Κάστρο Πέλες

Το Κάστρο Πέλες (ρουμανικά: Castelul Peleș) είναι νεοαναγεννησιακό παλάτι στο Βασιλικό Κτήμα της Σινάια στα Καρπάθια Όρη, κοντά στη Σινάια, στην επαρχία Πράχοβα, Ρουμανία, επί μεσαιωνικής διαδρομής που συνδέει την Τρανσυλβανία με τη Βλαχία, που χτίστηκε μεταξύ 1873 και 1914. Τα εγκαίνιά του έγιναν το 1883. Κατασκευάστηκε για τον βασιλιά Κάρολο Α΄ της Ρουμανίας. Τοποθεσία Το συγκρότημα βρίσκεται βορειοδυτικά της πόλης Σινάια, η οποία απέχει 48 χιλιόμετρα από το Μπρασόβ και 124 χιλιόμετρα από το Βουκουρέστι, στα νοτιοανατολικά Καρπάθια Όρη. Το συγκρότημα αποτελείται από τρία μνημεία: το Κάστρο Πέλες, το Κάστρο Πελισόρ και το Κυνηγητικό Περίπτερο Φοϊσόρ. Ιστορία Όταν ο βασιλιάς Κάρολος Α΄ της Ρουμανίας (1839–1914), υπό τη βασιλεία του οποίου η χώρα κέρδισε την ανεξαρτησία της, επισκέφτηκε για πρώτη φορά την τοποθεσία του μελλοντικού κάστρου το 1866, ερωτεύτηκε το υπέροχο ορεινό τοπίο. Το 1872, το Στέμμα αγόρασε 5 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης κοντά στον ποταμό Πιάτρα Άρσα. Το κτήμα ονομάστηκε Βασιλικό Κτήμα Σινάια. Ο βασιλιάς ανέθεσε την κατασκευή ενός βασιλικού κυνηγετικού καταφυγίου και καλοκαιρινού καταφυγίου στην ιδιοκτησία και τα θεμέλια για το Κάστρο Πέλες τέθηκαν στις 22 Αυγούστου 1873. Πολλά βοηθητικά κτίρια χτίστηκαν ταυτόχρονα με το κάστρο: οι θάλαμοι των φρουρών, το κτίριο Εκόνοματ, το κυνηγετικό καταφύγιο Φοϊσόρ, οι βασιλικοί στάβλοι και μια μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Το Πέλες έγινε το πρώτο κάστρο στον κόσμο που ηλεκτροδοτήθηκε πλήρως από τοπικά παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια. Τα τρία πρώτα σχέδια που υποβλήθηκαν για το Πέλες ήταν αντίγραφα άλλων ανακτόρων στη Δυτική Ευρώπη και ο βασιλιάς Κάρολος Α΄ τα απέρριψε όλα ως στερούμενα πρωτοτυπίας και υπερβολικά δαπανηρά. Ο Γερμανός αρχιτέκτονας Γιοχάνες Σουλτς κέρδισε το έργο παρουσιάζοντας ένα πιο πρωτότυπο σχέδιο, κάτι που άρεσε στον βασιλιά: ένα μεγάλο ανακτορικό αλπικό κάστρο που συνδυάζει διαφορετικά χαρακτηριστικά κλασικών ευρωπαϊκών στυλ, ακολουθώντας κυρίως την ιταλική κομψότητα και τη γερμανική αισθητική σύμφωνα με τις γραμμές της Αναγέννησης. Τα έργα έγιναν επίσης υπό την εποπτεία του αρχιτέκτονα Κάρολ Μπένες. Μεταγενέστερες προσθήκες έγιναν μεταξύ 1893 και 1914 από τον Τσέχο αρχιτέκτονα Κάρλε Λίμαν, ο οποίος σχεδίασε τους πύργους, συμπεριλαμβανομένου του