Mirnii (Saha Tazovaldkund)

Sil sanal voib olda toižid znamoičendoid; miše nähta niid, tulgat tänna. Mirnii (ven.: Ми́рный, jakut.: Мииринэй / Мирнэй) om Venäman lidn da lidnankund Saha Tazovaldkundan päivlaskmas. Se om tazovaldkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Mirnijan rajonan administrativine keskuz. Istorii Vl 1955 avaitihe «Mir»-kimberlitturut, sen samine vedihe vll 1957−2001 kar'jermahtusel. Panihe eländpunktan alust vl 1955 samha diamantoid, nimitihe löudmižsijan mödhe. Vl 1959 Mirnii sai lidnan statusad. Lidn om Jakutijan koumen rajonan diamantoiden samižen keskuseks, «Venäman diamantoiden pälidnaks». «ALROSA»-kompanijan päfater, sen energetikan tütärkompanijad, kaks' kaivust («Mir», «Internacional'nai») da küllästamižfabrik sijadasoiš täs. Toižed edheotandad oma leibtegim da maidtegim. Kivivoinümbriradai tegim om sauvomas. Geografijan andmused Lidn sijadase Ireläh-jogen oiktal randal (jakut.: Иирэлээх, Vilüi-jogen bassein), 350 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, vezivaradim om ülezjogen. Matkad Jakutskhasai om 815 km päivnouzmha orhal vai 1270 km «Vilüi»-avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Nürb 237 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 387 km avtotedme i Lensk 209 km suvhe orhal vai 234 km avtol. Klimat om ven kontinentaline subarktižen röunal, lujas vilunke tal'venke. Voden keskmäine lämuz om −6,9 C°, kezakun-elokun +13,5..+17,2 C°, tal'vkun-uhokun −26,0..−30,4 C°. Ekstremumad oma −54,1 C° (tal'vku, viluku, uhoku) i +36,7 C° (eloku). Kezaaigan minimum om −5,5 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +0,7 C° (uhoku). Voib panda halad kezaaigan miččel taht kul (heinkun minimum om −0,6 C°). Ei voi olda sulasäd tal'vkus (maksimum −0,6 C°) i vilukus (maksimum −4,0 C°). Paneb sadegid 317 mm vodes, enamba kezakus-elokus (46..53 mm kus), vähemba tal'vkus-sulakus (9..15 mm kus). Tobmuz Mirnii om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 7 177,97 km². Lidnankundan pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Klim Antonov (keväz'ku 2017 — sügüz'ku 2022). Lidnan Nevondkundan ezimez' om Julija Mödova vn 2021 semendkuspäi. Eläjad Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 37 188 ristitud, rajonan pol', vn 2021 — 34 035 ristitud. Kaik 35 376 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 39..40 tuhad eläjid vll 1992 i 2002−2005 (40 tuh. rist. vl 2003). Ortodoksižen hristanuskondan Eläban Eziauguižen Stroican jumalanpert', ph. Ezikuctud Ondrii-apostolan mez'jumalankodi i kaks' časounäd oma saudud lidnas. Openduz Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, viž keskškolad (nomer 1, 7, 8, 12, 26), lapsiden da noriston sportskol. Mirnijan regionaline tehnine kolledž i üläopendusen viž filialad (Jakutsk, Tomsk, Novosibirsk) oma lidnan professionaližikš aluzkundoikš. Transport Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Lidn ühtenzoitase avtotel Lenskan jogiportanke. «Vilüi»-avtote Jakutskhasai om saudud, no asfal'tkrepindata tobjimalaz, nell' sildad oma pordaigaližed sil. Voib sadas tal'vteidme Irkutskan agjahasai. Tatanmaine civiline Mirnii-lendimport (МИР / MJZ / UERR / УЕРР, 363 tuh. passažiroid vl 2019) sijadase ani päivnouzmha lidnfartališpäi, uz' lendahtamižsarg om sauvomas i linneb vaumitud vn 2023 lopus. Se om varalendimportaks rahvahidenkeskeižiden reisiden täht Pohjoižamerikaspäi Azijha. Tehtas reisid Moskvha i Sibirin lidnoihe (Irkutsk, Jakutsk, Habarovsk, Novosibirsk). Galerei Homaičendad Irdkosketused Lidnan tobmuden sait (мирный-саха.рф). (ven.) «Alrosa»-kul'tursportkompleksan sait (ksk.alrosa.ru). (ven.) Mirnijan politehnižen licein sait (mptl.ru). (ven.)