Marseille

Maarsei ([maʁˈsɛj], uf französisch Marseille, uf Tüütsch het me früener Massilien gseit; im Okzitanische heiist’s Marselha oder Marsiho [maʀˈse.jɔ]) isch e Grossstadt vo Frankrych. Geografy Es isch di wichtigschti franzesischi und di drittgröschti europäischi Hafestadt und d Hauptstadt vum Département Bouches-du-Rhône i de Region Provence-Alpes-Côte d’Azur. D Stadt lyt am Golf vu Lion, ere grosse Bucht vom Mittelmeer. Si isch mit 870.321 Yywohner (Stand 1. Januar 2020) noo Bariis di zweitgröschti Stadt z Frankrych. Si het aber doplet so ne grosses Stadtgebiet wie Bariis. D Metropolregion zehlt noo Eurostat-Definizioon öppe 3,05 Millione Yywohner (2015). Im Zäntrum vu dr Stadt lyt dr alt Hafe, uf Französisch Vieux Port, und drnäbe dr nöi Meereshafe, dr Port moderne, wo die grosse Fäärine über s Middelmeer abfahre. dr Name Dr Name vo dr Stadt chunt vo den alte Grieche, wo a däm Ort im 7. Joorhundert vor Chrischtus e Kolony grüündet hend. Uf Griechisch het d Stadt Μασσαλία (Massalia) gheisse, spöter denn bi de Röömer Massilia. D Yywohner vu de Stadt nännet sich Marseillais [maʁ.sɛ.ˈjɛ]. Gschicht De Grieche vo Massalia isch es glunge, z Gallie und bsunders im Rhonedaal es wyts Handelsnetz yzrichte, wo bis zu de Helvezier ggangen isch. Öppe ane 1218 isch Maarsei vo de Grafe vo dr Provence zimli unabhängig worde. Sid em spoote 15. Joorhundert ghört d Stadt zu Frankrych. I dr französische Revoluzioon isch es Lied vom Schenyoffizier Rouget de Lisle im ganze Land beliebt worde, wo me hütt no als La Marsaillaise kännt. Kultur Maarsei isch 2013 zämme mit de slowakische Stadt Košice d Kulturhauptstadt vu Europa gsii. Architektonischi Monumänt vo Maarsei sind öppe d Bärgchile Notre-Dame de la Garde, d Burg uf dr Insle Iff, d Chile Cathédrale Sainte-Marie-Majeure de Marseille, s Chlooschter Saint-Victor, dr Durm vom König René, d Feschtig Saint-Nicolas, s Schloss Longchamp, em Le Corbusier syni modärni Cité Radieuse und dr “dekonstruktivistisch” Durm mit em Hauptsitz vo dr Reederei CMA CGM. Vercheer Uf Maarsei goot d TGV-Linie Méditerranée, wo z Bariis afoot. Dr modärn Handelshafe Marseille Europort lyt füfzg Kilometer wyter im Weschte bi Fos-sur-Mer. Weblingg Offizielli Website vu de Stadt Fuessnote