Beteja e Kurskut

Beteja e Kurskut ishte një betejë e madhe e Frontit Lindor të Luftës së Dytë Botërore midis forcave të Gjermanisë dhe Bashkimit Sovjetik pranë Kurskut në Rusinë jugperëndimore gjatë fundit të verës së vitit 1943; ajo përfundimisht u bë beteja më e madhe e tankeve në histori dhe rezultoi në një fitore sovjetike. Ajo konsiderohet nga disa si pika e kthesës së teatrit evropian të luftës në vend të Betejës së Stalingradit disa muaj më parë. Beteja filloi me nisjen e operacionit sulmues gjerman "Citadel" (gjermanisht: Unternehmen Zitadelle), më 5 korrik, i cili kishte për qëllim të kapte Kurskun e spikatur me sulme në bazën e të spikaturit nga veriu dhe jugu njëkohësisht. Pasi ofensiva gjermane ngeci në anën veriore të spikatur, më 12 korrik, sovjetikët filluan Operacionin Sulmues Strategjik Kursk me nisjen e Operacionit Kutuzov (rusisht: Кутузов) kundër pjesës së pasme të forcave gjermane në të njëjtën anë. Në anën jugore, sovjetikët filluan gjithashtu kundërsulme të fuqishme në të njëjtën ditë, njëra prej të cilave çoi në një përplasje të madhe të blinduar, Betejën e Prokhorovka. Më 3 gusht, sovjetikët filluan fazën e dytë të Operacionit Ofensivë Strategjike të Kurskut me nisjen e Operacionit Polkovodets Rumyantsev (Полководец Румянцев) kundër forcave gjermane në anën jugore të zonës së spikatur. Gjermanët shpresonin të dobësonin potencialin sulmues sovjetik për verën e vitit 1943 duke prerë dhe mbështjellë forcat që ata parashikonin se do të ishin në Kursk. Hitleri besonte se një fitore këtu do të rivendoste forcën gjermane dhe do të përmirësonte prestigjin e tij me aleatët e tij, të cilët ai mendonte se po mendonin të tërhiqeshin nga lufta. Shpresohej gjithashtu që një numër i madh i të burgosurve sovjetikë do të kapeshin për t'u përdorur si skllevër në industrinë gjermane të armatimit. Qeveria sovjetike kishte paranjohje të synimeve gjermane, të siguruara pjesërisht nga përgjimet e inteligjencës britanike Tunny. Të vetëdijshëm muaj më parë se sulmi do të binte në qafën e Kurskut të spikatur, sovjetikët ndërtuan një mbrojtje në thellësi të projektuar për të shkatërruar majën e blinduar të heshtës gjermane. Gjermanët e vonuan ofensivën ndërsa u përpoqën të ndërtonin forcat e tyre dhe prisnin armë të reja, duke i dhënë kohë Ushtrisë së Kuqe për të ndërtuar një seri brezash të thellë mbrojtës dhe për të krijuar një forcë të madhe rezervë për kundërsulm. Beteja ishte ofensiva e fundit strategjike që gjermanët mundën të nisnin në Frontin Lindor. Për shkak se pushtimi aleat i Sicilisë filloi gjatë betejës, Adolf Hitleri u detyrua të devijonte trupat që stërviteshin në Francë për të përballuar kërcënimin aleat në Mesdhe, në vend që t'i përdorte ato si një rezervë strategjike për Frontin Lindor. Hitleri anuloi ofensivën në Kursk pas vetëm një jave, pjesërisht për të devijuar forcat në Itali. Humbjet e shumta gjermane të njerëzve dhe tankeve siguruan që Ushtria e Kuqe Sovjetike fitimtare të gëzonte iniciativën strategjike për pjesën e mbetur të luftës. Beteja e Kurskut ishte hera e parë në Luftën e Dytë Botërore që një ofensivë strategjike gjermane u ndal përpara se të mund të çante mbrojtjen e armikut dhe të depërtonte në thellësitë e tij strategjike. Megjithëse Ushtria e Kuqe kishte pasur sukses në ofensivat e dimrit më parë, kundërsulmimet e tyre pas sulmit gjerman në Kursk ishin ofensivat e tyre të para të suksesshme verore të luftës. Shiko edhe Lufta e Dytë Botërore Fronti Lindor (Lufta e Dytë Botërore) Referime