Κάστρο του Βίσνιτς

Το Κάστρο του Βίσνιτς (πολωνικά: Zamek w Wiśniczu‎‎) είναι κάστρο που βρίσκεται σε δασώδη λόφο κοντά στον ποταμό Λεκσαντρούφκα, στο χωριό Στάρι Βίσνιτς του Βοεβοδάτου Ελάσσονος Πολωνίας, στην Πολωνία. Το κάστρο ανεγέρθηκε από τον ιππότη Γιαν Κμίτα κατά το δεύτερο μισό του 14ου αιώνα. Το κάστρο οικοδομήθηκε σε μπαρόκ αρχιτεκτονικό ρυθμό με αναγεννησιακά στοιχεία. Έχει τετράπλευρη κάτοψη με εσωτερική αυλή και διαθέτει τέσσερις πύργους, έναν σε κάθε γωνία. Περιβάλλεται από προμαχωνικές οχυρώσεις και από την κύρια πύλη των αρχών του 17ου αιώνα. Ιστορία Το κάστρο έχει ακανόνιστο σχήμα. Κατά τις δεκαετίες του 1590 και του 1610 διέθετε τετραπτέρυγη διάταξη, τρεις πύργους και οχυρώσεις που το περιέβαλλαν με δύο πύλες. Μετά το 1516, ο Πιοτρ Κμίτα επέκτεινε το κάστρο. Μετά τον θάνατό του, το 1553, το κάστρο περιήλθε το 1566 στην οικογένεια Μπάζουφ (Barzów), η οποία μεταβίβασε τα δικαιώματα ιδιοκτησίας στην οικογένεια Στάντνιτσκι (Stadnicki). Το 1593, ο Σεμπάστιαν Λουμπομίρσκι αγόρασε το κάστρο. Μεταξύ 1615 και 1621, ο υιός του Σεμπάστιαν, Στανίσουαφ Λουμπομίρσκι, προχώρησε σε εκτεταμένη επέκταση του οικοδομήματος. Ο αρχιτέκτονας Μάτσεϊ Τραπόλα εκπόνησε το σχέδιο της μπαρόκ ανακατασκευής και των προμαχωνικών οχυρώσεων. Κατά τη διάρκεια του Κατακλυσμού, οι Σουηδοί λεηλάτησαν και κατέστρεψαν το κάστρο. Μετά την ήττα της Σουηδίας από την Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία, το κάστρο αποδόθηκε εκ νέου στην οικογένεια Λουμπομίρσκι, η οποία ανέλαβε εργασίες αποκατάστασης, που όμως δεν ολοκληρώθηκαν. Μετά το πρώτο μισό του 18ου αιώνα, το κάστρο περιήλθε στην ιδιοκτησία των ευγενών οικογενειών Σανγκούσκο, Ποτότσκι και Ζαμόισκι· ωστόσο, μετά τον τρίτο διαμελισμό της Πολωνίας, άρχισε να παρακμάζει και το 1831 καταστράφηκε από πυρκαγιά, παραμένοντας εγκαταλελειμμένο. Το 1901, το κάστρο αγοράστηκε από τον καθηγητή Μαουρίτσι Στρασέφσκι (Maurycy Straszewski) του Συλλόγου Οικογένειας Λουμπομίρσκι (Zjednoczenie Rodowe Lubomirskich), η οποία ξεκίνησε εργασίες ανακαίνισης. Από το 1928, την επίβλεψη της αποκατάστασης ανέλαβε ο Άντολφ Σίσκο-Μπόχους, όμως οι εργασίες διακόπηκαν λόγω της έναρξης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά τον πόλεμο, το κάστρο κρατικοποιήθηκε και από το 1949 οι εργασίες αποκατάστασης συνεχίστηκαν υπό την καθοδήγηση του Άλφρεντ Μαγιέφσκι, με στόχο την επαναφορά του στην ιστορική του μορφή. Η ιστορία του κάστρου συνοδεύεται από πολλούς θρύλους (ο θρύλος της Βασίλισσας Μπόνα, ο θρύλος των «ιπταμένων», ο θρύλος του πέτρινου «μανιταριού»). Στο πέρασμα των αιώνων, το κάστρο επισκέφθηκαν πολλοί γνωστοί καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων οι Μάρτσιν Μπιέλσκι, Κλέμενς Γιανίτσκι, Γιούλιους Κόσακ, Γιαν Ματέικο, Στανίσουαφ Οζεχόφσκι και Στανίσουαφ Βισπιάνσκι. Θρύλος Ο Θρύλος των «Ιπτάμενων» (πολωνικά: legenda o lotnikach) είναι ο πιο γνωστός θρύλος που συνδέεται με το κάστρο. Σχετίζεται με την ανέγερση του κάστρου, κατά την οποία λέγεται ότι συμμετείχαν αιχμάλωτοι Τούρκοι ή Τάταροι από τη Μάχη του Χοτίν. Σύμφωνα με τον θρύλο, οι αιχμάλωτοι προσπάθησαν να δραπετεύσουν από την αιχμαλωσία τους πηδώντας από τον λόφο του κάστρου, χρησιμοποιώντας αυτοσχέδιες φτερούγες. Ωστόσο, η απόπειρά τους απέτυχε και έπεσαν κοντά στο κάστρο. Τα σημεία πτώσης τους σημαδεύτηκαν με στήλες, οι οποίες διατηρούνται έως σήμερα. Η πρώτη στήλη, του 1646, βρίσκεται κοντά στο Λύκειο του Νόβι Βίσνιτς, η δεύτερη, του 1654, στέκεται στο χωριό Κοπαλίνι, η τρίτη ανεγέρθηκε το 1747 στη Γουόμνα, ενώ η τέταρτη, του 1762, βρίσκεται στην Μπόχνια. Εικονοθήκη Παραπομπές Βιβλιογραφία Marek Żukow-Karczewski, Bastionowy zamek Kmitów i Lubomirskich w Wiśniczu Nowym / The castle of Kmita and Lubomirski families at Wiśnicz Nowy, "Aura" 2, 1991, σελ. 18-20. (πολωνικά και αγγλικά)