Τάφος του Άγνωστου Στρατιώτη (Λοτζ)

Ο Τάφος του Άγνωστου Στρατιώτη στο Λοτζ (πολωνικά: Grób Nieznanego Żołnierza w Łodzi‎‎) είναι συμβολικό μνημείο στρατιώτη, σχεδιασμένο από τον Στανίσουαφ Καζίμιες Οστρόφσκι, τα αποκαλυπτήρια του οποίου έλαβαν χώρα στις 22 Μαρτίου 1925 ως το πρώτο μνημείο αυτού του είδους στην Πολωνία, αφιερωμένο στους ανώνυμους πεσόντες στα πεδία των μαχών. Ιστορία Μεσοπολεμική και πολεμική περίοδος Η απόφαση για την ανέγερση του πρώτου στην Πολωνία συμβολικού μνημείου αφιερωμένου στους ανώνυμους πεσόντες στρατιώτες ελήφθη με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 18 Δεκεμβρίου 1924, με πρωτοβουλία ενός εκ των μελών του, γνωστού τότε κοινωνικοπολιτικού παράγοντα – του Μπολέσουαφ Φίχνα. Πιθανότατα ήδη κατά τη μεσοπολεμική περίοδο, αλλά σε μεγαλύτερη κλίμακα μόνο μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το μνημείο άρχισε να ονομάζεται «τάφος», αν και όχι σύμφωνα με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Λοτζ. Τον Απρίλιο του 2005, ο παράγοντας της ανεξαρτησιακής αντιπολίτευσης μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και γερουσιαστής της Πολωνικής Δημοκρατίας – Άντζεϊ Οστόγια-Οφσιάνι, ανακοίνωσε την ιδέα μετατροπής του μνημείου σε πραγματικό Τάφο του Άγνωστου Στρατιώτη, με την τοποθέτηση των λειψάνων ενός ανώνυμου στρατιώτη από το 28ο Σύνταγμα Τυφεκιοφόρων του Λοτζ, που έπεσε κατά τη διάρκεια της Μάχης του Ραντζίμιν κατά τον Πολωνο-Σοβιετικό Πόλεμο του 1920. Ωστόσο, αυτή η πρόταση δεν υλοποιήθηκε. Για τη θέση του μνημείου, επιλέχθηκε η πλατεία μπροστά από την Αρχικαθεδρική Βασιλική του Αγίου Στανίσλαους Κόστκα. Τοποθετήθηκε με τη μικρή πλευρά του, υπό μικρή γωνία προς νότο σε σχέση με την οδό Πιοτρκόφσκα, στη γωνία με την οδό Ιγκνάτσι Σκορούπσκι. Το μνημείο, με τη μορφή μνημειώδους επιτύμβιας στήλης, σχεδιάστηκε από τον γλύπτη Στανίσουαφ Καζίμιες Οστρόφσκι, ο οποίος εκείνη την περίοδο εργαζόταν επίσης στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη στη Βαρσοβία. Το μνημείο αποτελούνταν από δύο ανοιχτόχρωμες βάσεις πλακών σε βαθμιδωτή διάταξη, πάνω στις οποίες τοποθετήθηκε πλάκα από μαύρο γυαλισμένο μάρμαρο με χαραγμένη την επιγραφή: Στον Άγνωστο Στρατιώτη, η πόλη του Λοτζ – έτος 1925. Τα αποκαλυπτήρια πραγματοποιήθηκαν στις 22 Μαρτίου 1925. Η τελετή ξεκίνησε με λειτουργία που τέλεσε ο Επίσκοπος Βιντσέντι Τιμιενιέτσκι στον κοντινό καθεδρικό ναό. Παρευρέθηκαν εκπρόσωποι των κρατικών αρχών (συμπεριλαμβανομένων των Φραντσίσεκ Σόκαλ - Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Πρόνοιας, και Μάτσεϊ Ράταϊ, Προέδρου της Βουλής της Δημοκρατίας της Πολωνίας), εκπρόσωποι των περιφερειακών και δημοτικών αρχών, καθώς και σημαιοφόροι των συνδικάτων, των συντεχνιών, των συλλόγων, της σχολικής νεολαίας του Λοτζ και πλήθη κατοίκων του Λοτζ. Επίτιμος προσκεκλημένος στην τελετή ήταν ο Υπουργός Στρατιωτικών Υποθέσεων - Υποστράτηγος Βουαντίσουαφ Σικόρσκι, ο οποίος μετά από μια ομιλία τέλεσε τα αποκαλυπτήρια του μνημείου. Ο Στρατηγός Γιούζεφ Χάλερ συμμετείχε επίσης στα