κύριου κεντρικού πύργου, ο οποίος έχει ύψος 66 μέτρα. Το κτίριο Σίποτ, το οποίο χρησίμευσε ως γραφείο του Λίμαν κατά τη διάρκεια της κατασκευής, χτίστηκε αργότερα. Ο Λίμαν θα επέβλεπε το κτίριο του κοντινού Κάστρου Πελισόρ (1889–1903, η μελλοντική κατοικία του βασιλιά Φερδινάνδου Α΄ και της βασίλισσας Μαρίας της Ρουμανίας), καθώς και της βίλας του βασιλιά Φερδινάνδου. Ο Βασιλιάς Κάρολος Α' και η Βασίλισσα Ελισάβετ ζούσαν στη Βίλα Φοΐσόρ κατά τη διάρκεια της κατασκευής, όπως ο βασιλιάς Φερδινάνδος και η βασίλισσα Μαρία κατά την κατασκευή του Κάστρου Πελισόρ. Το κόστος των εργασιών για το κάστρο που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1875 και 1914 υπολογίστηκε σε 16.000.000 ρουμανικά λέι σε χρυσό. Στην κατασκευή εργάστηκαν από τριακόσιοι έως τετρακόσιοι άνδρες. Η κατασκευή επιβραδύνθηκε κατά τη διάρκεια του Ρουμανικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1877-1878, αλλά λίγο αργότερα τα σχέδια αυξήθηκαν σε μέγεθος και η κατασκευή ήταν αρκετά γρήγορη. Στο εναρκτήριο ταξίδι του Οριάν Εξπρές το 1883 στο Βουκουρέστι, επιβάτες από το Παρίσι προσκλήθηκαν στο Κάστρο Πέλες από τη βασίλισσα Ελισάβετ του Βιντ, καθώς ο βασιλιάς Κάρολος Α΄ τοποθέτησε τελετουργικά το τελευταίο τούβλο για να γιορτάσει την ολοκλήρωση του κάστρου. Αυτή η πρωτοβουλία της Βασίλισσας Ελισάβετ ήταν μέρος μιας προσπάθειας προβολής του Κάστρου Πέλες και των Καρπάθιων της Ρουμανίας σε ευρύτερο κοινό. Το Κάστρο Πέλες εγκαινιάστηκε με επίσημη Βασιλική Χοροεσπερίδα στις 7 Οκτωβρίου 1883. Στη συνέχεια, ο Κάρολος Β' της Ρουμανίας γεννήθηκε στο κάστρο το 1893, δίνοντας νόημα στη φράση «λίκνο της δυναστείας, κοιτίδα του έθνους» που ο Κάρολος Α' χάρισε στο Κάστρο του Πελές. Ο Κάρολος Β΄ έζησε στην έπαυλη Φοϊσόρ για περιόδους κατά τη διάρκεια της βασιλείας του. Η πριγκίπισσα Μαρία πέθανε εκεί το 1874. Μετά την αναγκαστική παραίτηση του βασιλιά Μιχαήλ Α΄ της Ρουμανίας το 1947, η Κομμουνιστική Ρουμανία κατέλαβε όλη τη βασιλική περιουσία, συμπεριλαμβανομένου του κτήματος Πέλες. Το κάστρο λειτούργησε ως τουριστικό αξιοθέατο για μικρό χρονικό διάστημα. Χρησιμοποίησε επίσης ως χώρος αναψυχής και ανάπαυσης για πολιτιστικές προσωπικότητες. Το κάστρο ανακηρύχθηκε μουσείο το 1953. Ο Νικολάε Τσαουσέσκου έκλεισε ολόκληρο το κτήμα μεταξύ 1975 και 1990, κατά τα τελευταία χρόνια του κομμουνιστικού καθεστώτος. Η περιοχή κηρύχθηκε «Περιοχή Συμφερόντων