Курил утравĕсем

Кури́л утравӗсем́ — Камчатка ҫурутравӗпе Хоккайдо утравӗ хушшинчи утрав, мӑка пӗккипе Охотское тинӗсӗ Лӑпкӑ океанран уйӑрать. Тӑсӑлӑвӗ — 1200 яхӑн ҫм. Пӗтӗмӗшле лаптӑкӗ — 10,5 пин ҫм². Утравсем икӗ параллельлӗ йӗртен тӑраҫҫӗ: Мӑн Курил тата Кӗҫӗн Курил. Вӗсен шутӗнче 30 пысӑк тата темӗн чуль вӗтӗ утрав. Вӑрҫӑ енчен стратегиллӗ тата экономика паллӑхлӑ шутланать. Утравсен ят-йышӗ 1 км² лаптӑкран пысӑк утравсен ят-йышӗ, ҫурҫӗртен кӑнтӑралла. Флор, фауна Утравсен кун-ҫулӗ XVII ӗмӗр XVIII ӗмӗр XIX ӗмӗр XX ӗмӗр 1905 ç. вырӑс-япун вӑрҫинче парӑнсан Раҫҫей Сахалинӑн кӑнтӑр пайне Японие панӑ. 1945 ҫ. нарӑс уйӑхӗнче Совет Союзӗ Сахалинпа Курил утравӗсене тавӑрас шутпа, АПШ-па Аслӑ Британи шантарнипе, Японие хирӗҫ вӑрҫа кӗме кӑмӑл тунӑ. 1946 ҫ. нарӑс, 2. СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӑн хутайӗпе Кӑнтӑр Сахалинпа Курил утравӗсене РСФСР шутне кӗртнӗ. 1947. Япунсемпе айнсене утравсенчен Японие кӑларса янӑ. 17 000 япунпа паллӑ мар шутлӑ айн инкеке лекнӗ. 1952 ҫ. чӳк, 5. Хӑватлӑ цунами Курилӑн мӗнпур ҫыранне ҫапнӑ, чи пысӑк инкекӗ Парамушира ҫитнӗ. Питӗ пысӑк хум Северо-Курильск (малт. Касивабара) хулана пӗтӗмпех шӑлса кайнӑ. Пичетре ҫак катастрофа пирки асӑнма чарнӑ. 1956 ҫ., Совет Союзӗпе Япони официаллӑ икӗ патшалӑха вӑрҫӑран уйӑракан тата Японие Хабомаипе Шикотана паракан Пӗрлӗхлӗ килӗшӳ тӑваҫҫӗ. Ҫапах та, килӗшӳ ҫине алӑ пусайман: эхер те Итуруппа Кунаширшӑн кӗрешме пӑрахсан АПШ Японие Окинава утравне тавӑрса памастӑп тесе хӑратнӑ. Пӑхӑнуллӑх тавлашӑвӗ Халӑх йышӗ Курил утравӗсенче халӑх пур ҫӗрте те пурӑнмасть. Пӗрмаях Парамушир, Итуруп, Кунашир тата Шикотан утравӗсенче йӑва ҫавӑрнӑ. 2010 ҫулӑн пуҫламӑшӗнче 19 пурӑнан вырӑн: икӗ хула (Северо-Курильск, Курильск), хула евӗр паҫҫулкӑ (Южно-Курильск) тата 16 ял пулнӑ. Экономика Ҫавӑн пекех пӑхӑр Раҫҫей-япун хутшӑнӑвӗсем Асӑрхавсем Вуламалли Атлас Курильских островов / Российская академия наук. Институт географии РАН. Тихоокеанский институт географии ДВО РАН; Редкол.: Котляков В. М. (председатель), Бакланов П. Я., Комедчиков Н. Н. (гл. ред.) и др.; Отв. ред.-картограф Фёдорова Е. Я.. — М.; Владивосток: ИПЦ «ДИК», 2009. — 516 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-89658-034-8 Каҫӑсем Курил утравӗсен тавралӑхӗ Курил утравӗсен ҫӗн хыпарӗсем Управление по вопросам Северных территорий общего департамента губернаторства Хоккайдо А. К. Клитин. Субъективные заметки о буром медведе Сахалина и Курильских островов 2011 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 8-мӗшӗнче архивланӑ. Чишима: границы Сан-Франциско 2011 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 16-мӗшӗнче архивланӑ. Курил утравӗсем Кӑнтӑр Курил, Итуруп тата Кунашир(ĕçлемен каçă) Н. А. Гвоздецкий, Н. И. Михайлов. Курильские острова. Физическая география СССР. М., 1978. С. А. Липина Есть ли у России лишние острова. Интервью О. Гороховской Шаблон:Курил утравӗсем Шаблон:Раҫҫей Федерацин чиккисем