1905—1907 ҫулсенчи Раҫҫейри революцийӗ

1905-07 çулсенчи Раççейри революцийĕ — 1905 çулхи ака уйăхĕнче Лондонра РСДРП III съезчĕнче Ленин çак революцин тĕп тĕллевĕ — монархине тата унăн Раççейри юлашкине — крепăçлăха пĕтересси тесе палăртнă. Буржуази революцийĕ пулсан та, Ленин шучĕпе, унăн çулпуçĕ пролетариат пулмалла, мĕншĕн тесен çĕнтерӳ уншăн кирлĕ, тамăрĕ — хресченлĕх. Ленинăн шухăшне ырласа, съезд парти тактикине палăртать: стачкăсене, демонстрацисене йĕркелесе ирттермелле, хĕçпăшаллă пăлхава хатĕрленмелле. Ленин революцин ĕçне хутшăнасшăнчĕрипе çуннă. 1905çулхи чӳк пуçламăшĕнче, вăл вăрттăн, ют хушаматпа Петербурга килет те хастарлă ĕç-хĕле кĕрет. Ленин РСДРП Тĕп тата Петербург комитечĕсен ĕçĕсене хутшăнать, «Новая жизнь» хаçата пулăшать. Ленин ертсе пынипе парти хĕçпăшаллă пăлхава хатĕрленет. Çак хушăрах Ленин «Две тактики социал-демократии в демократической революции» кĕнекине çырать, çавăнта вăл пролетариатăн гегемони тата хĕçпăшаллă пăлхав кирлĕ пирки çирĕп тăрать. Хăйсен енне çĕр ĕçченĕсене çавăрас кĕрешӳре (çак ыйтупа эсерсене хирĕç тăнă) Ленин «К деревенской бедноте» брошюрă çырать. Çак кĕрешӳ ăнăçлă тухать: Раççейре Ленин пулнă чух партии хăвачĕ темиçе хут ӳсет. 1906 вĕçнелле РСДРП-ра 150 пине яхăн çын шутланнă. Патша тарçисем Ленин пурине сиссен, парти йышăнăвĕпе вăл 1906 çулта Финляндине куçса каять, 1907 çулхи кĕркунне каллех ют çĕрсене тухса каять. Хĕçпăшаллă пăлхавсем Мускаври раштав пăлхавĕ Тан-çинчи-Ростоври пăлхавĕ Екатеринослав пăлхавĕ Свеаборг пăлхавĕ Çĕр ĕçтĕшĕсен пăлхавĕсем Революционерсен ушкăнĕсем Социал-Революционерĕсен партийĕ РСДРП Ытти революциллĕ ушкăнсем Революци пĕтĕмлетĕвĕсем Каçăсем 1905 çулхи кăрлач, 9 петицийĕ Манифест 17 октября 1905 года (1) 1905-1907 çç. Раççейри революцийĕ. Кулленхи ĕçĕ-хĕлĕсем. 2008 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 21-мӗшӗнче архивланӑ. Вуламалли Ленин В. И., О революции 1905 - 1907 гг., М., 1955 Пясковский А. В., Революция 1905 -1907 гг. в России, М., 1966 ПЛОЩАДЬ ВОССТАНИЯ. К 100-ЛЕТИЮ РЕВОЛЮЦИИ 1905-1907 ГГ. Материалĕсен пуххи 2008 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 10-мӗшӗнче архивланӑ.