Nije Synagoge (Bingen am Rhein)

De Nije Synagoge wie in synagoge yn Bingen am Rhein yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. De synagoge waard yn 1903-1905 boud en yn 1938 ferneatige. De synagoge, dêr't in diel fan bewarre bleaun is, stie eartiids yn de Rochusstraße. Alde synagoge De âlde synagoge stie yn de Judengasse en baarnde yn 1689 ôf doe't de Frânsen yn de Njoggenjierrige Kriich de stêd ferneatigen. Op itselde plak folge yn 1689 nijbou, dy't yn 1789 útwreide waard. Fan dy synagoge wurde noch oantinkens yn musea bewarre. De âlde synagoge waard yn 1905 nei de ynwijing fan de nije synagoge ferkocht en dêrnei as herberch brûkt. Yn 1975 baarnde it gebou ôf. Nije synagoge De nije synagoge waard boud foar it waaksjende ledetal neffens it ûntwerp fan de arsjitekt Ludwig Levy (1854-1907), dy't him dêrby oriïntearre op romaanske tsjerken. Tusken de treptuorren oan wjerskanten liede in trep nei in dûbel portaal mei dêrboppe yn in rûnbôge in grut reliëf fan twa liuwen dy't de tafels fan de Wet fêstholden. De glês-yn-leadramen waarden troch leden fan de mienskip skonken. De synagoge hie ek in oargel en bea plak oan 218 manlju en, op de galerijen, foar 171 froulju. Op 21 septimber waard de synagoge plechtich ynwijd. Ferneatiging De synagoge waard yn 1938 troch oanhingers fan de SA en oare nasjonaal-sosjalisten ferneatige. Yn 'e moarn fan 10 novimber 1938 wie it gebou al yn 'e brân stutsen, mar de koster koe it fjoer noch op 'e tiid dwêste. Om 17:00 hinne waard itselde nochris besocht en doe baarnde it gebou oant op de muorren út. De joaden waarden twongen de ruïne te ferkeapjen en sa kaam de grûn yn hannen fan de feriening fan de wynboeren, dy't it tsjintwurdich noch besteande rjochter diel brûke om meiïnoar wyn te drinken. Yn 1962 kaam it yn besit fan de stêd Bingen, dy't de ruïne mei de yn dy tiid noch besteande eastlike gevel ôfbrekke liet. It noch besteande diel stiet op de gemeentlike monumintenlist fan Bingen. Yn 1983 waard ta oantinken oan de eardere synagoge in plakette oanbrocht. Keppeling om utens (dú) Skiednis fan de Joadske mienskip fan Bingen op Alemannia-Judaica