Sudž

Sudž (ven.: Су́джа) om Venäman lidn da lidnankund Kurskan agjan suvipäivlaskmas. Se om Sudžan rajonan administrativine keskuz da pala. Istorii Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1664 kuti lidnuz da lidn palanuden vl 1662 suren eländpunktan sijas, nimitihe jogen mödhe. Jogen nimituz korreliruib amuižindižidenke śudhyati «kätas irgeks» i śuddhá «ireg, puhtaz» sanoidenke. Sudž sai makundan lidnan oficiališt statusad vl 1779 vai vl 1785. Šingotihe torgovanoiden lidnaks i padanikoiden pramozlal. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistižen Germanijan sodavägil (18. reduku 1941 — 3. keväz'ku 1943). Sudž šingotase traktoragregatoiden tegimel, sömtegimištol (voikombinat, lihakombinat, spirttegim), gazanveimiden sol'meks (panihe mantazole täuzin sodategendoiden tagut vn 2025 keväz'kus), mugažo muit, villänpurnud i kombisötken tegim ratas lidnas. Geografijan andmused Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, Sudž-jogen alajoksmusen molembil randoil (ven.: Суджа 63 km pitte, Psölan oiged ližajogi, Dnepran hurapol'ne bassein), 135 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Ukrainhasai om ühesa kilometrad päivlaskmha orhal. Matkad Kurskhasai om 82 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 92 km avtotel vai 136 km raudtel. Lähembaižed lidnad oma Sumad (Ukrain) 48 km suvipäivlaskmha orhal, 68 km avtotedme vai 120 km raudtedme, Ril'sk 60 km lodeheze orhal, 68 km avtotedme vai 70 km raudtedme, L'gov vižkümnes kilometras pohjoižhe orhal, 62 km avtotedme vai 60 km raudtedme, i Obojan' 70 km päivnouzmha orhal, 83 km avtotedme vai 220 km raudtedme. Sudž-raudtestancii radab lidnan päivnouzmas vspäi 1910, se om jüguiden täht vaiše vspäi 2013. Kaik om 23 nimitadud irdad, kümne kujod, kaks' läbiajod i kaks' torgud lidnas. Tobmuz Sudž om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 4,24 km². Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Vladimir Djačenko (sügüz'ku 2018 — sügüz'ku 2023). Eläjad Vl 1939 lidnan ristitišt oli 3 674 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 6 036 ristitud, rajonan kaks' ühesandest, vn 2021 — 5 127 ristitud. Kaik 5 738 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 12 800 eläjad vl 1913 i kahesa tuhad eläjid vll 1996−1998. Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 96,7 %, ukrainalaižed — 1,7 %, toižed rahvahad — 1,6 %. Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid oma kaičenus i avaitud lidnas: Jumalanmaman Katken (om saudud vll 1799−1828) i Eläban Eziauguižen Stroican da Sündun Voznesenjan (kivine variant om letud vodele 1812). Mugažo järedad jumalanpertid i Belogorskii-mez'jumalankodi ratas ezilidnas. Niiden ližaks Jumalanmaman Emäganpäivän i ph. Mikoi-arhangelan päjumalanpert' (1803−1955) ei ole kaičenus lidnas, rušihe pühäpertid savičuks. Openduz Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell' nomeruidud päivkodid (nomer 1, 6, 7, 8), kaks' keskškolad (nomer 1 i 2), Sudžan škol-internat, lapsiden da norišton keskuz, čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol. Sudžan maižanduztehnikum i Sudžan čomamahtoiden kolledž oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš. Galerei Homaičendad Irdkosketused Lidnankundan oficialine sait (sudzha.gosuslugi.ru) i sen vanh versii (город-суджа.рф, om täuttud vn 2023 lophusai). (ven.)