Лахер-Зэ

Лахер-Зэ (ням.: Laacher See; устар. Лахскае возера) — бяссцёкавае возера вулканічнага паходжання на тэрыторыі камуны Глес у раёне Арвайлер зямлі Рэйнланд-Пфальц (Германія). Возера размешчана ў вулканічнай кальдэры дыяметрам 2 км, за 24 км на паўночны захад ад Кобленца і за 37 км на поўдзень ад Бона, за 8 км ад горада Андэрнах, размешчанага на рацэ Рэйн. Вулкан (маар) Лах знаходзіцца ў горным ланцугу Айфель. Лахскае возера ўтварылася прыкладна каля 10930 гадоў да н. э. (12 900 ± 560 л. н. па дадзеных аргон-аргонавага датавання тэфры) пасля вывяржэння плініянскага тыпу вулкана Лах, паказчык вулканічнай эксплозивности якога быў роўны VEI 6, што прыкладна адпавядае вывяржэнню філіпінскага вулкана Пінатуба ў 1991. Радыёвугляродым метадам устаноўлена, што вывяржэнне вулкана Лах адбылося 13 006 ± 9 каляндарных гадоў таму. Гэтае вывяржэнне абмяркоўваецца як магчымы чыннік кліматычнай анамаліі позняга дрыясу. Бліжэйшыя тэрыторыі апынуліся пад пяцідзесяціметровым пластом вулканічнага попелу і пемзы, больш дробныя часціцы былі ў асноўным разнесены на поўдзень да тэрыторыі сучаснай Паўночнай Італіі і на паўночны ўсход — да тэрыторыі сучаснай Расіі і Скандынаўскага паўвострава. Магчыма, вывяржэнне вулкана Лах стала прычынай узнікнення культуры Бромме на тэрыторыі сучаснай Даніі. Лахер-Зэ знаходзіцца на вышыні 275 метраў над узроўнем мора і мае плошчу 3,31 км², максімальная глыбіня — 51 метры. На паўднёва-заходнім беразе Лахер-Зэ знаходзіцца Лахскае абацтва. Вынікі дэндрахраналагічнага аналізу 1979 года паказалі, што ў 1164 годзе, падчас служэння абата Фульберта, прайшлі моцныя ападкі, і гэта дазваляе выказаць здагадку, што менавіта ён распарадзіўся пабудаваць штольню даўжынёй 880 метраў, закліканую адводзіць ваду з Лахер-Зэ, які не меў сцёкаў. У 2007 годзе з кратэрнага возера паходзілі выхады вуглякіслага газу. У 1867 і 1872 гг. у Лахер-Зе была выпушчана аплодненая сігавая ікра з памеранскага возера Мадю (цяпер Мядве) і Бодэнскага возера, у наш час у возеры насяляе некалькі выглядаў сіга. Зноскі