Tupolev Tu-95

Το Tupolev Tu-95 (ρωσικά: Туполев Ту-95· κωδική ονομασία NATO: ''Bear'') είναι ένα μεγάλο στρατηγικό βομβαρδιστικό και πλατφόρμα εκτόξευσης πυραύλων, με τέσσερις κινητήρες turboprop. Πέταξε για πρώτη φορά το 1952, ενώ εντάχθηκε σε υπηρεσία με τη Διοίκηση Μακράς Ακτίνας της Σοβιετικής Πολεμικής Αεροπορίας το 1956 και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε πολεμικές επιχειρήσεις το 2015. Αναμένεται να παραμείνει σε υπηρεσία με τις Ρωσικές Αεροδιαστημικές Δυνάμεις τουλάχιστον έως το 2040. Μια παραλλαγή του βομβαρδιστικού για ναυτική περιπολία ονομάστηκε Tupolev Tu-142, ενώ μια επιβατική έκδοση ήταν το Tupolev Tu-114. Το αεροσκάφος διαθέτει τέσσερις κινητήρες Kuznetsov NK-12 με αντίθετα περιστρεφόμενες έλικες (contra-rotating propellers). Είναι το μοναδικό στρατηγικό βομβαρδιστικό με κινητήρες turboprop που παραμένει ακόμη σε επιχειρησιακή χρήση. Το Tu-95 θεωρείται ένα από τα πιο θορυβώδη στρατιωτικά αεροσκάφη, κυρίως επειδή τα άκρα των πτερυγίων των ελίκων του κινούνται με υπερηχητική ταχύτητα. Είναι επίσης το μοναδικό ελικοφόρο αεροσκάφος με πτέρυγες μεγάλης κλίσης (swept wings) που κατασκευάστηκε σε μεγάλους αριθμούς. Ο οπλισμός του περιλάμβανε πυρηνικούς πυραύλους cruise Kh-55 και stealth πυραύλους cruise Kh-101. Σοβιετικά πληρώματα πραγματοποιούσαν περιπολίες μεγάλων αποστάσεων χωρίς πυρηνικά όπλα μέχρι το 1991. Η Ρωσία επανέλαβε παρόμοιες περιπολίες από το 2007. Τη δεκαετία του 1950 και του 1960, πειραματικές εκδόσεις του χρησιμοποιήθηκαν σε σοβιετικές πυρηνικές δοκιμές με ρίψη βομβών, συμπεριλαμβανομένης της Βόμβας Τσαρ. Το 1981 άρχισε η παραγωγή της εκσυγχρονισμένης έκδοσης Tu-95MS. Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, η Ουκρανική Πολεμική Αεροπορία κληρονόμησε 23 έως 29 Tu-95. Στο πλαίσιο του προγράμματος Nunn–Lugar Cooperative Threat Reduction Program, αυτά διαλύθηκαν έως το 2001. Το βομβαρδιστικό χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε πολεμικές επιχειρήσεις τον Νοέμβριο του 2015, κατά την έναρξη της ρωσικής επέμβασης στον συριακό εμφύλιο πόλεμο. Έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για επιθέσεις με πυραύλους cruise στον Ρωσοουκρανικό Πόλεμο από το 2022. Την 1η Ιουνίου 2025, η ουκρανική επιχείρηση Operation Spiderweb κατέστρεψε 7 έως 8 Tu-95MS σε αεροπορικές βάσεις στο Belaya και στην Olenya. Υποεκδόσεις του Tu-95 MS Tu-95 MS-6: τροποποιημένο για μεταφορά βλημάτων στην εσωτερική του αποθήκη και τέσσερα βλήματα στους εξωτερικούς φορείς. Tu-95MS-16: με αυξημένη δυνατότητα μεταφοράς βλημάτων σε εξωτερικούς φορείς ως 10 βλήματα Χ-55, φέρει δε καινούργιο πυροβόλο GSh-23L, ενώ αναβαθμίσθηκε και το κόκπιτ δημιουργώντας έτσι καλύτερες συνθήκες για το πλήρωμα. Η παραγωγή του Tu-95MS συνεχίστηκε μέχρι και το 1992. Κατά την περίοδο της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης, παρέμειναν 23 αεροσκάφη στην Ουκρανία (ενώ το 1998 τα αεροσκάφη αυτά άρχισαν να καταστρέφονται σταδιακά από την Ουκρανία ενώ ταυτόχρονα υπήρχαν διαπραγματεύσεις για την επιστροφή ενός αριθμού στη Ρωσία). Στις αρχές του ‘80 η Ρωσία ανέπτυξε ένα καινούργιο βομβαρδιστικό προοριζόμενο για την αντικατάσταση των Tu-95MS. Μετά τη διάλυση της Ρωσίας σχεδόν όλα τα προγράμματα είχαν διακοπεί λόγω μη χρηματοδότησής τους. Διαθέτει εκσυγχρονισμένο ηλεκτρονικό εξοπλισμό όπως το ραντάρ ναυτιλίας και βομβαρδισμού Obzor-MS (εγκαταστημένο στο κάτω μέρος του ρύγχους του αεροσκάφους) με συνδυασμό με το ραντάρ καιρού. Στον υπόλοιπο εξοπλισμό περιλαμβάνεται σύστημα ελέγχου πτήσης, ναυτιλίας και δορυφορικό σύστημα επικοινωνιών. Επίσης φέρει σύστημα αυτοπροστασίας Meteor-NH που αποτελείται από το RWR τύπου Beryoza, με πλήθος κεραιών στο κάτω τμήμα της ατράκτου, αναζήτηση υπέρυθρου προειδοποίησης επερχόμενων βλημάτων, παρεμβολές και εκτοξευτές θερμοβολίδων και αεροφύλλων. Χρήστες Ρωσία Η δύναμη των στρατηγικών βομβαρδιστικών ανέρχεται σε 28 ή 31 Αφη Tu-95MS-6 και 35 Αφη Tu-95MS-16. Παραπομπές Βιβλιογραφία Ukrainian Aviation Magazine, 1996 #5 Εξωτερικοί σύνδεσμοι Σελίδα αφιερωμένη στο Tu-95 MS