Isclas d'Ieras

Leis isclas d'Ieras, sonadas tanben isclas d'Aur (en nòrma mistralenca Lis Isclo d'Or), son una archipèla de tres illas e dos ilòts situats en Mediterranèa, au larg de la vila d'Ieras en Provença. L'ensemble compren, d'oèst en èst, sus 22 km : Porcairòla l'antica Protè : 1 254 ha, 7 km de long e 2,5 km de larg, Situada dins lo prolongament de la Lenga de Gienh, l'illa culmina au semafòr a 142 m. Ofrís lei pasatges pus variats e abriga un Conservatòri botanic nacional que gèra 180 ha de tèrras agricòlas e colleciona d'espècias raras endemicas ais illas d'Ieras ainsi que de varietats ancianas d'aubres fruchièrs, figuiers, fruchs de clòsca e agrums. L'Illa de Bagaud 45 ha, réserva dau Parc nacionau de Pòrt-Cròs, enebida d'accès. Pòrt-Cròs : 650 ha ; 4 km de long sus 2,5 km de larg, la pus enauçada (194 m, mont Vinagre) e la pus montanhosa deis illas, dotada d'una flòra excecionala e refugi d'aucèls. Dau fach de son pòrt naturau (d'ont tira son nom), foguèt tanben la pus fortificada ambé la construccion de 5 fòrts durant son istòria. Ròc dau Rascàs (au nòrd de Pòrt-Cròs) L'Ilòt de la Gabinièra (au sud de Pòrt-Cròs) L'Illa dau Levant, 900 ha, longa de 8 km per 2 km de larg, culmina a 140 m. Es separada de Pòrt-Cròs per la passa deis Grottes, larga d'aperaquí 1 km. 90% de son territòri es un terrenh militar, ocupat per lo centre d'ensages de la Mediteranèa de la Delegacion generala per l'Armament (ensag de tir de missils) mai qu'una granda part es una resèrva naturala. Lei 10% restants abrigan un domeni naturista, Héliopolis. L'illa es en granda part cobèrta d'arbociers, que dona son nom au vilatge naturista e a la resèrva naturala. L'Illa dau Pichon Langostièr, en granda part ocupada per un fòrt. Geografia L'archipèia deis illas d'Ieras es un prolongament geologic dei Mauras que la pujada deis aigas après la fin de la darnièra glaciacion, i a vint mila ans aperaquí, a isolat. Ponch plus meridionau de Provença (cap d'Arma a Porcairòla), l'archipèla se situa a pauc près a la mème latitud (43en parallèl nòrd) que lo cap Còrs, extremitat septentrionala de Corsega.