Vilüčinsk

Vilüčinsk (ven.: Вилю́чинск) om Venäman lidn da meriport Kamčatkan randan suves. Se om Vilüčinskan lidnümbrikon (vn 2005 sügüz'kuspäi, alištub randale) da SATÜ:n (vn 1992 heinkuspäi, alištub federacijan tobmudele) administrativine keskuz da üks'jäine eländpunkt. Istorii Ristitun seižutesed oliba niiš tahoiš edel jäaigad völ. Ende itel'menalaižed oliba enambuses Vilüčinskan ümbrištos, löutihe seičemed seižutest (2. voz'tuha e.m.e. — 1. voz'tuha meiden erad). Tarein-lidneihut (ven.: Тареин острожек) mainitase vn 1739 keväz'kul. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1968 lidnan statusanke Tünen valdmeren laivišton sodameribazaks. Ühtištadihe Ribačii- (vozil 1931−1954 Uz' Tarj), Primorskii- da Sel'devai-žiloid Petropavlovsk-Kamčatskii-50-lidnha da kätihe sen lidnanlaptoikš. Vhesai 1994 nimitihe mugažo Primorskii. Lidn om nimitadud lähižen Vilüčinskii-vulkanan mödhe vspäi 1994. Vilüčinsk šingotase sodameribazaks (VA-laivoiden valdmad). Kamčatkan meritegim om kohendamha vedenalaižid laivoid — «Pohjoižpäivnouzmaine kohenduzkeskuz». Saudihe kalanümbriradajad tegint 1930-nzil vozil. Kamčatkan tedostancii radab vspäi 1957. Geografijan andmused Lidn sijadase Avačin lahten Krašeninnikovan karan randoil, 10 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Petropavlovskhasai Kamčatkal om kaks'kümne viž kilometrad pohjoižpäivnouzmha. Klimat om subarktine neps, valdmeren i mussonižen pirdoidenke. Tal'v om vilumb, i keza om lämhemb, mi lähižes Petropavlovskas. Voden keskmäine lämuz om +1,6 C°, heinkun-elokun +11,2..+12,7 C°, tal'vkun-keväz'kun −5,5..−8,2 C°. Paneb sadegid 978 mm vodes, enamba redukus (141 mm), vähemba sulakus (51 mm) i kezakus (54 mm). Lidnan territorii om Edahaižen Pohjoižen klimatan arvoimižihe tazostadud, kut kaik rand-ki. Tobmuz Vilüčinsk om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnümbrikon pind — 341,22 km². Administracijan pämez' om lidnümbrikon pämehen vspäi 2021. Edeline Administracijan pämez' om Galina Smirnova (heinku 2017 — viluku 2021). Lidnümbrikon Duman ezimez' om Vasilii Ševcov vn 2021 vilukuspäi. Edeline Duman ezimez' (lidnümbrikon pämez') om Vitalii Lanin (reduku 2015 — viluku 2021). Eläjad Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 25 401 ristitud, vn 2021 — 21 774 ristitud. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 21 942 eläjad. Vspäi 1996 kaikiš suremb ristitišt oli 37 400 eläjad sil-žo vodel. Saudihe ortodoksižen hristanuskondan kaht pühäpertid 1990-nzil vozil: ph. Ondrii Ezikuctud garnizonas i ph. Serafim Sarovalaižen. Openduz Lapsiden opendusen aluzkundad oma kahesa päivkodid, nell' keskškolad, lapsiden sädamižen pert', lapsiden da norišton sädamižen šingotesen keskuz, kul'turan da joudan keskuz, kaks' muzikškolad, kaks' čomamahtošt školad, kaks' sportškolad mägisuksiden «Vilüi»-bazanke. Kamčatkan industrialine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks. Transport Avtobusad i maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. VA-laivoiden merivaldmad kävutasoiš sodametoiden täht vaiše. Galerei Homaičendad Irdkosketused Lidnümbrikon tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (viluchinsk-city.ru). (ven.)