Κρατικού Πρωτοκόλλου» και τα μόνα άτομα που επιτρεπόταν στο ακίνητο ήταν το προσωπικό συντήρησης και το στρατιωτικό προσωπικό. Στον Τσαουσέσκου δεν άρεσε πολύ το κάστρο και το επισκεπτόταν σπάνια. Στη δεκαετία του 1980, μέρος της ξυλείας μολύνθηκε με Serpula lacrymans. Μετά τη Ρουμανική Επανάσταση του 1989, το Πελές και το Κάστρο Πελισόρ επανιδρύθηκαν ως μνημεία κληρονομιάς και άνοιξαν στο κοινό. Σήμερα, το Κάστρο Φοϊσός λειτουργεί ως προεδρική κατοικία. Το κτίριο Οικονομικών και το Κτήριο Κοιτώνων της Φρουράς είναι πλέον ξενοδοχεία και εστιατόρια. Μερικά από τα άλλα κτίρια στο Κτήμα Πέλες μετατράπηκαν σε τουριστικές βίλες και μερικά είναι πλέον «κτίρια κρατικού πρωτοκόλλου». Το 2006, η ρουμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την επιστροφή των Βασιλικών Κτημάτων, συμπεριλαμβανομένων όλων των ιδιοκτησιών και της γης εντός των κτημάτων στον πρώην μονάρχη, βασιλιά Μιχαήλ Α΄. Σύντομα ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του βασιλιά και της κυβέρνησης της Ρουμανίας και ολοκληρώθηκαν το 2007. Το κάστρο εκμισθώνεται από τη βασιλική οικογένεια στο ρουμανικό κράτος. Το Κάστρο Πέλες δέχεται περίπου ενάμισι εκατομμύριο επισκέπτες ετησίως. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας του, το κάστρο φιλοξένησε μερικές σημαντικές προσωπικότητες, από βασιλείς και πολιτικούς μέχρι καλλιτέχνες. Μια από τις πιο αξιομνημόνευτες επισκέψεις ήταν αυτή του Κάιζερ Φραντς Ιωσήφ Α' της Αυστροουγγαρίας στις 2 Οκτωβρίου 1896. Καλλιτέχνες όπως ο Τζόρτζε Ενέσκου, η Σαρά Μπερνάρ, ο Ζακ Τιμπώ και ο Βασίλε Αλεξαντρί επισκέπτονταν συχνά ως καλεσμένοι της βασίλισσας Ελισάβετ της Ρουμανίας (η ίδια συγγραφέας γνωστή και με το ψευδώνυμο Carmen Sylva). Στους πιο πρόσφατους χρόνους, πολλοί ξένοι αξιωματούχοι όπως ο Ρίτσαρντ Νίξον, ο Τζέραλντ Φορντ, ο Μουαμάρ Καντάφι και ο Γιασέρ Αραφάτ επισκέφτηκαν το κάστρο. Περιγραφή Όσον αφορά τη μορφή και τη λειτουργία, το Πέλες είναι ένα παλάτι, αλλά αποκαλείται σταθερά κάστρο. Το αρχιτεκτονικό του στυλ είναι ένα ρομαντικά εμπνευσμένο μείγμα νεοαναγεννησιακής και νεογοτθικής αρχιτεκτονικής, παρόμοιο με το Κάστρο Νόισβανσταϊν στη Βαυαρία. Η σαξονική επιρροή είναι εμφανής στις εσωτερικές προσόψεις της αυλής, οι οποίες έχουν αλληγορικές ζωγραφισμένες στο χέρι τοιχογραφίες και περίτεχνα ξύλινα πλαίσια παρόμοια με αυτά που παρατηρούνται στη βόρεια ευρωπαϊκή αλπική αρχιτεκτονική. Η