อารัด (ประเทศโรมาเนีย)

อารัด (โรมาเนีย: Arad; เสียงอ่านภาษาโรมาเนีย: [aˈrad] ) เป็นศูนย์กลางการปกครองของเทศมณฑลอารัด ในภูมิภาคทางประวัติศาสตร์ระหว่างกรีชานากับบานัต เทศบาลนครนี้ไม่มีหมู่บ้านในปกครอง อารัดเป็นนครที่ใหญ่ที่สุดอันดับสามในโรมาเนียตะวันตก รองจากตีมีชออาราและออราเดอา และถือว่าใหญ่ที่สุดอันดับที่ 12 ของประเทศ ด้วยประชากร 145,078 คน อารัดเป็นศูนย์กลางการขนส่งเดินทางบนฝั่งแม่น้ำมูเรช และมีความสำคัญในฐานะศูนย์กลางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมหนึ่งของภูมิภาค รวมถึงยังเป็นที่ตั้งของโรงเรียนดนตรีแห่งแรก ๆ ของยุโรป โรงเรียนธรรมดาแห่งแรก ๆ ของยุโรป และโรงงานผลิตรถยนต์แห่งแรกในฮังการี และโรมาเนียในปัจจุบัน นครอารัดมีภูมิหลังทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย อันเนื่องมาจากสถานะของนครที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรฮังการี, ราชอาณาจักรฮังการีตะวันออก, เตเมชวาร์เอลาเยตในปกครองของออตโตมัน, รัฐทรานซิลวาเนีย, จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี และโรมาเนียตั้งแต่ปี 1920 จนถึงปัจจุบัน อารัดมีประชากรชาวฮังการี, เยอรมัน, ยิว, เซอร์บ, บัลกาเรีย และ เช็กเกีย อยู่อย่างมีนัยสำคัญตลอดช่วงต่าง ๆ ของประวัติศาสตร์ นับตั้งแต่ครึ่งหลังของศตวรรษที่ 19 จนถึงต้นศตวรรษที่ 20 นครอารัดได้รับการพัฒนาอย่างก้าวกระโดด พร้อมด้วยการก่อสร้างอาคารสถาปัตยกรรมมากมายที่ยังคงอยู่ในปัจจุบัน เช่น สถาปัตยกรรมนีโอคลาสสิกของโรงละครโยอัน ซลาวีชี, สถาปัตยกรรมเอ็กเล็กติกของศาลาว่าการนคร และสถาปัตยกรรมนีโอกอธิกของโบสถ์แดง ล้วนแล้วแต่สร้างในสมัยดังกล่าว ทำให้ปัจจุบันอารัดยังได้รับการขึ้นชื่อให้เป็นเวียนนาน้อย ด้วยงานสถาปัตยกรรมต่าง ๆ ที่วิจิตรตระการตา ชื่อ ชื่อของอารัดมีที่มาจาก ispán แรก ซึ่งเรียกอารัดว่า Arad มาจากภาษาฮังการี úr แปลว่า 'ลอร์ด' ในสมัยขบวนการคอมมิวนิสต์แห่งชาติและขบวนการดาเกีย ชื่อ ซีรีดาวา จากชื่อของป้อมปราการเก่าแก่ ได้ถูกเสนอให้นำมาใส่ต่อท้ายชื่อเมืองเป็น "อารัด-ซีรีดาวา" (Arad-Ziridava) แบบเดียวกับที่เติมชื่อของป้อมปราการนาปอกาเข้ากับนครกลุฌ เป็นชื่อกลุฌ-นาปอกา กระนั้นข้อเสนอนี้ไม่ได้นำไปใช้ อ้างอิง