Warta (rivier)

De Warta, yn âldere teksten bekend ûnder de Dútske namme Warthe, is in rivier yn it westen fan Poalen. Mei in lingte fan 808 kilometer is it nei de Wisla en de Oder de langste rivier fan it lân. De rivier is in wichtige sydrivier fan 'e Oder. It streamgebiet fan 'e Warta beslacht in oerflak fan 54.529 km². Rin fan 'e rivier De boarne fan 'e Warta leit by de stêd Zawiercie yn 'e Poalske Jura (Wyżyna Krakowsko-Częstochowska). De rivier streamt dêrnei troch ferskate woiwodskippen troch de histoaryske regio Grut-Poalen. Op it plak dêr't de Warta yn 'e Oder útmûnet (by Kostrzyn), hat de rivier in langere wei ôflein as de Oder sels oant dat punt ta. Dochs fiert de Warta minder wetter oan, om't it streamgebiet relatyf earm is oan delslach. Ferbinings en wetterwurken Sûnt 1775 is de Warta troch de sydrivier de Noteć en it Bydgoszcz-kanaal ferbûn mei de Wisla (Weichsel). Dêrfandinne is der in wetterferbining tusken de eastlike en westlike rivierstelsels fan Poalen. By de stêd Sieradz leit de Jeziorskomar, in opslachmar fan 42,3 km². It is mei de Włocławek-opslachmar ien fan 'e grutste opslachmarren fan Poalen en it wurdt brûkt foar wetterbehear en enerzjyopwekking. Natuer By de mûning fan 'e Warta yn 'e Oder leit in wichtich sompegebiet dat foarhinne bekend stie as de Warthebruch. Hjoed-de-dei hat dit gebiet de status fan in nasjonaal park: it Nasjonaal Park Wartamûning (Park Narodowy Ujście Warty). It park is in wichtich biotoop foar ferskate soarten wetterfûgels en slút oan op 'e Oderbruch oan 'e oare kant fan 'e grins. Wichtige plakken De grutste en wichtichste stêden oan 'e Warta binne: Poznań: de histoaryske haadstêd fan Grut-Poalen. Gorzów Wielkopolski: by de mûning fan 'e Noteć yn 'e Warta. Kostrzyn nad Odrą: De stêd dêr't de Warta yn 'e Oder streamt.