό σταθμό Βοστόκ στην Ανταρκτική με −89,2 °C στις 21 Ιουλίου 1983. Επίσης, μια θερμοκρασία -93,2 °C καταγράφηκε μέσω δορυφορικών παρατηρήσεων στο Οροπέδιο της Ανατολικής Ανταρκτικής στην Ανταρκτική στις 10 Αυγούστου 2010. Από την άλλη, οι θερμοκρασίες στο Γιακούτσκ τον Ιούλιο συχνά υπερβαίνουν τους 30 °C, δημιουργώντας έτσι ρεκόρ για το ετήσιο εύρος θερμοκρασίας, που είναι πάνω από 100 βαθμούς Κελσίου, μολονότι απέχει ελάχιστα, μόλις 450 χιλιόμετρα, από τον Αρκτικό Κύκλο. Η μέση θερμοκρασία τον Ιούλιο είναι στους 19,9 °C. Τα καλοκαίρια, ωστόσο, είναι σύντομα. Το συνολικό ετήσιο κλίμα είναι αρκετά ξηρό, με τις περισσότερες ετήσιες βροχοπτώσεις να σημειώνονται τους καλοκαιρινούς μήνες, λόγω του έντονου βαρομετρικού υψηλού της Σιβηρίας (γνωστό ως Σιβηρικός αντικυκλώνας) που σχηματίζεται γύρω από τον πολύ κρύο ηπειρωτικό αέρα κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Ωστόσο, οι καλοκαιρινές βροχοπτώσεις δεν είναι έντονες, καθώς οι υγροί νοτιοανατολικοί άνεμοι από τον Ειρηνικό Ωκεανό χάνουν την υγρασία τους πάνω από τα παράκτια βουνά πολύ πριν φτάσουν στην κοιλάδα Λένα. Οι εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες τον χειμώνα, οφείλονται στην τοποθεσία του. Το Γιακούτσκ είναι μια τοποθεσία στην ενδοχώρα, που απέχει σχεδόν 1.000 χιλιόμετρα από τον Ειρηνικό Ωκεανό, γεγονός που σε συνδυασμό με το μεγάλο γεωγραφικό πλάτος, σημαίνει έκθεση σε δριμείς χειμώνες και έλλειψη συγκράτησης της θερμοκρασίας. Ως αποτέλεσμα, η πόλη δεν έχει καταγράψει ποτέ θερμοκρασία πάνω από το μηδέν μεταξύ 10 Νοεμβρίου και 14 Μαρτίου. Επίσης, τον χειμώνα το Γιακούτσκ είναι μεταξύ 35 °C και 40 °C πιο κρύο από τις πιο ήπιες κλιματικά πόλεις σε παρόμοια γεωγραφικά πλάτη στη Σκανδιναβία. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Γιακούτσκ είναι η μεγαλύτερη πόλη χτισμένη σε συνεχές μόνιμα παγωμένο έδαφος, που είναι γνωστό και ως πέρμαφροστ (permafrost). Οι ακραίες κλιματικές συνθήκες στο Γιακούτσκ δημιουργούν την ανάγκη για αντισυμβατικές λύσεις. Για παράδειγμα, τα περισσότερα σπίτια είναι χτισμένα πάνω σε τσιμεντένιες κολώνες (πρακτικώς, είναι πάσσαλοι από σκυρόδεμα), έτσι ώστε να μην αποσταθεροποιούν το υποκείμενο μόνιμα παγωμένο έδαφος προκαλώντας απόψυξη. Προκειμένου να ληφθεί πόσιμο νερό από τα υπόγεια ύδατα, στο παρελθόν η μοναδική λύση ήταν να ανοίγονται τεράστια πηγάδια για να σπάσει το στρώμα μόνιμου πάγου πάχους εκατοντάδων μέτρων. Σήμερα, ωστόσο, το νερό λαμβάνεται κυρίως από από τον ποταμό Λένα. Πολλοί ιδιοκτήτες αυτοκινήτων, και γενικότερα οχημάτων, αφήνουν επίτηδες τους κινητήρες να λειτουργούν συνεχώς τον χειμώνα, καθώς διαφορετικά θα καταστρέφονταν λόγω των εξωτερικών θερμοκρασιών ή έστω δεν θα ξεκινούσαν νωρίς το πρωί σε θερμοκρασίες κάτω από -50 °C, αν και αυτή η επιλογή συνεπάγεται τεράστια κατανάλωση καυσίμων και άρα μεγάλη οικονομική επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα σχολεία παύουν να λειτουργούν μόνο όταν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους -45 °C. Συγκοινωνία Η πόλη εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο που φέρει το όνομά της (κωδικός ΙΑΤΑ: YKS). Παραπομπές Εξωτερικοί σύνδεσμοι Official website of Yakutsk Αρχειοθετήθηκε August 12, 2021, στο Wayback Machine. (στην ρωσική) Sakha Life Information Agency (στην ρωσική) Lena Pillars at Natural Heritage Protection Fund