Kaja Domo

Kaja Domo (ruse Дом на набережной, Dom na nabereĵnoj) estas neoficala nomo de granda loĝadkomplekso en Moskvo ĉe la bordo de Moskvo-rivero (strato Serafimoviĉa ulica 2), tuj kontraŭe al Kremlo. Laŭ sia origina uziĝo ĝi oficiale iam nomiĝis Domo de la registaro (Дом правительства / Dom praviteljstva). Arkitekturo kaj historio Konstruiĝis ĉi ejego inter 1928 kaj 1931 sur grundo de ne tute tri hektaroj, sur artefarita insulo inter Moskvo-rivero kaj la Akvoalidirekta Kanalo, proksime de la historia kvartalo Zamoskvoreĉje situante apud la Granda Ŝtona Ponto. Planis la tuton fama arĥitekto de la stalina erao, Boris Iofan kiu liveris ekz. ideojn por neniam realigita giganta Palaco de la Sovetoj. Temas pri tipega ekzemplo de la socialisma movado de konstruktivismo. La fortimpressa, pro reganta grizo iel morna kompleksego ofertis al ministroj kaj altranguloj partiaj luksan loĝadkomforton. Dume la averaĝa moskvano ofte loĝis kune kun aliaj familioj sur eta spaco, la feliĉuloj rajtantaj loĝi ĉi tie ĝuis pri plurĉambraj apartementoj kun telefono, gasfornoj, centra hejtilo, sporthalo, tenisejo, biblioteko kaj lavejo. Eĉ propra infanvartejo ekzistis. Ĝis finkonstruo la luantoj gastis aŭ rekte en Kremlo aŭ en diversaj moskvaj hoteloj (ekz. Nacional kaj Metropol). Dum la Granda purigo ne tute 250 homoj estis arestitaj kaj ofte ekzekutitaj, inter kiuj Valentin Trifonov. Lia filo, la fama verkisto Jurij Trifonov publikigis en 1976 romanon titolitan Дом на набережной. En la per Oskaro premiita filmo Lacigitaj de la suno de 1994, ĉi domo aperas kaj en la unua kaj en la lasta scenoj. Nuntempe ĝi daŭre estas loĝejaro kun altegaj luprezoj por komforto averaĝa (laŭ hodiaŭa standardo). En 1989 oni establis ene muzeon pri la doma historio kaj la verkisto Trifonov. Enloĝintoj (elekto) Aleksandr Aleksandrov, komponisto Anna Allilujeva, bofratino de Stalin (edzino de Redens) Svetlana Allilujeva, filino de Stalin Jānis Bērziņš, kaŝpolica funkciulo Nikita Ĥruŝĉov, politikisto Boris Iofan, arĥitekto Nikolaj Kamanin, asttonaŭta trejnisto Artjom Mikojan, flugmaŝinkonstruanto Georgij Konstantinoviĉ Ĵukov, armea marŝalo Jelena Stasova, revoluciulino kaj politikistino Miĥail Tuĥaĉevskij, armea marŝalo Vanda Vasilevska, politikistino kaj verkistino Miĥail Vodopjanov, polusa aviadisto Etoso ĝenerala (Trifonov) En la romano Исчезновение / Isĉeznovenije Trifonov kaptas la doman atmosferon tiel: En ĉi tiu domo mi iam loĝis. Ne, tiu domo jam delonge mortis kaj malaperis, mi loĝis en alia, sed en tiuj gigantaj malhelgrizaj betonaj muroj, kiuj estas kiel fortikaĵo. La domo superis la duetaĝajn domojn, etajn vilaojn, preĝejojn, sonorilturojn, malnovajn fabrikojn, riverbordajn stratojn kun granita balustrado, kaj ambaŭflanke fluis la Moskvo. Ĝi staris sur insulo, estis kiel peza, absurda ŝipo sen mastoj, kamenoj kaj stirilo, giganta skatolo, arkeo plenplena je homoj, preta fornaĝi. Kien? Neniu sciis tion, neniu havis ideon. Al la homoj, kiuj surstrate preterpasis la murojn, en kiuj centoj da etaj citadelaj fenestroj lumis, la domo aperis neŝancelebla kaj eterna kiel kampo: post tridek jaroj la malhelgrizo de la muroj ne ŝanĝiĝis. Literaturo Yuri Slezkine: Das Haus der Regierung: Eine Saga der Russischen Revolution, Carl Hanser Verlag, München 2018. ISBN 978-3446260313 Eksteraj ligiloj doma historio muzea hejmpaĝo listo de la ekzekutitoj Arkivigite je 2011-01-31 per la retarkivo Wayback Machine Notoj