Զենիթ (բիզնես կենտրոն)

«Զենիթ» բիզնես կենտրոն, վերակառուցվող ուսումնական և բիզնես համալիր Մոսկվայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Տրոպարևո-Նիկուլինո շրջանում (Վերնադսկու պողոտա)՝ 100 հազար մ² ընդհանուր մակերեսով։ Սկզբում այն նախատեսվել է որպես ժողովրդական տնտեսության ակադեմիային կից ուսումնագործնական շենք, այնուհետև՝ որպես մայրաքաղաքի ամենամեծ բիզնես կենտրոն, որն իր մեջ ներառում է հինգ աստղանի հյուրանոց։ 40,000 մ² հատկացվել է գրասենյակային տարածքների, 40,000 մ²՝ հյուրանոցային համալիրի, 3500 մ²՝ առևտրի, 2500 մ²՝ բազմաֆունկցիոնալ կոնֆերանս դահլիճի և 14,000 մ²՝ ստորգետնյա կայանատեղիի համար։ 19-րդ հարկում նախատեսվում էր կառուցել համայնապատկերային ռեստորան։ Շենքը գրեթե ամբողջությամբ հավաքված է մետաղից, բետոնից պատրաստված են միայն կոշտության միջուկները։ Ըստ նախնական նախագծի՝ երեսպատումը պետք է ամբողջությամբ պատրաստված լիներ կապույտ հայելային ապակիներից։ Շինարարության պատմություն Նախագծում Ժողովրդական տնտեսության ակադեմիայի համար նման շենք կառուցելու գաղափարը ներկայացրել է դրա ռեկտոր-ակադեմիկոս Աբել Աղանբեկյանը, որը նման նախագիծ է տեսել Բոլոնիայում Լուչիանո Պերինիի մոտ՝ ապակե բյուրեղներից պատրաստված բիզնես-կենտրոնի մրցութային մակետում։ ԽՍՀՄ-ում նախագիծը վստահվեց իրականացնել մոդեռնիստ Յակով Բելոպոլսկուն, ով Նիկոլայ Լուտոմսկու հետ միասին փոխեց հայեցակարգը եվրոմոդեռնիզմից դեպի սուպրեմատիկ՝ տեսողականորեն «բյուրեղները ճմրթելով և կոտրելով»։ Բելոպոլսկին գնաց նման փոփոխությունների, քանի որ նրան հետաքրքիր չէր մարմնավորել մեկ այլ ճարտարապետի (Պերինի) գաղափարը: Լուտոմսկին ի սկզբանե առաջարկում էր ավելի փոքր բարձրության նախագիծ, քանի որ շինարարության տարածքում նախատեսվում էր նաև հյուրանոց և դպրոց, սակայն Աղանբեկյանը ցանկանում էր կառուցել բարձր շենք՝ 28 հարկով, բայց «Վնուկովո» օդանավակայանի հարևանության պատճառով նախագիծն այն ժամանակ չհաստատվեց և թույլատրվեց կառուցել 19 հարկ, գումարած երեք տեխնիկական: Դեռ որոշվեց հրաժարվել բարակ ձողերից։ Նախագծումն իրականացվել է «Մոսպրոեկտ-1» նախագծային կազմակերպության № 11 արհեստանոցի կողմից։ Ֆինանսավորում Հողը տրամադրել է ինքը ակադեմիան, տնտեսական երաշխիքները՝ Իտալիայի կառավարությունը, այլ ոչ թե ԽՍՀՄ-ը, որն այն ժամանակ արտակարգ էր։ Որպես երաշխավոր հանդես է եկել Իտալիայի պետական ապահովագրական ընկերությունը՝ Instituto per i Servizi Assicurativi del Commercio Estro (SACE)։ Շինարարության ֆինանսավորման համար ԽՍՀՄ Նախարարների խորհուրդը 1990 թվականին թույլ տվեց 102 միլիոն ECU վարկ վերցնել եվրոպական բանկերի կոնսորցիումից՝ իտալական Banca Popolare di Novara բանկի գլխավորությամբ մինչև 1994 թվականը, ևս 18 միլիոն ECU վարկային համաձայնագրով պետք է ներդներ ժողովրդական տնտեսության ակադեմիան։ Վարկը պետք է տրամադրվեր անմիջապես օբյեկտի շահագործումից վաստակած միջոցներով։ Ավելին ապագա կենտրոնը սպասարկելու համար Աղանբեկյանը հիմնել է սեփական վարկային կազմակերպությունը՝ «Զենիթ» բանկը, որն անվանակոչվել է հաստատության անունով։ Այս նախագիծը նա առաջարկել է գլխավորել իր տան հարևան Ալեքսեյ Սոկոլովին, որն այդ ժամանակ Ալֆա-բանկի նախագահի տեղակալն էր։ Շինարարություն Վարկավորման պայմաններից մեկի համաձայն՝ շենքը պետք է պատրաստվեր Իտալիայում, ուստի մետաղական շրջանակը նախագծվել է Մոսկվայում համակարգիչների վրա, արտադրվել է Իտալիայում ճշգրիտ մեքենաների վրա և հավաքվել Մոսկվայում։ Ի սկզբանե նախատեսվում էր շինարարությունն ավարտել 1994 թվականին։ Առաջացած խնդիրներ Սեփականության խնդիրներ 1993 թվականին ԱՆՀ-ից անջատվեց նույն Աբել Աղանբեկյանի ղեկավարած «Միջազգային բիզնեսի բարձրագույն դպրոցը», որի հաշվեկշռին հանձնվեցին ԱՆՀ-ի որոշ շենքեր, այդ թվում նաև «Զենիթ» կիսակառույց համալիրը։ 1994 թվականին VSHMB-ն սեփականաշնորհվեց և դարձավ բաց բաժնետիրական ընկերություն. բաժնետոմսերի 51%-ը հայտնվեց ANH-ի կոլեկտիվում, 25 % + 1 բաժնետոմս՝ Մոսկվայի քաղաքային գույքի վարչությունում, 24%-ը, որը նախատեսվում էր ներկայացնել ներդրումային մրցույթին, չբաշխվեց: 1999 թվականի վերջին ANH-ին պատկանող բաժնետոմսերի մոտ 15%-ը գնվել է նրա ղեկավարության անունից՝ ZAO real (Ռուսաստան) ընկերության և SGI ներդրումային ընկերության (Մեծ Բրիտանիա) կողմից։ Այդ գործարքից հետո պարզվեց, որ շենքին սկսել է հավակնել պետությունը։ 1999 թվականին նախագծով հետաքրքրվեց ՌԴ Հաշվիչ պալատը, որի ստուգման արդյունքներով 1999 թվականին Մոսկվայի դատախազությունը քրեական գործ հարուցեց Աղանբեկյանի դեմ, որին մեղադրում էին «պաշտոնական լիազորությունները չարաշահելու» և «ձեռնարկատիրական գործունեությանը ապօրինի մասնակցելու» մեջ։ ՌԴ ֆինանսների նախարարությունը ANH-ի դեմ հայց է ներկայացրել 37,3 մլն եվրո բռնագանձելու վերաբերյալ, ինչպես նաև ստուգումներ են իրականացվել ՌԴ տնտեսական զարգացման և առևտրի նախարարության և ՌԴ Գլխավոր դատախազության կողմից։ 2000 թվականի աշնանը Մոսկվայի արևմտյան շրջանի դատախազությունը կասեցրեց գործը, քանի որ մեղադրանքները չեն հաստատվել: 2006 թվականին «Վնեշէկոնոմբանկը», որը մարել էր իտալացի պարտատերերի հանդեպ ունեցած պարտքերը, և «Ռոսիմուշեստվոն» հայց են ներկայացրել Մոսկվայի արբիտրաժային դատարան՝ պահանջելով «Զենիթի» նկատմամբ բոլոր իրավունքները փոխանցել պետությանը, քանի որ մասնավորեցումն իրականացվել է ապօրինի։ Պարզվել է, որ իրավաբանորեն համալիրը գոյություն չի ունեցել, և օբյեկտը գրանցվել է միայն 2007 թվականի հունվարի 24-ին, որից հետո այն անմիջապես ճանաչվել է դաշնային սեփականություն։ Ֆինանսավորման խնդիրները Գլխավոր կապալառու Valani International ընկերությունը, որը զբաղվում էր բարձրահարկ շենքի կառուցմամբ, 1995 թվականի մարտին անհետացել է շինարարության վայրից, քանի որ գլխավոր ենթակապալառուն՝ Bolonia Grupp ընկերությունը, մինչ այդ «Մաքուր