Japana ĝardeno (Vroclavo)

La Vroclava Japana Ĝardeno situas en la Parko de Szczytniki, Vroclavo. Ĝi kombinas plurajn tipojn de japana ĝardeno: publikan, akvan, ligitan al la teceremonio kaj ŝtonan plaĝon. Laŭ la koncepto, ĝi devas servi por kontemplado kaj promenado. Unu el la plej malnovaj japanaj ĝardenoj en Eŭropo. La komponado de la ĝardeno estas difinita per la transiro de la ĉefa pordego (Sukija-mon) tra rekta ponto sur la lageto (Jumedono Baŝi), kiu poste disbranĉiĝas en du vojojn. Unu vojo kondukas laŭ la bordo de la lageto de la mola ina kaskado (Onna-daki) al la vigla vira kaskado (Otoko-daki), kaj poste al la atendopavilono (Maĉiai). La dua vojo kondukas tra arka ponto (Tajko Baŝi) al la te-pavilono (Azumaja). La lasta elemento de la promenvojo estas la flanka pordego (Fuku-mon). En la lageto de la Japana Ĝardeno loĝas ankaŭ koj-karpoj (Niŝiki-goi), kiuj simbolas longvivecon, feliĉon kaj kuraĝon. Historio La ĝardeno estis kreita en la jaroj 1909–1913 en la tiama Breslau (Prusio) laŭ iniciato de la diplomato kaj orientalisto, grafo Fritz von Hochberg el Halbau. Ĝia malfermo estis planita por la festado en 1913 de la Batalo de la Nacioj kaj la centjariĝo de la elpelo de la trupoj de Napoleono la 1-a el Prusio. Proksime de la ĝardeno situas la Centjara Halo, konstruita pro la sama kialo. La projektisto de la ĝardeno estis la japana ĝardenisto Mankichi Arai. La plenumajn laborojn kontrolis Josef Anlauf, multjara administranto de la ĝardenoj de la familio Hochberg, kiu ankaŭ aranĝis ĉinajn kaj japanajn ĝardenojn en Halbau kaj en la . La ĝardeno estis kreita ĉirkaŭ la iama lageto de Ludwig Theodor Moritz-Eichborn, ene de la nuna Parko de Szczytniki. Ĝi estis la sola ekzotika ĝardeno prezentita en la Ĝardenkultura Ekspozicio, kiu estis parto de la Ekspozicio de la Jarcento de 1913. La ŝtonaj ornamoj kolektitaj en la ĝardeno (inkluzive de pelvoj por rita lavado de manoj kaj lanternoj) estis kreitaj en la 18-a kaj 19-a jarcentoj kaj devenas de likviditaj malnovaj japanaj ĝardenoj. Restaŭrado En 1995, profesoro Ikuya Nishikawa ellaboris projekton por la restaŭrado de la ĝardeno kaj en 1996–1997, kun la kunlaboro de la Ambasado de Japanio kaj ĝardenistoj el Vroclavo kaj Nagojo, estis faritaj laboroj por redoni al la ĝardeno japanan aspekton. La laborojn gvidis Yoshiki Takamura. La bordolinio de la lageto en la ĝardeno estis tiam ŝanĝita al la formo de la vorto «amikeco», skribita en la japana lingvo. Dum la solena malfermo en majo 1997, la ĝardeno estis nomita «blanka-ruĝa» (Haku Koen), kun aludo al la koloroj de la pola kaj japana flagoj kaj la kunlaboro de la du ŝtatoj en la restaŭrado de la ĝardeno. En julio 1997 (du monatojn post la malfermo), dum la «inundo de la jarmilo», la ĝardeno dum tri semajnoj troviĝis sub akvo. La detruoj estis tiel grandaj (pereiĝis ĉirkaŭ 70% de la nove plantitaj plantoj), ke necesis plia restaŭrado. La ripeta malfermo okazis en oktobro 1999. Plantoj En la ĝardeno kreskas ĉirkaŭ 200 diversaj specioj (kaj subspecioj) de arboj kaj arbedoj, inkluzive de preskaŭ 100 orientaziaj (el kiuj 38 el Japanio mem). Kelkaj el ili devenas ankoraŭ el la plantadoj faritaj en 1909–1913. La plej malnovaj arboj en la ĝardeno estas 200-jaraj tigfruktaj kverkoj (Quercus robur). Kune kun ili la supran tavolon de vegetaĵaro formas ĉevalkaŝtanoj (Aesculus hippocastanum) kaj unuopaj ekzempleroj de ordinara frakseno (Fraxinus excelsior), acera platano (Platanus acerifolia), metasekvojo (Metasequoia glyptostroboides) kaj korea pino (Pinus koraiensis). La du lastaj specioj devenas el plantadoj faritaj en la 60-aj kaj 70-aj jaroj de la 20-a jarcento. En la malsupra tavolo kreskas multaj eŭropaj taksusoj (Taxus baccata), kelkaj el ili pli ol centjaraj. Al la plej malnovaj orientaj ekzempleroj apartenas: Karpenfolia acero (Acer carpinifolium), duobla ginko (Ginkgo biloba), Aminda pseŭdolariko (Pseudolarix amabilis) kaj Japana soforo (Styphnolobium japonicum). La plej multnombran grupon de plantoj en la ĝardeno (reprezentitan de ĉirkaŭ 40 specioj kaj specoj) konsistigas rododendroj (Rhododendron). Dum ilia florperiodo (majo kaj junio) ili ankaŭ estas la plej kolora grupo de plantoj en la tuta ĝardeno. Inter ili eblas distingi, precipe, kataŭbajn rododendrojn (R. catawbiense) kaj flavajn rododendrojn (R. luteum). Krom ili, la mezan tavolon de vegetaĵaro ankaŭ okupas Japana stirako (Styrax japonicus), Japana pieriso (Pieris japonica), fajnfoliaj specoj (‘Inaba Shidare’ kaj ‘Dissectum’) de polimorfaj aceroj (Acer palmatum) kaj formoj Nivaki de tiaj specioj kiel: malakra kipro (Chamaecyparis obtusa), ilekso (Ilex crenata ‘Convexa’), Etflora pino (P. parviflora) kaj Nigra pino (P. nigra). Arboj kaj arbedoj en la ĝardeno estas submetataj al diversaj formaj traktadoj. Parto el ili, inkluzive de Bukso (Buxus), Berberiso (Berberis) kaj Spireo (Spiraea), estas formataj en malaltajn «ondajn vivbarilojn» (Karikomi). La plej malsupra tavolo de vegetaĵaro konsistas el 46 specioj de plurjaraj plantoj, inkluzive de: Reĝa osmundo (Osmunda regalis), Plantaga hosto (Hosta plantaginea), ordinara konvalo (Convallaria majalis), Japana irido (Iris ensata var. ensata), Ordinara matiŭcio (Matteuccia struthiopteris) kaj Kalamo (Acorus calamus). En la lageto kreskas Flava nufaro (Nuphar lutea) kaj Blanka nimfeo (Nymphaea alba). Notoj Eksteraj ligiloj Japana ĝardeno — sfera panoramo. Tube360.pl (2009-02-24). Arkivita el la originalo je 2009-03-04. Alirita 2026-05-27 .