Super jedinica

Super jedinica (poljski: Superjednostka) je stambena zgrada u Aleji Wojciecha Korfantego 16-32, u blizini kompleksa arene Spodek, Katowice, Šlesko vojvodstvo, Poljska. U vrijeme kada je izgrađena 1972. godine bila je najveći stambeni objekat u Poljskoj i otuda potiče njeno ime. Ključevi su dijeljeni postepeno, kako je izgradnja pojedinačnih jedinica postepeno završavana. Neki stanovnici su se uselili 1968. godine, drugi kasnije. Arhitektura Zgradu je projektovao moderni arhitekt Mieczysław Król, a kao uzor poslužila mu je poznata zgrada Unité d'Habitation, tip stambene zgrade koji je arhitekt Le Corbusier projektovao za Marselj i još 4 grada u Evropi. Zbog nestašice čelika Le Corbusier je upotrebio lijevani neobrađeni prirodni beton - (béton brut). Unité d'Habitation se pokazala izuzetno utjecajnom i često se navodi kao početna inspiracija za brutalistički arhitektonski stil i filozofiju. U Poljskoj je također izgrađeno mnogo zanimljivih projekata u ovom stilu, posebno tokom 1960-ih i 1970-ih (npr. željezničke stanice, neki stambeni blokovi, akademske zgrade). Uprkos sličnoj arhitekturi, stambeni blok u Katowicama, zbog nedostatka dvospratnih i dvostranih stanova i krovne bašte sa bazenom, predstavlja siromašniju verziju Le Corbusierovih francuskih implementacija njegovih ideja. Le Corbusier je u svoje stambene blokove uvijek ugrađivao balkonska vrata koja su se namjerno otvarala samo prema van, tj. prema balkonima (ili je koristio još modernije klizne terasaste prozore u svom posljednjem bloku u Firminyju, koji je izgrađen istovremeno sa Superjednostkom) kako ne bi zauzimali prostor u dnevnim sobama stanara, te ih nije ugrađivao s mogućnošću otvaranja krila prema unutra, kao u Superjednosti Katowice. Zgrada je oslonjena na tlo preko 72 armiranobetonska, antropomorfna stuba u obliku slova"V". Između njih se nalaze 28 poslovnih prostora, a ispod zgrade je pristupni put sa 175 garaža (u prosjeku za svaki četvrti stan). Temelji zgrade su od armiranog betona, nosivi zidovi su od prefabrikovanih armiranobetonskih elemenata ispunjenih PSG blokovima, a unutrašnji zidovi su od gaziranih betonskih blokova i perforirane cigle. Fasada Superjednostke je zadržana u sivo-čeličnim bojama – prvobitno je bila završena štukaturama. Arhitekt je prvobitno projektovao velika, dvoetažna ostakljenja prizemlja na oba kratka sprata u arkadama ispod stubova, ali nakon renoviranja ostala su samo siva vrata uz sive zidove. Balkoni su ojačanim staklom kako bi se stanari međusobno odvojili, ali i ovo rješenje je promijenjeno prilikom obnove. Podaci Lokacija: Avenija Korfantego Tip: Stambena zgrada Arhitekt: Mieczysław Król Dužina:187 metara Visina: 58 metara Broj spratova: 15 Godina završetka: 1972 Korisna površina: 37.349 m² Površina objekta: 9.817 m² Zapremina: cca. 150.000 m³ Zgrada sadrži 762 stambene jedinice, 17 poslovnih jedinica i 175 garaža. U njoj živi otprilike 1.300 ljudi. Zgrada ima 9 stepeništa, uključujući 3 glavna ulaza. Mali stanovi s kuhinjama bez prozora bili su namijenjeni parovima bez djece i samcima. Grijanje u stanovima je integrirano u zidove, bez vidljivih radijatora. Danas je unutrašnjost zgrade dobro održavana, za razliku od predhodnih vremena. Prije interfona i osiguranja, zgrada je prolazila kroz poznata krizna stanja kolektivnog stanovanja. Labirintni hodnici Superjednostke služili su kao sklonište brojnim pijancima i narkomanima koji su se ovdje slijevali iz cijele Šleske i šire. O katovičkoj Superjednostki, jednoj od najvećih stambenih zgrada u Poljskoj snimljen je 2014. više puta nagrađivani dokumentarni film od 20 min. režiserke Terese Czepiec, pod motom - . Dizajnirana je kao "mašina za život". Kamera se kreće kroz lavirint stepenica i hodnika, zavirujući u neke od stanova i snimajući život koji se odvija unutra. Izvori