Koncentracijski logor Gross-Rosen

Koncentracioni logor Gross-Rosen (njemački: Konzentrationslager Groß-Rosen) bio je nacistički logor pored tadašnjeg sela Gross-Rosen (današnja Rogoźnica). Historija i karakteristike Koncentracijski logor Gross-Rosen osnovan je u augustu 1940. kao filijala Koncentracijskog logora Sachsenhausen. Njegovi logoraši bili su predodređeni za naporan rad u kamenolomu granita. Prvi kontigent logoraša stigao je u logor 2. augusta 1940. Gross-Rosen je 1. maja 1941. stekao je status samostalnog koncentracijskog logora. U prve dvije godine svog postojanja bio je mali, i uglavnom je davao radnike za kamenolom. Ali je i kao takav bio jedan od najgorih, jer je iscrpljujući dvanaest satni rad, uz permanentnu izgladnjelost i maltretiranje uzrokovao visoku smrtnost. Značajno proširenje logora dogodilo se 1944. kad je promijenjen i njegov karakter. Pored glavnog logora u Gross-Rosenu, formirani su i brojni pomoćni logori (približno oko 100). Uglavnom su se nalazili na teritoriju Donje Šleske, Sudeta i po Okrugu Odra-Spre. Najveće filijale bile su: Breslau (Wrocław), Fünfteichen (Miłoszyce), Dyhernfurth (Brzeg Dolny), Landeshut (Kamienna Góra) i kompleks logora smještenih u brdima pored Dvorca Książ namjenjenih za Projekt Riese. Kroz Glavni logor Gross-Rosen i njegove filijale, prošlo je oko 125 000 logoraša, uključujući one koji nisu bili registrirani i one koji su dovezeni u logor na egzekuciju, poput 2 500 sovjetskih ratnih zarobljenika. Iz Logora Gross-Rosen su brojni logoraši upućeni na eutanaziju - Akcija T4. Najbrojnija Etnička grupa među logorašima Gross-Rosena bili su Židovi (državljani različitih evropskih zemalja), Poljaci i državljani Sovjetskog Saveza Procijenjeni broj žrtava logora Gross-Rosen je 40 000 ljudi. Od jeseni 1943. do februara 1945. Gross-Rosen je djelovao kao popravni radni logor (Arbeitserziehungslager AEL), wrocławskog Gestapa, kroz koji je prošlo oko 4 200 logoraša. Jedan od najtragičnijih događaja u historiji logora bila je evakuacija, prilikom transporta od kojih su neki trajali i po nekoliko sedmica, pomrlo je preko hiljadu logoraša. Jedinice Crvene armije ušle su napušteni logor početkom maja 1945. Reference Vanjske veze [www.britannica.com/place/Gross-RosenGross-Rosen concentration camp, Germany] (en)