İlyuşin İl-76

İL-76 (NATO kod adı ilə: Candid) — Sovet İttifaqının İlyuşin Konstruktor Bürosu tərəfindən dizayn olunmuş dörd turbofan mühərrikli çoxməqsədli təyyarədir. Kommersiya məqsədli yük daşıyan təyyarə kimi ilk dəfə 1967-ci ildə planlanmışdır. Bu təyyarə ağır və iri ölçülü yüklərin orta və uzaq məsafələrə daşınması üçün təyin olunmuşdur. Həmçinin bu təyyarəinin hərbi variantları hava-idarəetmə məntəqəsi və havada-yanacaq dolduran kimi Asiya və Avropa qitələrində geniş istifadə olunur. Antonov An-12'nin yerini almışdır. İL-76-nı fərqləndirən xüsusiyyətlərindən biri də onun rampa sistemli yük bölməsi qapısının olmasıdır, bu isə xüsusi ilə kommersiya məqsədli yük daşınmada daha əhəmiyyətli yer tutur. Çünki bu sistem bir çox iri ölçülü texnika və avadanlıqların, tırtıllı və təkərli texnikaların, bağlama şəklində olan yüklərin yük bölməsinə rahatlıqla daxil olunmasına kömək edir. Təyyarənin xüsusi modelləri də vardır ki, onlar yanğın söndürən kimi və çəkisizlik kabinası (zero-G) təlimlərində istifadə olunur. Növləri Texniki göstəriciləri Ümümi xarakteristikaları Ekipaj — 5 nəfər (əlavə olaraq 2 uçuş texniki və 2 yük operatoru) Yük götürmə : 42 ton (İL-76M), 48 ton (İL-76TD), 60 tonnes (İL-76MD-90A) Uzunluq : 46.59 metr (152 ft 10 in) Qanadların uc nöqtələri arasındakı məsafə : 50,5 metr Hündürlük : 14.76 metr (48 ft 5 in) Qanadın sahəsi : 300.0 m² (3,229.2 ft²) Boş çəkisi : 192,500 kg (İL-76TD-90) (203,962 lb) Maksimal qalxma çəkisi : 395,000 kg (İL-76) (429,975 lb (İL-76TD-90)) Güc qurğusu : 4 × Aviadvigatel PS-90–76 turbofanları, 142 kN (32,000 lbf) və ya 14,500 kgf hər birində Göstəriciləri Maksimal sürət : 900 km/s (490 kt, 560 mph) Mach 0.82 hündürlükdən asılı olaraq Uçuş məsafəsi : 5,000 km (2,700 nmi) (İL-76MD-90A/TD-90VD üçün) 52 ton yüklənmə ilə; 4,000 km (İL-76M/T); 4,400 km (İL-76MD/TD), 4,200 km (İL-76MF/TF) Uçuş hündürlüyü : 13,000 metr (42,700 ft) Eniş zamanı minimal qaçış məsafəsi : 450 metr, revers qurğusu ilə İstifadəçilər BMT Əlcəzair Anqola Ermənistan Azərbaycan Belarus Burkina-Faso Kamboca ÇXR Konqo Demokratik Respublikası Konqo Respublikası Ekvatorial Qvineya Macarıstan Hindistan İran İraq Qazaxıstan Qırğızıstan Latviya Liviya Mali Moldova Şimali Koreya Rusiya Serbiya Syerra-Leone SSRİ Sudan Suriya Türkmənistan Ukrayna ABŞ BƏƏ Özbəkistan Yəmən Zimbabve