εσωτερική διακόσμηση είναι κυρίως επηρεασμένη από το μπαρόκ, με βαριά σκαλιστά ξύλα και εξαιρετικά υφάσματα. Το Κάστρο Πέλες έχει εμβαδόν 3.200 τετραγωνικά μέτρα με πάνω από 170 δωμάτια, πολλά με θέματα από παγκόσμιους πολιτισμούς (με παρόμοιο τρόπο όπως άλλα ρουμανικά ανάκτορα, όπως το Μέγαρο Κοτροτσένι). Τα θέματα ποικίλλουν ανάλογα με τη λειτουργία (γραφεία, βιβλιοθήκες, οπλoστάσια, πινακοθήκες) ή ανάλογα με το στυλ (Φλωρεντίνικο, Τουρκικό, Μαυριτανικό, Γαλλικό, Αυτοκρατορικό). Όλα τα δωμάτια είναι πολυτελώς επιπλωμένα και διακοσμημένα με την παραμικρή λεπτομέρεια. Υπάρχουν 30 μπάνια. Η εγκατάσταση διαθέτει συλλογές αγαλμάτων, πίνακες ζωγραφικής, έπιπλα, όπλα και πανοπλίες, χρυσό, ασήμι, βιτρό, ελεφαντόδοντο, πορσελάνη, ταπετσαρίες και χαλιά. Η συλλογή όπλων και πανοπλιών αποτελείται από περισσότερα από 4.000 κομμάτια, χωρισμένα σε ανατολικά και δυτικά αντικείμενα πολέμου και τελετουργικά ή κυνηγητικά αντικείμενα, που εξαπλώνονται σε τέσσερις αιώνες ιστορίας. Τα ανατολίτικα χαλιά προέρχονται από πολλές πηγές: Μπουχάρα, Μοσούλη, Ισπάρτα, Σαρούκ και Σμύρνη. Η πορσελάνη είναι από τις Σέβρες και το Μάισσεν, το δέρμα είναι από την Κόρδοβα. Τα ζωγραφισμένα στο χέρι βιτρώ είναι ως επί το πλείστον ελβετικά. Ένα πανύψηλο άγαλμα του βασιλιά Κάρολο Ά από τον Ραφαέλλο Ρομανέλλι επιβλέπει την κύρια είσοδο. Πολλά άλλα αγάλματα είναι παρόντα στους επτά ιταλικούς νεοαναγεννησιακούς κήπους, κυρίως από μάρμαρο Καρράρα που έχει λαξευτεί από τον Ρομανέλλι. Οι κήποι φιλοξενούν επίσης σιντριβάνια, τεφροδόχους, σκάλες, λιοντάρια, μαρμάρινα μονοπάτια και άλλα διακοσμητικά κομμάτια. Μουσείο Οι δημόσιες επισκέψεις πραγματοποιούνται στο πλαίσιο ξεναγήσεων. Μία από τις ξεναγήσεις περιορίζεται στο ισόγειο, μία άλλη προσθέτει τον πρώτο όροφο και η πλήρης ξενάγηση περιλαμβάνει τον δεύτερο όροφο. Η είσοδος χρεώνεται και υπάρχει επιπλέον χρέωση φωτογραφίας. Οι ώρες επίσκεψης είναι από τις 9 το πρωί έως τις 5 μμ; Τετάρτη έως Κυριακή. Την Τρίτη, οι ώρες είναι 11 π.μ. έως 5 Μμ. Το κάστρο είναι κλειστό τις Δευτέρες. Αυτές οι ώρες επισκέψεων υπόκεινται σε αλλαγές από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ρουμανίας. Το κάστρο κλείνει κάθε Νοέμβριο για συντήρηση και καθαρισμό. Τα πιο αξιόλογα μεγάλα δωμάτια είναι: Η Αίθουσα της Τιμής (Holul de Onoare) ολοκληρώθηκε πλήρως μόλις το 1911, υπό την καθοδήγηση του Κάρελ Λίμαν. Απλώνεται