ձեռքեր» գործողության շրջանակներում բռնվել էր պատվերների բաշխման համար պատասխանատու խոշոր պաշտոնյաներին կաշառք տալու մեջ։ Ընկերության ողջ ղեկավարությունը ձերբակալվել է, իսկ նրա հաշիվները սառեցվել են։ Այդ ժամանակ շինարարության վրա ծախսվել էր մոտ 92 միլիոն ԷԿՅՈՒ։ 1995-1999 թվականներին ակադեմիկոս Ա. Աղանբեկյանը բանակցություններ էր վարում վարկային համաձայնագիրը երկարաձգելու և 24 մլն ԷԿՅՈՒ նոր վարկ հատկացնելու համար, սակայն Իտալիայի կառավարությունն այս անգամ պահանջում էր Ռուսաստանի կառավարության երաշխիքը, և ի վերջո բանակցությունները փակուղի մտան Ռուսաստանի վարչապետների հաճախակի փոփոխությունների և 1998 թվականի տնտեսական ճգնաժամի պատճառով: «Վնեշէկոնոմբանկը» 2006 թվականին փարիզյան ակումբի կանոնների շրջանակում Իտալիային 208 մլն եվրո պարտք է մարել։ Օբյեկտի ներկա վիճակը Երբ 1995 թվականին շինարարությունը սառեցվեց, նախագիծը պատրաստ էր 80-85%-ով։ Մասնավորապես, պատրաստ էր 10 հարկանի ատրիումը՝ պանորամային վերելակներով և շարժասանդուղքներով։ Տեղադրվել են լոգարաններ և սենյակներում կատարվել են մարմարե սալիկներով երեսպատում, կատարվել են էլեկտրացանցերի, օդորակման համակարգերի մոնտաժման աշխատանքներ։ Լողավազանն ու համերգասրահը գրեթե պատրաստ էին շահագործման։ Ավերածություններ Մինչև աշխատանքների դադարեցումը շինարարները որոշ տեղերում չեն հասցրել սիլիկոնով ծածկել ապակեփաթեթների միջև եղած ռետինե միջադիրները, ինչի պատճառով ձմռանը հալչող ձյունը, թափանցելով ճեղքերի մեջ, սկսել է քայքայել ռետինը։ Բայց գլխավոր խնդիրն այն էր, որ շենքը ձմռանը չէր ջեռուցվում, իսկ կառուցվածքային առանձնահատկության պատճառով բոլոր ջրատարները ներքին էին, և հալած ջուրը, գիշերը սառելով, պատռում էր խողովակները, իսկ ցերեկը թափվում հարկեր։ Պարսպապատ տարածքում է մնացել նաև ժանգոտվող շինարարական ավտոտեխնիկան։ Վանդալիզմ Շինարարների հեռանալուց հետո մնացել են բազմաթիվ երկհարկանի տնակներ, որոնք ինքնակամ զավթվել են, որից հետո ստիպված են եղել քանդել տնակները։ Շենքի ներսի համար ներմուծված հարդարման նյութերը ժամանակի ընթացքում թալանվել են։ Լքված կռունկը, որն ավելի բարձր էր, քան շենքն ինքը, գրավել էին բեյսջամփերները, որից հետո այն նույնպես ստիպված եղան ապամոնտաժել։ Կիսակառույց «Զենիթ» բիզնես կենտրոնը համարվում էր Մոսկվայի ամենահայտնի «դոլգոստրոյ»-ը (դաշնային դոլգոստրոյների ցանկում № 119)։ Ժողովրդի մեջ նա ստացել է «կապույտ ատամ», «բյուրեղ», «ապակի» մականունները՝ քաղաքի համար անսովոր տեսքի պատճառով։ Չնայած այն հանգամանքին, որ շինարարության տարածքը հսկվում է և կողմնակի անձանց մուտքն արգելված է, վանդալները քանդել են համալիրը ինչպես ներսից, այնպես էլ դրսից։ 2008 թվականի փետրվարի 23-ին քսանամյա մի երիտասարդ սայթաքելով ընկել է վերելակի հորանը և գիտակցության չգալով, հիվանդանոցում մահացել։ Նույն օրը մի աղջիկ ընկել է փոսը, ինչի հետևանքով կոտրել է ոտքը և վնասել ողնաշարը։ 2014 