Գորենկա

Գորենկա (ռուս.՝ Горенка), գյուղ Ռուսաստանի Օրյոլի մարզի Նովոսիլի շրջանի Պրուդովսկի գյուղական բնակավայրի կազմում: Աշխարհագրություն Գտնվում է Զուշա գետի ձախ ափին՝ գետի ոլորանում, Նովոսիլ շրջկենտրոնից 10 կմ հեռավորության վրա, Նիկիտսկայա լեռան վրա գտնվող հնագույն Վորոտինցևյան բնակավայրից 2 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղը պայմանականորեն բաղկացած է երեք առանձին մասերից (այսպես է պատմականորեն ձևավորվել ժամանակի ընթացքում տարբեր բնակեցման պատճառով): Ավելի մեծ (հիմնական) մասը, որն ունի շարքային հատակագիծ, սկսվում է գրեթե հենց գետից և ավարտվում է փոքր բարձրության վրա: Ավելի հեռու, ամենաբարձր վայրում, որը շրջապատված է ամբողջ պարագծով, գտնվում է մեծ հին մրգատու այգի՝ լորենու պուրակով մեջտեղում, որի հարավ-արևելյան կողմում գտնվում է գործող գերեզմանատունը, իսկ դրա կողքին, ըստ երևույթին, ժամանակին եղել է եկեղեցի։ Բնակավայրի երրորդ ենթադրաբար ավելի հին մասը գտնվում է առանձին՝ գետի երկայնքով, հիմնական մասին ուղղահայաց:Գորենկայի համայնապատկերային տեսարանը Զուշայի աջ ափից Տեղանուն Շատ բնակավայրերի անվանունները կրում են իրենց տերերի անունները, ազգանունները կամ մականունները: Գորենկա գյուղը բացառություն չէ՝ իր սկզբնական անունը ստացել է, ենթադրաբար, Գորենսկիների իշխանական ընտանիքի տերերից (Օբոլենսկի իշխանների ճյուղերից), որոնք գտնվում են Դոլգորուկով իշխանների հետ նույն տոհմագրքում և սկիզբ են առնում Վասիլի Կոնստանտինովիչ Օբոլենսկուց, որն ապրել է 16-րդ դարի սկզբին և ստացել է «Գորենսկի» մականունը։ 1811, 1816, 1834 թվականների Գրավոր աղբյուրներում՝ և վերանայման փաստաթղթերում և 1840 թվականի մետրիկական գրքում: Գորենկան հիշատակվում է որպես Դոլգորուկով իշխանների ժառանգական կալվածք, իսկ 1850 թվականից, գյուղը դարձավ իշխանուհի Գագարինա Եկատերինա Գրիգորևնայիը Օբոլենսկի իշխանների ուղիղ ժառանգներից։ Այն կարող էր անվանումն ստանալ նաև տեղանքի ռելիեֆից, իսկ գյուղի մի մասի դիրքը գետի ափի փոքր բարձրության վրա: Նովոսիլսկի գավառի պահակային գրքում 1614-ից 1615 թվականների համար նշվում է յոթ կազակական բնակավայրերի մասին, որոնք գտնվում են Նովոսիլի հարավ-արևելյան կողմում՝ Զուշա գետի վրա։ Դրանցից մեկը Ստրոգանեց բնակավայրն է՝ 20 տնով: Ազատ բնակավայրի անվանումը ծագել է «օստրոգ» բառից, որը նշանակում է սուր եզրերով ցանկապատ, ամրացված վայր, փոքր ամրոց։ Ժամանակի ընթացքում անվանման մեջ «օ» տառը փոխարինվել է «ա» տառով, և բնակավայրը սկսել է կոչվել Աստրագան։ Կա անվանման մեկ այլ սահմանում․ աստրագաններ՝ փոքրիկ ծովածոցներ, որոնք առաջացնում են խիստ կտրտված ափ։ Տվյալ վայրում Զուշան ունի շատ ոլորուն հուն: Պատմություն Նովոսիլսկի գավառի պահակային գրքում նշված է, որ Ստրոգանեց ավանից Սուրբ Նիկիտա Մարտիրոսի անունով փայտե եկեղեցին՝, տեղափոխվել է Բիլիննայա ավան՝ Բիլինսկի բնակավայրում Նիկիտսկայա լեռան վրայի ավան՝ Վորոտինցևո գյուղի մոտ, «թաթարական պատերազմի» վտանգի պատճառով։ Մի ժամանակ ազատ ավանային գյուղացիները (որոնք 17-րդ դարում համարվում և հաշվառվում էին որպես կալվածատեր-միատնտեսներ) 18-րդ դարում մայրաքաղաքի որոշմամբ աստիճանաբար վերածվեցին պետական ճորտերի, իսկ շատերը՝ կալվածատերերի ճորտերի: Ստրոգանեց (Օստրոգանեց) ավանի ճշգրիտ գտնվելու վայրի նկարագրություն չկա։ Բայց մեծ վստահությամբ այն կարելի է տեղայնացնել այսօրվա Գորենկայի մոտ, այն վայրում, որն այսօր էլ անվանում են «Մեծ Ստրոգան»։ Այս ավանը հիշատակվում է Ռուսական տարեգրությունների