σε τρεις ορόφους. Οι τοίχοι είναι επενδυμένοι με εξαιρετικά σκαλιστή ξυλουργική, κυρίως ευρωπαϊκή καρυδιά και εξωτική ξυλεία. Ανάγλυφα, γλυπτά από αλάβαστρο και πτυσσόμενα πάνελ από βιτρό συμπληρώνουν τη διακόσμηση. Η Αυτοκρατορική Σουίτα (Apartamentul Imperial) πιστεύεται ότι είναι ένας φόρος τιμής στον Αυστριακό Αυτοκράτορα Φραγκίσκο Ιωσήφ Α΄, ο οποίος επισκέφτηκε το παλάτι ως φίλος της ρουμανικής βασιλικής οικογένειας. Ως εκ τούτου, ο διακοσμητής Όγκουστ Μμέμπε προτίμησε το πολυτελές αυστριακό μπαρόκ σε στυλ της αυτοκράτειρας Μαρίας Θηρεσίας. Ένα άψογα διατηρημένο δερμάτινο κάλυμμα τοίχου πεντακοσίων ετών είναι το πιο σπάνιο τέτοιας ποιότητας. Το Μεγάλο Οπλοστάσιο (Sala Mare de Arme) είναι όπου βρίσκονται 1.600 από τα 4.000 όπλα και πανοπλίες. Είναι μια από τις καλύτερες συλλογές εργαλείων κυνηγιού και πολέμου στην Ευρώπη, που χρονολογείται μεταξύ 14ου και 19ου αιώνα, εκτίθεται. Ο βασιλιάς πρόσθεσε κομμάτια που χρησιμοποιήθηκαν στη νίκη του εναντίον των Οθωμανών Τούρκων κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ανεξαρτησίας. Διάσημα είναι η πλήρης πανοπλία για άλογο και αναβάτη και ένα γερμανικό πλατύ σπαθί αποκεφαλισμού «μόνο ευγενών» του 15ου αιώνα. Εκτίθενται επίσης μια μεγάλη ποικιλία από όπλα (ρομφαίες, αλαβάρδες, λόγχες, κυνηγετικά δόρατα), πυροβόλα όπλα (μουσκέτα, πιστόλια), τσεκούρια, βαλλίστρες και ξίφη. Το Μικρό Οπλοστάσιο (Sala Mică de Arme) είναι το μέρος όπου εκτίθενται όπλα και τεμάχια πανοπλιών κυρίως ανατολίτικων (κυρίως Ινδο-Περσών, Οθωμανών και Αραβικών), πολλά από τα οποία είναι κατασκευασμένα από χρυσό και ασήμι και είναι διακοσμημένα με πολύτιμους λίθους. Περιλαμβάνονται αλυσιδωτές πανοπλίες, κράνη, γιαταγάνια, στιλέτα, λόγχες, πιστόλια, ασπίδες, τσεκούρια και δόρατα. Η Αίθουσα Θεάτρου (Sala de Teatru) είναι διακοσμημένη σε ρυθμό Λουδοβίκου ΙΔ΄, με εξήντα καθίσματα και ένα βασιλικό κουβούκλιο. Την αρχιτεκτονική διακόσμηση και τις τοιχογραφίες υπογράφουν οι Γκούσταφ Κλιμτ και Φραντς Ματς. Το δωμάτιο της Φλωρεντίας (Sala Florentină) συνδυάζει στοιχεία της ιταλικής Αναγέννησης, κυρίως από τη Φλωρεντία. Πιο εντυπωσιακές είναι οι συμπαγείς μπρούτζινες πόρτες που έχουν κατασκευαστεί στη Ρώμη και το Μεγάλο Μαρμάρινο Τζάκι από τον Παουνάτσιο με μοτίβα Μιχαήλ Άγγελου. Το Μαυριτανικό Σαλόνι (Salonul Maur) κατασκευάστηκε υπό την καθοδήγηση του Σαρλ Λεκομπτ ντε Νουΐ και προορίζεται να ενσαρκώσει