Arlesko foroa

Arlesko erromatar foroa, Frantziako hegoaldean, Unescok Gizateriaren Ondare izendatutako tokietako bat da, «Arlesko monumentu erromatar eta erromanikoak» gunearen barruan, zehazki, eta kriptoporikoen ondoan, 164-003 identifikazio-kodearekin. Arlesko foroa K.a. 30-20 urte inguruko lehenengo hiri-errealizazio handia da. Hiri hori K.a. 46. urtean sortu zen, Arelateri Zesarri emandako laguntza eskertzeko. Historia eta deskribapena Erromatar hirigintzaren usadioen arabera, foro hau hiriko bi bide nagusien bidegurutzean esertzen da: Cardoa (ipar-hego) eta dekumanoa (ekialde-mendebalde). Arlesko foroa 3.400 metro koadroko leku zolatu handi batek osatzen du, eta bi zati baino ez dira gorde. Hasieran, foroa lau arkupe monumentalek osatzen zuten, arkupedun beste horrenbeste galeriarekin lotuta. Arlesko foroaren originaltasuna zimenduetan datza. Izan ere, kriptoportiko harrigarrien gainean, Hauture muinoaren inklinazioa konpentsatzeko lurpeko galeriak eraikitzen dira, gari-aletegi bat osatuz. Epaiketak egiten ziren tokia zen basilika zibila deitzen denaren ondoan kokatzen da foroa, baita merkataritza burtsa ere. Gaur egun, beste foro bat dela uste da, Konstantino enperadoreak IV. mendean eraiki zuena. 461ean Sidonio Apolinar bezalako autore zaharrek aipatzen dute eta deskribapen bat uzten du, «garai hartan hirian nagusi zen zutabe eta estatuen eta giro politikoaren erabat beteta». Gaur egungo foroaren lekua ez dator bat foro zaharraren gunearekin. Erromatar foroa hegoalderago hedatzen zen, bi zutabeen aztarnen atzean. Kanpo estekak Forum d'Arles Arlesko ondarearen web orrian (frantsesez)