BNP Paribas

BNP Paribas (французша айтылуы: фр. [beɛnpe paʁiba]; кейде BNPP, Paribas немесе BNP деп те аталады) — бас кеңсесі Парижде орналасқан француздық көпұлтты әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы. Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына Бельгиядағы Fortis Bank, Германиядағы Direkt Anlage Bank, Италиядағы Banca Nazionale del Lavoro, Люксембургтегі Banque Générale du Luxembourg және Түркиядағы Türk Ekonomi Bankası сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін Bank of the West және 2019 жылға дейін First Hawaiian Bank еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB). BNP Paribas Euronext Paris қор биржасында листингтен өткен және Euro Stoxx 50 қор индексінің құрамына кіреді. Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады. 2008 жылғы қаржы дағдарысынан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды. Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды. Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды. 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде Еуропалық орталық банктің тікелей қадағалауында. BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған Société Générale de Belgique мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде Бельгия үкіметі 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%). S&P Global ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды. Тарихы BNP Paribas тобының құрылуы 1999 жылы BNP мен Société Générale қор нарығында күрделі бәсекеге түсті. Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті. 2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын Banca Nazionale del Lavoro (BNL) банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда 2008 жылғы қаржы дағдарысының басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны UBS сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды. 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар 2008 жылғы 6 қазанда BNP Бельгиядағы қиындыққа ұшыраған Fortis банкінің қызметінің 75%-ын және Люксембургтегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды. 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді. 11 ақпанда Fortis акционерлері Fortis Bank Belgium мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын BNP Paribas Fortis деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін Ageas болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды. Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, ABN AMRO атауын алды. 2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды. 21 қыркүйекте банктің ресми атауы BLG BNP Paribas болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды. Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею 2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas Rabobank банкінің Польшадағы еншілес ұйымы BGZ Bank-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді. 2013 жылы Thomson Reuters агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады. 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша BGZ Bank-ті сатып алуды аяқтады. 2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді. 2023 жылғы қарашада HSBC Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы Ageas-тағы Fosun International компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды. Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты. 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas HSBC банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды. 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк Morgan Stanley-ден Тиффени Ситу, Citigroup-тен Венди Чан және Credit Suisse Group-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады. 2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен BPCE Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды. 2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады. 2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді. 2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді. 2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті. 2025 жылғы шілдеде HSBC Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады. 2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas Axa компаниясынан Axa Investment Managers-ті сатып алды. 2025 жылғы 22 қыркүйекте Financial Times басылымы BNP Paribas-тың «даулы қару-жарақ» деп аталатын қару түрлерін өндіруге қатысатын компанияларды қаржыландырмау туралы бұрынғы міндеттемесінен бас тартқанын хабарлады. Саясаттағы бұл өзгеріс Еуропа банктерінің қорғаныс секторын қаржыландыруға қатысты ұстанымындағы кең ауқымды өзгеріске сәйкес келді. 2025 жылғы желтоқсанда BNP Paribas Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтетінін жариялады. Бұл аясында Лондон мен Нью-Йоркте бірігу және жұтылу мәселелері бойынша кеңес беру мүмкіндіктерін нығайту мақсатында жаңа қызметкерлер жұмысқа қабылданды. 2026 жылғы 1 қаңтарда Жиль Зейтун BNP Paribas Personal Finance компаниясының директоры әрі бас атқарушы директоры қызметінде Шарлотта Деннеридің орнына келді. Деннери директорлар кеңесінің төрайымы әрі Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS) бөлімшесінің аға кеңесшісі болып тағайындалды. Қаржылық деректер 2022 жылы BNP Paribas-тың жалпы кірісі 50,4 миллиард еуроны құрап, 2021 жылмен салыстырғанда 9%-ға өсті. Осылайша банк қызмет көлемі бойынша француз банктері арасындағы көшбасшылық орнын сақтап қалды. Сол жылы BNP Paribas тобының акционерлеріне тиесілі таза пайдасы 7,5%-ға артып, 10,2 миллиард еуроға жетті. 2020 жылдың соңындағы таза банктік кірістің (NBI) географиялық құрылымы мынадай болды: Еуропа — 72,2%, Солтүстік Америка — 12,9%, Азия-Тынық мұхиты өңірі — 8,6%, басқа өңірлер — 6,3%. Дереккөздер