στοιχεία του βορειοαφρικανικού και ισπανικού μαυριτανικού στυλ. Έπιπλα με ένθετα από φίλντισι, ωραία περσικά χαλιά Σαρούκ και χαλιά από την Οθωμανική Ισπάρτα, και ανατολίτικα όπλα και πανοπλίες είναι ίσως τα πιο εκφραστικά στοιχεία. Το σαλόνι διαθέτει εσωτερικό μαρμάρινο σιντριβάνι. Το Τουρκικό Σαλόνι (Salonul Turcesc) μιμείται μια χαρούμενη οθωμανική ατμόσφαιρα —ένα δωμάτιο γεμάτο τουρκικά χαλιά της Σμύρνης και χάλκινα σκεύη από την Ανατολία και την Περσία. Χρησιμοποιήθηκε ως χώρος καπνίσματος για κυρίους. Οι τοίχοι είναι καλυμμένοι με χειροποίητα υφάσματα όπως μεταξωτά μπροκάρ από τα καταστήματα Siegert της Βιέννης. Σημερινή εποχή Αρχικά προσωπική ιδιοκτησία της βασιλικής οικογένειας, το Κάστρο Πέλες εθνικοποιήθηκε όταν ο βασιλιάς Μιχαήλ Α' αναγκάστηκε να παραιτηθεί και να εξοριστεί από τη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ρουμανίας το 1947. Το 1997, το κάστρο επιστράφηκε στη βασιλική οικογένεια σε μια μακρά δικαστική υπόθεση που ολοκληρώθηκε τελικά το 2007. Στη συνέχεια, ο Μιχαήλ Α΄ είπε ότι το κάστρο θα πρέπει να συνεχίσει να στεγάζει το Εθνικό Μουσείο Πέλες, καθώς και να χρησιμοποιείται περιστασιακά για δημόσιες βασιλικές τελετές. Η κληρονόμος του Μιχαήλ Α', Μαργαρίτα, Θεματοφύλακας του Ρουμανικού Στέμματος χρησιμοποιεί περιστασιακά το κάστρο για δεξιώσεις, επενδύσεις και άλλες δημόσιες εκδηλώσεις. Στις 10 Μαΐου (Ημέρα της Μοναρχίας) 2016, η βασιλική οικογένεια διοργάνωσε μια μεγάλη δεξίωση, πάρτι στον κήπο και συναυλία στο Κάστρο Πελές για τον εορτασμό της 150ης επετείου της Ρουμανικής Βασιλικής Δυναστείας, όπου το έμβλημα της Μαργαρίτας τοποθετήθηκε στο Κάστρο του Πέλες — την πρώτη φορά από το 1947 που ένα βασιλικό έμβλημα είχε τοποθετηθεί. Τον Αύγουστο του 2016, η σορός της Βασίλισσας Άννας έμεινε στην Αίθουσα της Τιμής στο Κάστρο Πελές σε μια τελετή στην οποία παρευρέθηκαν οι πρόεδροι της Ρουμανίας και της Μολδαβίας, καθώς και ο Πρωθυπουργός Ντατσιάν Τσιόλος και άλλοι εθνικοί ηγέτες. Ακολούθησε στις 13 Δεκεμβρίου 2017 ο βασιλιάς Μιχαήλ Α΄ τοποθετήθηκε στην ίδια τοποθεσία σε μια παρόμοια, αλλά μεγαλύτερη, τελετή πριν από την κρατική κηδεία του στο Βουκουρέστι και την ταφή στον καθεδρικό ναό του Κούρτεα ντε Αργές. Παραπομπές Εξωτερικοί σύνδεσμοι Επίσημος ιστότοπος Peleș Royal Heritage Association - ΜΚΟ αφιερωμένη στην προστασία, συντήρηση και αποκατάσταση του βασιλικού κτήματος Πέλες.