Մարսէյլ

Մարսէյլ (ֆրանսերէն՝ Marseille), քաղաք՝ Ֆրանսայի հարաւը, երկրին ու Միջերկրածովեան տարածաշրջանին ամէնէն մեծ նաւահանգիստը։ Տեղակայուած է Լիոնի ծոցի ափին՝ Ռոնայի գետեզերքին մօտակայքը, որուն քաղաքը միացած է նեղուցով մը։ 2013-ին Եւրոպայի մշակութային կեդրոնն էր։ Տարածութիւնը՝ 240,62 Քմ2 է, ունի 869,815 բնակիչ (2015): Պատմութիւն Քաղաքը հիմնուած է Ք.Ա. շուրջ 600-ին Փոքր Ասիայէն եկած յոյներուն՝ ֆոքէյացինեուն (Phocaea) կողմէ։ Այդ օրերուն անիկա «Մասալիա» կը կոչուէր (յուն.՝ Μασσαλία, լատ.՝ Massilia կամ Massalia) (հին յուն․՝ Μασσαλία, Massalía),։ Ըստ աւանդութեան՝ քաղաքին պատմութիւնը սկիզբ առած է Կիփթիսի՝ լիկիւրիցիներու (Ligurian) ցեղի արքայ Նանի դստեր եւ յոյն Փրոթիսի (Gyptis et Protis) սիրոյ պատմութենէն։ Յոյներէն Փրովանսի ափ կ'իջնեն այն ատեն, երբ Նան արքան կը մտածէր դուստրը ամուսնացնելու մասին։ Արքան զիրենք խնճոյքի կը հրաւիրէ, որ դուստրը փեսացու մը ընտրէ։ Կիփթիս Փրոթիսի կը մեկնէ գինիով լի գաւաթը։ Զոյգը կը ստանայ ափամերձ տարածքներուն մէկ մասը՝ իբրեւ հարսանեկան նուէր։ Հոն անոնք քաղաք մը կը հիմնեն, որ Մասալիա կը կոչեն։ Կիփթիսի ի պատիւ կոչուած է (444) Կիփթիս աստղակերպը, որ յայտնաբերուած է 1899-ին Մարսէյլի աստղադիտարանին մէջ։ Տնտեսութիւն Ունի միջազգային օդակայան եւ մեծ նաւահանգստային համալիր։ Մարսէյլի ինքնավար նաւահանգիստը, բացի Արեւելեան Մարսէյլի նաւահանգիստէն, կը ներառէ շարք մը նաւահանգիստներ: Տեսարժան վայրեր Քաղաքին գլխավոր մայրուղին ՝ Boulevard La Canbière, կ'անցնի Հին նաւահանգիստէն դէպի արեւելք։ Երկաթուղային կայարանը տեղակայուած է Աթէն պուլվարի հիւսիսային ծայրամասին մէջ։ Cours Julien-էն ընդամէնը քանի մը թաղամաս դէպի հարաւ, Գարիպալթի պուրակին զուգահեռ, հետիոտնային մեծ տարածութիւն մը կայ շատրուաններով, արմաւենիներով, սրճարաններով, ճաշարաններով եւ թատրոններով։ Առեւտուրը կը կեդրոնանայ Փարատիս փողոցին մէջ։ Պատկերասրահ Բնակչութիւն Կլիմա Ընթերցանութիւն Արտաքին յղումներ Cobb Richard (2001)։ Marseille (French)։ Paris: Allia։ ISBN 978-2-84485-064-5 Savitch H.V., Kantor Paul (2002)։ Cities in the International Market Place: The Political Economy of Urban Development in North America and Western Europe։ Princeton University Press։ ISBN 0-691-09159-5 Peraldi Michel, Samson Michel (2006)։ Gouverner Marseille : Enquête sur les mondes politiques marseillais։ Editions La Découverte։ ISBN 2-7071-4964-0 Busquet Raoul (1954)։ Histoire de la Provence des origines à la révolution française։ Éditions Jeanne Lafitte։ ISBN 2-86276-319-5 Attard-Marainchi Marie-Françoise, Échinard Pierre, Jordi Jean-Jacques, Lopez Renée, Sayad Abdelmalek, Témime Émile (2007)։ Migrance – histoires des migrations à Marseille։ Éditions Jeanne Laffitte։ ISBN 978-2-86276-450-4 , single book comprising 4 separate volumes: La préhistoire de la migration (1482–1830); L'expansion marseillaise et "l'invasion italienne" (1830–1918); Le cosomopolitisme de l'entre-deux-guerres (1919–1945); Le choc de la décolonisation (1945–1990). https://www.lafriche.org Ծանօթագրութիւններ