Σιταποθήκες του Γκρούντζιοντς

Οι Σιταποθήκες του Γκρούντζιοντς (πολωνικά: Spichrze w Grudziądzu‎‎) αποτελούν ένα μοναδικό οχυρωματικό συγκρότημα του 14ου αιώνα, αποτελούμενο από παραποτάμιες σιταποθήκες στις όχθες του ποταμού Βιστούλα, στην πόλη Γκρούντζιοντς της Πολωνίας. Ιστορία Μετά την ίδρυση του οικισμού της σημερινής πόλης Γκρούντζιοντς το 1291 από το Τευτονικό Τάγμα, το Τάγμα άρχισε κατά τον 14ο αιώνα την ανέγερση οχυρώσεων που περιέκλειαν την πόλη. Προηγουμένως, υπήρχε ήδη μια γραμμή οχυρώσεων σε μια απότομη πλαγιά δυτικά του οικισμού. Κατά τα έτη 1346–1351, κατασκευάστηκε η πρώτη σιταποθήκη, η Σιταποθήκη Μπόρνβαλντ, και ακολούθησαν και άλλες το 1364. Έως το 1504, στην περιοχή της σημερινής Οδού Σπιχζόβα (Spichrzowa, κυριολεκτικά «Οδός Σιταποθηκών»), είχαν ήδη ανεγερθεί δεκατέσσερις σιταποθήκες, γεγονός που αντανακλά τη σημασία του Γκρούντζιοντς στο εμπόριο και τη βιοτεχνική δραστηριότητα της περιοχής. Έναν αιώνα αργότερα, ο αριθμός τους είχε ανέλθει σε δεκαέξι. Η ανέγερση των σιταποθηκών επάνω στα τείχη της πόλης κατά μήκος του ποταμού Βιστούλα πραγματοποιήθηκε ώστε να βρίσκονται σε άμεση εγγύτητα με το ποτάμιο λιμάνι, αξιοποιώντας έτσι την άνθηση του εμπορίου σιτηρών. Λόγω της διαφοράς υψομέτρου μεταξύ της πόλης και του ποταμού, οι σιταποθήκες, οι οποίες από την πλευρά του ποταμού εμφανίζονται ως επιβλητικά πολυώροφα κτίρια, από την πλευρά της πόλης διαθέτουν μόνο έναν ή δύο ορόφους. Πέραν της χρήσης τους για το εμπόριο σιτηρών, οι σιταποθήκες επιτελούσαν και άλλες λειτουργίες· συγκεκριμένα, μία από αυτές χρησιμοποιήθηκε κατά την περίοδο 1603–1608 (ή έως το 1618) ως λουθηρανικός χώρος λατρείας. Κατά τον Κατακλυσμό (σουηδική εισβολή), τα περισσότερα από τα κτίρια καταστράφηκαν από πυρκαγιές και μόνο 6 σιταποθήκες διασώθηκαν κατά τη σουηδική πολιορκία του Γκρούντζιοντς. Τα έργα ανοικοδόμησης διήρκησαν έως τον 18ο αιώνα, με αποτέλεσμα οι νέες κατασκευές, σε σύγκριση με τα παλαιότερα σχέδια, να είναι στενότερες και να καταλαμβάνουν μικρότερα, επιμέρους οικόπεδα. Κατά τον 19ο αιώνα ανεγέρθηκαν επιπλέον σιταποθήκες με ξύλινο σκελετό κατά μήκος της απότομης όχθης και της παραποτάμιας ζώνης (οι οποίες δεν σώζονται σήμερα). Το 1903, 5 σιταποθήκες καταστράφηκαν από πυρκαγιά, ενώ ορισμένες άλλες μετατράπηκαν σε κατοικίες, μέσω της διεύρυνσης των παραθύρων και της κατασκευής εξωστών σε όλες τις πλευρές τους. Εκτεταμένες καταστροφές σημειώθηκαν κατά την τελική σοβιετική Επίθεση Βιστούλα-Όντερ το 1945. Οι σιταποθήκες ανοικοδομήθηκαν κατά την περίοδο 1946–1966. Σήμερα, ορισμένα από τα κτίρια εξακολουθούν να επιτελούν τη λειτουργία της αποθήκευσης, άλλα έχουν προσαρμοστεί για οικιστική χρήση, ενώ μερικά στεγάζουν το Μουσείο του Γκρούντζιοντς. Στις 14 Νοεμβρίου 2017, με απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας της Πολωνίας, οι Σιταποθήκες του Γκρούντζιοντς εγγράφηκαν στον κατάλογο των Ιστορικών Μνημείων της Πολωνίας. Παραπομπές