αποκαλυπτήρια. Η τελετη ολοκληρώθηκε με στρατιωτική παρέλαση από τη φρουρά του Λοτζ και την τοπική αστυνομία και πυροσβεστική υπηρεσία . Την ημέρα λήξης του σχολικού έτους, στις 20 Ιουνίου 1925, στο μνημείο–πλάκα άναψε ένα «αιώνιο» φως, που χρηματοδοτήθηκε από μαθητές σχολείων του Λοτζ. Το ημικυκλικό στοιχείο, χυτευμένο από μπρούντζο, κατασκευάστηκε σε μορφή αρχαίας ταφικής λάρνακας. Το αγγείο στεκόταν στο κέντρο του μνημείου, πάνω σε πόδια αετού, τα οποία στο επάνω μέρος κατέληγαν σε κεφάλια αετών. Στο μέσο, στην πρόσοψη της λάρνακας, τοποθετήθηκε ανάγλυφο του Σταυρού του Τάγματος Στρατιωτικής Αξίας της Πολωνίας, ενώ στο πίσω μέρος υπήρχε η επιγραφή «Στον Άγνωστο Στρατιώτη». Πιθανότατα, χυτεύτηκε στο κοντινό εργοστάσιο μηχανημάτων του Γ. Γιον στο Λοτζ, στην οδό Πιοτρκόφσκα. Στις 2 Νοεμβρίου 1925, το μνημείο απέκτησε ένα ακόμη στοιχείο, που συμπλήρωνε το σχέδιο του Οστρόφσκι. Ήταν ένα μπρούτζινο δάφνινο–δρύινο στεφάνι με κορδέλες και φύλλα φοίνικα, χρηματοδοτημένο από την Ένωση Βιομηχανίας Κλωστοϋφαντουργίας στο Πολωνικό Κράτος. Πάνω στην κορδέλα που περιέβαλλε το στεφάνι υπήρχε η επιγραφή «Σε ένδειξη τιμής». Τοποθετήθηκε στη δεξιά γωνία, στο μπροστινό μέρος του μνημείου. Το στοιχείο αυτό κατασκευάστηκε στο γνωστό χυτήριο των αδελφών Λοπιένσκι στη Βαρσοβία. Το μνημείο έγινε αμέσως ένα από τα σημαντικότερα μέρη για πατριωτικές και κρατικές τελετές στο Λοτζ, ιδιαίτερα επειδή ήταν το πρώτο τέτοιο σημείο στην πόλη. Το Μνημείο του Ταντέους Κοστσιούσκο στην Πλατεία Ελευθερίας, αποκαλύφθηκε μόλις πέντε χρόνια αργότερα. Στην αρχή κιόλας της γερμανικής κατοχής στο Λοτζ, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το Νοέμβριο του 1939, οι Γερμανοί κατέστρεψαν όλα τα πολωνικά μνημεία στην πόλη, συμπεριλαμβανομένου και του μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη. Μεταπολεμική περίοδος Το μνημείο ανακατασκευάστηκε και αποκαλύφθηκε ξανά μόλις έναν χρόνο μετά το τέλος της κατοχής (1 Νοεμβρίου 1946). Το νέο μνημείο παραπέμπει στο προπολεμικό σχέδιο, αλλά στη νέα εκδοχή άλλαξε ελαφρώς η θέση του τάφου σε σχέση με την οδό Πιοτρκόφσκα, τοποθετώντας το κάθετα προς τον δρόμο. Είναι λίγο ψηλότερο από το αρχικό και κατασκευάστηκε σε δύο βασικά επίπεδα σε κλιμακωτή διάταξη από κόκκινο γυαλισμένο μάρμαρο, πάνω στα οποία τοποθετήθηκε μια μαύρη πλάκα από γυαλισμένο μάρμαρο. Η ελαφρώς τροποποιημένη φλόγα με τη βάση της μεταφέρθηκε από την αριστερή πλευρά της πλάκας στο επάνω δεξί της άκρο. Άλλαξε επίσης η θέση του ανακατασκευασμένου μπρούτζινου στεφανιού, το οποίο τοποθετήθηκε στην αριστερή γωνία. Τροποποιήθηκε και η επιγραφή στην πλάκα, η οποία πλέον αναγράφει: «Τάφος του Άγνωστου Στρατιώτη». Όπως και πριν από τον πόλεμο, το μνημείο αποτελεί χώρο πατριωτικών εκδηλώσεων, αν και κατά τη «σταλινική» περίοδο αυτές οργανώνονταν σπάνια. Δείτε επίσης Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη Παραπομπές Εξωτερικοί σύνδεσμοι Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Τάφος του Άγνωστου Στρατιώτη (Λοτζ) στο Wikimedia Commons