Обична елка

Abies alba, е европска сребрена елка или сребрена елка. Тоа е ела израсната во планините на Европа, од Пиринеите на север до Нормандија, на исток до Алпите и Карпатите, Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Србија и на југ до Македонија, Италија, Бугарија, Косово, Албанија и северна Грција; исто така најчесто се одгледува на плантажите за новогодишни елки во североисточниот регион на Северна Америка што ја опфаќа Нова Англија во САД до поморските провинции на Канада. Опис Abies alba е големо зимзелено зимзелено дрво кое расте до 40-50 метри, исклучително до 60 метри висока и со пречник на стеблото до 1,5 метри. Најголемото измерено дрво било високо 60 метри кое имало пречник на стеблото од 3,8 метри. Се појавило на надморска височина од 300-1.700 метри (главно над 500 метри), на планини со врнежи од над 1000 милиметри годишно. Листовите се иглести, израснати допираат до земјата и се долги околу 1.8 -3.0 сантиметри и 2.0 милиметри гледано како 0,5 милиметри со сјајна темно зелена боја одозгора, и со две зеленикаво-бели ленти на стомата (коренот) подолу. Врвот на листот обично е малку засечен на врвот. Шишарките се од 9 -17 сантиметри долги и 3-4 сантиметри широки, со околу 150-200 лушпи, а секој лист има како извлечена линија како две крилести семиња ; тие се распаѓаат кога созреваат за да го ослободат семето. Стеблото е бело, па тоа доведува до името на видот - алба. Кога се одгледува на насади со новогодишни елки, дрвото природно формира симетричен триаголник. Дрвјата се полни и густи со силен зимзелен мирис и се знае дека се едни од најдолготрајните по сечењето. Во шумата зимзелените тежнеат да формираат насади со други елки и буки. Таа е тесно поврзана со бугарската ела (Abies borisiiregis) понатаму на југоисток на Балканскиот Полуостров, шпанската ела (Abies pinsapo) од Шпанија и Мароко и сицилијанската ела (Abies nebrodensis) на Сицилија, што се разликува од овие и други сродни евросредоземни ели во пореткото зеленило, со листовите распространети од двете страни на ластарот, оставајќи го пукањето лесно видливо одозгора. Некои ботаничари ја третираат бугарската ела и сицилијанската ела како сорти на сребрена ела, како A. alba var. acutifolia и A. alba var. nebrodensis, соодветно. Екологија Сребрената елка е важен составен вид во динарската варовничка блокова ела шума на западниот Балкански Полуостров. Во Италија, сребрената елка е важна компонента на мешаната широколисна иглолисна шума на Апенинските планини, особено во северниот дел на Апенин. Елата претпочита студена и влажна клима, во северна изложба, со високи врнежи (над 1500мм годишно). Во ориенталните Алпи во Италија, сребрените елки растат во мешани шуми со норвешка смрека, бука и други дрвја. Нејзините конусни крлушки ги јадат гасениците на молецот Cydia illutana, додека C. duplicana се храни со кората околу повредите. Хемија и фармакологија Кората и дрвото на сребрената елка се богати со антиоксидативни полифеноли. Идентификувани се шест фенолни киселини (галска, хомованилна, протокатехуична, р-хидроксибензоева, ванилна и п-кумарна), три флавоноиди (катехин, епикатехин и катехин тетраметил етер) и осум лигнани (таксирезинол, 7-(2-метил-3, -дихидрокситетрахидропиран-5-илокси)-таксирезинол, секоизоларицирезинол, ларицинрезинол, хидроксиматерезинол, изоларицирезинол, матиресинол и пинорезинол ). Се покажа дека екстрактот од стеблото ја спречува атеросклерозата кај заморчињата и има кардиопротективен ефект кај изолираните срца на стаорци. Утврдено е дека екстрактот од дрво од сребрена ела го намалува гликемискиот одговор после јадење (концентрација на шеќер во крвта после оброк) кое било испитано кај здрави доброволци. Употреба Во римско време дрвото се користело за правење дрвени буриња за складирање и транспорт на вино и други материи. Може да се извади смолесто есенцијално масло. Ова масло со мирис на бор се користи во парфеми, производи за капење и аеросоли за инхалации. Неговите гранки (вклучувајќи ги листовите, кората и дрвото) се користеле за производство на пиво од смрека. Сребрената елка е видот што првпат се користел како новогодишна елка, но во голема мера е заменет со Нордманова елка (која има погусто, поатрактивно зеленило), норвешката смрека (која е многу поевтина за одгледување) се користи како и други видови. Дрвото е силно, лесно, светло обоено, фино зрнето, рамномерно со текстура и долги влакна. Дрвото главно се користи како градежно дрво, мебел, иверица, пулпа и производство на хартија. Медната роса што ја создаваат лисните вошки кои седат на сребрената елка ја собираат пчелите. Добиениот мед се продава како „мед од елка“. Етимологија Abies е изведен од латински, што значи „подигнување“. Името се користело за да се однесува на високи дрвја или бродови. Алба значи „светло“ или „мртво бело“. Наводи Литература Kunkar, Alp; Kunkar, Ennio (2000). Le piante officinali della Calabria (италијански). Laruffa Editore. ISBN 978-88-7221-140-3. Надворешни врски четинари.org: Abies alba botany.cz: Abies alba Mill photomazza.com: Abies alba conifersaroundtheworld.com: Abies alba - европска бела ела . pfaf.org: Abies alba Mill. monumentaltrees.com: Најгустите, највисоките и најстарите европски сребрени ела ( Abies alba ) baumkunde.de: Weiß-Tanne ( Abies alba ) | На германски Abies alba . Карта на дистрибуција, единици за генетска конзервација и сродни ресурси. Европска програма за генетски ресурси на шумите (EUFORGEN)