Липецк

Липецк (урус. Липецк) — Урусатда авай шегьер, Липецк вилаятдин административ, сиясатдин, экономикадинни медениятдин юкь я. Воронеж вацӀун къерехрал, Москвадилай кьибле патахъ 445 км яргъал мукь (чка) кьунвайди я. 2014-лагьай йисан малуматрив кьурвал, шегьердин агьалийрин сан-гьисаб — 509 719 кас я. И кьадардал гьалтайла Липецк Юкьванни ЧӀулав накьвадин экономикадин районда кьведлагьайди я (Воронеждилай кьулухъ). География Климат Климат юкьван гьалдиндини континенталди, Москвада авайдаз тешпигь тирди. Липец Берлинни Амстердам шегьеррихъ галаз са гьяркьуьвилел аватӀани, хъуьтӀуьз ина дурумлу живедин винел алай къат жедайди я, гьер вацран юкьван температура −8 °C. Гад чимиди я, чиле вацран юкьван температура +20 °C. Йисан къене 500 мм кьван къвалар къвазва, максимум — чиле вацра. 2008-2009-лагьай йисарра Липецкда хъуьтӀуьн юкьван гьавадин температура — мекьивилин 5 градус тир (ам пара йисаррин къене чирнавай адетдин малуматрилай 3,2 градусдал чими я). А йисаррин къене къванвай къваларин кьадар нормадилай тӀимилди тир. Амма 2009/2010-2010/2011-лагьай йисаррин хъуьтӀер нормадилай мекьибур тир. Статус ва административ къурулуш Вилаятдин юкьван везифайрикай гъейри шегьер Липецк райондинни административ юкь я. ГьакӀни, вилаятдин гъилик квай шегьер яз, ада вилаятдин ибаратдик квай кьилди тир административ тек — шегьердин округ Липецк шегьер — арадал гъизва. Гилан чӀаван сергьятра Липецкдин майдан 318,12 км² (01.06.2013-ан малуматар). Им бегьем чӀехи кьадар, Москвадин майдандилай (МТАР-дин сергьятрин къене) вирини-вири пудра гъвечӀиди я. Шегьер кьуд округдиз — «Левобережный», «Октябрьский», «Правобережный», «Советский» — чара ийизва. Шегьердин ибаратда адетдалди агъадихъ ганвай паяр (тарихдин мягьлеяр) чара жезва: Липецкдин куьчеяр 2012-лагьай йисан гьалдив кьурвал, Липецкда 739 куьче ава (гьа гьисабдик, 3 проспект, 111 кӀакӀ, 23 майдан, 20 элячӀна фидай куьче, 2 бульвар, 5 шоссе, гьакӀни куьчедин статусдив барабар хьанвай 4 мягьле, 3 хир (поселка) ва 3 алакъадин АРМ-дин кӀвалерин кӀапӀал). И гьисабдик «Елецкий» микромягьледа авай 3 официал рекьелди арадал гъанвай куьче ква, амма алай чӀавуз абур гьеле гьакъикъатда кьиле фенвач. Баянар