լիակատար ժողովածուում (ԱԶԿ) Նովոսիլսկի գավառի հողերի վրա Ղրիմի թաթարների հարձակման և «Օստրոգանեցում գերիներ վերցնելու» իրադարձության կապակցությամբ, որոնց ազատագրել է Պ. Գլոտովի գլխավորությամբ նովոսիլցիների ջոկատը: Նաև Նովոսիլսկի մատյան գրքում 1637-ից 1638 թվականներին 18-րդ և 19-րդ դարերի գրավոր փաստաթղթերում և վերստուգման հեքիաթների և մետրային գրքերում գյուղի անվանումները հերթափոխով հիշատակվում են կամ Գորենկա, կամ Ստրոգան և Աստրախան։ Տուլայի թեմի ծխական ցուցակներում 1857 թվականին բնակավայրերի անվանման մեջ ասվում է «Գորենկա, ժողովրդական լեզվով Աստրախան, Աստրախանի այստեղ լուծարված գյուղից (Զուշա գետի մոտ)» բնակեցված կալվածատերերի Քրիստոնյաններով: Մոնղոլական արշավանքից հետո ամայացած տարածքը կրկին բնակեցվել է 16-17-րդ դարերում։ Նովոսիլսկի արվարձանները հիմնականում բնակեցվել են Դոնից և Վերին Դնեպրից եկած վերաբնակիչներով՝ Ղրիմի թաթարների արշավանքներից Բելգորոդի պաշտպանական գիծը կառուցելու համար։ Եկեղեցին գյուղի կարգավիճակով, բայց արդեն մեկ այլ (ոչ Նիկիտսկայա), հոգևորականության տներով գտնվում էր այսօրվա գերեզմանատան մոտ։ Այսպիսով սպասավորների կամ կալվածատերերի պակաս լինելը հնարավորություն չէր տալիս պահել տաճարը, և եկեղեցին լուծարվում էր, իսկ գյուղը վերածվեց գյուղակի: Դա կարող էր տեղի ունենալ նաև այս դեպքում։ Գորենկա գյուղը տարբեր ժամանակներում պատկանել է հետևյալ եկեղեցիներին՝ Սուրովսկու, Կազանյան Աստվածամոր եկեղեցուն և Վորոտինցևսկու՝ Միխայիլ-Արխանգելսկու։ Ուստի գյուղն ունի երկու տոն՝ «Կազանյան» և «Միխայլով օրը», բայց գյուղը ավելի շատ մեծարում էր «Կազանյանը»։ Գործել է եկեղեցական-ծխական դպրոց, իսկ խորհրդային տարիներին՝ տարրական դպրոց։ Համաձայն ծխական ցուցակների՝ 1859 թվականին գյուղում հաշվվում էր 40, իսկ 1915 թվականին՝ 112 գյուղացիական տնտեսություն։ Գորենկայի բնակիչներին մինչ օրս շրջակայքում անվանում են «կազակներ»: Գորենկայում կոլեկտիվացման ժամանակ կազմավորվել է «Պիշչևիկ» կոլտնտեսությունը, որը հետագայում (խոշորացման ժամանակ) միավորվել է Մուժիկովսկի Մոլոտովի անվան կոլտնտեսության և այլ փոքր տնտեսությունների հետ մեկ՝ «Ռուսաստան» կոլտնտեսության մեջ՝ կենտրոնական կալվածքով Մուժիկովո գյուղում։ «Օրյոլի մարզի հիշատակի գրքի» տվյալներով՝ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ գյուղի մոտ քառասուն բնակիչ զոհվել կամ անհետ կորել է։ Բնակիչների համար մեծ իրադարձություն էր Զուշայի վրայով կամրջի կառուցումը, որը գյուղը միացրեց «մեծ երկրին»։ Պաշտոնապես բնակավայրը հաստատվել է «Գորենկա» անվանումով, իսկ խոսակցական լեզվով այն անվանում են «Ստրոգան»: Գյուղի հետ կապված մարդիկ Դյոմկին, Ալեքսեյ Միխայլովիչ, շինարար, Մագնիտոգորսկ քաղաքում քարագործների համալիր բրիգադի բրիգադիր, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս։ Բնակչություն Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ «Օրյոլի մարզի պետական արխիվ». Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 25-ին. «Օբոլենսկի իշխանների տոհմածառ». Ռուրիկի սերունդները. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 25-ին. : External link in |publisher= (օգնություն) «Ե. Գ. Գագարինայի տոհմածառ». Բազմալեզու տոհմածառ. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 25-ին. : External link in |publisher= (օգնություն) «Պահակային գրքեր». Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ). Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)