Marseille

Dinas ail fwyaf Ffrainc yw Marseille (Ocsitaneg Marselha) gyda phoblogaeth o 1,349,772. Mae yng nghyn-dalaith Provence ger Môr y Canoldir. Marseille yw porthladd mwyaf Ffrainc a phrifddinas région Provence-Alpes-Côte d'Azur a département Bouches-du-Rhône. Sefydlwyd Marseille tua 600 CC gan Roegiaid gynt o Phocaea dan yr enw Massalia (Μασσαλία). Roedd yn ganolfan fasnachu bwysig a thyfodd yn gyflym. Daeth dan fygythiad gan gynghrair yr Etrwsgiaid, Carthago a'r Celtiaid, a throdd at y Rhufeiniaid am gymorth. Daeth yn ddinas bwysig iawn yn y cyfnod Rhufeinig, ac wedi cyfnod o ddirywiad yn dilyn cwymp yr ymerodraeth roedd wedi ad-ennill ei phwysigrwydd erbyn y 10fed ganrif. Rhoddodd y ddinas ei henw i anthem genedlaethol Ffrainc, "La Marseillaise", a gafodd ei chanu am y tro cyntaf gan filwyr Marseille oedd wedi dod i Baris i gefnogi'r Chwyldro Ffrengig. Yn y 1970au effeithiwyd ar Marseille gan broblemau economaidd, ac arweiniodd diweithdra uchel, lefel uchel o droseddu a chanran uchel o fewnfudwyr, yn enwedig o Ogledd Affrica, at gynnydd mewn cefnogaeth i bleidiau'r dde eithafol. Mae'r sefyllfa economaidd wedi gwella yn y blynyddoedd diwethaf. Adeiladau Cathédrale de la Major Eglwys Notre Dame de la Garde Eglwys St Laurent Gare Saint-Charles (gorsaf) Hôtel de Ville Musée des Beaux-Arts (amgueddfa) Palais Longchamp Théâtre du Gymnase Diwylliant Bydd Marseille yn Brifddinas Diwylliant Ewrop yn 2013. Enwogion Ymhlith yr enwogion a aned yn Marseille mae: Antonin Artaud (1897–1948), awdur Adolphe Thiers (1797–1877), arlywydd cyntaf Trydedd Weriniaeth Ffrainc Éric Cantona (ganed 1966), pêl-droediwr Zinedine Zidane (ganed 1972), pêl-droediwr Dolenni allanol (Ffrangeg) Office du Tourisme Archifwyd 2011-01-02 yn y Peiriant Wayback (Ffrangeg) Capitale culturelle européenne 2013 (Saesneg) Marseille City of Culture Archifwyd 2015-07-23 yn y Peiriant Wayback