Սալտիկովների-Չերտկովների դաստակերտ

Չերտկովի դաստակերտ (ռուս.՝ Усадьба Черткова), դաստակերտ Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Մյասնիցկայա փողոց, տուն 7։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է (գրանցման համար՝ 7735278000)։ Պատմություն XVI դարում այս վայրում գտնվում էր Վոլինսկիների դաստակերտը։ XVII դարից կալվածքը պատկանել է Կասիմովյան խանության արքայորդիներին, սակայն մոտ 1728 թվականին նրանց ցեղն ընդհատվել է։ Քարե ապարանքով դաստակերտի հաջորդ տերն է դարձել իշխան Ալեքսեյ Գրիգորևիչ Դոլգորուկովը, սակայն կարճ ժամանակով. կայսրուհի Աննա Յոհանովնան թագադրումից հետո նրան ընտանիքի հետ աքսորել է Բերյոզով։ Դաստակերտի գլխավոր տունը կառուցվել է XVIII դարի կեսերին նոր սեփականատերեր Սալտիկովների կողմից։ XIX դարի կեսերի որոշ փոփոխություններով այն պահպանվել է մինչև օրս։ Դաստակերտը հայտնի է դարձել շնորհիվ Ալեքսանդր Դմիտրիևիչ Չերտկովի, որը կողաշենքերով և այգիով տունը գնել է 1831 թվականին։ Չերտկովը հավաքում էր Ռուսաստանի պատմության հետ կապված ամեն ինչ. մետաղադրամներ, ձեռագրեր, հրովարտակներ, քարտեզներ, դիմանկարներ։ Սակայն նրա հավաքածուի հիմնական արժեքը եղել է Ռուսաստանի պատմությանը նվիրված գրադարանը, որն այդ պահին եղել է ամենամեծը։ Այն ժամանակվա շատ գրողներ ընկերություն էին անում Չերտկովի հետ և աշխատում էին նրա հավաքածուի հետ։ Նրանց մեջ էին Պուշկինը, Պոգոդինը, Ժուկովսկին, Գոգոլը և այլք։ Տիրոջ որդին՝ Գրիգորին, հոր գրադարանը դարձրեց հանրամատչելի, նրա համար կահավորվել էր հատուկ հակահրդեհային կցակառույց, որը դուրս էր գալիս Ֆուրկասովյան նրբանցք, և 1863 թվականին դաստակերտում բացվել է Ռուսաստանում առաջին անվճար մասնավոր գրադարանը՝ «Մոսկվայի քաղաքային Չերտկովյան հանրային գրադարանը»։ 1871 թվականին Գ. Ա. Չերտկովը գրադարանը նվիրել է քաղաքին։ 1871 թվականին Չերտկովից դաստակերտը գնել է Ն. Ա. Գագարինան, 1880 թվականին նոր սեփականատեր է դարձել Կ. Ն. Օբիդինան։ 1880-ական թվականների կեսերին շենքում ընթացել են Մոսկվայի ճարտարապետական ընկերության նիստերը, այնուհետև այնտեղ հավաքվում էին Գրական-արտիստական ակումբը և Գրական-արտիստական խմբակը, որի այցելուներից էին Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի հիմնադիրները։ 1914 թվականին շենքը ձեռք է բերել Գ. Ա. Կեպպենը, որը պատրաստվում էր նրա փոխարեն կառուցել հինգհարկանի եկամտաբեր տուն, սակայն նոր սեփականատիրոջ մտադրություններին միջամտեց սկսված պատերազմը։ Բոլշևիկների իշխանության գալուց հետո դաստակերտը լքվեց, սակայն 1922 թվականին այնտեղ բացվեց «Գործարար ակումբը», որի նպատակն էր հին մասնագետների փորձի հաղորդումը նոր իշխանություններին։ 1927 թվականից այն կոչվում էր «Ժողովրդական տնտեսության աշխատողների ակումբ», 1936 թվականից՝ «Ինժեների և տեխնիկի տուն», 1955 թվականից՝ «Գիտատեխնիկական քարոզչության տուն»։ Վերջին վերականգնման ժամանակ շենքի ճակատը զարդարվել է անհայտ ծագման և «Հավատ ու պատիվ» գրությամբ զինանշանով։ Ծանոթագրություններ