թվականի հոկտեմբերին շենքում հրդեհ է բռնկվել։ 2020 թվականի նոյեմբերի 7-ին շենքում կրկին հրդեհ է բռնկվել։ Ապագա հեռանկարներ Գումարը, որով կարող է գնվել «Զենիթ» համալիրը, փորձագետների կողմից գնահատվում է 150-250 մլն դոլար, ավարտական շինարարության արժեքը՝ 50 մլն դոլար: Փորձագետների գնահատականներով՝ շենքն առանց հետագա վերակառուցման կարող է կանգուն մնալ ևս 150 տարի։ Ռուսաստանի կառավարությունը 2016 թվականին որոշում է ընդունել ավարտել բարձրահարկը, աշխատանքները նախատեսվում է ավարտել 2021 թվականին։ 2017 թվականի հունվարին աճուրդի արդյունքներով որոշվել է այն ընկերությունը, որը կմշակի նախագիծը և կվերակառուցի այս շենքը՝ փուլային աշխատանքներով մինչև 2018 թվականի ավարտը: Նա դարձավ «Գորկապստրոյ» ՍՊԸ-ն։ Մասնագետները ձեռնամուխ են եղել օբյեկտի հետազոտմանը և չափագրմանը։ 2017 թվականի օգոստոսի 3-ին Մոսկվայի քաղաքաշինական և հողային հանձնաժողովը (GZK), որը ղեկավարում է Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը, համաձայնեց փոփոխություններ կատարել Մոսկվայի քաղաքի հողօգտագործման և զարգացման կանոններում (PZZ)։ Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության 2017 թվականի հունվարի 31-ի թիվ 112 որոշման համաձայն, 2017-2021 թվականների ընթացքում RANEPA-ին դաշնային բյուջեից սուբսիդիա կհատկացվի այս օբյեկտի վերակառուցման համար։ 2018 թվականի նոյեմբերին հայտնի դարձավ վերակառուցման կապալառուն՝ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին առընթեր ժողովրդական տնտեսության և պետական ծառայության ակադեմիան պայմանագիր կկնքի «Տեխինժստրոյ շինարարական ընկերություն» ՍՊԸ-ի հետ: Աշխատանքները վերսկսելու համար միջոցներ են հատկացվել, մշակվել են փաստաթղթեր, տրվել է շինարարության թույլտվություն։ Վերակառուցումը նախատեսվում է իրականացնել դաշնային բյուջեի հաշվին մինչև 2021 թվականի վերջը 9,8 մլրդ ռուբլով։ 2019 թվականի հունվարին սկսվեց շենքի վերակառուցումը։ Ապրիլին շինարարներն ապամոնտաժել էին ապակե բլոկների երեսպատումը։ Շրջանակը շահագործման համար պիտանի է ճանաչվել, այն պատրաստվում են ամրացնել։ Նրանք նախատեսում են պահպանել արտաքին տեսքը՝ վերականգնելով ապակեպատումը կապույտ վահանակներով։ Վերականգնման ավարտը նախատեսվում է 2025 թվականին։ Պատկերասրահ Նմանատիպ կառույցներ «Warner Center» (Լոս Անջելես, ԱՄՆ) «Սուրբ Հակոբ» աշտարակ՝ «Սանկտ Յակոբ Պարկ» մարզադաշտի մոտ (Բազել, Շվեյցարիա) Ծանոթագրություններ Գրականություն Малинин Н. С. Архитектура Москвы. 1989—2009: Путеводитель. — М.: Улей, 2009. — С. 40—41. — 400 с. — ISBN 978-5-91529-017-3 Արտաքին հղումներ Бизнес-центр «Зенит» Бизнес-центр «Зенит» Zenith International Business Center Контракт на реставрацию комплекса Зенит на сервере Госзакупок Այցելուների հաշվետվություններ Галерея в Домике Доцента Фотоотчёт участника ЖЖ sd_group Фотоотчёт участника ЖЖ favorite_world Видео здания